PHẦN MỞ ĐẦU
Trải qua các hình thái kinh tế xã hội từ trước đến nay quy luật của sự phù hợp
của quan hệ sản xuất (QHSX)phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực
lượng sản xuất(LLSX) luôn là quy luật cơ bản nhất trong cả lĩnh vực kinh tế và
trong lịch sử phát triển của xã hội loài người.
Chủ nghĩa duy vật lịch sử đã khẳng định: LLSX và QHSX là hai mặt của
phương thức sản xuất (PTSX)chúng tồn tại và không tách rời nhau, tác động lẫn
nhau. QHSXphù hợp với trình độ và tính chất của LLSXlà động lực thúc đẩy LLSX
phát triển, ngược lại QHSX lỗi thời lạc hậu hoặc tiên tiến hơn một cách giả tạo so
với trình độ phát triển của LLSX sẽ kìm hãm sự phát triển của LLSX.Trong xã hội
có giai cấp mâu thuẫn giữa LLSX và QHSX biểu hiện thành mâu thuẫn giữa các giai
cấp đối địch , mâu thuẫn này tất yếu dẫn đến đấu tranh giai cấp nổ ra cách mạng xã
hội thay thế QHSX cũ lạc hậu bằng QHSX mới tiến bộ hơn. Lịch sử loài người đã
trải qua các phương thức sản xuất: công xã nguyên thuỷ, chiếm hữu nô lệ, phong
kiến. Hiện nay chúng ta vẫn vận dụng những quy luật này để áp dụng vào các thành
phần kinh tế của nước ta. Để làm rõ hơn về vấn đề này tôi chọn đề tài “ Qua lịch sử
3 phương thức sản xuất trước TBCN chứng minh quy luật QHSX phải phù
hợp với trình độ phát triển của LLSX’’ để làm tiểu luận bộ môn kinh tế chính trị.
Em xin chân thành cảm ơn cô giáo dạy bộ môn chính trị Đỗ Ngọc Minh đã
giúp đỡ em rất nhiều trong quá trình làm tiểu luận này.

1
PHẦN NỘI DUNG
I- Nội dung QHSX phù hợp với tính chất và trình độ của LLSX.
Trong quá trình sản xuất con người không ngừng thu nhận thêm những kinh
nghiệm sản xuất và không ngừng cải tiến công cụ sản xuất. Vì vậy LLSX phát triển
không ngừng và đến một trình độ nào đó thì vượt ra khỏi khuôn khổ của QHSX
đương thời. Lúc ấy xảy ra xung đột giữa LLSX và QHSX đã lỗi thời, rút cục những
QHSX này phải thay đổi bằng những QHSX mới, thích hợp với trình độ phát triển
mới của của LLSX.
Anghen chỉ ra rằng “ Cac Mac là người đầu tiên đã phát hiện ra quy luật phát

Ba mặt nói trên của QHSX có quan hệ hữu cơ với nhau, trong đó quan hệ sở
hữu về tư liệu sản xuất có ý nghĩa quyết định đối với tất cả những quan hệ khác. Bản
chất của bất kì quan hệ sản xuất nào cũng đều phụ thuộc vào những tư liệu sản xuất
chủ yếu trong xã hội thuộc về ai (trang 111_sách giáo trình triết học).
Có 2 hình thức sở hữu cơ bản về TLSX: sở hữu tư nhân và sở hữu xã hội.
Những hình thức sở hữu đó là những quan hệ kinh tế thực hiện giữa người với người
trong xã hội.
Quan hệ kinh tế tổ chức xuất hiện trong quá trình tổ chức sản xuất. Nó vừa
biểu hiện quan hệ giữa người với người vừa biểu hiện trạng thái tự nhiên kĩ thuật
của nền sản xuất. Quan hệ kinh tế tổ chức phản ánh trình độ phân công lao động xã
hội chuyên môn hoá và hợp tác hoá sản xuất. Nó do tính chất và trình độ phát triển
của LLSX quyết định Cac Mac viết “ Trong sản xuất người ta không chỉ quan hệ với
tự nhiên người ta không chỉ quan hệ sản xuất được nếu không kết hợp với nhau theo
một phong cánh nào đó để hoạt động chung và để trao đổi hoạt động với nhau. Xã
hội cổ đại, xã hội phong kiến , xã hội tư sản đều là tổng thể các QHSX. Như vậy
mỗi tổng thể đó đồng thời lại đại biểu cho một giai đoạn phát triển đặc thù trong lịch
sử nhân loại’’.

3
2 - mối quan hệ giữa LLSX và QHSX.
LLSX và QHSX là hai mặt của PTSX chúng tồn tại không tách rời nhau tác
động qua lại lẫn nhau tạo thành quy luật về sự phù hợp của QHSX với trình độ phát
triển của LLSX _ quy luật cơ bản nhất của sự vận động và phát triển xã hội. Quy
luật này vạch rõ sự phụ thuộc khách quan của QHSX vào sự phát triển của LLSX
đồng thời QHSX cũng tác động trở lại LLSX.
Khuynh hướng chung của sản xuất vật chất là không ngừng phát triển, sự phát
triển đó suy cho đến cùng là bắt nguồn từ sự biến đổi và phát triển của LLSX trước
hết là công cụ lao động.
Trong lịch sử xã hội LLSX đẫ phát triển từ chỗ có tính chất cá nhân lên tính
chất xã hội hoá.

những công cụ lao động bằng sắt để nâng cao năng suất lao động. Trồng trọt và chăn
nuôi cũng phát triển. Từ đây dẫn đến sự phân công lao động xã hội , chăn nuôi tách
khỏi trồng trọt.
Trong giai đoạn này có nhiều thành tựu về khoa học Thuỷ lợi, kiến trúc đều
phát triển.
Lúc này QHSX ở thời kỳ công xã nguyên thuỷ trước đây không phù hợp nữa
thay vào đó là QHSX mới ra đời Chế độ tư hữu thay thế cho chế độ công hữu, xã
hội có giai cấp thay thế công xã thị tộc và cuối cùng chế độ chiếm hữu nô lệ đã ra
đời. Người chủ nô chiếm hữu TLSX và có quyền “sinh” quyền “sát’’ với nô lệ. Nô
lệ phải chịu sự áp bức bóc lột một cách nặng nề. Đối với chủ nô thì nô lệ chỉ là
những công cụ lao động, không được hưởng quyền lợi gì, bị tước đoạt quyền làm
người. Toàn bộ sản phẩm do nô lệ làm ra đều thuộc của chủ nô.Họ chỉ có ở trong
tay rất ít tư liệu sinh hoạt để lao động tạo ra sản phẩm cho chủ nô.
1.3- Phương thức sản xuất phong kiến.

5