VẬT LÝ LỚP 12 – BÀI SOẠN GIÁO ÁN

Bài 3: CON LẮC ĐƠN
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Nêu được cấu tạo của con lắc đơn.
- Nêu được điều kiện để con lắc đơn dao động điều hoà. Viết được công thức
tính chu kì dao động của con lắc đơn.
- Viết được công thức tính thế năng và cơ năng của con lắc đơn.
- Xác định được lực kéo về tác dụng vào con lắc đơn.
- Nêu được nhận xét định tính về sự biến thiên của động năng và thế năng của con
lắc khi dao động.
- Giải được bài tập tương tự như ở trong bài.
- Nêu được ứng dụng của con lắc đơn trong việc xác định gia tốc rơi tự do.
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: Chuẩn bị con lắc đơn.
2. Học sinh: Ôn tập kiến thức về phân tích lực.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định tổ chức( 1 phút):
2. Kiểm tra bài cũ( 8 phút):
HS1-Viết các công thức về con lắc lò xo
HS2-Nêu các chú ý của bài con lắc lò xo
3. Bài mới:
Hoạt động 1( 5 phút): Tìm hiểu thế nào là con lắc đơn
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức cơ bản
- Mô tả cấu tạo của con - HS thảo luận để đưa ra
I. Thế nào là con lắc đơn
lắc đơn
định nghĩa về con lắc đơn. 1. Con lắc đơn gồm vật

II. Khảo sát dao động
của con lắc đơn về mặt
động lực học
- HS ghi nhận từ hình vẽ, nghiên 1. Chọn chiều (+) từ phải
cứu Sgk về cách chọn chiều
sang trái, gốc toạ độ tại O.
dương, gốc toạ độ …
+ Vị trí của vật được xác
- Conr lắc chịu
tác dụng của hai
định bởi li độ góc α hay
r
lực T vàr P .r r
bởi li độ cong
r r
C
- P.tích P = Pt + Pn → T + Pn không s = cungOM = l α .
làm thay đổi tốc độ của vật → lực + α và s dương khi con lắc
α>0
hướng tâm giữ vật chuyển động lệch khỏi VTCB theo
l
chiều dương và ngược lại.
trên cung tròn.r
α
r
T

ur
P

l

- Dựa vào biểu thức của
lực kéo về → nói chung
con lắc đơn có dao động
điều hoà không?

Pt = −mgα = −mg

- Lực kéo về tỉ lệ với s (Pt = - k.s)
→ dao động của con lắc đơn
được xem là dao động điều hoà.
- Có vai trò là k.
l
g

→ có vai trò

m
k

s
l


vai trò là gì?
→

l
có vai trò gì?
g

- Dựa vào công thức tính
chu kì của con lắc lò xo,
tìm chu kì dao động của
con lắc đơn.
Hoạt động 3( 15 phút): Khảo sát dao động của con lắc đơn về mặt năng lượng.
(chỉ cần ks định tính)
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức cơ bản
- Trong quá trình dao
- HS thảo luận từ đó đưa III. Khảo sát dao động của
động, năng lượng của
ra được: động năng và
con lắc đơn về mặt năng
con lắc đơn có thể có ở thế năng trọng trường.
lượng
những dạng nào?
- HS vận dụng kiến thức 1. Động năng của con lắc
- Động năng của con
cũ để hoàn thành các yêu
1
Wñ = mv2
lắc là động năng của



VẬT LÝ LỚP 12 – BÀI SOẠN GIÁO ÁN

Hoạt động 4( 3 phút): Tìm hiểu các ứng dụng của con lắc đơn.
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Kiến thức cơ bản
- Y/c HS đọc các ứng
- HS nghiên cứu Sgk và từ IV. Ứng dụng: Xác định
dụng của con lắc đơn.
đó nêu các ứng dụng của
gia tốc rơi tự do
con lắc đơn.
- Đo gia tốc rơi tự do
- Hãy trình bày cách
+ Đo chiều dài l của con
4π 2l
g= 2
xác định gia tốc rơi tự
lắc.
T
do?
+ Đo thời gian của số dao
động toàn phần → tìm T.
4π 2l
+ Tính g theo: g = 2
T

IV.CỦNG CỐ: Qua bài này chúng ta cần nắm được