LỜI NÓI ĐẦU
Một nguồn lực mà Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng Sản Việt Nam
đặc biệt quan tâm trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là lực lượng
thanh niên. Một trong những vấn đề quan trọng của công tác thanh niên là
giáo dục, truyền thụ lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ. Đây là nội dung cực
kỳ quan trọng trong lãnh đạo cách mạng của Đảng.
Lý tưởng cách mạng thực chất là lý tưởng Xã hội chủ nghĩa, là lý tưởng
của Đảng ta, của Bác Hồ, của giai cấp công nhân Việt Nam đồng thời cũng là
lý tưởng của nhân dân ta, của dân tộc ta. Ngay từ khi ra đời đến nay, lý tưởng
của Đảng ta là nhất quán:”Xây dựng một nước Việt Nam độc lập, dân chủ
giàu mạnh, xã hội công bằng văn minh, thực hiện thành công Chủ nghĩa xã
hội và cuối cùng là Chủ nghĩa cộng sản”. Có thể nói, tuỳ từng thời kỳ lịch sử,
từng giai đoạn cách mạng, nội dung cụ thể có thể khác nhau nhưng độc lập
dân tộc gắn với Chủ nghĩa xã hội luôn là mục tiêu phấn đấu, là lý tưởng cao
cả của Đảng và dân tộc ta. Hơn 70 năm chiến đấu và trưởng thành, trải qua
bao khó khăn, gian khổ, hy sinh, Đảng ta luôn kiên trì phấn đấu cho lý tưởng
cao đẹp đó. Thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay có may mắn được thừa hưởng
một gia tài khổng lồ - đó là lý tưởng cách mạng, truyền thống, kinh nghiệm
đấu tranh của Đảng, của các lớp cha ông để lại. Đây là một lợi thế to lớn
cho công tác thanh niên hiện nay.Song lý tưởng cách mạng không tự nhiên
đến với lớp trẻ. Việc thanh niên tiếp thu, lĩnh hội được lý tưởng cách mạng
là một quá trình tự giác, dưới sự lãnh đạo của Đảng thông qua công tác
giáo dục chính trị - tư tưởng, hoạt động thực tiễn phong phú, những tấm
gương phấn đấu, hy sinh của các nhà cách mạng tiền bối, của Chủ tịch Hồ
Chí Minh vĩ đại và biết bao cán bộ đảng viên trung kiên của Đảng.
Trong sự nghiệp đổi mới ngày nay, Đảng ta luôn luôn xác định Thanh
niên là lực lượng trụ cột. Bàn về động lực của sự nghiệp CNH-HĐH, Hội
nghị lần thứ 4 BCH TW khoá VII đã khẳng định: "Sự nghiệp đổi mới có
1



Do đó, lý tưởng là điều rất quan trọng của mỗi người.
Trong thực tiễn, đã là người ai cũng cần có lý tưởng để phấn đấu
Khi bước vào tuổi trưởng thành, ai cũng có một sự lựa chọn quan trọng
là lựa chọn lý tưởng, hướng tới mục đích cao nhất và đẹp nhất của đời mình.
đó là yêu cầu tất yếu, tự thân. Đảng có trách nhiệm giáo dục, hướng dẫn thanh
niên chọn lựa đúng lý tưởng, trong đó quan trọng nhất là lý tưởng cách mạng
vì tiền đồ của cách mạng XHCN, tương lai của dân tộc.
Cuộc phấn đấu để đạt tới lý tưởng bao giờ cũng là cuộc phấn đấu lâu
dài, đầy gian nan. Thanh niên cần có ý chí cao và Đảng cần có trách nhiệm
cao trong việc giúp đỡ thanh niên thực hiện lý tưởng đúng đắn của mình.
1.2. Lý tưởng cách mạng

