SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC CHO TRẺ 5-6 TUỔI
Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA TRUNG
Người thực hiện: Dương Thị Hương
Chức vụ:
Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Nga Trung
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA NĂM 2015
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật không thể thiếu được trong đời sống tinh
thần của mỗi con người. Có thể nói, âm nhạc đến với cuộc sống con người từ rất
sớm; Đối với mỗi con người Việt Nam, từ khi còn nằm trong nôi đã được làm
quen với âm nhạc qua lời ru của bà, của mẹ; và tiếp đó là các giai đoạn tiếp của
cuộc đời mỗi con người chúng ta đều có âm nhạc gắn liền; từ những bài đồng
dao, những trò chơi của con trẻ, những điệu hò, điệu lý, những làn điệu dân ca
quen thuộc luôn gắn liền trong quá trình học tập và lao động của con người...
Đối với lứa tuổi Mầm Non, âm nhạc cũng có một vai trò cực kỳ quan trọng,
có tác dụng góp phần tích cực vào quá trình phát triển toàn diện cho trẻ. Âm
nhạc góp phần giáo dục tư tưởng tình cảm, đạo đức thói quen hành vi văn minh
cho trẻ. Thông qua việc trẻ cảm thụ nội dung ca từ cũng như giai điệu của các
tác phẩm âm nhạc, mở rộng nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh, từ đó giáo
dục trẻ biết yêu quê hương, đất nước, yêu mọi vật xung quanh, biết kính trọng lễ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Từ vai trò ý nghĩa thực tế của hoạt động giáo dục âm nhạc đối với sự phát
triển toàn diện của trẻ mầm non. Giáo dục âm nhạc có vị trí quan trọng trong
chương trình giáo dục mầm non, cùng với hoạt động tạo hình, hoạt động âm
nhạc đóng vai trò chủ đạo trong phát triển lĩnh vực thẩm mỹ cho trẻ. Vì vậy việc
giáo viên tổ chức sáng tạo hoạt động âm nhạc trong trường mầm non sẽ quyết
định hiệu quả tác động của hoạt động âm nhạc đối với giáo dục trẻ.
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo nói chung, âm nhạc vốn rất
gần gũi với trẻ. Nhưng ở những năm đầu tuổi mẫu giáo, những phản ứng vui vẻ
của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm
nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung quanh. Khi trẻ bước vào bài hát và
những điệu nhạc. Tuy nhiên lòng yêu thích âm nhạc của các cháu lại ở nhiều
mức độ khác nhau. Đối với trẻ 5 tuổi , đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi
này sự ghi nhớ của trẻ đã tốt hơn, trẻ tự tin hơn, vì vậy khả năng cảm thụ âm
nhạc và khám phá âm nhạc cũng cao hơn so với các độ tuổi trước. Đối với trẻ
mẫu giáo 5 tuổi giáo dục âm nhạc không chỉ dừng lại ở việc giáo viên dạy trẻ
hát múa đơn giản thuộc bài hát là được mà đòi hỏi giáo viên phải biết tổ chức
hoạt động âm nhạc cho trẻ dưới nhiều hình thức khác nhau để giúp trẻ cảm nhận
được hết cái hay, cái đẹp trong từng tác phẩm âm nhạc. Đó là sự vui tươi trong
sáng, tình cảm yêu thương, tha thiết ngọt ngào, sự ngộ nghĩnh đáng yêu khi trẻ
hát thuộc, biết kết hợp với các loại nhạc cụ theo đúng nhịp, phách, tiết tấu chậm,
nhanh, phối hợp…Trẻ còn biết vận động minh họa theo nội dung bài hát, biết
phân biệt âm sắc của một số nhạc cụ quen thuộc như trống, lắc, xắc xô, đàn…;
biết phân biệt được cao độ, trường độ của bài hát như độ cao thấp, to, nhỏ, hùng
hồn…
Giáo dục âm nhạc là một trong những hoạt động chính và giữ một vai trò rất
quan trọng trong tất cả mọi chương trình giáo dục từ trước tới nay; đồng thời có
vai trò quan trọng với tất cả các độ tuổi mầm non.
