ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ THẮM

TỔ CHỨC HOẠT ĐÔNG HỖ TRỢ TÂM LÍ HỌC ĐƯỜNG
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ THẮM

TỔ CHỨC HOẠT ĐÔNG HỖ TRỢ TÂM LÍ HỌC ĐƯỜNG
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. PHÙNG THỊ HẰNG

THÁI NGUYÊN - 2018


Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng luận văn không tránh khỏi những hạn chế,
thiếu sót. Tác giả xin trân trọng tiếp thu những ý kiến chỉ bảo, góp ý xây dựng của
các nhà khoa học, các thầy giáo, cô giáo đồng nghiệp để tiếp tục hoàn thiện luận văn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Tác giả

Nguyễn Thị Thắm

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................................... iii
DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT......................................................................iv
DANH MỤC BẢNG .....................................................................................................v
MỞ ĐẦU .......................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .......................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................................2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ...........................................................................2
4. Giả thuyết khoa học ...................................................................................................2
5. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................................3
6. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu....................................................................................3
7. Phương pháp nghiên cứu ...........................................................................................3
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ TÂM
LÝ HỌC ĐƯỜNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC SƠ SỞ ............................... 5
1.1.

Tổng quan về vấn đề nghiên cứu ........................................................................5

ĐƯỜNG Ở CÁC TRƯỜNG THCS THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN....................... 33

2.1.

Khái quát về thực trạng các trường khảo sát ....................................................33

2.2.

Mục đích, nội dung và phương pháp khảo sát ..................................................37

2.2.1. Mục đích khảo sát ............................................................................................. 37
2.2.2. Nội dung khảo sát ............................................................................................. 37
2.2.3. Phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu ........................................37
2.3.

Thực trạng hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường ở các trường THCS thành
phố Thái Nguyên............................................................................................... 38

2.3.1. Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh các trường THCS thành
phố Thái Nguyên về tầm quan trọng của hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường .....38
2.3.2. Những khó khăn tâm lý thường gặp của học sinh THCS. ................................ 40
2.3.3. Hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường ở các trường THCS thành phố Thái Nguyên ...43
2.3.4. Thực trạng tổ chức hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường ở các trường THCS
thành phố Thái Nguyên.....................................................................................56
2.3.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường ở các
trường THCS.....................................................................................................65
2.4. Một số đánh giá chung về thực trạng....................................................................69
Kết luận chương 2 ........................................................................................................71
Chương 3. BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ TÂM LÝ HỌC
ĐƯỜNG Ở CÁC TRƯỜNG THCS THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN ................73

3.2.6. Mối quan hệ giữa các biện pháp ........................................................................87
3.3.

Khảo nghiệm các biện pháp đề xuất ............................................................... 87

3.3.1. Mục đích khảo nghiệm .....................................................................................87
3.3.2. Khách thể khảo nghiệm ....................................................................................88
3.3.3. Nội dung khảo nghiệm ......................................................................................88
3.3.4. Phương pháp khảo nghiệm ...............................................................................88
3.3.5. Kết quả khảo nghiệm ........................................................................................88
Kết luận chương 3 ........................................................................................................89
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ............................................................................90
1. Kết luận chung .........................................................................................................90
2. Khuyến nghị .............................................................................................................90
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................93
PHỤ LỤC

v


DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
BCH

:

Ban chấp hành

CBQLGD

:


Học sinh

HTTL

:

Hỗ trợ tâm lý

HTTLHĐ

:

Hỗ trợ tâm lý học đường

QLGD

:

Quản lý giáo dục

THCS

:

Trung học cơ sở

THPT

:


Tâm lý học đường

TLHTH

:

Tâm lý học trường học

iv


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1.
Bảng 2.2.
Bảng 2.3.
Bảng 2.4a.
Bảng 2.4b.
Bảng 2.5.

Bảng 2.6.
Bảng 2.7.
Bảng 2.8.
Bảng 2.9.
Bảng 2.10.
Bảng 2.12.
Bảng 2.13.
Bảng 2.14.
Bảng 2.15.
Bảng 2.16.

