I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM

MÔNG TH

tài:
NGHIÊN C U KH

N

C A D CH CHI T LÁ TR U KHÔNG VÀ DI P CÁ

KHOÁ LU N T T NGHI
H

o

IH C

: Chính quy

Chuyên ngành

: Công ngh Sinh h c

Khoa

: CNSH-CNTP

Khoá h c


y Bùi Tu

ng d n, ch

em trong su t quá trình th c hi n khóa lu n.
Em xin c

ng viên, giúp

trong su t th i gian th c hi n khóa lu n t t nghi p c a mình.
V i vi c h n ch v ki n th

m th c ti n nên bài

khóa lu n không th tránh kh i nh ng thi u sót, r t mong nh n
a các Th y Cô và các b n.
Em xin chân thành c
Sinh viên

Mông Th

c ý ki n


ii

DANH M C B NG
.................................. 15
.......................................... 26
.............................................................. 37

......................................................................... 46

.......................................................... 47
Hình 4.
............................................................................................ 49

......................................................... 51

................................................................................ 52


iv

DANH M C VI T T T
CFU

Colony fomat unit

DNA

Axit Deoxyribo Nucleic

E. coli

Escherichia coli

E. ictaruli

Edwardsiella ictaruli


Minimum Inhibitory Concentration

MRSA

Methicillin resistance S.aureus

PBS

Phosphate buffer saline
n

PPVS
R
)

S
S. aureus

Staphylococus areus

TNF

Tumor necrosis factor

TSST

Toxic shock syndromme toxin


v

..................................................................................... 13
2.3.1. T

................................................................. 13
......................................... 20
.......................................... 32
........................................................................................ 32
.............................................................................................. 33

Ph n 3. V T LI U, N I DUNG V

U 36

............................................................................... 36
.............................................................................................. 36
.......................................................... 36


vi

........................................................... 36
................................................................................ 37
............................................................ 37
............................................................................ 37
3.4. Ph

...................................................................... 37
........................................................... 37
............................................................................. 38


TÀI LI U THAM KH O


1

Ph n 1
M
1.1.

U

tv
c ta v i ngu

c li u d i dào, phong phú là m t

thu n l i trong vi c nghiên c
t

u ch ra nh ng lo i thu c có ngu n g c

ph c v cho nhu c

c kh

khí h u nhi

i.V

c xem là m

c sôi r i dùng r a nh ng v t loét, m n ng
Tr

c pha

c dùng làm thu c nh m t ch a viêm k t m c, b nh chàm

m t c a tr

p lên ng c ch a ho và hen, ho c
ch a t c s a

d

bà m

c nh ng công

y là vì trong thành ph n c a lá Tr u không ngoài ta

tinh d u còn có ch a m t h p ch t phenol có tên g
kh trùng r t t

c tính

T t L i, 2004) [3].

Di p cá dân gian v n g i v i nh ng tên g i ph bi
o, là m t lo i cây nh , m
m c ng

i trong thành

ph n c a Di p cá có ch t decanoyl-acetaldehyde mang tính kháng sinh, ngoài
ra nó còn có tác d ng l c máu, gi i

c mi n d ch cho

, [32].
Kinh nghi m ch a b nh c a nhân dân ta là vô cùng quý giá, nh ng
nghiên c u Y h c g

ng minh nh ng cây thu c mang các ch t có
u không và Di p cá

nhi u b nh nhi m khu

c ta có tác d ng ch

c

y kinh nghi m ch a b nh c a nhân dân ta là

và có k t qu , [32].
m c a vi c s d ng các lo i th

u tr b nh là

an toàn, không có các d ng ph

n nguy hi m ch t

u tr b nh hi n nay

c chú tr ng và phát tri n, (Nguy n Thanh H i, Bùi Th Tho,
2013) [6].
Ngày nay, cùng v i s phát tri n c a n n công nghi

ng

nên ô nhi
ng vi khu n có h i gây b nh nguy hi
coli- lo i vi khu

ng ru

ng v

ng gây ra b nh tiêu ch y, m t s ch ng

khác có th gây ra r i lo n máu, suy th n, th m chí d

n t

Staphylococcus aureus- là m t lo i t c u khu
các b nh nhi m trùng

E.