Chương trình đổi mới giáo dục mầm non hiện nay, giáo dục âm nhạc cho trẻ
được quan tâm đổi mới đặc biệt đến hình thức tổ chức hoạt động âm nhạc cho
Bên cạnh những thuận lợi, đội ngũ giáo viên trong trường có một số giáo
viên có tuổi đời cao. Vì vậy có những mặt hạn chế nhất định về tiếp cận phương
pháp giáo dục đổi mới; hạn chế về khả năng, kiến thức âm nhạc.
1.3. Thực trạng chung về trẻ và phụ huynh
Đa số các cháu ngoan, có kỹ năng sống cơ bản theo yêu cầu độ tuổi, tự tin
trong các hoạt động. Số đông các cháu có khả năng cảm nhận âm nhạc.
Các bậc phụ huynh luôn quan tâm tới việc giáo dục của con em mình, tạo
điều kiện tốt cho công tác phối kết hợp giữa nhà trường và gia đình.
2. Thực trạng về lớp
Nhiều năm liên tục tôi được Ban Giám Hiệu nhà trường phân công phụ trách
lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi. Vì vậy bản thân cũng có chuyên tâm nghiên cứu sâu về
chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi; có vốn kinh nghiệm nhất định.
Các cháu trong lớp đa phần là ngoan, cùng độ tuổi. Học sinh trong lớp đa phần
các cháu có khả năng về cảm thụ âm nhạc, thích được nghe hát, thích được hoạt
động âm nhạc.
Tuy vây mặt hạn chế đó là vẫn còn một số trẻ chưa tích cực trong hoạt động
âm nhạc, có cháu chưa hát đúng giai điệu. Khi hát trẻ chưa hòa quyện giọng hát
cùng tập thể. Trẻ vận động theo nhạc chưa thật sự mạnh dạn tự tin để thể hiện
các động tác chuẩn và thể hiện hài hòa các cử chỉ điệu bộ sáng tạo.
Tóm lại, trẻ chưa thể hiện được tối đa các yêu cầu của độ tuổi 5 - 6 tuổi về cảm
nhận âm nhạc.
Từ thực trạng trên, với mong muốn nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc
cho trẻ trong nhóm lớp; tôi đã tiến hành khảo sát về chất lượng giáo dục âm
nhạc cho trẻ, để có cơ sở lựa chọn các giải pháp tổ chức hoạt động âm nhạc cho
4
trẻ đạt hiệu quả như mong đợi.
3. Kết quả của thực trạng
phẩm
cảm xúc (hát, nhún
nghệ
nhảy,lắc lư, thể hiện 35
thuật
cảm xúc minh họa phù
hợp) theo bài hát, bản
nhạc.
2
3
Một số kỹ
năng
trong
hoạt động
âm nhạc
(hát, vận
Thể hiện
sự sáng
tạo
khi
tham gia
các hoạt
động
2.1.Hát đúng giai điệu,
lời ca,hát diễn cảm phù
hợp với sắc thái của bài
4
11,4
7
35
5
14, 2
35
3
35
35
%
Trung
bình
SL %
SL
%
40
12
34,3
4
11,4
7
20
15
43
9
25,6
4
11,4
7
20
15
Để việc tự học đòi hỏi người giáo viên phải có ý thức tự giác và tích cực
trong học tập. Tôi đã luôn tích cực và tự học tập bồi dưỡng chuyên môn
nghiệp vụ nói chung và học tập để nắm vững các yêu cầu về kiến thức kỹ
năng, phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ trong mỗi độ
tuổi mầm non đạt hiệu quả nói riêng. Tôi luôn đăt ra cho mình yêu cầu học
tập bằng nhiều hình thức như: Tự học thông qua việc nghiên cứu chương trình
giáo dục mầm non; qua các tài liệu liên quan đến hướng dẫn tổ chức hoạt
động giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non; chuyên đề về giáo dục âm nhạc...
Tìm hiểu các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục âm nhạc sáng tạo thông
qua các kênh truyền hình về chương trình tổ chức hoạt động âm nhạc cho
thiếu nhi...
