I H C THÁI NGUYÊN
TR
NG
I H C NÔNG LÂM
---------------------

LINH V N KH I

NGHIÊN C U K THU T
OLEIFERA L.) T

M GI NG CÂY CHÙM NGÂY (MORINGA

H T T I TR

NG

I H C NÔNG LÂM

THÁI NGUYÊN

KHÓA LU N T T NGHI P

H ào t o
Chuyên ngành
Khoa
Khóa h c

: Chính quy
: Lâm nghi p
: Lâm nghi p

H ào t o
Chuyên ngành
L p
Khoa
Khóa h c
Giáo viên h ng d n

IH C

: Chính quy
: Lâm nghi p
: 43LN - N01
: Lâm nghi p
: 2011 - 2015
: GS.TS. ng Kim Vui


i

L IC M

N

Tôi xin chân thành bày t lòng bi t n sâu s c n:
- Th y h ng d n GS. ng Kim Vui ã t n tình h ng d n chi ti t, và
giúp
tôi hoàn thành báo cáo này.
- T p th các th y, cô giáo ã t n tình giúp
nh ng ki n th c quý báu
và truy n t cho tôi nhi u ki n th c

cô trong khoa Lâm Nghi p và các cán b v n m ã t n tình giúp , ch
b o tôi hoàn thành tài này.
- Nhân d p này cho phép tôi
c bày t lòng bi t n chân thành sâu
s c t i t t c s giúp
ó.
- Do th i gian và trình
còn có h n, nên tôi ch c ch n
tài này s
không th tránh kh i nh ng thi u sót. Vì v y tôi r t mong nh n
c s óng
góp ý ki n c a các th y cô và toàn th các b n ng nghi p b n
tài này
hoàn thi n h n.
Em xin chân thành c m n !
Thái nguyên, Ngày tháng n m 2015
Sinh viên

Linh V n Kh i


ii

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1: K t qu phân tích m u

t ............................................................ 20

B ng 2.2: M t s y u t khí h u t tháng 1


ng Hvn TB

các CTTN

3l n

o .................................................................................................. 37
B ng 4.2.4: Phân tích ph

ng sai ANOVA .................................................. 39

B ng 4.2.5: B ng sai d t ng c p Hvn ......................................................... 39
B ng 4.3.1:

ng thái lá cây chùm ngây trong trong thí nghi m .................... 44

B ng 4.3.2: T ng h p k t qu trung bình s trong các l n o................................. 45
B ng 4.3.3: ANOVA ............................................................................................. 45
B ng 4.4.1: T ng h p k t qu sinh tr

ng TB ch s D00 các l n o................... 48

B ng 4.4.2: T ng h p k t qu TB Hvn, s lá ,D00 ........................................ 50


iii

DANH M C CÁC HÌNH



DANH M C VI T T T

Hvn

: Chi u cao vút ng n

CTTN

: Công th c thí nghi m

CT

: Công th c

STT

: S th t : Là chi u cao vút ng n trung bình

vn

: Là chi u cao vút ng n trung bình

Hi

: Là giá tr chi u cao vút ng n c a m t cây th i

N

: Là dung l

1.1.

tv n

U ....................................................................................... 1
............................................................................................... 9

1.2. M c ích nghiên c u ............................................................................. 10
1.3. M c tiêu nghiên c u .............................................................................. 10
1.4. Ý ngh a

tài ........................................................................................ 11

PH N 2: T NG QUAN TÀI LI U .......................................................... 12
2.1. C s khoa h c ...................................................................................... 12
2.2. Tình hình nghiên c u trên th gi i và trong n

c .................................. 15

2.2.1. Trên th gi i ....................................................................................... 15
2.3.T ng quan khu v c nghiên c u............................................................... 19
2.5. T ng quan v

it

PH N 3:

NG N I DUNG V PH

IT


vi

4.1. K t qu x lý, kích h t chùm ngây ....................................................... 32
4.2. K t qu nghiên c u nh h

ng c a m c

bón phân

n sinh tr

ng

Hvn cây chùm ngây ...................................................................................... 36
4.3. K t qu nghiên c u nh h

ng c a m c

bón phân

n s lá c a cây

chùm ngây .................................................................................................... 44
4.4. K t qu nghiên c u nh h

ng c a m c

bón phân


nhu c u v g và lâm s n, ho c do các thiên tai gây ra.
m t i ã gây ra nhi u h u qu nghiêm tr ng nh h
nh : xói mòn, r a trôi, c n ki t ngu n n

a d ng sinh h c, ô nhi m môi tr

Nh n th c

c

các n

nh ng n i r ng b

ng x u t i môi tr

c, h y h i môi tr

v t, gi m s

ph c v các

ng

ng s ng c a sinh

ng và bi n

i khí h u…


ng thì ng

i ta quan tâm t i l i ích

kinh t nhi u h n. Do v y nhi u loài cây, nhi u cánh r ng
ích kinh t , cho nên nhi u lo i cây lâm nghi p có th khai thác
kh n ng cung c p các lâm s n ngoài g thì
N

c ta n m trong khí h u nhi t

c g và có

c chú trong h n.
i gió mùa m r t thu n l i cho

nhi u lo i cây lâm nghi p. V i i u ki n nh v y n
và phát tri n

c tr ng vì l i

c ta có kh n ng tr ng

c nhi u loài cây.

Hi n nay trên th tr

ng thì cây Chùm ngây ang là m t lo i cây

y


kích thích tiêu hóa, ki t l , phù n , th p kh p, huy t áp…
Cây này phân b ph bi n r t nhi u
sáng m c nhanh, giai o n

c Châu Á và Châu Phi. Cây a

u a bóng nên có th tr ng xen, khi cây l n i u

chình ánh sáng, phân cành cao, v màu h i xanh khi còn non, màu tr ng m c
khi cây ã già, tái sinh ch i m nh v i nh ng n i
mùn dày, tái sinh h t y u. Cây ch u h n t t, ch u

m cao,

t x p, t ng

c nh ng n i

tx uc n

c i.
V i

c tính sinh thái và phân b r ng nh v y thì Vi t Nam c ng có

th nhân gi ng và gây tr ng loài cây này

ph c v nhu c u ng



Tìm hi u k thu t s n xu t gi ng cây Chùm ngây.

-

Xác

nh công th c bón phân có nh h

chùm ngây trong giai o n v
1.3. M c tiêu nghiên c u

n

m.

ng t t

n sinh tr

ng cây


3

- L a ch n
nhanh và

c ph



1.4. Ý ngh a

ng c a cây.

tài

Ý ngh a trong h c t p nghiên c u.
- C ng c l i ki n th c ã h c.
- Quá trình th c hi n

tài, thu th p s li u giúp tôi h c h i th c t , và

làm quen th c ti n s n xu t, th c hi n

c k thu t gieo

m cây chùm ngây

t h t.
-

tài th c hi n giúp chúng tôi bi t ph

ng pháp theo dõi t l n y

m m và th n y m m, theo dõi tình hình sinh tr ng c a cây.
- Vi c tìm hi u

tài là c s

Nhân gi ng b ng h t là ph

ng pháp nhân gi ng em hi u qu cao và

áp d ng ph bi n trong su t th i gian qua.
Trong gieo
thu c vào

m, vi c x lý h t gi ng là m t khâu quan tr ng, tùy

c i m sinh lý, c u t o v h t c a h t gi ng khác nhau thì vi c x

lý h t c ng khác nhau, c n c vào
trong h t
là tác

ng

l a ch n ph

dày c a v h t và hàm l

ng pháp x lý thích h p. X lý kích thích h t gi ng

ng lo t lên l

ng h t gi ng c n gieo nh m di t n m và các m m

b nh h i,



ng

cs

n gi n d làm mà l i còn an toàn, áp

d ng cho nhi u lo i h t.
Quá trình n y m m c a h t chia làm 3 giai o n g i nhau:
+ Giai o n v t lý: H t hút n
d u hi u

ng lên làm cho v h t n t ra,

u tiên c a quá trình n y m m.

