SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT
ĐỘNG ÂM NHẠC CHO TRẺ 5-6 TUỔI”
1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1: Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết trẻ em là một nhân cách chưa phát triển đầy đủ, là một thực
thể hồn nhiên đang phát triển. Lứa tuổi mầm non là thời kỳ mà trẻ tăng trưởng và phát
triển nhanh nhất so với cả cuộc đời. Sự tăng trưởng ấy có đầy đủ, có toàn diện thì nền
tảng cuộc đời trẻ sau này mới vững chắc. Bởi vậy, dù đề cao tinh thần tự lực, tính tự
giác, tự tin đến đâu trẻ mẫu giáo cũng cần sự tác động của giáo dục bằng các biện pháp
sư phạm có hiệu quả. Học trong gia đình là một bộ phận không thể thiếu đối với trẻ.
Nhưng trẻ chỉ lĩnh hội được những tri thức còn sơ sài, nông cạn, trẻ dễ có biểu tượng sai.
Bởi lẽ không phải người bố, người mẹ nào cũng biết dạy con theo khoa học, chính vì
vậy trẻ cần được đến trường mầm non để lĩnh hội tri thức, phát hiện những điều mới lạ,
đúng đắn có cơ sở khoa học. Ở nhà trường, trẻ được chăm sóc - giáo dục về mọi mặt, trẻ
được thỏa mãn nhu cầu hoạt động, được vui chơi chạy nhảy, có cơ hội sáng tạo thông
qua chỉ dẫn của cô giáo. Ở lứa tuổi này, trò chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ, nó là
phương tiện để trẻ học làm người. Song hoạt động học tập vẫn là hoạt động cơ bản ở
trường mẫu giáo. Nó là phương tiện để giáo dục toàn diện cho trẻ thông qua 5 lĩnh vực
giáo dục phát triển, giáo dục thẩm mỹ cũng không kém phần quan trọng trong chương
trình chăm sóc giáo dục trẻ, là một trong những lĩnh vực giúp trẻ phát triển toàn diện về
đức - trí - thể - mỹ- lap động.
Ở trường mầm non đặc biệt là lứa tuổi mẫu giáo âm nhạc là một trong những loại
hình nghệ thuật phát triển năng lực cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, sự tập trung chú ý,
khả năng diển tả hứng thú của trẻ.
Âm nhạc là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển lời nói,
quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm giữa người và người, với thiên nhiên… Đối với trẻ


âm nhạc là thế giới diệu kỳ đầy cảm xúc, trẻ có thể tiếp nhận âm hạc ngay từ khi còn
trong nôi, trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ, trong sáng nên tiếp xúc âm nhạc là

ghép dạy trẻ tham gia hoạt động âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi.
Đề tài của tôi mới viết lần đầu, đã được hội đồng khoa học nhà trường góp ý bổ
sung và đánh giá xếp loại tốt, được áp dụng rộng rãi trong nhà trường và có thể áp dụng
một số trường bạn, nhằm thực hiện có hiệu quả lĩnh vực phát triển âm nhạc cho trẻ 5 - 6
tuổi.

2. PHẦN NỘI DUNG
2.1. Thực trạng của đề tài.
Việc nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ rất quan trọng trọng việc phát
triển toàn diện cho trẻ, là một trong các lĩnh vực chuyên biệt cần phải chuẩn và thiết
thực đối với trẻ Mầm non. Vì giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo
dục đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh
lí của trẻ. Ngoài ra âm nhạc còn góp phần hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ
giúp trẻ mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh, làm cho ngôn ngữ của trẻ ngày càng
mở rộng, hình thành ở trẻ năng lực thái độ cần thiết chuẩn bị tâm thế cho trẻ học tốt hơn
khi vào lớp một.
Để đáp ứng yêu cầu phù hợp với chiến lược giáo dục Mầm non, đòi hỏi nâng cao
giáo dục toàn diện cho trẻ nói chung và tăng cường hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ
nói riêng, đây là điều kiện thuận lợi để nhà trường tăng trưởng cơ sở vật chất đảm bảo
đồ dùng, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học. Mặt khác được sự quan tâm, giúp
đỡ của Ban Giám Hiệu nhà trường, Hội cha mẹ học sinh, các ban ngành, bạn bè đồng
nghiệp về sưu tầm nguyên vật liệu, làm đồ dùng đồ chơi, bản thân luôn học hỏi, trau dồi
kiến thức, sáng tạo lồng ghép nội dung phong phú vào các hoạt động nhằm nâng cao
chất lượng hiệu quả việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ, trong đó có lĩnh vực giáo dục âm
nhạc. Năm học 2014-2015 tôi được phân công chủ nhiệm nhóm lớp 5-6 tuổi tại cụm
trung tâm của trường. Qua thời gian đứng lớp, nắm bắt được tình hình thực tế bản thân
tôi gặp phải những thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi



những tiết học hay và chất lượng, bên cạnh đó phụ huynh còn ủng hộ những nguyên vật
liệu để làm đồ dùng dạy học và vui chơi cho các cháu như: Tre, gỗ, chai nhựa...
* Khó khăn
- Điều kiện nhà trường đang còn khó khăn nên chưa có phòng học âm nhạc cho trẻ tham
gia hoạt động, nhà trường đã mua một số đồ dùng âm nhạc nhưng đồ chơi âm nhạc vẫn
còn thiếu, chưa đủ phục vụ cho cô và trẻ. Chính vì vậy mà chất lượng giảng dạy hoạt
động âm nhạc chưa cao, dẫn đến việc phát triển thẩm mỹ cho trẻ cũng còn hạn chế.
- Đối với trẻ trong lớp thì khả năng cảm thụ và ghi nhớ ở mỗi trẻ khác nhau nên có
nhiều trẻ chưa hứng thú tham gia học tập, trí nhớ của trẻ còn hạn chế, trẻ hát không
chính xác về giai điệu hoặc về lời ca, đôi khi trẻ còn tự sáng tác lời không phù hợp nội
dung
- Số trẻ nam nhiều hơn số trẻ gái, còn một số cháu nói chưa rõ ràng, nói ngọng, nói
đớt… do đó việc giảng dạy của cô và việc học của cháu còn gặp nhiều khó khăn
- Đa số trẻ sống ở nông thôn nên điều kiện kinh tế còn khó khăn, địa bàn không tập
trung, đường đến trường lại xa xôi, phụ huynh chưa có thời gian chăm sóc cho con cái
nên ảnh hưởng đến việc cho trẻ đi học.
- Một số gia đình chưa thực sự quan tâm đến trẻ.
- Thời gian cho việc tạo môi trường hoạt động, tìm tòi và khám phá các đồ dùng đồ chơi
một số chủ đề chưa phong phú.
- Trong quá trình dạy trẻ nhiều lúc cô chưa phát huy hết tính linh hoạt sáng tạo của trẻ,
chưa áp dụng hết các dụng cụ âm nhạc.
* Điều tra thực tiễn:
Để tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ và biết được mức độ, tiếp thu,
nhận thức của trẻ vào đầu năm học tôi đã tổ chức hoạt động môn âm nhạc dưới mọi hình
thức khác nhau và tiến hành khảo sát đánh giá qua đó tôi nhận thấy một số nhược điểm
lớn như một số trẻ chưa tập trung, chưa chú ý, không hứng thú, tiết học chưa đạt hiệu kết
quả cao, qua đây là số liệu tôi khảo sát như sau:
Nội dung

Số lượng trẻ

các đợt bồi dưỡng chuyên đề, sinh hoạt chuyên môn do cụm, trường tổ chức.
- Thường xuyên dự giờ đồng nghiệp để học hỏi kinh nghiệm giảng dạy của những giáo
viên dạy lâu năm, chăm lo bồi dưỡng tay nghề, tích luỹ kinh nghiệm giảng dạy, tìm tòi
học hỏi qua sách báo, qua các phương tiện thông tin đại chúng.
- Luôn tìm kiếm, sưu tầm, sáng tạo những tiết dạy hay, những đồ dùng, đồ chơi, tranh
ảnh đẹp, sách báo, xem các kênh truyền hình, truy cập mạng để có vốn kiến thức được
đầy đủ và phong phú hơn.
- Điều quan trọng nhất là phải nắm chắc phương pháp của từng loại tiết, nghiên cứu các
loại sách tham khảo về hướng dẫn bài dạy để thực hiện có hiệu quả nhất.
- Luôn nắm vững đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để có phương pháp tổ chức các hoạt động
cho trẻ, không để trẻ nhàm chán im lặng, phải giúp trẻ hoạt động tích cực vào các tiết
học, gây hứng thú và sự chú ý cho trẻ.