Tôi nhận thức, muốn dạy tốt hoạt động âm nhạc cho trẻ giáo viên cần học
tập để nắm vững yêu cầu, nội dung, phương pháp, sáng tạo trong hình thức tổ
chức hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ ở từng độ tuổi. Đặc biệt là đạt được
kết quả mong đợi đối với trẻ 5-6 tuổi. Ngoài ra tôi đã học hỏi qua đồng
nghiệp về các hình thức, kỹ năng tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ. Đặc biệt
là tôi quan tâm học tập qua lớp tập huấn về chương trình giáo dục Mầm non
mới lĩnh vực phát triển thẩm mỹ (giáo dục âm nhạc). Nghiên cứu qua tài liệu
BDTX, tài liệu chuyên đề, tuyển tập trò chơi câu đố trong và ngoài chương
trình phù hợp với độ tuổi…
Tôi xác định cần học tập nắm vững được kiến thức cơ bản về hoạt động giáo
dục âm nhạc cho trẻ trong mỗi độ tuổi, với các yêu cầu cụ thể như:
- Biết thiết kế hoạt động môn âm nhạc phù hợp với từng chủ đề giáo dục.
- Luôn tự học tập luyện kỹ năng âm nhạc cho bản thân để khả năng dạy trẻ
đạt hiệu quả; quan tâm bồi dưỡng cho mình về kiến thức, kỹ năng âm nhạc như:
+ Tập đọc nhạc để có thể hát đúng nhạc. Tập luyện các kỹ năng vận động
theo nhạc như:Sưu tầm, biên đạo và múa các bài hát trong và ngoài chương trình
có nội dung phù hợp giáo dục trẻ mầm non; Tập nhảy vũ điệu các thể loại nhạc
cơ bản để dạy trẻ;
+ Sưu tầm và tập sử dụng các đạo cụ âm nhạc thông dụng, các nhạc cụ dân
2. 1. Xây dựng môi trường hoạt động âm nhạc trong lớp
Lớp học là nơi diễn ra các hoạt động giáo dục. Môi trường giáo dục trong
lớp học được xem là tốt, đó là môi trường có tác động bổ trợ tích cực đến các
hoạt động vui chơi học tập của trẻ. Môi trường đựơc xây dựng ở các góc riêng
và được phản ánh theo chủ đề. Ở mỗi chủ đề đều được phản ánh trên tất cả các
góc một cách sáng tạo. Môi trường âm nhạc trong lớp học được xây dựng trọng
tâm tại góc âm nhạc; đồng thời trong mỗi góc đều phản ánh được nội dung của
hoạt động giáo dục âm nhạc một cách phù hợp và sáng tạo.
Trong lớp tôi luôn xây dựng cho trẻ một môi trường về hoạt động âm nhạc.
Góc âm nhạc là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm nhạc, trẻ có thể làm
quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển những kĩ năng âm nhạc qua các
trò chơi, các hoạt động sáng tạo làm phát triển khả năng sáng tạo của trẻ. Tại
đây trẻ tự hát, tự vận động theo nhạc, biểu diễn một mình hay một nhóm trẻ một
cách thích thú và sáng tạo. Và cũng chính nơi đây sẽ góp phần vào việc phát
triển các kĩ năng như: Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thể hiện cảm xúc, kĩ năng thẩm
mĩ.
7
Tôi xây dựng góc âm nhạc ở tại một góc trong lớp. Vị trí góc được bố trí gần
góc cửa ra vào của lớp, có không gian rộng thoáng và cạnh mảng chủ đề chính
để thuận lợi cho hoạt động biểu diễn của trẻ khi trẻ chơi tại góc âm nhạc.
Tại góc âm nhạc tôi luôn chuẩn bị các đạo cụ, dụng cụ âm nhạc như: Trống
cơm, quần áo, xắc xô, mũ múa, phách tre, trống lắc… Trang phục và đạo cụ
đóng vai trò rất quan trọng, nó khơi nguồn cảm hứng cho trẻ. Việc sắp xếp các
đồ dùng, dụng cụ âm nhạc cần phải đẹp mắt, khoa học và tiện sử dụng cho trẻ.
Đồ dùng âm nhạc trong lớp phải được chuẩn bị phong phú, đa dạng, theo chủ
đề. Sắp xếp đồ dùng dụng cụ phải thuận tiện cho việc lấy đồ dùng để sử dụng
hoặc cất đồ dùng sử dụng xong.