+ Giai o n sinh hóa: D
men, quá trình hô h p và
tr

c và tr

i tác

ng c a nhi t

và m

ho t tính


ng


5

t t

m b o yêu c u v m t s l

ng c ng nh ch t l

ng áp ng nhu c u

cây gi ng.
Thành ph n các ch t có nh h
+

ng

n cây. [ ]

m (N) là m t nguyên t quan tr ng b t nh t trong các nguyên t

c u t o nên s s ng.

m có trong thành ph n t t c các protein

n gi n và

ph c t p, mà nó là thành ph n chính c a màng t bào th c v t, tham gia vào


c cho cây. Th a

m s làm cho cây sinh tr

vóng. Các h p ch t các bon ph i huy

thành hoa qu b

c hình thành nên làm lá chuy n

ng ch m.

Tuy nhiên n u bón th a

không hình thành

hình thành t bào nên

ình tr , hàng lo t các quá trình sinh lý - sinh hóa

trong cây c ng b ng ng tr , di p l c ít

vô c gây

ng còi c c, lá toàn thân bi n

m

ng thái quá, gây

P2O5) và axit nucleic t n t i trong m i t bào và trong t t c các mô và b
ph n c a cây. Phospho còn có trong thành ph n c a r t nhi u v t ch t khác
c a cây nh phitin, lexitin, saccarophosphat v.v.. các ch t này

u có vai trò

quan tr ng trong th c v t nói chung, trong ó có cây cà phê, Cây n qu , cây
ca cao, cao su và t t c các lo i cây trông khác.
Bi u hi n thi u lân (phospho) là nh ng lá già có nh ng m ng m u
huy t d (tía). Cây thi u lân thì quá trình t ng h p protein b ng ng tr và s
tích l y

ng saccaro x y ra

b h p và có xu h

ng d ng

t i l i so v i cây có

ng th i. Cây thi u lân lá b nh l i và b n lá
ng. Khi lá ch a bi n sang m u tía thì m u lá b

lân. Thi u lân cây sinh tr

ng ch m l i và quá trình

chín c ng b kéo dài. Tuy nhiên th a lân l i làm cho cây s d ng lân t i h n,
vì trong tr
sinh tr


d ng h p ph trao

i v i th keo

ng và không bào. M c dù không tr c ti p tham gia vào c u

trúc v t ch t c u t o nên t bào nh ng kali l i có vai trò quan tr ng trong vi c
n
l
tr

nh các c u trúc này và h tr cho vi c hình thành các c u trúc gi u n ng
ng nh ATP trong quá trình quang h p và phosphoril hóa. Kali nh h
c tiên

n vi c t ng c

ng hydrat hóa các c u trúc keo c a huy t t

nâng cao kh n ng phân tán c a chúng mà nh
kh n ng ch ng h n. Kali giúp cây t ng c

ó giúp cây gi n

ng
ng,

c t t, t ng


ó làm cho các lo i

t t. Kali giúp cho cây t ng c

ng t ng h p

và tích l y hàng lo t các vitamin, có vai trò quan tr ng trong

i s ng th c

v t. Thi u kali gây nh h

ng x u

kali s làm suy y u ho t

ng c a hàng lo t các men, làm phá h y quá trình

trao

n s trao

i ch t trong cây. Thi u v ng

i các h p ch t cacbon và protein trong cây, làm t ng chi phí

ng cho

quá trình hô h p, gây lép h t, làm gi m t l n y m m và s c s ng h t gi ng
d n


c ng không t t cho cây. D th a
không hút
th a

c

y

ng mùa màng. Ng
m c th p gây

các ch t dinh d

c l i, s d th a kali
i kháng ion, làm cây

ng khác nh magie, natri v.v.., D

m c cao có th làm t ng áp su t th m th u c a môi tr

c n s hút n c và dinh d ng nói chung, nh h ng x u
2.2. Tình hình nghiên c u trên th gi i và trong n

ng

t, ng n

n n ng su t mùa màng.
c

c Liibig (1840)
c a

t, m t n m sau cây li u n ng 66kg

u th K XIX thuy t mùn do thaer (1873)
s ng.

u th k XIX nhà hóa h c ng

ã xây d ng thuy t ch t khoáng. Ông cho r ng

t là do hàm l

s ng.

ng ch t khoáng

trong

i

màu m

t. Ông nh n m nh r ng vi c

bón phân hóa h c cho cây s làm t ng n ng su t cây. N m 1963 kinur và
chiber kh ng

nh vi c bón phân vào

Theo Thomas (1985) [48] ch t l

u

ng ch m l i.
ng cây con có m i quan h logic v i

tình tr ng ch t khoáng. Nit và photpho cung c p nguyên li u cho s sinh
tr

ng và phát tri n c a cây con. Tình tr ng dinh d

ng c a cây con th hi n

rõ qua màu s c lá. Phân tích thành ph n hóa h c c a mô c ng là cách duy
nh t

ol

ng m c

thi u h t dinh d

ng c a cây con.