da và niêm m c, ti

vong;

dài s gây ra tính kháng thu c ngày càng cao và khó ki m soát, tiêu bi
E. coli kháng Ampicillin lên t i 81,4%, vi khu n Staphylococcus aureus
kháng Methicillin và các lo i kháng sinh liên quan, (Nguy n Thanh H i, Bùi
Th Tho, 2013) [6].
Vì v y vi c nghiên c u tính kháng khu n và tìm ra các ho t ch t kháng
khu n t ngu n g c th c v t là m t bi n pháp hi u qu , v a kh c ph c tính
kháng thu c c a vi khu

mb

i s d ng, v a gi m chi

u tr , và t n d

c li u có s n trong t nhiên.

Xu t phát t nh ng nguyên nhân và th c t
nghiên c

tài v i tên g i :

n hành

u kh

nc a

d ch chi t lá Tr u không và Di p cá .
1.2. M
- Kh o sát


tài
c
-

thích h p khi ti n hành tách chi

- K t qu nghiên c u

c s là ngu

c ch vi khu n
u b sung cho các nhà

nghiên c u các ho t tính sinh h c c a th c v t.
-

i ti p c n v i các thao tác k thu t trong th c

t , c ng c các ki n th

c.
c ti n

cho các th nghi m s d ng các ho t ch t có tính kháng
khu n s d ng trong y h

ch

cao giá tr s d ng c a 2 lo i th c v t này.


c (Impatines

balsamin Linn.), cây Lá móng (Lawascmia inermis Minn.) có tác d
tr các v

u

n nh t.

- Các alkaloid có nhân isoquinolein trong các cây Ho

ng, Hoàng

bá, Hoàng liên có tác d ng v i vi khu n hình c u Gram (+) và Gram (-).
- Các tinh d u S , Qu , H

c xông tr c m cúm và cao

dán m n nh t.
- Các anthraglucosid trong các cây Mu

i hoàng, Chút chít, Hà

th ô có tác d ng ch ng n m gây b nh h c lào.
2.1.2. M t s

t các ch t t

th c v t: (Vi

tách các h p ch t
ng dùng trong phân tách

các h p ch t t nhiên.
2.1.2.1 Tách chi t b

c:

- Nguyên t c: D a trên nguyên lý c
không tan l

tm th nh p

c và tinh d u. Khi h n h

hai ch

u áp su t c

b ng áp su t c

c gia nhi t

c c ng v i áp su t c a tinh d u

ng thì h n h p sôi và tinh d

c l y ra cùng v i

c.

i nh ng nguyên li

tinh d u th p vì th
+ Tinh d

ng

t kéo dài, t n r t nhi
c có th b gi m ch

.

ng n u có ch a các c u t b

th y phân.
+ Không có kh
thành ph n c a nguyên li u.
ng tinh d u còn l

i l n.


7

+ Tiêu t n m

c khá l

làm nh ng t h n h


c v i tinh d u.
+ Có kh

i tái s d ng.

nh t th

không làm gi m t

+ Có kh

khu ch tán

ul

p ch

c

tránh làm loãng dung môi và h n ch kh
d u c a dung môi.
+ Dung môi ph i tinh khi
l

i v i tinh d

t b , không gây mùi

c h i v i con


nhi

phòng. G

t

l n, ngâm nhi u l

bi n trong các

pháp tách chi t th c v

n nh t, d th c hi n, thi t b

gi n, r ti n.
m ki t: Chi t xu t ng m ki

c ti n hành b ng

ng xuyên tác các ch t chi t ra kh i nguyên li
ng xuyên dùng dung môi s

m là m t nhi u th i gian.

