I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM
---------------oOo--------------

THU HÀ
tài:

NG VÀ PHÁT TRI N
M TS

GI

T TRONG V

T I HUY

T NH THÁI NGUYÊN

KHÓA LU N T T NGHI

H

o

: Chính quy

Chuyên ngành

: Tr ng tr t

Khoa

T NH THÁI NGUYÊN

KHÓA LU N T T NGHI
H
o
Chuyên ngành
Khoa
Khóa h c
Gi
ng d n

Thái Nguyên,

IH C

: Chính quy
: Tr ng tr t
: Nông h c
: 2011 2015
: TS. Nguy n Thúy Hà

2015


i

L IC
Trong quá trình h c t p trong su

i h c Nông Lâm

t

V i ki n th c và kinh nghi m th c t còn h n ch , do l
nghiên c

u th c hi n

c l p nên không tránh kh i nh ng thi u xót, kính mong các th y

cô và các b

c thông c m và góp ý ki n ch b o thêm cho tôi.

Nhân d p này, tôi xin g i l i c

h t i Ban Giám hi u

i h c Nông Lâm, Ban ch nhi m khoa Nông h
bè, nh

n

tôi trong quá trình h c t

hi n khóa lu n t t nghi
Nguy n Thúy Hà
trình th c hi

c bi
c ti


B ng 2.3: Tình hình s n xu

t trên th gi

B ng 2.4: Tình hình s n xu

t m t s khu v

B ng 4.1: Th

m t s lo i rau .................8

...........................12
...................13

ng, phát tri n c a các gi

t trong v

............................................................................. 28
B

ng chi u cao cây c a các gi

chu t trong v

................................................................................29
B ng 4.3:T


B

m hình thái, ch

t.........................43

B

h ch toán kinh t c a các công th c thí nghi m v
...................................................................................... 46


iii

DANH M C CÁC BI
Bi

ng chi u cây c a các gi ng v

....30

Bi

ng s lá c a các gi

.....34

Bi

4.3: S qu h u hi u trên cây c a các gi

Ký hi u vi t t t

Di n gi i n i dung vi t t t

BVTV

B o v th c v t

Cs

C ng s

CV

Coeffcienct of varianci (H s bi

ng)

ng b ng sông c u long
FAO

T ch c Nông nghi

ha

Hecta

IPM

Phòng tr d ch h i t ng h p

M CL C
Ph n 1. M

U ......................................................................................................1

1.1. TÍNH C P THI T C A
1.2. M

TÀI ......................................................................1

YÊU C U ....................................................................................3

1.2.1. M

............................................................................................................3

1.2.2. Yêu c u..............................................................................................................3
Ph n 2. T NG QUAN TÀI LI U ...........................................................................4
khoa h c.....................................................................................................4
2.2. T ng quan nghiên c u..........................................................................................5
2.2.1. Ngu n g c, phân lo i và giá tr
2.2.2. Vai trò c
2.2.3. Yêu c

ng c

t........................5

t ........................................................................................6
u ki n ngo i c nh c

3.5. CH
3.5.1. Các ch

G PHÁP THEO DÕI ...............................24
ng và phát tri n .............................................................24
sâu b nh h i ........................................................................24

3.5.3. Các y u t c
3.5.4. Các ch tiêu ch

t..................................................25
ng qu .............................................................................25
ng.................................................................26


vi

ho ch toán kinh t .................................................................................26
3.5.7. X lý s li u ....................................................................................................26
Ph n 4. K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N .......................................27
ng và phát tri n c a các gi
ng chi u cao thân chính c a các gi
4.3 T