Trong nh ng n m tr l i ây nhi u n
n

c trên th gi i nh n



i và c n nhi t

i. Cây v a là m t ngu n d

c li u và là m t

ngu n th c ph m r t t t. Các b ph n c a cây ch a nhi u khoáng ch t quan
tr ng và là m t ngu n cung c p ch t

m, vitamins, beta-carotene, acid amin

và nhi u h p ch t phenolics…
Nghiên c u v kh n ng làm thu c kích thích sinh tr

ng th c v t

David. L. Martin (2000) khi nghiên c u s d ng tinh d u chi t xu t t lá cây
chùm ngây làm ch t kích thích sinh tr
ch t kích thích sinh tr

ng th c v t ã cho k t qu kh quan:

ng t cây chùm ngây có th làm t ng s n l

ng t 25-

30% v i các cây nông nghi p ng n ngày sau khi phun nh hành,

ut


10

Công ty BIOMASA ã thành công trong vi c xây d ng h th ng x lí n
có s d ng các ch t chi t su t t

c

h t cây Chùm ngây t i Nicargua, ch t

polyelectrolyte có kh n ng i n phân ã làm k t t a các ch t phù du trong
n

c làm trong n

c s ch. 100kg h t Chùm ngây có th chi t su t ra 1kg tinh

ch t polyelectrolyte.
V

ng d ng công nghi p

G cây Chùm ngây r t nh , có th dùng làm c i nh ng n ng l
Nó

ng không cao.

c xem là ngu n nhiên li u ti m n ng cho k ngh gi y v i ch t l

b t gi y


p nên

c tr ng làm c nh.

2.2.2. Nh ng nghiên c u
Vi t Nam i
Th

vi t nam
u trong l nh v c này có th k

n Nguy n H u

c (1963) và Nguy n Ng c Tân (1985), Nguy n Xuân Quát (1985), Tr n

V n Bi n (1985)... Các tác gi
tr ng

u i

n k t lu n chung r ng m i lo i cây

u yêu c u m t lo i phân bón và n ng

phân bón, ph

ng th c bón

và t l h n h p phân bón khác nhau.


ng Th Th o ã nghiên c u v dinh d

ng NPK

cây thông nh a ã cho th y dinh d

ng không nh ng nh h

tr

n kh n ng ch ng b nh c a cây. Bón

ng c a cây mà còn nh h

phân h p lý làm t ng s c

ng

ng c a m t s nhân t sinh thái t i sinh tr

tác gi

ã nghiên c u tác

n sinh

kháng chông b nh ph n tr ng cho cây.

Trong lu n v n ti n s c a Hoàng Công

khác nhau. Các tác gi

ã xác

nh chính xác

nh l

cây con c a các loài cây ó phát tri n nhanh sinh tr

ng phân bón phù h p
ng t t.

2.3. T ng quan khu v c nghiên c u
V trí
Tr

ng

a lý:

i H c Nông Lâm Thái Nguyên thu c

a bàn xã Quy t

Th ng, n m cách trung tâm thành ph thái nguyên kho ng 3km v phía tây
c n c vào b n

a lý Thành ph Thái Nguyên ta xác


a hình th p d n t tây b c xu ng


12

- V

n

m khoa lâm nghi p thu c trung tâm th c nghi m c a tr

i H c Nông Lâm Thái Nguyên. N m
là

khu v c chân

t feralit phát tri n trên á sa th ch. Do v

nên h u h t

t óng b u là

t t ng m t t

- Theo k t qu phân tích m u
-

PH c a

-


ng.
B ng 2.1: K t qu phân tích m u
Ch tiêu theo dõi

sâu
t ng

i, h u h t

ng

t

t

Ch tiêu trên 100g

Mùn

N

P205

K20

N

1-10


0.44

3.9

30-60

0.711

0.034

0.131

0.107

0.107

3.04

3.05

3.7

(Ngu n: Theo s li u phân tích

t ai c a tr

P205

K2 0


m

không khí

L

ng m a

(0C)