3


Lý tưởng cách mạng là một nội dung cụ thể của lý tưởng nói chung. Nó
có đặc điểm là chỉ có ở những nhân cách đã và đang trưởng thành, có vai trò
chi phối mạnh mẽ các nội dung lý tưởng khác. Nó là cơ sở động lực của hoài
bão lớn trong thanh niên. Tuy nhiên lý tưởng cách mạng không tự nhiên hình
thành mà là kết quả của một quá trình giáo dục có tính định hướng cao, thông
qua những môi trường cụ thể. Lý tưởng cách mạng mang tính tự giác, thể hiện
rõ nét vai trò quá trình tự giáo dục của mỗi cá nhân. Lý tưởng của Thanh niên
Việt Nam không thể tách rời lý tưởng cách mạng của Đảng, của dân tộc. Mục
tiêu lý tưởng của chúng ta giai đoạn hiện nay là”Dân giàu- nước mạnh, xã hội
công bằng văn minh theo định huớng Xã hội chủ nghĩa”. Vì lý tưởng độc lập
tự do cho Tổ quốc, hàng triệu Thanh niên Việt Nam đã không sờn lòng, không
tiếc xương máu góp phần làm nên những chiến thắng vĩ đại của dân tộc. Ngày
nay, trong công cuộc đổi mới, Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá quê hương, đất
nước, lý tưởng cách mạng của Thanh niên Việt Nam là chiến thắng đói nghèo
lạc hậu, vươn lên ngang tầm thời đại vì sự phồn vinh của đất nước, những

“mũ ni che tai” bàng quan trước thời cuộc. Với lòng hứng khởi, với niềm tin
vô hạn vào tiềm năng của thế hệ trẻ ở Đức, ông nhấn mạnh rằng, thanh niên
không bao giờ thoả mãn với lý tưởng trước đây, họ muốn được tự do hơn
trong hành động, họ khao khát lập chiến công và vì sự đổi mới, họ sẵn sàng
hiến dâng cả cuộc đời mình. Thanh niên sẽ có đủ sức lực và tài năng để giải
quyết những mâu thuẫn đang nảy sinh trong đời sống đất nước. Điều đáng lưu
ý là niềm tin ấy đã được nhen lên trong tâm trí của Ănggen trong điều kiện
của chế độ quân chủ chuyên chế. Vào năm 1845, Ănggen đã viết rằng, chính
thanh niên Đức đòi hỏi phải thực hiện cuộc cách mạng trong tương lai ở nước
này. Nguyên tắc của giáo dục thế hệ trẻ là gắn lý luận với thực tiễn, kết hợp
học và hành. Việc hình thành thế giới quan khoa học cho thanh niên thông qua
sự tham gia của họ vào cuộc đấu tranh xã hội, vào lao động sản xuất, vào
những công việc thực tế cụ thể hàng ngày. Chính Ănggen là người đầu tiên sử
dụng thuật ngữ”giáo dục thực tiễn”. Ông cho rằng, đây là cơ sở quan trọng
của giáo dục khoa học-là công cụ mạnh nhất để cải tạo xã hội và Ănggen dự
báo rằng “một xã hội tổ chức theo nguyên tắc cộng sản chủ nghĩa sẽ làm cho
5


những thành viên trong xã hội đó có khả năng sử dụng một cách toàn diện
năng lực phát triển của mình” Ănggen là người đầu tiên đưa ra quan niệm
như:”đội quân xung kích quyết định của đạo quân vô sản quốc tế”, “đội hậu bị
của Đảng” để gắn với thanh niên. Vào năm 1853, khi “Đảng của Mác” đã
khẳng định vị trí của mình trên vũ đài lịch sử, trong cuộc đấu tranh quyết liệt
chống lại những đạo luật đặc biệt của Bítmác, Ănggen đã viết:”chính thế hệ
trẻ sẽ là nguồn bổ sung dồi dào nhất cho Đảng”. Luận thuyết của MácĂnggen cũng khẳng định rằng lực lượng quần chúng nhân dân đông đảo cần
được tập hợp, tổ chức và giáo dục, sao cho những biến đổi tư tưởng của họ
bắt kịp với thời đại, đi đúng quỹ đạo của dòng thác lịch sử đang cuộn chảy.
Phát triển sáng tạo những luận điểm của Mác và Ănggen trong điều
kiện lịch sử mới, Lênin coi thanh niên là”nguồn sinh lực chiến đấu của cách