- Thường xuyên làm đồ dùng, đồ chơi từ vật liệu sẵn có ở địa phương để trẻ khám phá,
hứng thú tham gia vào hoạt động.
Hai là: Xây dựng kế hoạch hoạt động cho trẻ.
- Để giờ học đạt kết quả cao, trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động thì phải phụ thuộc vào
nhiều yếu tố. Song yếu tố xây dựng kế hoạch hoạt động âm nhạc cho trẻ đóng vai trò rất
quan trọng, nếu chúng ta chủ động lên kế hoạch trước một cách cụ thể, rõ ràng thì kết
quả giờ hoạt động đó phải biết dựa vào các yêu cầu sau:
- Xây dựng kế hoạch tuần, tháng theo chủ đề, đúng với hình thức thực tiển của lớp mình.
- Phải dựa vào nội dung hoạt động âm nhạc theo từng chủ đề.
- Dựa vào khả năng của trẻ trong lớp qua quá trình hoạt động, sự nhanh nhẹn, linh hoạt,
thích thú hay nhàm chán, không chú ý của trẻ để có biện pháp phù hợp với từng trẻ.
- Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề “ Thế giới thực vật” tôi xem ở kế hoạch hoạt động với chủ
đề này với đề tài của bài là gì? Cần chuẩn bị những đồ dùng, đồ chơi gì? Và có những
biện pháp sữ dụng như thế nào? Dựa vào kế hoạch đó bản thân tôi tìm tòi, sưu tầm tranh
tầm ảnh, đồ dùng, đồ chơi, làm và sử dụng cho phù hợp với chủ đề mình dạy.
- Có kế hoạch bồi dưỡng trẻ cụ thể, đúng đối tượng của nhóm lớp, lồng ghép, tích hợp

non, dân ca, nhạc cổ điển… các loại nhạc cụ dân tộc, có thể sử dụng mô hình, tranh cho
trẻ quan sát. Bên cạnh đó có một số đồ dùng khuyến khích trẻ sáng tạo trong vận động
theo nhạc như: khăn choàng, cờ đuôi nheo, ṿòng đeo tay, chân, những con búp bê bằng
vải hay thú nhồi bông làm bạn nhảy cùng trẻ. Tất cả những đồ dùng, đồ chơi trên đều
phải ở trạng thái mở, trẻ dễ dàng lấy và sử dụng.
Ví dụ: Làm mũ các loài hoa, mũ các con vật ngộ ngĩnh đáng yêu từ các tờ bìa, xốp, võ
nhựa, tranh ảnh....
- Sử dụng các vật liệu sẵn có và vật liệu phế thải làm đồ dụng cụ âm nhạc cho cô và trẻ.
Ví dụ: như bìa lịch cứng làm mũ chóp kính, hộp giấy làm hộp quà, ngôi nhà, chai nhựa
làm các con vật, tre làm phách gõ, vải là con rối, nắp sữa làm trống lắc, chai nhựa bỏ hạt
– hột vào, muỗng gỗ... và chú ý trang trí đa dạng màu sắc để thu hút trẻ.


- Để kích thích tính ṭò mò, ham hiểu biết lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạc, tôi phải chú
ý thay đổi chất liệu, những thiết bị tạo âm thanh khác nhau định kỳ, tạo điều kiện cho trẻ
sử dụng tối đa.
Ví dụ: Cái nắp soong, úp xuống ta sẽ đánh âm thanh khác so với khi ta ngửa ra, hay
đánh trên đỉnh âm thanh khác với khi ta đánh để ngửa nắp.
- Để làm trang phục cho trẻ có thể dựng các loại giấy bảng kính, ống hút, xốp màu, lá
cây tạo nhiều kiểu trang phục lạ mắt.
- Bên cạnh đó trang trí tạo môi trường trong và ngoài lớp cũng góp phần quan trọng
trong việc cảm nhận âm nhạc của trẻ.
Ví dụ: Ở góc ngệ thuật tôi trang trí hình ảnh các bộ đánh đàn, những nốt nhạc, bé hát
múa.
Năm là: Tổ chức trên tiết học nhẹ nhàng, linh hoạt:
- Âm nhạc là 1 bộ môn tạo ra sự hứng thú cho trẻ rất cao, so với các bộ môn khác, hoạt
động âm nhạc luôn kích thích sự tham gia của trẻ bởi âm nhạc mang đến sự tươi vui, sự
nhí nhảnh, sự hồn nhiên và đáng yêu cho người tham gia đặc biệt là lứa tuổi Mầm non.
Tuy nhiên do đặc thù trẻ chủ yếu là con em địa phương, chưa được tiếp xúc với bộ môn
âm nhạc nên nhận thức của trẻ còn sơ sài, trẻ chưa hiểu hết về các dạng của âm nhạc.

