TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KINH TẾ & QTKD

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN LỢI NHUẬN HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT
KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THUỶ SẢN
CỬU LONG – TRÀ VINH

Giáo viên hướng dẫn:
HỒ HỒNG LIÊN

Sinh viên thực hiện:
NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN
MSSV: 4053654

Lớp: Kế toán tổng hợp-K31

Cần Thơ 2009


Các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động sản xuất kinh doanh

LỜI CẢM TẠ
Trong suốt thời gian thực hiện, để bài luận văn có thể hoàn thành, bản thân
tôi đã nhận được sự giúp đỡ, sự đóng góp ý kiến rất nhiều từ các thầy cô và các
anh chị trong Công ty. Nay, tôi xin chân thành cảm ơn
- Các quí thầy cô Khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh, các thầy cô thư viện
trường Đại học Cần Thơ, và đặc biệt là giáo viên đã hướng dẫn tôi thực hiện bài
luận văn này!

Tôi xin cam đoan bài luận văn do chính tôi thực hiện, số liệu được thu
thập tại Công ty cổ phần Thuỷ sản Cửu Long hoàn toàn trung thưc và có sự đồng
ý của Ban lãnh đạo Công ty. Đề tài không trùng với đề tài nào.

Ngày

tháng

năm 2009

Sinh viên thực hiện

NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động sản xuất kinh doanh
NHẬN XÉT CỦA CÔNG TY THỰC TẬP

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ngày

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

tháng


4. Độ tin cậy của số liệu và tính hiện đại của luận văn
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------5. Nội dung và kết quả đạt được
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------6. Các nhận xét khác
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------7. Kết luận
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Cần Thơ, ngày -------- tháng --------- năm 2009
Giáo viên hướng dẫn

HỒ HỒNG LIÊN

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động sản xuất kinh doanh

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ngày

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

tháng

năm 2009

SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


2.1 PHƯƠNG PHÁP LUẬN ………………………………………………

4

2.1.1 Mô hình nghiên cứu ……………………………………………….

4

2.1.2 Khái niệm về lợi nhuận ……………………………………………

5

2.1.3 Các bộ phận cấu thành lợi nhuận ………………………………….

5

2.1.4 Một số chỉ tiêu về lợi nhuận ………………………………………

6

2.1.4.1 Tổng mức lợi nhuận …………………………………………….

6

2.1.4.2 Tỉ suất lợi nhuận ……………………………………………. …

7

2.1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đế lợi nhuận ……………………………….


2.2.2.2 Phương pháp thay thế liên hoàn …………………………….

14

2.2.2.3 Phương pháp phân tính số chênh lệch ……………………...

15

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động sản xuất kinh doanh
CHƯƠNG 3: GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN
THUỶ SẢN CỬU LONG – TRÀ VINH………………………………..

16

3.1 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG TY………

16

3.1.1 Thông tin tổng quan về công ty ……………………………………

16

3.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty ……………………..

16


CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
LỢI NHUẬN ………………………………………………………………. 28
4.1 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH DOANH THU, CHI PHÍ, LỢI NHUẬN
CỦA CÔNG TY ……………………………………………………………. 28
4.1.1 Tình hình biến động doanh thu …………………………………... ..

28

4.1.2 Tình hình biến động chi phí ……………………………………... . . 30
4.1.3 Tình hình biến động lợi nhuận ……………………………………

33

4.1.4 Phân tích doanh thu – chi phí – lợi nhuận ………………………..

35

4.2 PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LỢI NHUẬN ……. 39
4.2.1 Khối lượng hàng hoá tiêu thụ ………………………………………... 39
4.2.1.1 Tình hình tiêu thụ theo các nhóm mặt hàng ……………………… 39
GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động sản xuất kinh doanh
4.2.1.2 Tình hình tiêu thụ theo phương thức bán nội địa ……………….. 44
4.2.1.3 Tình hình tiêu thụ theo phương thức xuất khẩu ………………….. 44
4.2.1.4 Tình hình doanh thu theo nhóm các mặt hàng …………………… 46


73

6.2.1 Đối với Nhà nước ……………………………………………………. 73
6.2.2 Đối với công ty ………………………………………………………. 74

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động sản xuất kinh doanh
DANH MỤC BIỂU BẢNG
Bảng 1: Tình hình biến động doanh thu từ năm 2006 - 2008……………….

29

Bảng 2: Biến động chi phí từ năm 2006 - 2008…………………………

32

Bảng 3: Tình hình lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận từ năm 2006 - 2008…...

34

Bảng 4: Doanh thu – Chi phí – Lợi nhuận từ năm 2006 - 2008……………

36

Bảng 5: Tình hình tiêu thụ theo từng mặt hàng từ năm 2006 - 2008……...