như thế nào? Những phần tử cơ hội quy nhiệm vụ trên vào việc đào tạo những
người có văn hoá, song đứng ngoài chính trị vì thế theo họ không nên thu
hút”quá sớm” thanh niên voà hoạt động chính trị. Lênin đã vạch trần lập
trường cải lương đó của bọn cơ hội và cho rằng, đó chỉ là thói đạo đức giả và
chính sách ngu dân không hơn, không kém. Người khẳng định rõ lập trường
của những người cộng sản chân chính là cần phải giáo dục cộng sản cho thế
hệ trẻ và kết hợp việc giáo dục ấy với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp
công nhân. Chính vì thế, trong bài diễn văn tại ĐH III của Đoàn thanh niên
cộng sản Nga. Lênin đã chỉ rõ: Thanh niên phải học chủ nghĩa cộng sản trong
một trường học riêng của mình, trong một tổ chức độc lập- đó là Đoàn thanh
niên cộng sản. Lênin viết : “ Chỉ khi nào Đoàn thanh niên cộng sản gắn liền
từng bước học tập, huấn luyện và giáo dục của mình với cuộc đấu tranh chung
của tất cả những ngưòi lao động chống lại bóc lột, thì lúc đó mới xứng đáng
với danh hiệu là đoàn thể của thế hệ trẻ cộng sản chủ nghĩa”. Nói chuyện với
Đoàn thanh niên cộng sản, Lênin yêu cầu, cần giáo dục thanh niên thông qua
thực tế trong hoạt động sản xuất, trong học tập, công tác, chiến đấu và trong
cuộc sống sinh động của quần chúng.
Những tư tưởng của Mác, Ănggen, Lênin về thanh niên và công tác vận
động thanh niên nêu trên có thể khái quát lại thành 5 nội dung cơ bản sau:
7


Một là, khẳng định rõ vị trí, vai trò to lớn của tầng lớp thanh niên trong
xã hội mới và chỉ ra những nhược điểm của thanh niên, cũng như những vấn
đề cơ hội chủ nghĩa trong phong trào thanh niên cần được quan tâm chú ý.
Hai là, đặt ra cho Đảng cộng sản cần quan tâm, chăm sóc, giáo dục, đào
tạo thanh niên thông qua sự nghiệp đấu tranh cách mạng của Đảng, thông qua
lao động sản xuất, công tác, học tập, chiến đấu và trong đời sống hiện thực
của quần chúng nhân dân.
Ba là, Đoàn thanh niên cộng sản phải là trường học Cộng sản chủ nghĩa

trong mỗi cá thể nói riêng đều có cả mặt mạnh và mặt yếu, đều đang tiềm ẩn
những khả năng to lớn cũng như những mặt hạn chế. Thí dụ, mặt mạnh của
thanh niên là:” Hăng hái, xung phong”, mặt yếu là”Hay chuộng hình thức, ít
xem xét kết quả” hoặc ”đầu voi đuôi chuột”. Hơn thế, Hồ Chí Minh thường
nhắc nhở cán bộ, đảng viên phảI”chăm lo dìu dắt thanh niên vì thanh niên
chưa từng trải và thiếu kinh nghiệm”.
Thực tiễn cho ta thấy quan điểm biện chứng trong việc nhìn nhận, đánh
giá thanh niên của Hồ Chí Minh làm cho thanh niên tự tin hơn, đồng thời lại
thấy rõ yêu cầu phải phấn đấu rèn luyện.
Hai là, Hồ Chí Minh đã nêu tư tưởng về chiến lược”trồng người”, về
đào tạo, bồi dưỡng thanh niên thành lớp người có đức, có tài, “vừa hồng, vừa
chuyên”, kế tục sự nghiệp cách mạng một cách trung thành và xuất sắc.
Tư tưởng trên được cô đọng lại, đúc kết và nâng cao từ thực tiễn sinh
động của hơn nửa thế kỷ lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Người nói :”Bồi
dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần
thiết”. Có thể nói đây là tư tưởng bao trùm nhất của Hồ Chí Minh về công tác
thanh niên; bồi dưỡng và phát huy lực lượng thanh niên là bản chất của công
tác vận động thanh niên theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Năm 1958, nói chuyện tại lớp học chính trị của các giáo viên cấp II và
cấp III toàn miền Bắc, Hồ Chí Minh đã căn dặn:” Vì lợi ích mười năm thì
phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Thật ra không phải
đến lúc đó Hồ Chí Minh mới nghĩ đến chiến lược”trồng người”, mà ngay từ
khi bắt đầu cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh đã ý thức
9