(%)

(mm)

1

11,9

73

4,4

2

17,3

82

10,8


Nhà ph t g i là cây

sinh (Tree of Life) Các nhà d

khoa h c nghiên c u th c v t h c, d a vào hàm l
d

c li u quí hi m

ng dinh d

c ki m nghi m, ã không ng n ng i

c h c, các nhà
ng và ngu n
t tên cho nó là

cây Th n Di u (Miracle Tree).
Ngu n g c: Cây xu t x t vùng nam á, có l ch s h n 4 ngàn n m,
nh ng ph bi n r t nhi u
thông

n

và

c Châu Á và Châu Phi. Cây chùm ngây r t ph

c dân t c n trân tr ng


- Gây tr ng: Cây

c tr ng b ng h t hay tái sinh b ng ch i t t

n i

t m.
- Giá tr s d ng: cây chùm ngây là cây a tác d ng,
Chùm ngây

Vi t Nam r

c cho là có tính kích thích, giúp l u thông máu huy t, làm d

tiêu hóa, tác d ng trên h th n kinh, làm d u au. Hoa có tính kích d c. H t
làm gi m au. Nh a (gomme) t thân có tác d ng làm d u au.
s d ng s d ng trong công nghê m ph m cao c p, n

M

c u ng và quan trong

h n là chi t su t thành nguyên li u tinh cung ng cho công nghi p d
ph m, hóa ch t.
và giun sán…

Trung M h t chùm ngây

c



Ph m vi nghiên c u
- Thu hái và ch bi n h t gi ng, kích thích h t gi ng n y m m b ng
n

40oC, nh h

c có nhi t

ng c a n ng

phân bón

n sinh tr

ng c a

cây chùm ngây.
3.2.

a i m và th i gian nghiên c u
a i m nghiên c u
tài

c nghiên c u t i tr
Th i gian ti n hành

- Th i gian b t

ng

3.4.Ph

ng thái lá.

ng pháp nghiên c u
tài s d ng ph

ng pháp nghiên c u:

- K th a có ch n l c nh ng k t qu , tài li u có liên quan, tài li u
tham kh o.
- Kích thích h t gi ng n y m m

40oC.


16

- S d ng ph

ng pháp nghiên c u th c nghi m: b trí thí nghi m

theo kh i ng u nhiên

y

, so sánh nh h

tr ng c a cây chùm ngây b ng ph
3.4.1. Ph


+ V t t nông nghi p: Phân bón, thu c di t n m, thu c tr sâu.
3.4.1.2. X lý kích thích h t n y m m
B

c 1: Làm s ch h t b ng cách sàng lo i b các t p v t l n trong

h t, tìm b các h t th i, m c, lép … h t không
B

c 2: Ngâm h t trong n

tiêu chu n gieo

c qu tím có n ng

m.

0,1% v i th i gian

15 phút, sau ó v t h t lên.
B

c 3: Hòa n

ngâm trong n
t

in



ng c a n ng

phân bón h n

ng c a cây chùm ngây.

- Công th c 1(công th c

i ch ng):

t t ng B (không phân)

- Công th c 2: 97%

t t ng B + 3% phân NPK

- Công th c 3: 95%

t t ng B + 5% phân NPK

- Công th c 4: 93%

t t ng B + 7% phân NPK


17

Thí nghi m g m 4 công th c và m i công th c l p l i 3 l n, m i l n l p
là 40 cây, nh v y t ng s b u trong thí nghi m là 480 cây.

CT3

CT1

CT2

Ch m sóc thí nghi m và thu th p s li u
- L n1: cây

c i u tra và l y s li u vào ngày 30/10/2014

- L n 2: cây

c i u tra và l y s li u vào ngày 25/11/2014

- L n 3: cây

c i u tra và l y s li u vào ngày 20/12/2014

K t qu theo dõi thí nghi m

c ghi vào các b ng sau:

M u b ng 3.2: Theo dõi s h t n y m m
Ngày b t
Ngày theo dõi

T ng

CT