thú tham gia vào hoạt động bởi văn nghệ thường chọn ra 1 đội văn nghệ trong lớp để
biểu diển, với hình thức này tất cả các trẻ đều được tham gia, với nhiều hình thức khác
nhau hiệu quả mang lại đạt chất lượng cao.
- Đến với tiết vỗ tay theo tiết tấu, đây là 1 tiết khó, đòi hỏi sự tinh tế, nhanh nhẹ ở trẻ,
với thể loại là vỗ tay theo nhịp, vỗ tay theo tiết tấu nhanh, vỗ tay theo tiết tấu chậm tôi
nhận thấy ở trẻ còn khá chậm, nhằm giúp trẻ học tốt với tiết vỗ tay theo tiết nhanh tôi
cho trẻ làm quen thông qua các âm thanh khác nhau như dụng cụ âm nhạc, vỗ tay, nhịp
chân...nhưng cùng 1 tiết tấu.
- Ngoài những phương thức đưa ra ở trên, tôi còn ứng dụng công nghệ thông tin vào các
tiết học âm nhạc, bằng cách quay những đoạn clip mô phỏng cho bài hát tôi dạy, những
hình ảnh được làm trên chính trẻ của tôi.
- Tôi tổ chức các hoạt động đa dạng dựa vào hoạt động trọng tâm.


Ví dụ: Khi trọng tâm là dạy hát thì tôi tổ chức cho trẻ hát to hay hát nhỏ, hát nối đuôi…
dựa theo các hình thức khác nhau
- Ngoài việc tổ chức linh hoạt trên tiết học để nhằm củng cố kiến thức vừa phát triển
ngôn ngữ cho trẻ tôi còn khéo léo đặt các câu hỏi để trẻ đi vào tiết học 1 cách say mê và
hứng thú. Bởi trẻ thích được cô quan tâm thông qua trả lời câu hỏi của cô.
Sáu là: Giáo dục âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi.
- Thực tế giáo dục âm nhạc ở Mẫu giáo cho ta thấy rằng năng lực tiếp thu thẩm mỹ về
âm nhạc của trẻ không thể tự nó mà phát triển được, mà phải qua một quá trình: “Học
mà chơi – chơi mà học” và mọi lúc mọi nơi. Mọi lúc mọi nơi cũng cần cho trẻ làm quen
với âm nhạc. Vào buổi sáng giờ đón trẻ tôi cho trẻ nghe nhạc những bài trong và ngoài
chương trình phù hợp với chủ đề.
Ví dụ: Giờ đón trẻ tôi cho trẻ nghe những bài hát cho giai điệu nhanh nhẹn, vui tươi để
trẻ thấy hứng thú như chủ đề “Tết và mùa xuân” tôi lựa chọn các bài hát: “Mùa xuân
ơi”; “Mùa xuân đến”. Hoặc giờ thể dục buổi sáng tôi lụa chọn các bài hát vui nhộn như
“Ngày Tết quê em” ; “ Mùa xuân của em” ; “Xúc xắc xúc xẻ”.
- Giờ ngủ trưa, để đảm bảo trẻ có 1 giấc ngủ ngon tôi mở các bài hát có giai điệu nhẹ