Ví dụ: Khi trẻ học âm nhạc, hoạt động vận động theo nhạc; các dụng cụ âm
2. 2. Xây dựng môi trường âm nhạc ngoài lớp học
Môi trường âm nhạc ngoài lớp học cũng là những điều kiện để góp phần tác
động tốt đến giáo dục âm nhạc cho trẻ. Môi trường âm nhạc ngoài lớp học đó là:
Phòng hoạt động âm nhạc, các không gian, cảnh vật môi trường ngoài lớp có
mầu sắc, hình ảnh khơi gợi các hoạt động âm nhạc cho trẻ.
Để xây dưng môi trường âm nhạc ngoài lớp học đạt hiệu quả, ngay từ đầu
năm học tôi đã tham mưu đề xuất với Ban giám hiệu nhà trường xây dựng môi
trường hoạt động âm nhạc cho trẻ. Từ đầu năm học, thông qua các hội nghị nhà
trường, tôi đã tham mưu đề xuất ban lãnh đạo nhà trường trang bị hệ thống loa
đài, máy tính, tăng âm, băng đĩa, các nhạc cụ, đồ dùng âm nhạc… trong phòng
âm nhạc. Các trang thiết bị phòng âm nhạc phục vụ cho các hoạt động ngày hội
ngày lễ, cho trẻ có đủ các điều kiện biểu diễn nghệ thuật; Đồng thời để phục vụ
mở băng đĩa cho các cháu nghe vào giờ đón và trả trẻ, giờ tập thể dục sáng.
Bằng cách làm này mỗi ngày trẻ đều được nghe nhạc, nghe hát, điều đó đã góp
phần đáng kể vào việc ôn luyện kiến thức âm nhạc cho trẻ.
Để kích thích trẻ tham gia hoạt động văn nghệ, các hoạt động ngày hội ngày lễ
tại phòng âm nhạc một cách tích cực và có hiệu quả. Phòng âm nhạc cần được
chuẩn bị đầy đủ nhạc cụ, đồ dùng âm nhạc để trẻ tham gia vào các hoạt động với
các hình thức phong phú, đa dạng. Đồng thời việc trang trí không gian phòng
nhạc cũng cần được quan tâm trang trí đa dạng phong phú các hình ảnh hoạt
động âm nhạc có tính nghệ thuật cao.
Bên cạnh xây dựng môi trường âm nhạc trong phòng nhạc, thì việc xây dựng
môi trường âm nhạc ngoài lớp học được tận dụng các không gian mảng tường
trống phù hợp để vẽ các hình ảnh có mầu sắc nghệ thuật âm nhạc để khơi gợi
cảm hứng âm nhạc cho trẻ.
* Kết quả: Xây dựng môi trường giáo dục âm nhạc đã giúp trẻ được hoạt động
âm nhạc ở mọi lúc, mọi nơi. Tất cả các trẻ đều tự tin thể hiện khả năng ca hát,
khả năng biểu diễn của mình. Đồng thời thông qua sự tác động của môi trường
âm nhạc sẽ giúp trẻ có cảm hứng với hoạt động âm nhạc. Từ đó giúp trẻ thể hiện
hết khả năng sáng tạo về nghệ thuật thông qua các hoạt động với môi trường âm
bài dạy. Đồ dùng đảm bảo đẹp, đủ về số lượng cho mỗi trẻ đồng thời đảm bảo
hiệu quả sử dụng như: Vừa tầm với trẻ, trẻ dễ thực hiện.
Thông qua việc làm đồ dùng đồ cho hoạt động âm nhạc, đã đảm bảo số
lượng đồ dùng cho trẻ trong lớp trong các giờ hoạt động âm nhạc, cũng như có
phong phú đồ dùng âm nhạc cho trẻ hoạt động nghệ thuật theo ý thích ở mọi lúc
ngoài giờ học. Trong lớp có đồ dùng âm nhạc phong phú đã tạo cho trẻ cảm
hứng thích được ca hát, vận động theo nhạc nhiều hơn trong các giờ chơi.
Hình ảnh 2: Đồ dùng âm nhạc tự làm
4. Giải pháp giáo viên nắm vững và sử dụng linh hoạt phương pháp dạy trẻ
các kỹ năng âm nhạc
Đề cung cấp cho trẻ được những kiến thức, kỹ năng âm nhạc chuẩn, thì việc
10
giáo viên nắm vững về phương pháp dạy trẻ từng loại kỹ năng, đồng thời vận
dụng linh hoạt các phương pháp dạy trẻ là hết sức cần thiết.