Bảng 14: Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp
từ năm 2006 – 2008……………………………………………………….

60

Bảng 15: Tỷ suất lãi gộp/doanh thu từ năm 2006 -2008.………………….

62

Bảng 16: Tỷ suất giá vốn hàng bán các mặt hàng từ năm 2006 – 2008…. .

62

Bảng 17: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh từ năm 2006 – 2008….. .

65

Bảng 18: Tổng kết các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất
kinh doanh từ năm 2006 – 2008……………………………………………….67

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động sản xuất kinh doanh
DANH MỤC HÌNH
Trang
Sơ đồ1: Cơ cấu bộ máy tổ chức của Công ty …………………………… …


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bùi Văn Trịnh (2006). Bài giảng Phân tích hoạt động kinh doanh, Đại học
Cần Thơ.
2. Nguyễn Thị Mỵ, Phan Đức Dũng (2006). Phân tích hoạt động kinh doanh,
Nhà xuất bản thống kê.
3. TS. Phạm Văn Được, Đặng Thị kim Cương (2005). Phân tích hoạt động kinh
doanh, Nhà xuất bản tổng hợp TP HCM
4. Website
www.fistenet.gov.vn
www.vnn.vn

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động sản xuất kinh doanh

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận

CHƯƠNG 1
GIỚI THIỆU
1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Những cải cách kinh tế mạnh mẽ trong gần hai thập kỷ đổi mới vừa qua đã
mang lại cho Việt Nam những thành quả bước đầu rất đáng phấn khởi. Việt Nam


SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận
trường để kịp thời đáp ứng nhu cầu của thị trường, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị
trường về tất cả các mặt hoạt động của doanh nghiệp.
Mỗi công ty là một đơn vị sản xuất kinh doanh, là một tế bào trong nền kinh
tế với chức năng sản xuất và phân phối sản xuất của chính công ty làm ra. Để bán
được nhiều sản phẩm, công ty phải thõa mãn một cách tốt nhất nhu cầu của
khách hàng mình. Vì vậy, trong quá trình sản xuất kinh doanh một khi đã làm
khách hàng ưa chuộng sản phẩm của công ty, thì công ty tiêu thụ được số lượng
sản phẩm đáng kể với giá hợp lý, từ đó thu lợi nhuân cao tạo cơ sở phát triển
vững mạnh cho chính công ty. Đồng thời giải quyết được việc làm tại địa
phương.
Tuy nhiên, lợi nhuận Công ty nhận được trong quá trình sản xuất kinh doanh
cũng chịu nhiều sự ảnh hưởng của các nhân tố như: khối lượng hàng hoá tiêu thụ,
giá vốn, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp….
Lợi nhuận là kết quả quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển tại công
ty, đây cũng là vấn đề được nhiều nhà kinh doanh quan tâm. Nhận thức được tầm
quan trọng của việc tạo lợi nhuận cho công ty, kết hợp với kiến thức học trên lớp
em quyết định chọn đề tài “Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận
hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty cổ phần Thuỷ sản Cửu Long –
Trà Vinh” làm đề tài cho mình.
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
1.2.1 Mục tiêu chung
Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận tại Công ty cổ phần Thuỷ sản
Cửu Long – Trà Vinh.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
 Phân tích về chi phí, doanh thu và lợi nhuận của công ty qua 3 năm (20062008)


SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận

CHƯƠNG 2
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 PHƯƠNG PHÁP LUẬN
Ngày nay, nền kinh tế Việt Nam chuyển sang nền kinh tế thị trường, vấn đề
đặt lên hàng đầu đối với Doanh nghiệp là hiệu quả kinh doanh. Có hiệu quả kinh
doanh mới đứng vững trên thương trường, đủ sức cạnh tranh với các Doanh
nghiệp khác, vừa có điều kiện tích luỹ và mở rộng sản xuất kinh doanh, vừa đảm
bảo đời sống cho người lao động và làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước. Phân
tích hiệu quả kinh doanh nhằm đánh giá, xem xét việc thực hiện các chỉ tiêu kinh
tế như thế nào, những mục tiêu đặt ra được thực hiện đến đâu, rút ra những tồn
tại, tìm ra nguyên nhân khách quan, chủ quan và đề ra những biện pháp khắc
phục để tận dụng triệt để thế mạnh của doanh nghiệp. Việc phân tích các nhân tố
ảnh hưởng giúp ích cho việc đánh giá chất l ượng, phương hướng kinh doanh, xác
định trình tự sắp xếp và thay thế các nhân tố khi tính toán mức độ ảnh hưởng đến
kết quả kinh doanh, xác định xu hướng và mức độ ảnh hưởng tổng hợp của các
nhân tố tích cực và các nhân tố tiêu cực.
2.1.1 Mô hình nghiên cứu
Lợi nhuận