ng chi u cao thân chính c a các gi
ng thái ra lá c a các gi

4.5. T

t ..............29


1

Ph n 1
M

1.1. TÍNH C P THI T C A

U

TÀI

Rau là nh ng cây tr

c s d ng làm th c ph m cùng v

th c trong b

i. Rau là ngu n th c ph m không th thi u

trong kh u ph n th

ng cung c p ch

ch t khoáng, vitamin c n thi

ng,

i, mà còn có tác d ng



gi i quy t v

trong b

c ta
th c ph m

i quan tr ng.
t là m t trong nh ng cây rau quan tr ng nh

ch sau cà chua, b p c i và c
ng ng

c x p th

t là lo i rau có th i gian sinh

t và ch

ng

c ph n l n nhu c u rau

xanh c

i quan tr ng,

gi v



c xã h i


2

quan tâm. Nguyên nhân là do d

n nhanh chóng c a dân s

pl
ch t th

ng m

c hai và ch t b n gây ô nhi

xu t nông nghi p

h

ng làm

các vùng lân c n, nh

i s n xu

ns n

i v i các lo i rau. Ngoài ra,

i ngo i có nhi

u ki n thu n l i ti

tr

c

i phát
n. Tuy ngành

t có nhi u kh i s

n th c t v n

p nhi u ngành khác trong s n xu t nông nghi

c bi t là

các

t nh Trung du mi n núi phía B c, di n tích tr

t

nói riêng có nhi u bi

t ch b ng m t n a so v i

t trung bình c a c


gi ng ho c nh p n i không qua

kh o nghi m k
ng c
có kh

t còn th p, kém

ng tr c ti
t. V

t ra là ph

c nh ng gi

ng và phát tri n t t, thích ng v

Trung du mi n núi phía B c

t và ch t

t cao,

ng mà giá thành s n xu t th p phù h p v i th hi

t

u ki n th i ti t
c bi t là ch

nh Thái Nguyên.
1.2.2. Yêu c u
- Tìm hi u m t s

a các gi ng.

-

ng, phát tri n c a các gi

t

u ki n v Thu
-

n sâu b nh trên các gi

Thu
-

ut c
tính h ch toán kinh t .

t, ch

ng c a gi ng.

u ki n v



m b o cho gi

t cao

nh, ch ng ch u sâu b nh t t, phù h p v i yêu c

ki n s n xu t c

u

ap

c tính c a gi ng cây tr

c quy

nh không nh ng b i

ng và s ch n l c (t nhiên và nhân t
di truy

c quy

thành ph n di truy n gi

ng lên thành ph n

nh b i tính ch t phong phú hay nghèo nàn c a
ó. Mu n kh


c gi ng phù h p v

c ta nông dân
u ki n s n xu t mình và

y vi c ch n t o, kh o nghi m gi ng m i là
c duy trì liên t c.


5

2.2. T ng quan nghiên c u
2.2.1. Ngu n g c, phân lo i và giá tr dinh

ng c

t

2.2.1.1. Ngu n g c
t thu c h b

t. Nh

i th k

t là lo i cây rau chi m v trí quan tr ng trong s n xu t rau trên
th gi i. Nh

cd



t

kho ng

t xu t x t vùng Tây
B c

,t

Á. Nh ng ghi chép v

t xu t hi n

Pháp vào th k th 9,

Anh vào th k 14 và B c M vào gi a th k 16. Vào th k

t

c mang t i Trung Qu c [16].
Tuy nhiên, theo Vavilop (1926), khu v c mi n núi phía B c Vi t Nam
t vì

n t i các d

chu t hoang d i, Kallo (1958) cho r ng Trung Qu c là trung tâm th hai hình
t do các gi
tr ng l n có giá tr



a bàn phân b .

2. Ssp. Occidentali

asiticus. Loài ph Tây Á phân b r ng rãi t i các

vùng khô h n Trung và Ti u Á, Iran, Afganistan và Azecbaizan v

c

tính ch u nóng.
3. Ssp. Chinensis Fil. Loài ph Trung Qu
tr ng trong nhà kính

c s d ng ph bi

Châu Âu g m các gi ng quá ng n c n th ph n và qu

dài không qua th ph n.
4. Ssp. Indico
v c nhi

i và á nhi

japonicus. Loài ph Nh t iv

2.2.2. Vai trò c
2.2.2.1. Giá tr



7

kê

c ta m i cung c
ym

i/ngày (Tr n Kh c Thi, 2006) [11].
c 20-30% nhu c u v

ngoài ngu n cung c p t

s ng và ho

c, rau góp ph n

ng

ng nhu c u dinh

ng cung c p kho ng 95-99% ngu n vitamin A, 60-70% ngu n vitamin B,
g n 100% vitamin C và các lo i vitamin khác (Bùi B
Vân, 2000)

t là m t th

t thông d ng và còn là m t v

thu c có giá tr . Thành ph

r t c n thi

Rivophlavin (0,075 mg%) và Niaxin (0,03 mg%), các lo i mu
ng phân gi i axit uric
và các mu i c a axit uric (urat) có tác d ng l i ti u, gây c m giác d ng .
Không nh ng th

t còn có m
c, mu

ng mu

i giúp
có l

i

m c b nh v tim m ch.
Thành ph
c th hi n qua b ng sau:

ng trong 100g rau c a m t s lo i rau

c ta


8

B ng 2.1: Thành ph n ch



P

Fe Caroten

B1

B2

C

1

B u

6,0

91,5 2,9

1,0

14

21

25 0,2

0,02

0,02 0,03


940, 4,2

0,8

20

12

26 1,4

2,00

0,06 0,04

10

6,0

83,0 8,3

12,0

59

47

26 1,6

0,50


37 1,4

2,90

0,04 0,09

3

2,8

88,0 6,3

1,7

37

46

50 0,6

0,15

0,06 0,05

40

2,5

90,9 4,9


5

4
5
6
7

C ib p
Rau
mu ng
Su hào

8
9

chu t

10
0

Ngu n: B ng thành ph n hóa h c th

t Nam 1972

(Nguy n Thúy Hà, 2010) [6]
2.2.2.2. Giá tr kinh t
Ngoài giá tr v

ng thì xét v m t kinh t


44,4

1.200

400

700

2.300

2000

6.447,8

6.028,3

5.157,1

2.471

5.050

834

556

695

222


rau hoa qu (Lê Th Khánh, 2002) [9]

Trong qu

t có các lo i ch

ng c n thi

các lo
d

cs

i qu

gi

n khi th

th gi i m r ng, nhu c u c

i tiêu dung phong phú thì vi

cách s d ng là t t y

t

cs d


Nhi

350C. Nhi

t n y m m là 15,5
ng và phát tri n là 200C.

ch t rét còn

i 00C.

ng và phát tri n.

thích h p cho h

thích h

th

400C cây ng

50

t có

ng, hoa cái không xu t


10



t thích h

t là 85

ng

t có ngu n g c t các vùng nhi
u ki

ng cao có s

trong dung d

i m nên thích nghi v i

t. Phân tích n

t cho th y N: 2.000

225 mg/kg; K: 4.500

các nguyên t

3.500 mg/kg d ch; P: 160

6.000 mg/kg; Mg: 3.000 4.000 mg/kg; Cl: 2.000 kg.
ng t

tri n c a cây.

Th i k cây ra hoa, t o qu yêu c
t và ch

m không khí là 90

m, 33% lân và 100% kali (Nguy

2.2.4. Tình hình s n xu

u t trên th gi i và

2.2.4.1. Tình hình s n xu

t trên th gi i

Hi n nay, trên th gi i có r t nhi u ch ng lo

ts
n, 2000) [7].

Vi t Nam

c gieo tr ng,di n

ng nhu c u v rau c

i dân


11


t 13.555 nghìn t n.
Canada, m c tiêu th
Thu Cúc và cs) [3]. Theo s li u th ng

kê t

n tích tr

t trên th gi i kho ng 2.583,3

t 17,27 t n/ha, s

t 44160,94 nghìn t n. S li u t

b ng th ng kê cho th y Trung Qu

c có di n tích tr

tl n

nh t v i 1.653,8 ha chi m 64,02% so v i th gi i. V s
v

cd

ng Trung Qu c

u v i 28062 nghìn t n, chi m 62,09% t ng s


nh này: Nam Tri
Canada m c tiêu

th rau bình quân hi
ts

c nhu c u v rau ngày
c trên th gi

ng chính sách nh p kh u rau

c nh p kh u rau nhi u nh t th gi
145,224 nghìn t
Anh (140,839 nghìn t

t
n);

c (116,866 nghìn t

tiêu cho nh p kh u rau l n trên th gi

c chi

c (149.140 nghìn USD); Pháp


12

(132.942 nghìn USD); Canada (84.496 nghìn USD); Trung Qu c (80.325


1.927.400

304.186

58.628.902

2009

1.988.580

307.421

61.133.063

2010

2.021.529

310.676

62.804.043

2011

2.090.629

312.513

65.334.911

ch

n tích tr

t trên th gi
t chi m v

trí ngày càng quan tr ng trong n n s n xu t nông nghi p th gi i.
- V

t: Nhìn chung trong nh

i n

ng nh t 304.186 312.513 t /ha.
- V s

ng: T

nhi

l
ng rau trên th gi
ng t

ngh tr

t trên th gi

ng phát tri n nhanh chóng,

S

ng (t n)

Th gi i

2.090.629

3125,13

65.334.911

Châu Âu

207.376

2730,98

5.663.387

1.554.250

3649,42

56.721.092

89.348

1935,00


chi m m t t l r t nh b ng 0,04% (739

ha) di n tích tr

t c a th gi i.