4.1. Nắm vững phương pháp dạy hát
Dạy trẻ hát là yêu cầu quan trọng trong giáo dục âm nhạc cho trẻ. Dạy trẻ hát
là hình thành ở trẻ những kĩ năng ca hát. Qua hoạt động này trẻ biết hát đúng
giai điệu, lời ca, hát rõ lời và thể hiện sắc thái, tình cảm của bài hát.
Để đạt được hiệu quả dạy kỹ năng hát cho trẻ, đòi hỏi giáo viên nắm vững
phương pháp dạy kỹ năng ca hát cho trẻ ở mỗi độ tuổi. Căn cứ vào khả năng
nhận thức của trẻ trong mỗi độ tuổi khác nhau , căn cứ vào bài hát dài hay ngắn
để có phương pháp dạy trẻ phù hợp.
* Với bài hát ngắn, dễ hát: Tôi hát to, chậm, rõ lời bài hát, sau đó bắt giọng cho
cả lớp hát theo cô từ đầu đến cuối bài hát. Trong quá trình trẻ hát theo cô, câu
nào trẻ hát chưa đúng, cô hát mẫu lại và bắt gọng cho trẻ hát câu hát đó. Khi trẻ
đã biết hát, dưới các hình thức tổ, nhóm, cô động viên trẻ hát lại cùng cô. Các tổ
khác còn lại sẽ vỗ tạy hoặc nhún nhảy cho cô và bạn hát.
cụ âm nhạc; vận động minh họa, múa theo bài hát. Dạy trẻ vận động theo nhạc
được thưc hiện theo phương pháp sau:
* Dạy trẻ vỗ tay, gõ đệm bằng các dụng cụ (Phách tre, gáo dừa, trống lắc…)
theo nhịp bài hát:
Cô vỗ tay to, chậm, rõ ràng, bắt giọng cho trẻ hát và vỗ tay cùng với cô từ
đầu đến hết bài hát. Sau đó luân phiên giữa các tổ, nhóm, cô động viên tổ hát, tổ
vỗ tay đệm theo bạn hát. Khi vỗ tay theo nhịp thành thạo, cô cho trẻ sử dụng
dụng cụ gõ đệm theo bài hát.
* Dạy trẻ vận động, minh họa múa:
Tùy vào các động tác vận động, cô cho trẻ đứng lên theo đội hình phù hợp
để đảm bảo trẻ nhìn thấy được cô làm mẫu cũng như cô có thể bao quát được
trẻ.
Cô bắt nhịp cho trẻ cùng hát kết hợp với động tác vận động, cho trẻ tập cùng
cô từ đâù đến hết bài. Trong quá trình tập, động tác nào trẻ chưa tập được, cô
làm mẫu lại và cho trẻ tập động tác đó. Có thể dùng lời để hướng dẫn trẻ tập
như: Động tác này giống ai? Giống con gì?...để trẻ bắt chước.
* Cách tiến hành:
Thực hiện dạy trẻ vận động và minh họa múa cần tiến hành thực hiện theo
các bước sau:
- Cô làm mẫu, cô bắt giọng cho trẻ hát, cô kết hợp vỗ tay hoặc vận động
minh họa theo bài hát.
- Cô giới thiệu hình thức vận động như: Cô vỗ tạy theo nhịp đệm cho bài
hát hoặc cô múa theo bài hát.
- Cô dạy theo cả lớp, theo tổ, cô động viên tổ còn lại hát cho bạn và cô
vận động.
Trò chơi âm nhạc là một hình thức cho trẻ được ôn lyện về kỹ năng hát và
các kỹ năng vận động theo nhạc.
Dạy vận động theo nhạc nhằm phát triển ở trẻ cảm giác nhịp điệu từ đó trẻ tự
vận động bằng chính bản thân trẻ bởi mỗi bài hát đều có một nhịp điệu riêng, một
Về phương pháp tổ chức trò chơi cho trẻ thường được thực hiện như sau:
- Giới thệu tên trò chơi.
- Giớ thiệu cách chơi.
- Hướng dẫn trẻ chơi.
Các trò chơi âm nhạc ở trường mầm non rất đa dạng và phong phú, mỗi một
chủ đề hay một nội dung bài dạy cô lựa chọn, biên soạn một trò chơi âm nhạc
phù hợp; chủ yếu được biên soạn theo các trò chơi tiêu biểu sau đây:
- Dạng trò chơi minh họa theo nội dung bà hát: Đây là dạng trò chơi đóng
vai theo nội dung và cấu trúc âm nhạc, những bài hát có từ hai đến ba nhân vật
thì có thể cho trẻ đóng vai.
