SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CÀ MAU
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỚI BÌNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
VẤN ĐỀ ĐỔI MỚI KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ MÔN NGỮ VĂN TRONG
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG.
Đề tài thuộc chuyên môn: Ngữ văn
Người thực hiện: Trần Thị Thu Hương.
Chức vụ: giáo viên giảng dạy
Đơn vị: Trường THPT Thới Bình.
Thới Bình, tháng 3 năm 2009

VẤN ĐỀ ĐỔI MỚI KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ MÔN NGỮ VĂN
TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Tác giả: Trần Thị Thu Hương
1. Lý do chọn đề tài:
Trong quá trình giảng dạy, chúng tôi nhận thấy đa số học sinh
không chủ động bày tỏ quan điểm, chính kiến của mình dù phát biểu trước
lớp hay trình bày trong bài viết. Phần đa học sinh không mạnh dạn nêu
những cảm xúc thật của bản thân về tác phẩm, về một vấn đề nào đó trong
xã hội. Bài viết của các em chủ yếu ở dạng “trả bài” có nghĩa là viết lại
những gì giáo viên đã giảng, đã cho ghi. Nguyên nhân vì sao? Vì học sinh
sợ viết không đúng với những gì giáo viên nói sẽ bị ảnh hưởng đến điểm
kiểm tra nên dù có suy nghĩ khác cũng “cam tâm” sao chép lại để đạt yêu
cầu. Chính vì vậy học sinh không phát huy được khả năng tư duy độc lập,
sáng tạo trong cách nghĩ, cách cảm. Một nguyên nhân nữa là do cách ra đề
kiểm tra và cách đánh giá của giáo viên. Như chúng ta biết trước đây
chương trình học trong sách giáo khoa các nhà biên soạn thiên về nghị luận
văn học ít quan tâm đến những vấn đề thực tiễn nằm trong mảng nghị luận
xã hội. Chính vì thế, đa số giáo viên dạy theo sách giáo khoa buộc lòng

Với tất cả những suy nghĩ trên đã thôi thúc tôi viết sáng kiến
kinh nghiệm với đề tài “Vấn đề đổi mới kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn
trong trường trung học phổ thông”.
2. Vai trò của việc đổi mới kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn.
Trong thực tế có nhiều học sinh không thích học môn Ngữ
văn. Có nhiều lí do khác nhau: học sinh lười đọc tác phẩm, năng lực cảm
thụ yếu, chương trình sách giáo khoa ít gắn liền với thực tiễn cuộc sống,
phương pháp giảng dạy của giáo viên còn đơn điệu và cách đánh giá không
chuẩn xác về năng lực của học sinh…Trước tình hình đó, Bộ Giáo dục đã
đang thực hiện đổi mới đồng bộ chương trình, sách giáo khoa và phương
pháp giảng dạy ở bộ môn Ngữ văn nói riêng và các bộ môn khác nói chung
ở tất cả các cấp học. Và nếu chương trình, sách giáo khoa và phương pháp
được đổi mới mà cách ra đề kiểm tra, đánh giá học sinh không đổi mới thì
tất cả sẽ trở nên vô nghĩa. Nói khác đi, đổi mới về kiểm tra, đánh giá là yêu
cầu cần thiết nhằm thúc đẩy đổi mới phương pháp giúp học sinh yêu thích
môn Ngữ văn hơn và nâng cao hơn nữa chất lượng học tập cho học sinh.
3. Một số biện pháp để đổi mới kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn.
Để tránh tình trạng học sinh học vẹt, học để lấy điểm rồi sao
chép, coppy chúng ta cần phải mạnh mẽ thay đổi cách kiểm tra, đánh giá
học sinh. Vậy phải giảm bằng cách nào? Việc làm đầu tiên phải bắt đầu từ
sự đổi mới của chương trình, sự quan tâm của Sở Giáo dục – nhà trường,
ngay sau đó phải bắt đầu từ ý thức đổi mới từ giáo viên. Học sinh có dám
trình bày những chính kiến của mình một cách tự do và sáng tạo hay không
còn phụ thuộc rất nhiều vào cách ra đề và thái độ đánh giá của giáo viên.
Dưới đây là một số đề xuất cụ thể để việc kiểm tra đánh giá học sinh học
môn Ngữ văn đạt hiệu quả cao hơn.
3.1. Về phía Sở Giáo dục và nhà trường:
- Nên có chuyên đề bồi dưỡng về phương pháp kĩ năng ra đề kiểm
tra và xây dựng đáp án cho giáo viên ở các cấp học. Việc làm đó có thể gắn
liền với chương trình bồi dưỡng giáo viên theo chu kì bồi dưỡng thường

giáo viên trong quá trình chấm cần phải trân trọng và động viên khích lệ.
- Ngữ văn là môn học có đặc thù riêng với vai trò rèn luyện cho học
sinh kĩ năng ngôn ngữ và kĩ năng sống cho nên mục đích của việc kiểm tra
đánh giá là kiểm tra, đánh giá về kĩ năng. Nói như thế không phải hạ thấp
vai trò của kiến thức mà kiến thức đóng vai trò làm phong phú thêm sự
hiểu biết cho học sinh. Nó sẽ là cơ sở là trợ lí đắc lực giúp học sinh rèn
luyện kĩ năng tốt hơn. Nhưng cái đích cuối cùng của chúng ta là muốn học
sinh viết được những bài văn thật hay, thật sáng tạo dựa trên những kiến
thức đã học. Vì thế, khi giáo viên ra đề kiểm tra, đề thi cần đổi mới theo
hướng ít đòi hỏi về kiến thức trong chương trình mà nên yêu cầu học sinh
thể hiện trình độ nhận thức, cách nghĩ, cách vận dụng của cá nhân đối với
một vấn đề văn học hoặc xã hội gần gũi, tương tự nhưng không hẳn là cái
đã được học trong chương trình. Ví dụ trong quá trình dạy ở lớp 10, chúng
tôi đã cho những dạng đề sau:
+ Nghị luận xã hội:
~ Tình trạng học sinh học yếu – kém trong trường trung học
phổ thông Thới Bình hiện nay.
~ Em bị khuyết tật và gặp nhiều bất hạnh trong cuộc sống.

~ Các bậc làm cha (mẹ) khi nhìn thấy con cái thành đạt.
~ Đứa trẻ bán vé số kể về hoàn cảnh của mình…
~ Quan điểm của em về câu nói “Biết chấp nhận thi rớt còn
vinh dự hơn gian lận khi thi”của tổng thống Mĩ A.Lin-Côn
trích trong thư gửi thầy hiệu trưởng của con trai mình
+ Nghị luận văn học kết hợp nghị luận xã hội:
~ Cô Tấm tự kể về mình.
~ Mị Châu tự kể về cuộc đời mình.
~ Cá bống kể về tình bạn giữa mình với Tấm.
~ Những suy nghĩ thật của em về hành động trừng phạt của
Tấm đối với Cám.

- Nên đa dạng về hình thức đánh giá. Để đánh giá toàn diện và chính
xác về khả năng của học sinh đòi hỏi phải có thời gian và kết hợp nhiều