Doanh thu

Khối lượng

Chi phí

Những yếu tố này có mối quan hệ phụ thuộc với nhau, nếu có yếu tố nào
thay đổi sẽ làm cho lợi nhuận thay đổi theo. Để hiểu rõ hơn ta tiến hành phân tích
ba biểu thức theo mô hình nghiên cứu
 Lợi nhuận
Lợi nhuận = Doanh thu – Chi phí
Biến động của lợi nhuận là hiệu số biến động của doanh thu và biến động
của chi phí.
 Doanh thu
Doanh thu = Khối lượng x Đơn giá
Biến động về doanh thu là tích số biến động của khối lượng và đơn giá, ta
sử dụng phương pháp thay thế liên hoàn để thấy rõ sự biến động.


Chi phí

Chi phí = Giá vốn hàng bán + Chi phí bán hàng + chi phí quản lý Doanh nghiệp
2.1.2 Khái niệm về lợi nhuận
= Trong mỗi thời kỳ khác nhau người ta có những khái niệm khác nhau, từ đó
có những cách tính khác nhau về lợi nhuận. Ngày nay, lợi nhuận được hiểu theo
một cách đơn giản là khoản tiền dôi ra giữa doanh thu và tổng chi phí trong hoạt
động của doanh nghiệp hoặc có thể là phần dôi ra của một hoạt động sau khi đã
trừ mọi chi phí cho hoạt động đó.
2.1.3 Các bộ phận cấu thành lợi nhuận
- Lợi nhuận hoạt động kinh doanh: là số chênh lệch giữa doanh thu bán sản
phẩm, hàng hóa, dịch vụ trừ giá thành toàn bộ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã
tiêu thụ và thuế theo quy định của pháp luật.

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

-5-

DT
NVKD

Như vậy, tỷ suất lợi nhuận phụ thuộc vào hai yếu tố là Tỷ suất lợi nhuận/Doanh
thu và Doanh thu/nguồn vốn.
2.1.4.1 Tổng mức lợi nhuận
Đây là mức chỉ tiêu tuyệt đối phản ánh lên kết quả kinh doanh cuối cùng của
doanh nghiệp, nói lên quy mô kết quả và phản ánh một phần hiệu quả hoạt động
của doanh nghiệp .
Tổng mức lợi nhuận của Doanh nghiệp bao gồm từ hoạt động kinh doanh,
hoạt động tài chính và hoạt động khác.
LNtrước thuế = LNthuần + LNtc + LNbt
Trong đó:
LNthuần: lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh
GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

-6-

SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận
LNtc: lợi nhuận từ hoạt động tài chính
LNbt: lợi nhuận bất thường
LNthuần = DTthuần – GVHB - CPBH – CPQLDN
Trong đó:
DTthuần: doanh thu thuần
GVHB: giá vốn hàng bán
CPBH: chi phí bán hàng
CPQLDN: chi phí quản lý doanh nghiệp


Hay

LN = DT – GVHB – CPBH – CPQLDN
LN = LG – (CPBH + CPQLDN)

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

-7-

SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận
Trong đó qj; pj; tj; zj lần lượt là khối lượng, giá bán, thuế suất, giá thành sản
xuất hàng hoá, dịch vụ.
Dựa vào công thức trên ta thấy lợi nhuận hoạt động sản xuất kinh doanh chịu
ảnh hưởng bởi các nhân tố:
 Doanh thu bán hàng (trong đó có khối lượng và giá bán hàng hoá, dịch vụ)
 Giá vốn hàng bán
 Chi phí bán hàng
 Chi phí quản lý doanh nghiệp


Thuế

Nếu lợi nhuận xây dựng từ lãi gộp thì chịu ảnh hưởng bởi các nhân tố lãi
gộp nữa và các nhân tố ảnh hưởng đến lãi gộp cũng ảnh hưởng đến lợi nhuận sản
xuất kinh doanh. Bên cạnh đó, nếu xí nghiệp sản xuất nhiều loại sản phẩm với
những giá bán khác nhau thì yếu tố kết cấu hàng hoá tiêu thụ sẽ ảnh hưởng đến

z 0 j  z BH 0  z QLDN 0



Nhân tố khối lượng

Nhân tố khối lượng là toàn bộ khối lượng hàng hoá đã được bán ra tiêu thụ
theo các phương thức khác. Đây là nhân tố nói lên quy mô của sản xuất kinh
doanh. Khi giá cả hàng hoá ổn định khối lượng hàng hoá trở thành nhân tố quan
trọng ảnh hưởng đến lợi nhuận, lợi nhuận tăng giảm tỉ lệ với hàng hoá tiêu thụ.
Thay đổi khối lượng hàng hoá tiêu thụ trong điều kiện giả định kết cấu mặt
hàng và các nhân tố khác không đổi. Lợi nhuận trong trường hợp này tăng, giảm
tỉ lệ thuận với khối lượng hàng hoá tiêu thụ kỳ này so với kỳ trước. Mục đích của
việc thay thế này nhằm xác định mức độ ảnh hưởng của yếu tố khối lượng hàng
hoá tiêu thụ đến lợi nhuận.