Ví dụ: Trong bài hát “Con chim vành khuyên” tôi cho trẻ đóng vai phụ hoạ
các nhân vật có trong bài hát.
- Dạng trò chơi theo các thuộc tính âm nhạc: Ôn luyện cao độ, trường độ,
tiết tấu…
Ví dụ: Chủ đề gia đình tôi cho trẻ chơi trò chơi “Tai ai tinh” để phát triển
tai nghe cho trẻ: nghe âm thanh, tiết tấu đoán tên đồ dùng gia đình.
- Dạng trò chơi rèn luyện trí nhớ âm nhạc: Tôi tổ chức cho trẻ nghe một nét
giai điệu bài hát và yêu cầu trẻ hãy bắt chước giống cô, cô xướng âm la cho trẻ
bắt chước, trò chơi “mi-sol-la”.
Trò chơi âm nhạc là cơ hội để trẻ được thể hiện sự sáng tạo vì vậy khi trẻ đã
biết nội dung trò chơi rồi tôi để trẻ nói cách chơi - cô nói luật chơi; cô nói luật
chơi - trẻ nói đặt tên cho trò chơi.
Mỗi trò chơi đều có một ý nghĩa cho trẻ phát triển trí tuệ, tạo cho trẻ có những
phản xạ nhanh nhạy có tác dụng củng cố và tiếp thu nội dung giáo dục. Đặc biệt trò
chơi âm nhạc còn rèn luyện cho trẻ kỹ năng thông qua tai nghe âm nhạc.
Trong quá trình giảng dạy tôi đã sử dụng một số trò chơi có tác dụng giúp trẻ
tích cực tham gia vào hoạt động âm nhạc.
* Giới thiệu một số trò chơi âm nhạc
- Trò chơi “ô cửa bí mật”
Ví dụ: Chủ đề: Nghề nghiệp - Đề tài: Hát “Bác đưa thư vui tính”.
chán nên cải biên sáng tạo ra các trò chơi mới hấp dẫn và mới lạ hơn.
Để gây được hứng thú cho trẻ tham gia hoạt động âm nhạc thì việc giáo viên
sử dụng nhạc cụ, học cụ mới lạ, sáng tạo cũng là một cách để thu hút trẻ. Các
nguyên vật liệu có thể là: muỗng, gỗ, thanh tre, ly nhựa, gáo dừa, chai lọ, lon
bia… để làm dụng cụ gõ đệm. Cần phải cho trẻ phân biệt các âm thanh khác
nhau của từng dụng cụ. Chú ý cách trang trí màu sắc hoa văn lên dụng cụ quanh
hộp gắn hình ngộ nghĩnh.
Điệu múa hay hình thức vận động cũng cần phải luôn luôn đổi mới, động tác
thể hiện tính chất ngộ nghĩnh để tạo sự hứng thú cho trẻ vì mỗi một bài hát
mang một sắc thái tình cảm, một nội dung riêng.
Ứng dụng công nghệ thông tin vào việc tổ các hoạt động giáo dục trẻ cũng là
môt hình thức sáng tạo, gây được sự thích thú cho trẻ tham gia vào hoạt đông.
Thông qua viêc ứg dung côg nghê thông tin, giáo viên có thể khai thác thiết kế
lên những bài giảng điện tử, các hình ảnh sinh động hấp dẫn..., góp phần tao nên
sự đa dạng phong phú hình thức tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ.
Đối với hoạt động giáo dục âm nhạc thì việc ứng dụng công nghệ thông tin
cho trẻ có cái nhìn trực quan sinh động hơn về bài học; đa dạng các hình thức
cho trẻ nghe nhạc, nghe hát, vận động theo nhạc từ đó gây hứng thú cho trẻ đồng
thời khắc sâu hơn kiến thức kỹ năng về một hoạt động âm nhạc cụ thể.
Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động âm nhạc: Dạy hát: Nhà của tôi
Nghe hát: Cho con
Trò chơi: Vòng quay kì diệu
Để giới thiệu bài hát: “Nhà của tôi” tôi cho trẻ xem hình ảnh “ngôi nhà” qua
máy chiếu và hỏi trẻ: + Con vừa được xem hình ảnh gì?