một cách rõ ràng về chiến lược”trồng người”, luôn xem đó là một trong
những nguyên tắc cơ bản của cách mạng.
Người đã dành nhiều công sức cho việc tạo nên những hạt giống cho sự
nghiệp cách mạng, giáo dục, rèn luyện và đào tạo nhiều thế hệ thanh niên

Trong nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng thanh niên, Hồ Chí Minh
nhấn mạnh phải đào tạo, bồi dưỡng họ thành những người “có khả năng hoạt
động thực tiễn, không nên đào tạo ra những con người chỉ thuộc sách làu làu”.
Công cuộc đổi mới đang diễn ra trên đất nước ta ngày nay đòi hỏi rất cao ở
thanh niên về nhiều mặt, trong đó nổi lên là khả năng hoạt động thực tiễn của
từng con người. Từ đó chúng ta mới càng thấy rõ tầm nhìn cao rộng của Hồ
Chí Minh về giáo dục, vận động thanh niên.
Chăm lo đào tạo, bồi dưỡng, giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh
niên, phát huy vai trò của thanh niên trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là
trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội. Đây cũng là một nội dung
quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về vận động thanh niên.
2.3. Quan điểm của Đảng Cộng Sản Việt Nam
Phát huy tư tưởng Hồ Chí Minh, trong khi hoạt động bí mật cũng như
khi lãnh đạo chính quyền, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc, Trung ương Đảng, Bộ
Chính trị và Ban bí thư Đảng ta đã nhiều lần có nghị quyết, chỉ thị về công tác
thanh niên. Trong thời kỳ đổi mới, Hội nghị Trung ương lần thứ 4 (khoá VII)
đã có Nghị quyết về thanh niên, khẳng định:”Sự nghiệp đổi mới có thành
công hay không, đất nươc bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong
cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước trên con
đường XHCN hay không phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên, vào
việc bồi dưỡng rèn luyện thế hệ thanh niên; công tác thanh niên là vấn đề
sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại
của cách mạng”.
Tại ĐạI hội lần thứ VIII quyết định đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện
đạI hoá đất nước theo định hướng XHCN, báo cáo chính trị nhấn mạnh:”Coi
trọng hơn nữa việc giáo dục, rèn luyện thế hệ trẻ về chính trị, tư tưởng, văn
hoá, nghề nghiệp, đạo đức, lối sống”,”Coi trọng bồi dưỡng lý tưởng cách
11