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN

-8-

SVTH: NGUYỄN THỊ HUYỀN TRÂN


Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận
q1, j
q0 j

 100 

q

Thay q1, j  kq0 j vào ta có
LN 01   k q 0 j p 0 j  q 0 p 0 t 0 j    kq0 j z 0 j  z BH 0  z QLDN 0 

Mức độ ảnh hưởng của khối lượng hàng hoá tiêu thụ đến lợi nhuận LN01 là:
LNq = LN01 – LN0


Nhân tố kết cấu các mặt hàng

Đây là nhân tố chủ quan của Doanh nghiệp ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ suất
của lãi gộp của Doanh nghiệp. Mỗi món hàng hoá có mức lãi gộp khác nhau nên
khi thay đổi kết cấu hàng hoá tiêu thụ thì tỷ suất lãi gộp nói chung cũng thay đổi
theo. Nhóm hàng có tỷ suất lợi nhuận cao thì đem lại nhiều lợi nhuận cho doanh
nghiệp và ngược lại. Nếu trong quá trình tiêu thụ, tăng khối lượng hàng hoá tiêu
thụ có tỷ suất lợi nhuận cao, giảm khối lượng hàng hoá có tỷ suất lợi nhuận thấp
thì tỷ suất lợi nhuận bình quân sẽ tăng. Vì vậy, trong kết cấu hàng hoá tiêu thụ
tăng khối lượng hàng hoá có tỷ suất lợi nhuận cao thì tổng lợi nhuận sẽ tăng.
Gọi q1, j là khối lượng hàng hoá tiêu thụ kỳ này với điều kiện các nhân tố
khác không đổi (nghĩa là q1, j = q1j). Lợi nhuận trong trường hợp này là LN02
LN 02   q1 j p 0 j  q1 j p 0 j t 0 j    q1 j z 0 j  z BH 0  z QLDN 0 

Mức độ ảnh hưởng của nhân tố kết cấu đến lợi nhuận
LNkc = LN02 – LN01


Nhân tố giá vốn hàng bán

Trong Doanh nghiệp sản xuất giá vốn hàng bán là giá thành sản xuất bao
gồm ba loại chi phí: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp,
chi phí sản xuất chung. Trong doanh nghiệp thương mại giá vốn hàng bán thực

Nhân tố chi phí bán hàng

Chi phí bán hàng là toàn bộ chi phí phát sinh cần thiết để tiêu thụ sản
phẩm, hàng hoá bao gồm: chi phí vận chuyển, bốc dỡ, bao bì, lương nhân viên
bán hàng, hoa hồng bán hàng, khấu hao tài sản cố định và những chi phí liên
quan đến dự trữ và bảo quản hàng hoá. Lợi nhuận kỳ này LN04
LN 04   q1 j p 0 j  q1 j p 0 j t 0 j    q1 j z1 j  z BH 1  z QLDN 0 

Mức độ ảnh hưởng của nhân tố chi phí bán hàng đến lợi nhuận
LNBH = LN04 – Ln03 = -(zBH1 – zBH0)
Như vậy nếu chi phí quản lý doanh nghiệp kỳ này lớn thì lợi nhuận giảm
và ngược lại.


Nhân tố chi phí quản lý doanh nghiệp

Chi phí quản lý doanh nghiệp là toàn bộ những chi phí chi ra cho việc tổ
chức và toàn bộ doanh nghiệp bao gồm: chi phí hành chính, kiểm toán, quản lý
chung.
Thay chi phí quản lý kỳ trước bằng chi phí quản lý kỳ này. Mục đích việc
thay thế này nhằm xác định mức độ ảnh hưởng của nhân tố chi phí quản lý doanh
nghiệp đến lợi nhuận. Lợi nhuận trong trường hợp này là LN05
LN 05   q1 j p 0 j  q1 j p 0 j t 0 j    q1 j z1 j  z BH 1  z QLDN 1 

Mức độ ảnh hưởng của nhân tố
LNQLDN = LN05 – LN04 = -(zQLDN1 – zQLDN0)
Như vậy, nếu chi phí quản lý doanh nghiệp kỳ này lớn thì lợi nhuận giảm
và ngược lại.

GVHD:HỒ HỒNG LIÊN