trường THCS ......................................................................................... 57
Thực trạng về tổ chức thực hiện hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường
ở các trường THCS TP. Thái Nguyên ................................................. 58
Thực trạng về vai trò chỉ đạo của Hiệu trưởng các trường THCS
trong việc tổ chức hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường ......................... 61
Thực trạng về kiểm tra, đánh giá kết quả tổ chức hoạt động hỗ trợ
tâm lý học đường ở các trường THCS TP. Thái Nguyên .................... 63
Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tổ chức hoạt động hỗ trợ tâm lý
học đường ở trường THCS ................................................................... 65
Kết quả khảo nghiệm các biện pháp được đề xuất ............................... 88

v


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục đào tạo là một trong những nhiệm vụ quan trọng mà Đảng và Nhà
nước đặt lên hàng đầu. Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm
2013 của BCH Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp
ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường theo
định hướng XHCN và hội nhập Quốc tế.
Qua các năm triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII và các chủ
trương của Đảng, Nhà nước về định hướng chiến lược phát triển giáo dục-đào tạo
trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lĩnh vực giáo dục và đào tạo nước ta đã
đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc. Thành công của sự nghiệp giáo dục tạo được niềm tin tưởng đối với
người học, tuy nhiên một số vấn đề được xã hội quan tâm nổi lên trong giáo dục đào
tạo hiện nay đó là: Tình trạng bạo lực học đường, ma túy học đường, yêu sớm, tình
trạng xâm hại tình dục trẻ em diễn ra có chiều hướng gia tăng và ngày càng phức tạp,
nhiều vụ án xâm hại tình dục trẻ em, bạo lực học đường xảy ra gây hậu quả nghiêm

5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường ở
trường THCS.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường ở các
trường THCS thành phố Thái Nguyên.
5.3. Đề xuất một số biện pháp tổ chức hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường ở các
trường THCS thành phố Thái Nguyên.
6. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
6.1. Về nội dung
Đề tài tập trung nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp tổ chức hoạt động hỗ
trợ tâm lý học đường ở các trường THCS thành phố Thái Nguyên.
6.2. Về khách thể điều tra và địa bàn khảo sát
- Về khách thể điều tra: Đề tài tiến hành khảo sát 264 khách thể, trong đó có
31cán bộ quản lý; 73 giáo viên; 160 học sinh.
- Về địa bàn khảo sát: Đề tài tiến hành khảo sát tại 4 trường THCS của thành phố
Thái Nguyên, bao gồm: Trường THCS Quang Trung, Trường THCS Chu Văn An,
Trường THCS Trưng Vương, Trường THCS Gia Sàng. Ngoài ra chúng tôi còn khảo sát
thêm một số cán bộ quản lý ở các trường THCS khác trên địa bàn TP Thái Nguyên.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống hóa các tài liệu lý luận như nghiên cứu lý
luận về hỗ trợ tâm lý học đường; nghiên cứu chủ trương của Đảng, Nhà nước, của Bộ
Giáo dục và Đào tạo về chiến lược phát triển giáo dục nói chung và giáo dục THCS
nói riêng để xây dựng khung lý thuyết cho đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2 1. Phương pháp quan sát
Tiến hành quan sát các hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường ở các trường THCS
thành phố Thái Nguyên, các hình thức tổ chức hoạt động của nhà quản lý... nhằm thu
thập thông tin thực tiễn cho đề tài.
7.2.2. Phương pháp đàm thoại

THCS thành phố Thái Nguyên.
Chương 3: Biện pháp tổ chức hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường ở các trường
THCS thành phố Thái Nguyên.

4


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
HỖ TRỢ TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC SƠ SỞ
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Trên thế giới
Hỗ trợ tâm lý học đường là một lĩnh vực nghiên cứu được bắt đầu chú trọng từ
những năm 80 của thế kỷ XX khi vấn nạn rối nhiễu tâm lý trở nên nghiêm trọng trong
xã hội công nghiệp hiện đại. Đặc biệt, nhu cầu hỗ trợ tâm lý học đường của học sinh,
sinh viên được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm nghiên cứu bởi đó là một trong những
cơ sở quan trọng cho việc thành lập và nội dung hoạt động của các phòng tâm lý học
đường trong trường học. Từ đó cho đến nay, có khá nhiều cách tiếp cận về lĩnh vực
này, tuy nhiên, có thể khái quát một số xu hướng nghiên cứu chính như sau:
* Xu hướng thứ nhất: Nghiên cứu đánh giá thực trạng nhu cầu hỗ trợ tâm lý
học đường của học sinh, sinh viên ở các bậc học và trẻ khuyết tật.
Đây là xu hướng nghiên cứu khá phổ biến trên thế giới. Các nội dung nghiên
cứu thường tập trung làm rõ nhu cầu nhận hỗ trợ từ các trung tâm tư vấn, các vấn đề
cần tư vấn, tần suất đến phòng tâm lý học đường, nguyên nhân cản trở đến các dịch
vụ hỗ trợ, tư vấn, mối quan hệ giữa stress và nhu cầu tư vấn… Các nghiên cứu theo
khuynh hướng này cho thấy những vấn đề mà học sinh, sinh viên cần hỗ trợ tâm lý
thường là các mối quan hệ xã hội, sự phát triển nghề nghiệp, giá trị sống, kĩ năng học
tập, việc rèn luyện và phát triển bản thân (Egbochuku, 2008; Nyutu & Gysbers, 2007;
Morgan, Stiffan, Shaw & Wilson, 2007). Các kết quả nghiên cứu khẳng định rằng,
tần suất đến phòng tâm lý học đường của học sinh, sinh viên là khá hạn chế vì họ bị