tập, ham tìm tòi, ham phát hiện cái mới mang giá trị tích cực đối với sự phát
triển xã hội, cũng xuất hiện một bộ phận thanh niên hoặc bằng lòng với trình
độ học vấn thấp, miễn là kiếm được nhiều tiền hoặc chạy theo bằng cách hình
thức bằng nhiều thủ đoạn phi đạo đức.
Đấu tranh hạn chế những tác động trái chiều của cơ chế thị trường, biến
những mặt tích cực của cơ chế đó thành xung lực nội tạI của quá trình Công
nghiệp hoá, Hiện đại hóa cần được xem là một nội dung không thể thiếu trong
công tác tư tưởng đối với thanh niên.
Nhiệm vụ của thanh niên là đoàn kết thống nhất, mỗi người đều xác
định cho mình mục tiêu chung của đất nước đó là dân giầu, nước mạnh, xã
hội công bằng văn minh. Bên cạnh những thuận lợi rất cơ bản đó là công cuộc
đổi mới của đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo đã tạo đIều kiện cho
thanh niên phấn đấu trưởng thành về nhiều mặt. Nhưng cơ chế mới cũng đặt
ra cho thanh niên những vấn đề : đó là sự biến động ngày càng sâu sắc về
thành phần, cơ cấu, đối tượng. Đặc biệt đã xuất hiện những khác biệt nhất là
về quan niệm, về đạo đức, lối sống của thanh niên với các bộ phận khác trong
xã hội và ngay trong nội bộ thanh niên. Chính vì vậy, nâng cao hiệu quả việc
giáo dục, xây dựng lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong thời kỳ Công
nghiệp hoá, Hiện đại hoá đất nước là một công việc vô cùng quan trọng.
Lý tưởng cách mạng của thanh niên,là một khái niệm có nội hàm khá
rộng, bao gồm lý tưởng chính trị, lý tưởng đạo đức, lý tưởng lao động nghề
nghiệp và lý tưởng thẩm mỹ. Do nhận thức chưa đầy đủ về vấn đề này mà
trên thực tế việ định hướng và tổ chức quá trình giáo dục lý tưởng cho thanh
niên không tránh khỏi phiến diện, thường chỉ thiên về nội dung chính trị-xã
hội, chưa coi trọng các nội dung khác, ít chú ý đến cái tôi, cái riêng không thể
thiếu của người thanh niên làm cho nội dung lý tưởng vừa thiếu, lại vừa đơn
điệu xơ cứng, phần nào làm hạn chế kết quả giáo dục.


học tập của thanh niên ngày nay vẫn là học để làm người để phụng sự tổ quốc,
phụng sự nhân dân như lời Bác dạy. Muốn vậy người thanh niên vừa cần nắm
14


vững các đỉnh cao tri thức, làm chủ khoa học, vừa phải tinh thông một nghề
để sẵn sàng lao động tạo ra của cải vật chất sáng tạo ra sản phẩm cho xã hội,
để sống và phát triển. Không những nâng cao trình độ, thường xuyên bổ sung
tri thức mới, có nghề nghiệp vững vàng, được làm việc đúng chuyên môn để
có thu nhập cao và sẵn sàng thích ứng nhanh với sự thay đổi chuyển giao
công nghệ, đó chính là lý tưởng nghề nghiệp của thanh niên. Việc giáo dục lý
tưởng học tập để lập nghiệp đã và đang được Đoàn thanh niên làm khá tốt.
Tuy nhiên, việc định hướng nghề nghiệp, việc tuyển chọn đào tạo và sử dụng
nghề nghiệp cho thanh niên hiện nay còn nhiều việc để cần nghiên cứu.
đ). Lý tưởng thẩm mỹ: Đó chính là cách nhìn nhận và xu hướng vươn
tới cái đẹp đúng đắn chân thiện mỹ, cái đẹp bản chất trong cuộc sống và trong
nghệ thuật. Bản chất của con người là hướng tới, vươn tới cái đẹp. Tuy nhiên
đó là một quá trình mang nặng tính chủ quan và chịu sự tác động của giáo
dục. Sự thay đổi nhanh chóng của cuộc sống vật chất và tinh thần, cùng với sự
tác động liên tục và mạng mẽ chưa từng có của quảng cáo và nghệ thuật
quảng cáo dưới mọi hình thức đã làm cho quá trình định hướng lý tưởng thẩm
mỹ ít được chú ý, càng xa thêm khoảng cách với yêu cầu cần phải có và nhu
cầu của đông đảo thanh niên ngày nay. Nếu không có cái nhìn đúng về cái
đẹp, nếu không thẩm định hoặc cảm nhận chính xác về nghệ thuật sẽ dẫn tới
bị phát triển lệch lạc trong nhân cách thanh niên, và đó chính là nguy cơ đánh
mất bản sắc hoặc nhận thức sai lệch, thậm trí đối lập với tình cảm thẩm mỹ
của chính cha anh.
Có thể nói đó là 4 nội dung cơ bản nhất của lý tưởng Cách mạng mà
người thanh niên Việt Nam nói chung hiện nay cần có. Nhận thức về nội dung
giáo dục lý tưởng nêu trên cho thấy quá trình định hướng và tổ chức giáo dục