2.1.2.6 Chi t siêu âm: Sóng siêu âm có tác d
xu t. Chi

t

t s d ng sóng v i t n s 20000 Hz.

c chi t b ng nh ng

ho t ch t gi m d n, nguyên li u ki t nh t s

c chi t

xu t b ng dung môi m i và dùng làm dung môi chi t cho các bình ti p theo.
2.1.2.8 Chi t xu t b ng khí hóa l ng siêu t i h n: Thay vì s d ng các lo i
dung môi h
(31,10
l ng

s d ng CO2
c

d ng ion t i nhi

d ng b m t bên trong c
pháp chi

tr ng thái siêu t i h n

tr ng thái siêu t i h n (3740C, 218 atm) hay ch t
phòng, h 2 pha, h th ng không có dung môi s
t sét, zeolit, silic oxit và nhôm. S d
c s n ph

tinh khi t, có màu s c,



m t.

m n, s khu y tr
ng kháng khu n

nh n

c ch t i thi u (MIC- Minimum

Inhibitory Concentration) (LakshmiArabewela và cs, 2010) [24], [31]
- Khái ni m: N

c ch t i thi u MIC là n

m t ch t kháng sinh có kh
kho ng 24h nuôi c y.
-

c ti n hành:

Chu n b các dung d ch kháng sinh:
-

(10ml×5120×100)/ a.
-

môi hoà tan.

th p nh t c a


:
-

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14


30


11

370C trong vòng 18-

:
-

-

mà

-

-

ng gian (Intermediate -

y kháng sinh khu ch tán
- Nguyên lý: K

-

:

:
-


13

-

:T

khoa h c
2.3.1. T ng quan v Tr u không
- V trí phân lo i th c v t,

T t L i, 2004) [3]: Tr u không còn có tên

g i khác là cây tr u, tr u cay, tr

u mòlu (Campuchia), hruê ê

ang ( Buôn Mê Thu t).
Gi i : Plante
Ngành : Magnoliophyta
L p : Magnoliophyta
B : Piperales
H : Piperaceae
Gi ng : Piper
Loài : P. betle.

Hình 2.1: Cây Tr u không


14


l y lá

c Châu Á , vùng nhi

T t L i, 2004) [3].

Vi t Nam có 2 lo i tr u chính

là tr u m và tr u qu . Lá tr u m to b n, d tr ng. Tr u qu có v cay, nh lá,
rong t

u. Tr

c tr ng b ng dây vào

i ta làm giàn cho nó leo. Cây tr
ng tr

ng, c nh b

có khi tán b t dùng d

m và ch t vôi,
thu n ti n cho vi

i

[16].


Thành ph n
c

ng

Thành ph n

ng

85-90%

Riboflavin

Protein

3-3,5%

Tannin

0,1-1,3%

Ch t béo

0,4-1%

Nitrogen

2-7%

2,3-3,3%

Cacbohydrate
Axit nicotinic
Vitamin C

0,630,89mg/100g Iod
0,005-0,01%

44kcal/100g

1,99-2,99

Vitamin A

mg/100g

Thiamine

10-

- Công d ng: Ngoài công d
c lá tr
nhi

ng

1,9-

u (lá tr u không, vôi, cau và v
sát trùng, ch ng l loét, ch ng viêm



T c u, Subtilit và tr c trùng E.coli (Y h c t p chí, 2011) [19].
- M t s bài thu c dân gian t Tr u không,
ng: K

ng, dùng Tr u không s r t có công hi u. L y

lá tr u không và ít hoa qu xay nhuy n l
th t lâu, n u u
+B
r

:

c tr n thêm m t ong r i ng m

c thì càng t t, s gi m các kích thích gây ho.
c sôi: Lá Tr

lá m m ra r i ph t 1 l p th u d u

t nh lên v t b ng. C sau vài gi l i thay 1 lá tr u m i. Sau vài l n,

d ch trong v t b ng s tiêu h t, ch r p không m

c, không gây m .

sáng s m.
+ Ch


T t L i, 2004) [3].
:


17

Gi i: Plantae
Ngành: Ng c lan (Magnoliophyta)
L p: Ng c lan (Magnoliopsida)
Phân l p: Ng c lan (Magnoliidae)
B : H tiêu (Piperales)
H : Lá gi p (Saururaceae)
Chi: Di p cá (Houttuynia Thunb).

Hình 2.2: Cây Di p cá
- Mô t : cây Di p cá là cây thu c thân th o, cao 20t, có thân màu l

. R m c ng

m

t, r nh m c

t.

Lá m c so le, có b ; phi n là hình tim, khi vò ra có mùi tanh c a cá. Hoa nh ,
n vào tháng 5-8, không có bao hoa, màu vàng nh t, m c thành bông. Qu
nang m

nh, h t hình tr ng ho c trái xoan, nh n, (