phương pháp đơn giản như phỏng vấn theo nhóm, phỏng vấn trọng tâm (focus group)
và bảng hỏi…hoặc chỉ sử dụng các công cụ đánh giá về nhu cầu (Students Needs
Assessment Survey) ở học sinh, sinh viên. Về sau, nhằm đánh giá chính xác, khách
quan và khoa học về thực trạng nhu cầu tư vấn, hỗ trợ tâm lý ở học sinh, sinh viên
nói trên, việc xây dựng và phát triển các thang đo về nhu cầu tư vấn, hỗ trợ tâm lý có
đầy đủ tính hiệu lực và độ tin cậy được chú trọng.
Ở Châu Phi, thang đo “The Students Counseling Needs Scale” (Thang đo nhu
cầu tư vấn cho học sinh) của Nyutu (2007) được sử dụng khá phổ biến. Thang đo này
cũng được chính Nyutu & Gysbers (2010) sử dụng trong một nghiên cứu gần đây
“Nhu cầu tư vấn của học sinh trung học phổ thông Kenya”. Nghiên cứu được thực
hiện trên học sinh THPT ở Kenya. Nghiên cứu một lần nữa khẳng định tầm quan
trọng của việc sử dụng công cụ đánh giá để xác định nhu cầu tư vấn tại Kenya thay
cho các công cụ đánh giá nhu cầu chung ở học sinh, sinh viên. Xu hướng này vẫn
đang rất được khuyến khích tại các nước Châu Á và Châu Phi.
Riêng ở các nước Châu Âu và Châu Mỹ, các nghiên cứu về phát triển thang đo
và công cụ đánh giá nhu cầu tư vấn, hỗ trợ tâm lý học đường đang dần được chú
trọng. Các công cụ này hỗ trợ rất lớn cho các nhà tư vấn xây dựng mô hình tư vấn, hỗ
trợ đáp ứng đúng nhu cầu của học sinh, sinh viên như McGannon, Carey & Dimmitt
(2007) có nhận định: “Tư vấn học đường có tiềm lực to lớn trong việc giúp học sinh,
sinh viên đạt các tiêu chuẩn cao hơn trong các lĩnh vực học đường và cuộc sống;

6


điều này phần lớn phụ thuộc vào các công cụ đo lường nhu cầu tư vấn, hỗ trợ tâm lý
và các phương pháp cải thiện hành vi của học sinh, sinh viên” (Corey Gerald
(1991), Theory and Practice of Counseling and Psychotherapy, Brooks/Cole
Publishing Company) [dẫn theo 3].
* Xu hướng thứ ba: Nghiên cứu xây dựng các mô hình hỗ trợ tâm lý học
đường thay đổi nội dung, chương trình hoạt động tư vấn học đường.