-V

t: Châu Á là châu l

nh t th gi

tv

t bình quân c a th gi

ng th

t là cao
t 3649,42 t /ha.
gi i là 2730, 98

t /ha, ti

p nh

504,95 t /ha, th

t là


t 2.352.140 t n; Th

v

t và s

t 1.749.170 t n. Bên c nh s

ng thì ch

c nhi

trên th gi i quan tâm, nhi u công ngh tiên ti

c

i và vi c ki

ng hóa ch t t

c th c hi n tri

2.2.4.2. Tình hình s n xu

t

Vi t Nam

Thái Nguyên là m t t nh thu c khu v c Trung du mi n núi phía B c, có
di

n

m b o. S n xu t v i nó mang tính t cung t c p mà còn ph i mang
tính hàng hóa cao.
Trong quá trình phát tri

t hi n nhi u vùng rau

chuyên canh m

t, không ng

thu t, gi ng m i vì v
S n ph m t

t, s

i m i v ti n b k

ng không ng

a chu t s n xu t t i Thái Nguyên ch y u cung ng cho

i tiêu dùng trong t nh.
Theo s li u c a T ng c c Th ng Kê, di n tích tr ng rau c
t
t 149,9 t
T ng s

su t trung bình cao nh t t


ch xu t kh u rau, qu và hoa cây
c

t 1.222 tri u USD (bình quân m

224.4 tri

t

ng 60% kim ng ch xu t kh u rau
iv

c xem là m t trong nh ng lo i rau ch

l c, có di

t 16,88 t n/ha, s

ng 33.537 t n ch

ng sau cà chua.
tl nc ac
thu

c bao g m các t nh phía B c

ng b ng sông H ng. Phía Nam, các huy n ngo i thành TP. H
ng b ng sông C


v n chi m m t v trí quan tr ng.
Còn theo s li u th ng kê, di n tích tr ng rau c
2011 là 671,3 nghìn ha, g p 1,4 l n so v
x px

t nông nghi

t cây h

ng các ti n b khoa h
thu

2011 (494,5 nghìn ha) chi m
n

t trong công tác ch n gi

t rau không ng

trung bình so v i toàn th gi i) s

t 129,7 t /ha (b ng 90%
t 8,71 tri u t n, g p 1,4 l n so v i

u t n).
So v i các lo i cây tr ng khác thì s n xu
khá cao. Theo các k t qu nghiên c u c
n 2001

2004, m i ha tr

c ta trong th i gian qua,

nhi u tác gi cho r ng: Hi n nay s
th p, quy mô còn phân tán, ch

t rau
ng không

tiêu chu n xu t kh

t 60

n ch
mb

a còn

ng h n ch

c qu n lí, thi u c i ti

kh

nh, ph n l

bi n công nghi p. M c tiêu th n

th p, ch s

su

ng xu t kh

u ki u, m i ch xu t kh
c ta không th c

ng

i

c kho ng 1

c v i th

2% s

ng. Rau

ng Qu c t mà ngay c trong

s n ph m nh p kh u l n át (c c ch
bi n Nông lâm s n và ng nh ngh nông thôn, 2000) [4].
iv

c xem là m t trong nh ng lo i rau ch l c,

có di

t 16,88 t n/ha, s

sau cà chua. S n ph m làm ra t

38% so v i cùng k

p có m c kim

ng ch xu t kh

t các lo i trên 50 nghìn USD là Công ty giao nh n

và xu t nh p kh u H i Phòng, T ng công ty rau qu Nông s n, Công ty c
ph n xu t nh p kh u Rau qu I.
2.2.5. Tình hình nghiên c
Yêu c u v

t

Vi t Nam

t và ch t l

ng v

y các nhà nghiên c u, ch n t o gi ng quan tâm ngày càng nhi u vào
vi c tìm và s n xu t ra các lo i gi ng m i phù h p v
t ng vùng, t

u ki n s n xu t c a

i hi u qua kinh t cao. Công tác nghiên

c uv


chuy n giao công ngh s n xu t rau cho nông dân
n Kh c Thi, 1996) [1].
V công tác ch n và t o gi

n hình có:

- Gi ng CS758: Là gi

t m i do Công ty gi ng Thu n

Nông nh p v t

tr ng th nghi m

t qu th nghi m cho th y, gi

t CS758 (F1) sau tr ng

38 ngày là cho thu ho ch, bình quân m i cây cho 6 qu . S
cho qu

n khi k t thúc thu ho

huy n An

t trên 3 t n qu m i sào.

ng t ngày