ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC

HOÀNG THỊ PHƯƠNG THANH

ĐẶC ĐIỂM VÀ NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH VIÊM PHỔI
Ở TRẺ DƯỚI 5 TUỔI TẠI TRUNG TÂM NHI KHOA
BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ Y HỌC

Thái Nguyên - 2017


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢ C

HOÀNG THỊ PHƯƠNG THANH

ĐẶC ĐIỂM VÀ NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH VIÊM PHỔI
Ở TRẺ DƯỚI 5 TUỔI TẠI TRUNG TÂM NHI KHOA
BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: Nhi khoa
Mã số: 60720135

LUẬN VĂN THẠC SĨ Y HỌC

Người hướng dẫn khoa học: GS. TS Nguyễn Văn Sơn

Thái Nguyên - 2017

tâm Nhi Khoa, người đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình
học tập tại Trung tâm.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, Bộ môn Nhi
và các thầy, cô giáo của Trường Đại học Y - Dược Thái Nguyên đã trực tiếp
giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báu và tạo điều kiện để giúp tôi hoàn
thành khóa học.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Bệnh viện và Ban Giám đốc
Trung tâm Nhi khoa cùng toàn thể các đồng nghiệp tại Trung tâm Nhi khoa
Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên
Tôi xin chân thành cảm ơn Đảng ủy, Ban giám hiệu, Bộ môn Nhi Trường
Cao đẳng Y tế Thái Nguyên nơi tôi đang công tác đã tạo điều kiện thuận lợi,
giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thiện luận văn.
Và cuối cùng tôi xin cảm ơn các anh chị em trong gia đình, tất cả các
đồng nghiệp và bạn bè đã luôn động viên, khích lệ, giúp đỡ tôi để tôi hoàn
thành cuốn luận văn này.
Thái Nguyên, ngày 22 tháng 10 năm 2017
Tác giả
Hoàng Thị Phương Thanh


iii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu

Tiếng Anh

Nghĩa

AIDS


Đơn vị chăm sóc đặc biệt

K. peumoniae

Klebsiella pneumoniae

Trực khuẩn Gram (-) thuộc
họ VK đường ruột

KS
M. catarrhalis

Hội chứng suy giảm miễn
dịch mắc phải

Kháng sinh
Micrococcus catarrhalis

Cầu khuẩn Gram(-)
Số lượng bệnh nhân

n
NCHS

National Center for Health Trung tâm thống kê sức khỏe
Statistic
Hoa Kỳ

NE


Độ lệch chuẩn

Sl

Số lượng


iv

VK

Quỹ Nhi đồng Liên hợp
quốc
Vi khuẩn

VP

Viêm phổi

VPMPTCĐ

Viêm phổi mắc phải tại
Cộng đồng

VPN

Viêm phổi nặng

UNICEF

CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ....................................................... 30
3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ............................................. 30
3.2. Nguyên nhân gây bệnh viêm phổi ở trẻ dưới 5 tuổi ................................ 32
3.3. Đặc điểm lâm sàng của viêm phổi ở trẻ dưới 5 tuổi ................................ 34
3.4. Đặc điểm cận lâm sàng của viêm phổi ở trẻ dưới 5 tuổi ......................... 37
CHƯƠNG 4. BÀN LUẬN .............................................................................. 41
4.1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu ........................................................ 41
4.3. Đặc điểm lâm sàng của viêm phổi ở trẻ dưới 5 tuổi ................................ 48
4.4. Đặc điểm cận lâm sàng bệnh viêm phổi ở trẻ dưới 5 tuổi ....................... 50
4.5. Hạn chế của Đề tài ................................................................................... 50
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 51


vi

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Đánh giá chất lượng mẫu đờm theo thang điểm Bartlett ............... 10
Bảng 2.1: Đánh giá tình trạng dinh dưỡng của trẻ < 5 tuổi ............................ 23
Bảng 2.2: Tiêu chuẩn chẩn đoán thiếu máu .................................................... 23
Bảng 2.3. Giá trị số lượng BC bình thường theo lứa tuổi ở trẻ ...................... 24
Bảng 3.1. Phân bố đối tượng nghiên cứu theo tuổi, giới ................................ 30
Bảng 3.2. Phân bố đối tượng nghiên cứu theo dân tộc và địa dư .số 1), tr. 333 - 340.
15. Nguyễn Thị Hiền Lương (2008), Khảo sát tình hình sử dụng thuốc kháng
sinh trong điều trị bệnh viêm phổi ở trẻ em tại khoa nhi bệnh viện Bạch Mai
10/2007 đến 3/2008, Khóa luận tốt nghiệp Dược sĩ Đại học, Trường Đại
học Dược Hà Nội.
16. Quách Ngọc Ngân, Phạm Thị Minh Hồng (2014), "Đặc điểm lâm sàng và vi
sinh của viêm phổi cộng đồng ở trẻ từ 2 tháng đến 5 tuổi tại Bệnh viện Nhi
đồng Cần Thơ", Y học TP. Hồ Chí Minh, 18 (Phụ bản số 1), tr. 294 - 300.
17. Lê Xuân Ngọc, Lê Công Dần (2012), "Một số đặc điểm của vi khuẩn dịch