+ Hình ảnh gợi cho con nhớ đến bài hát gì?
Sau đó tôi giới thiệu tên bài hát, tên tác giả; trẻ nghe hát qua phần mềm máy tính
và cho trẻ hát theo.
Hay việc ứng dụng trò chơi “vòng quay kì diệu” tôi sử dụng công nghệ để cho
trẻ chọn các ô số, trong mỗi ô số có chứa hình ảnh và trẻ phải hát được các bài
hát liên quan đến hình ảnh đó.
phát triển chung kết hợp với lời bài hát “Cháu yêu bà’’
6.3. Tích hợp giáo dục âm nhạc thông qua hoạt động ngoài trời
Khi dạo chơi ngoài trời cô có thể cho trẻ hát hoặc cô hát cho trẻ nghe những
bài hát có giai điệu vui tươi, trong sáng, nội dung gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với
phong cảnh thiên nhiên, sự vật hay hiện tượng trẻ đang tiếp xúc nhằm gây ấn
tượng và làm giàu xúc cảm cho trẻ trước vẻ đẹp của thiên nhiên, góp phần giáo
dục trẻ thông qua nội dung của lời hát; Đồng thời thông qua hoat động kết hợp
trẻ hát và nghe hát giúp trẻ củng cố về kỹ năng âm nhạc.
Ví dụ : Chủ đề “Thế giới thực vật’’, trước khi cho trẻ quan sát cây cau tôi
cho trẻ hát bài hát “Em yêu cây xanh’’
6.4. Tích hợp giáo dục âm nhạc thông qua hoạt động góc
Trong hoạt động góc luôn có góc âm nhạc trẻ có thể thể hiện những ý tưởng
sáng tạo của mình thông qua các hoạt động phản ánh vai chơi. Như ở đây có thể
16
là ôn lại bài hát, bài múa cũ hoặc làm quen với bài hát, động tác múa mới. Bên
cạnh đó dụng cụ âm nhạc trẻ làm ca sĩ, làm nhạc sỹ, diễn viên múa... Hay qua
việc trẻ chơi ở các góc khác cũng có thể lồng ghép hoạt động âm nhạc một cách
linh hoạt.
Ví dụ: Trẻ chơi ở góc phân vai là cô giáo: Dạy các học sinh hát múa; Ở góc
xây dựng, sau khi khánh thành công trình trẻ hát mừng công trình
Việc tích hợp cho trẻ vận động theo nhạc ở hoạt động góc chủ yếu giúp trẻ
củng cố kiến thức kỹ năng âm nhạc đã học trong chủ đề; đồng thời tạo cơ hội
cho trẻ sáng tạo âm nhạc.
6.5. Tích hợp trong giờ tổ chức cho trẻ ăn
Âm nhạc như một hiệu lệnh, trẻ chỉ cần nghe hát bài hát có nội dung là trẻ
biết đã đến giờ ăn và trẻ cùng cô giáo xếp bàn ăn, đi rửa tay, chuẩn bị khăn lau
tay và ngồi vào bàn ăn.
17
Ví dụ: Dạy bài thơ “Em yêu nhà em”; trước khi vào bài, tôi cho trẻ hát bài
hát “Nhà của tôi”. Từ nội dung của bài hát tôi dẫn dắt để giới thiệu bài thơ sẽ
dạy trẻ.
Hay trong hoạt động tạo hình, ngoài việc tích hợp âm nhạc trong hình thức
giới thiệu bài, thay đổi trạng thái cho trẻ, giáo viên còn có thể tích hợp âm nhạc
lúc trẻ thể hiện tài năng, hay trong phần gây hứng thú, đàm thoại chuyển tiếp…
tất cả đều bổ trợ có hiệu quả cho tiết tạo hình thành công, đồng thời củng cố âm
nhạc cho trẻ.
Ví dụ: Chủ đề : “Thế giới thực vật”.
Đề tài “Vẽ vườn cây ăn quả”, Khi trưng bầy và giới thiệu sản phẩm, tôi cho trẻ
hát “Em yêu cây xanh”.