nghiệp không cam chịu nghèo nàn, lạc hậu, góp phần hiện thực hoá mục tiêu
dân giàu, nước mạnh.
Trong giai đoạn hiện nay, mẫu người lý tưởng được thanh niên xác định
phù hợp với yêu cầu và điều kiện mới của sự phát triển đất nước và thời đại.
Nếu như trong chiến tranh cứu nước, mẫu người lý tưởng của thanh niên là
“anh bộ đội cụ Hồ”, trong thời kỳ bao cấp mẫu hình lý tưởng có phần nào
16


chung chung trừu tượng (như làm chủ tập thể, có tư tưởng đúng và tình cảm
đẹp...) thì hiện nay mẫu người lý tưởng của thanh niên cụ thể hơn, thiết thực
hơn và sinh động hơn. Đó là những con người có trí tuệ, giỏi chuyên môn,
thạo việc, năng động, sáng tạo; có khả năng thích ứng cao với hoàn cảnh mới,
có bản lĩnh, trung thực, giữ được chữ tín với mọi người; biết quý trọng và tiết
kiệm thời gian, quan tâm đến năng suất, chất lượng hiệu quả; có chí tiến thủ,
tiếp cận với khoa học, công nghệ hiện đạI; có ý thức hợp tác, tôn trọng kỷ
cương, pháp luật và có ý thức kỷ luật. Các đặc trưng này vừa là biểu hiện cụ
thể, vừa là tiền đề trong việc định hướng giá trị để thanh niên chủ động bước
vào cuộc sống. Trong quá trình hoàn thiện nhân cách của mình, thanh niên
góp phần tích cực thực hiện lý tưởng độc lập dân tộc, dân chủ, dân giàu, nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh theo định hướng xã hội chủ
nghĩa. Khi đời sống vật chất được cải thiện thì định hướng giá trị của thanh
niên có xu hướng tăng ở các giá trị xã hội tinh thần. Vốn hành trang của mỗi
thanh niên tự chuẩn bị để bước vào thế kỷ mới, cuộc sống mới được thanh
niên xác định rất rõ ràng: 88,2% cho rằng cần có sức khoẻ tốt; 76,4% cần có
nghề nghiệp, kiến thức chuyên môn vững; 73,6% cần có ý chí nghị lực tốt;
69,8% có niềm tin đối với mọi người và 59,9% cần có hiểu biết rộng về xã
hội. Đây chính là cơ sở để từng bước hình thành nhân cách độc lập, tinh thần
tự lực cánh sinh trong thanh niên, chống lạI tâm lý bao cấp, ỷ lại khá nặng nề
trong thanh niên trước đây.

tế nhiều thanh niên không có việc làm, bế tắc trong cuộc sống đã tìm đến tôn
giáo, coi đó là chỗ dựa và lối thoát. Hiện tượng thanh niên đi tu, chịu ảnh
hưởng của các tôn giáo, của mê tín dị đoan và hệ tư tưởng duy tâm đang tăng
lên ở một số đối tượng thanh niên làm ảnh hưởng đến tư tưởng, tinh thần của
thanh niên, là một hiện tượng cần được quan tâm nghiên cứu, giải quyết trong
quá trình tác động của đời sống kinh tế - xã hội.
Qua việc tiến hành điều tra xã hội học của Ban Dân vận TW trong cán
bộ Đảng, chính quyền, Mặt trận các đoàn thể nhân dân, thông qua hệ thống
Ban Dân vận các cấp của 11 tỉnh, thành phố: Long An, Cần Thơ, Cà Mau, TP.
Hồ Chí Minh, Quảng Ngãi, Lâm Đồng, Đắc Lắc, Hà Giang, Tuyên Quang, Hà
18