viện Đa khoa Saint Paul", Tạp chí Nhi khoa, 3 (3&4), tr. 75 - 81.
27. Đào Minh Tuấn (2016), "Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng,


nhận xét kết quả điều trị Viêm phổi thùy ở trẻ em tại bệnh viện Nhi Trung
ương từ tháng 1/2015 - 06/2015", Hội Nghị Khoa học Nhi khoa toàn quốc
lần thứ 22, tr. 66.
28. Huỳnh Văn Tường, Phan Hữu Nguyệt Diễm, Trần Anh Tuấn (2012), "Đặc
điểm lâm sàng và vi sinh của viêm phổi cộng đồng nặng ở trẻ từ 2 - 59 tháng
tuổi", Tạp chí Y Học TP. Hồ Chí Minh, 16 (Phụ bản số 1 ), tr. 76 - 80.
29. Bệnh viện Nhi Trung ương (2015), "Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh
trẻ em".
30. Đào Minh Tuấn - Bệnh viện Nhi Trung ương (2011), "Đặc điểm lâm sàng
và nguyên nhân của trẻ viêm phổi do vi khuẩn tại khoa hô hấp bệnh viện
Nhi Trung ương trong 5 năm (từ 2006 - 2010)", Tạp chí Y học Thực hành
(756) (3), tr. 126 - 129.
31. Hồ Đỗ Vinh, Phạm Hoàng Hưng, Phan Xuân Mai (2014), "Tình trạng suy
dinh dưỡng ở trẻ viêm phổi từ 2 tháng đến 5 tuổi tại Khoa Nhi bệnh viện
Nhi trung ương Huế", Tạp chí Nhi khoa, 7(1), tr 59 - 63.
32. Nguyễn Thị Thanh Xuân (2013), Đánh giá tình hình sử dụng kháng sinh
trong điều trị Viêm phổi Trẻ em tại khoa Nhi Bệnh viện Bắc Thăng Long,
Luận văn Thạc sĩ Dược học, Trường Đại học Dược Hà Nội.
Tiếng Anh
33. J. R. Bale (1990), "Creation of a research program to determine the etiology
and epidemiology of acute respiratory tract infection among children in
developing countries", Rev Infect Dis, 12 Suppl 8, pp. S861-6.
34. J. Bryce, et al. (2005), "WHO estimates of the causes of death in children",
Lancet, 365(9465), pp. 1147-52.
35. D. R. Feikin, et al. (2017), "The Enduring Challenge of Determining
Pneumonia Etiology in Children: Considerations for Future Research


2. Từ 2 - < 12th

3. Từ 12th –≤ 5 tuổi

A3 Giới tính: 1. Nam 2. Nữ:
A4. Dân tộc: 1. Kinh

2.Thiểu số

A5 Cân nặng hiện tại: ….….kg.
A6.Thể trạng

1. Bình thường

2. SDD

3. Thừa cân

4. Béo phì.

A7. Họ và tên bố, mẹ:…… ………. Nghề nghiệp: .........................................
A8. Địa chỉ: .........................................................................................................
Địa dư: 1. Thành thị

2. Nông thôn

A9. Vào viện ngày thứ mấy của bệnh: ...............................................................
Lý do vào viện:....................................................................................................
A10. Chẩn đoán:

Có
1
Không
2
Có
1
Không
2
Có
1
Không
2
Có
1
Không
2
Có
1
Không
2
…………………………………………
…

D1.2. Triệu chứng thực thể:
Triệu chứng
Li bì
Kích thích
Tím tái
Đầu gật gù theo nhịp thở
Phập phồng cánh mũi

1
Không
2
Có
1
Không
2
Có
1
Không
2
Có
1
Không
2
Có
1
Không
2
……..………………………………....


D2.Triệu chứng cận lâm sàng:
D2.1. Xét nghiệm huyết học:
Triệu chứng

Số lượng

Thông tin thu thập Mã hoá
Có

2
Giảm
3
Bình thường
1
Hb (g%)
………………………. Tăng
2
Giảm
3
Bình thường
1
HCT (%)
……………………… Tăng
2
Giảm
3
D2.2.Kết quả X- quang:
Triệu chứng
Thông tin thu thập Mã hoá
Đám mờ nhỏ không đều rải rác hai bên phổi Có
hoặc tập trung vùng rốn phổi và cạnh tim
Không

1

Đám mờ nhỏ không đều tập trung ở một Có
thùy, phân thùy phổi
Không


Không

2

……………………………….


.
D2.3. Xét nghiệm vi sinh vật:
Triệu chứng
Cấy dịch tỵ hầu
Kết quả cấy dịch tỵ hầu
Cấy dịch phế quản

Thông tin thu thập Mã hoá
Có
1
Không
2
Dương tính
1
Âm tính
2
Có
1
Kông
2

D2.4. Kết quả nuối cấy vi sinh: h
VK: .....................................................................................................................