hát lại những bài hát được người lớn truyền thụ mà tri thức và kỹ năng về âm nhạc sẽ
được hình thành và tồn tại lâu bền ở trẻ . Nếu các cháu được rèn luyện chu đáo và được
tham gia biểu diễn... tất cả những hình thức biểu diễn, những tác phẩm âm nhạc như
đồng ca, đơn ca, hát kết hợp múa, hát kết hợp trò chơi, vận động theo nhạc đệm, đều
gây cho trẻ những hứng thú nhất định và nếu biểu diễn thành công sẽ có giá trị giáo dục
sâu sắc hơn.Vì sự giáo dục thẩm mỹ bằng nghệ thuật của âm nhạc chỉ được coi là hoàn
thiện khi một tác phẩm âm nhạc truyền thụ cho trẻ và sau này chính những trẻ em đã
tham gia tái hiện đầy đủ tác phẩm âm nhạc đó.
2. 3. Kết quả đạt được
Qua những biện pháp trên tôi đã áp dụng vào lớp mình, chất lượng về
hoạt động giáo dục âm nhạc lớp tôi tăng lên rõ rệt, tôi đã thu được kết quả như sau :
* Đối với bản thân:
- Tôi đã nắm chắc nội dung, phương pháp hình thức thiết kế tổ chức linh hoạt vào các
tiết học âm nhạc.
- Bản thân đã mạnh dạn và tự tin hơn khi thực hiện hoạt động âm nhạc.
- Tôi đã có kinh nghiệm trong việc sữ dụng và làm các loại đồ dùng, đồ chơi khi tổ chức
hoạt động giáo dục âm nhạc. Đồ dùng, đồ chơi phong phú và đa dạng thay đổi theo từng


chủ đề đã tập trung được sự thu hút, nhiều trẻ thích tham gia vào hoạt động.
- Nhiều tiết dạy hoạt động âm nhạc được nhà trường xếp loại tốt.
- Đạt giáo viên dạy giỏi cấp trường khi dạy đề tài về giáo dục âm nhạc.
* Đối với trẻ
- Trẻ tích cự tham gia hoạt động âm nhạc, không còn trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin.
- Trẻ thuộc và hiểu được nội dung của tác phẩm, có cảm xúc, tình cảm , yêu thích cái
đẹp, biết tạo ra cái đẹp.
- Trẻ có kỹ năng nghe nhạc.
- Trẻ biết sử dụng đồ chơi, vận động thành thạo theo yêu cầu bài dạy.
- Trẻ được thường xuyên tham gia biểu diễn văn nghệ phục vụ các lễ hội của nhà trường.
- Trẻ hào hứng tham gia vào hoạt động âm nhạc. Kết quả ngày càng được nâng cao cụ


Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với
đời sống con người. Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại. Nếu cuộc sống mà thiếu
âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời. Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì
những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của các tác
phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, qua đó giúp
trẻ phát triển toàn diện nhân cách của mình. Hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ 5- 6
tuổi là một hoạt động có ý nghĩa vô cùng quan trọng, mang tính giáo dục cao đối với trẻ
Mẫu giáo. Đồng thời đó là một nhân tố quyết định sự hình thành cơ sở ban đầu và phát
triển nhân cách toàn diện cho trẻ ở lứa tuổi Mầm non, tạo tiền đề cần thiết cho trẻ bước
vào lớp một.
- Giáo dục âm nhạc cho trẻ Mẫu giáo là một vấn đề khó, chúng ta biết được âm
nhạc gắn liền với con người từ lúc chào đời cho đến khi giã từ cuộc sống. Những tác
phẩm âm nhạc được nghe từ thuở bé thường để lại những dấu vết rất sâu sắc và
khá lâu dài trong tình cảm và nhận thức của con người. Âm nhạc có một sức mạnh vô
cùng to lớn trong việc thể hiện một cách tinh tế thế giới nội tâm của con người. Đối với
trẻ em âm nhạc trước khi là một đối tượng thẩm mỹ, nó cũng là đối tượng của giáo dục.
Qua quá trình thực hiện và đã đạt được kết quả như trên bản thân tôi đã rút ra được
những bài học kinh nghiệm sau:
- Trước hết phải luôn tự học hỏi và có ý thức tự bồi dưỡng cho bản thân.
- Thường xuyên nghiên cứu trao đổi với bạn bè đồng nghiệp về các phương pháp biện
pháp tối ưu để thực hiện có hiệu quả trong quá trình hoạt động. Nghiên cứu kĩ và soạn
bài nắm chắc mục đích, yêu cầu để đưa ra mục tiêu, kỹ năng, kiến thức của từng loại tiết
phù hợp.
- Hát đúng lời, đúng nhạc, hát mẫu chính xác, diễn cảm, thể hiện sắc thái, tình cảm của
bài hát, hát thuộc bài hát, kết hợp điệu bộ minh họa cho bài hát.
- Phải biết sử dụng đàn trong giờ học và có nhạc cụ cho trẻ thì mới thu hút trẻ vào giờ
học
- Cho trẻ làm quen âm nhạc ở mọi lúc, mọi nơi để trẻ cảm nhận giai điệu của bài hát, để
trẻ thích thú tham gia vào các hoạt động âm nhạc.