Nam và TP. Hà Nội, có thể đánh giá thực trang thanh niên và công tác vận
động thanh niên của Đảng ta trong những năm đổi mới.
Điều đáng quan tâm là các chỉ số ở trong bảng 1, khi xử lý giữa các
tỉnh, thành phố phản ánh khá đồng đều, nhất quán. Chẳng hạn, về việc làm,
nghề nghiệp thì ở Long An là 91%; Cần Thơ 90%; Cà Mau 89%; TP.Hồ Chí
Minh 89%; Quảng NgãI 91%; Lâm Đồng 86%; Đắc Lắc 81%; Hà Giang,
Tuyên Quang 81%; Hà Nam 87% và TP. Hà Nội 89%. Nhưng trong 11 chỉ số
của bảng 1 và số liệu xử lý tương quan giữa các tỉnh, thành phố về thanh niên
với lý tưởng và con đường xã hội chủ nghĩa thì phản ánh khác nhau : Long An
60%; Cần Thơ 68%; Cà Mau 77%; Quảng NgãI 66%; Lâm Đồng 67%; Hà
Giang, Tuyên Quang 70%; Hà Nam 65%; TP.Hà Nội 44% và TP.Hồ Chí Minh
chỉ có 34%. ĐIều cần chú ý là chỉ số “thanh niên với lý tưởng và con đường
xã hội chủ nghĩa’ trong bảng câu hỏi xếp số 1, nhưng khi kết quả thu được thì
chỉ số này xếp ở vị trí số 11. Vấn đề đặt ra cho chúng ta là cần phải chú ý và
quan tâm hơn nữa tới công tác định hướng giáo dục lý tưởng xã hội chủ nghĩa
cho thanh niên, đặc biệt là thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Hà Nội.
2. Thực trạng công tác giáo duc lý tưởng cách mạng cho thanh niên

Để nâng cao chất lượng công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho
thanh niên thành phố Hà Nội, trước hết chúng ta cần xác định rõ nội dung
giáo dục lý tưởng Cách mạng cho thanh niên Viêt Nam hiện nay:
Thứ nhất, giáo dục định hướng lý tưởng Cách mạng, truyền thống anh
hùng của dân tộc giúp cho thanh niên sống có lý tưởng, có hoàI bão các định
hướng tới xây dựng thành công Chủ nghĩa xã hội. Như vậy chúng ta cần phảI
tập trung :
-

Bồi dưỡng lý tưởng Cách mạng, chủ nghĩa Mác-Lênin và tư

tưởng Hồ Chí Minh.
-

Tuyên truyền, giáo dục những đường lối, nghị quyết, chính sách

của Đảng và Nhà nước.
-

Đẩy mạnh giáo dục, tuyên truyền những truyền thống vẻ vang

của Cách mạng, của Dân tộc.
Thứ hai, chúng ta phải làm tốt công tác phổ biến pháp luật trong thanh
thiếu niên thông qua việc đẩy mạnh công tác giáo dục trong các nhà trường,
tăng cường các hoạt động tìm hiểu, sinh hoạt chuyên đề dưới nhiều hình thức
để đưa pháp luật thâm nhập vào thanh thiếu niên có hiệu quả và chất lượng.
21