Và tương tự trong các hoạt động học khác, tôi vận dụng tích hợp âm nhạc
một cách phù hợp với nội dung từng hoạt động, để đem lại hiệu quả cho hoạt
động học chính đồng thời để củng cố kiến thức kỹ năng âm nhạc cho trẻ. Tất cả
các hoạt động học trong chương trình giáo dục mầm non đểu có thể tích hợp
được giáo dục âm nhạc.
* Kết quả: Lồng ghép giáo dục âm nhạc cho trẻ thông qua hoạt động học có chủ
định là hình thức tích hợp hiệu quả. Qua các hoạt động học trẻ được thể hiện khả
năng âm nhạc, được rèn lyện kiến thức kỹ năng âm nhạc. Đồng thời tạo cho trẻ
sự hứng thú tham gia vào hoạt động học hiệu quả hơn.
8.Giáo dục âm nhạc thông qua ngày lễ ngày hội
Trong những ngày lễ ngày hội như: Khai giảng năm học mới, Tết trung thu,
Ngày 20/11… là điều kiện có thể giáo dục cho trẻ thể hiện cảm xúc âm nhạc tốt
nhất. Thông qua các ngày hội, ngày lễ tạo cho trẻ tâm lý hào hứng để thể hiện
hết khả năng âm nhạc của mình. Thông qua ngày hội , ngày lễ giúp trẻ mạnh
dạn, tự tin hơn trong khi tham gia hoạt động biểu diễn. Vì tâm lý trẻ thích được
biểu diễn, từ đó giúp trẻ say mê với âm nhạc.
đầu để có cơ sở so sánh. Kết quả khảo sát sau nghiên cứu cho thấy như sau :
S
T
T
1
Nội dung khảo sát
Cảm
nhận và
thể hiện
cảm xúc
trước vẻ
đẹp của
thiên
nhiên
cuộc sống
Số
trẻ
khả
o sát
Đạt
Tốt
SL
Khá
%
Trung
bình
SL %
Chưa
đạt
SL
%
40
8
22, 8
1
2, 9
17,1
14
40
12
34,
3
2
5,7
* Kết quả so với khảo
sát ban đầu.
35
4
20
15
43
9
25,
6
35
12 34,2 14
40
8
1
2,9
3
17, 1 14
40
12
34,
3
11 31,4 13
37,1
9
25,7
2
5,7
35
4
20
15
43
9
25,
6
2.1.Hát đúng giai
điệu, lời ca,hát diễn
Một số kỹ cảm phù hợp với sắc
thái của bài hát qua
năng
giọng hát, nét mặt, cử
trong
hoạt động chỉ, điệu bộ…
âm nhạc * Kết quả so với khảo
(hát, vận sát ban đầu.
động theo
2.2.Vận động nhịp
nhạc)
nhàng phù hợp với
sắc thái, nhịp điệu bài
hát, bản nhạc với các
hình thức (vỗ tay theo
tiết tấu, múa).
8,6
11,4
11,4
7
8
6
7
7
20
Qua kết quả khảo sát cho thấy : Tỉ lệ phần trăm trẻ chưa đạt yêu cầu so với
đầu năm giảm đi rõ rệt; Kết quả các cháu đạt yêu cầu ở mức khá, giỏi tăng lên
đáng kể. Như vậy thể hiện hiệu quả của các giải pháp tôi đã lựa chọn và tổ chức
thực hiện là khá tốt. Đây là các giải pháp có thể áp dụng phù hợp với điều kiện
thực tế của trường Mầm non Nga Trung.
C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
I. KẾT LUẬN
Trong chương trình giáo dục mầm non hoạt động âm nhạc là một hoạt động
nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích. Hoạt động
âm nhạc được xem là hình thức chính để giáo dục thẩm mỹ cho trẻ. Đồng thời
21
Đề xuất với Ban giám hiệu nhà trường làm công tác tham mưu với các cấp,
làm công tác xã hội hóa giáo dục để trang bị thêm và làm phong phú về các
dụng cụ âm nhạc cho phòng âm nhạc.
Trên đây là một số các giải pháp lựa chon để thực hiện nâng cao chất lượng
hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non Nga Trung. Tôi
rất mong được sự góp ý chân thành của hội đồng khoa học nghành.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Nguyễn Thị Hoài
Nga Sơn, ngày 10 tháng 4 năm 2015
CAM KẾT KHÔNG COPY
Tác giả
Dương Thị Hương
22