Thứ ba, giáo dục lối sống, nếp sống mới XHCN, xây dựng lực lượng


-Hiện đại hoá Thủ đô, để Hà nội làm tốt hơn vai trò là trung tâm chính trị,kinh
tế văn hoá, văn minh, hiên đạI của cả nước.
Hai là, để thực hiện nhiệm vụ đó, công tác giáo dục Thanh niên cần làm
cho Thanh niên thủ đô thấy rõ sự cần thiết cần phải có đóng góp tích cực vào
bước tiến của Thủ đô trong quá trình chuyển sang kinh tế thị trường theo định
hướng XHCN .
Ba là, giáo dục tinh thần phát huy hơn nữa truyền thống 1000 năm
Thăng Long -Đông Đô-Hà nội trong quá trình xây dựng Thủ đô XHCN; mở
rộng quan hệ giao lưu Quốc tế, hiện đạI hoá Thủ đô nhưng phảI giữ được
truyền thống văn hoá, văn minh Tràng An củaThanh niên Hà nội .
Bốn là nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng, kiên quyết đấu tranh
chống có hiệu quảvới chiến lược diễn biến hoà bình mà chủ nghĩa đế quốc
đang ráo riết thực hiện đối với nước ta nói chung, đối vơíThủ đô nói riêng.
Năm là, thấy rõ sự cần thiết phải giữ vững sự lãnh đạo của Đảng đối
với công tác giáo dục Thanh niên nói chung, công tác giáo dục Thủ đô nói
riêng.
Liên quan đến vấn đề thứ nhất, chúng ta cần lưu ý rằng, để đẩy mạnh
công nghiệp hoá-hiện đạI hoá Thủ đô,chúng ta phải đi lên bằng khoa học và
công nghệ,bằng giáo dục; cùng với giáo dục,”khoa học và công nghệ phải trở
thành nền tảng và động lực cho công nghiệp hoá-hiện đại hoá đất nưóc”.
Trong khi không một chút xem nhẹ tầm quan trọng của công tác giáo
dục nhằm nâng cao phẩm chất cho Thanh niên Thủ đô,chúng ta thấy rằng,trên
nền tảng đạo đức cơ bản như nhau, hiệu quả hoạt động của Thanh niên phụ
thuộc một cách quyết định vào khả năng nắm bắt các quy luật khách quan,
khả năng phát hiện và sử dung có hiệu quả những điều kiện và tiền đề vật chất
khách quan mà đất nước và thời đại đã tạo ra. Nói cách khác, ở đây, việc nâng
cao tiềm năng trí tuệ của Thanh niên có vị trí hết sức quan trọng trong công
tác giáo dục Thanh niên.


tạo trong mọi công việc.

24


“Sáng tạo” đồng nhất với việc vuợt qua khỏi con đường mòn, vượt khỏi
cách nghĩ, cách làm đã lỗi thời.Hơn nữa, theo quan đIểm khoa học về sự sáng
tạo, thì sự “vượt khỏi” đó phải là kết quả phản ánh đúng đắn những quy luật
khách quan và do đó, góp phần thúc đẩy sự phát triển tiến bộ của lịch sử. Để
có sáng tạo, đôI khi cũng cần mạo hiểm, chấp nhận những thất bạI có thể rồi
tìm ra được con đường đúng. Mạo hiểm, ưa mạo hiểm cũng là một thuộc tính
của Thanh niên. Nhưng, mạo hiểm đúng đắn không đồng nhất với sự liều lĩnh,
thiếu tính toán khoa học những điều kiện khách quan và chủ quan.Đó phải là
sự mạo hiểm được dựa trên sự tính toán khoa học - tiền đề không thể thiếu để
có sự thành công.
Liên quan đến vấn đề thứ hai, chúng ta cần thấy hết những tác động
tích cực và tiêu cực của cơ chế thị trường đối với Thanh niên Thủ đô và vai
trò của họ trong việc phát triển mặt tích cực ,hạn chế tiêu cực của cơ chế đó .
Cơ chế thị trường theo định hướng XHCN kích thích sự đua tranh, sự
sáng tạo để mỗi Thanh niên khẳng định vị thế của mình với tư cách là một
chủ thể kinh tế xã hội trong cộng đồng. Cơ chế đó vừa đòi hỏi vừa tạo ra cơ
sở vật chất - kinh tế cần thiết để mở rộng dân chủ trong xã hội, giảI phóng
mọi năng lực sáng tạo của con người.. Mặt khác, kinh tế thị trường ngay
trong trường hợp định hướng XHCN cũng khó tránh khỏi phân hoá giàu
nghèo;kích thính một bộ phận Thanh niên chỉ lấy lợi ích vật chất trước mắt là
tất cả, những giá trị truyền thống tốt đẹp và lý tưởng cao cả không là gì cả.
Trong những năm qua, việc làm giàu chính đáng, sự cạnh tranh lành mạnh
trong không ít trường hợp còn bị những cáI đối lập của nó lấn át. Bệnh thực
dụng chạy theo đồng tiền làm băng hoạI một số truyền thống tốt đẹpcủa dân
tộc có chiều hướng gia tăng. Bên cạnh một bộ phận Thanh niên đang hăng say