chung tư vấn, hỗ trợ tâm lý học đường nói riêng, các nghiên cứu theo ba khuynh
hướng trên đã góp phần giúp các nhà quản lý ở các trường phổ thông, đại học có cơ
sở để tìm các biện pháp tổ chức hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường cho học sinh, sinh
viên một cách bài bản, khoa học và hiệu quả nhất.
1.1.2. Ở Việt Nam
Ở Việt Nam, hỗ trợ tâm lý học đường vẫn còn là một lĩnh vực khá mới mẻ.
Các hoạt động tư vấn, hỗ trợ tâm lý học đường cho học sinh, sinh viên còn chưa được
đầu tư và quan tâm đúng mức.
Trước đây, trong thời gian chiếm đóng miền Nam Việt Nam, Mỹ đã cho triển
khai các hoạt động Khải Đạo trong các trường học. Đến năm 1975, khi miền Nam
được giải phóng, cách thức tiếp cận với giáo dục đã thay đổi làm cho hoạt động này
không còn tồn tại trong các trường học với đúng nghĩa của nó nữa.
Năm 1984, trung tâm nghiên cứu tâm lý trẻ và tâm bệnh N-T do bác sĩ Nguyễn
Khắc Viện thành lập đã trở thành nơi đầu tiên thực hành, phát triển nghề tư vấn trong đó
có lĩnh vực tâm lý trẻ em và gia đình. Phương châm nghiên cứu của trung tâm là chiết
trung, không suy tôn một trường phái nào, không lấy một học thuyết nào làm chính
thống. Phương pháp nghiên cứu chủ yếu là nghiên cứu sâu từng trường hợp.
Trong khoảng 10 năm trở lại đây, sự xuất hiện hàng loạt các vấn đề liên quan
đến đạo đức, kỉ luật trường học, học sinh tự tử, áp lực thi cử, những rối loạn tâm lý,
quan hệ thầy trò… tại các trường học Việt Nam đã khiến các nhà giáo dục, nhà tâm lý
cùng những tổ chức và các cơ quan hữu trách bắt đầu đề cập đến việc phải có các
hoạt động hỗ trợ tâm lý trong trường học.
Từ khoảng năm 2000, nhiều trường học tại TP HCM như trường Khánh Hội A quận 4, Nguyễn Gia Thiều - quận Tân Bình, Diên Hồng - quận 10, Trường Công
Định, Phú Mỹ - quận Bình Thạnh, Mạc Đĩnh Chi - quận 6 và rất nhiều các trường
khác nữa… đã chủ động phối hợp với các chuyên viên tâm lý, các tổ chức trong và
ngoài nước để triển khai các chương trình, tư vấn, hỗ trợ tâm lý học đường cho học
sinh. Có thể kể tới một số trung tâm tư vấn, hỗ trợ như: Trung tâm Tư vấn “Tình yêu,
Hôn nhân, Gia đình” (thuộc Hội Tâm lý giáo dục học thành phố Hồ Chí Minh);
Trung tâm Tư vấn Hướng Dương (thuộc Liên đoàn Lao động thành phố Hồ Chí
Minh). Sự xuất hiện của các dịch vụ tham vấn, trị liệu trực tiếp do Trung tâm Công

và sự hỗ trợ của UNICEF, Văn phòng tư vấn trẻ em TP HCM tổ chức hội thảo “Kinh
nghiệm bước đầu thực hiện mô hình tư vấn trong trường học” đã nhận được sự quan
tâm và chia sẻ kinh nghiệm thực tế của nhiều chuyên gia và cán bộ quản lý trường
học. Đầu năm 2006, hội nghị toàn quốc về “Tư vấn tâm lý - giáo dục - thực tiễn và
định hướng phát triển” do Hội khoa học Tâm lý - Giáo dục TP HCM tổ chức cũng đề
cập đến vấn đề tư vấn học đường như là một điều “khẩn thiết” nhằm hỗ trợ học sinh
và nhà trường trong hoạt động giáo dục. Sở GD&ĐT TP HCM cũng tổ chức những
buổi sinh hoạt đề cập đến hoạt động tư vấn, hỗ trợ học đường trong thời gian này với
sự tham gia của các nhà tâm lý, nhà giáo dục, nhà trường và phụ huynh học sinh.
Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT cũng ban hành văn bản nhằm chỉ đạo và hướng dẫn
các Sở và trường học cùng những tổ chức liên quan trong việc triển khai thực hiện
chương trình tư vấn học đường. (Văn bản số 9971/BGD&ĐT-HSSV, ngày 28/10/2005).

9


Chuyên mục tư vấn học đường do báo Phụ nữ TP HCM khởi xướng (ThS.
Nguyễn Thị Oanh phụ trách) cũng nhận được sự hưởng ứng rất nhiệt tình của đông
đảo học sinh, phụ huynh và các trường học. Tháng 06 năm 2006, cuốn sách “Tư vấn
tâm lý học đường” của tác giả Nguyễn Thị Oanh đã được Nhà xuất bản Trẻ phát hành
trên toàn quốc.
Tại TP HCM, Sở GD&ĐT đã ra quyết định số 1090/QĐ - GDĐT - TC
(31/8/2012) về việc ban hành quy định tạm thời về tổ chức và hoạt động công tác tư
vấn trường học. Theo đó, giáo viên làm công tác tư vấn được bố trí thời gian làm
việc, phòng tư vấn thích hợp và tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức và tham gia các
hoạt động. Họ được ưu tiên học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp
vụ, kiến thức kinh tế, văn hóa, xã hội… để phục vụ tốt nhất cho công tác tư vấn học
sinh. Giáo viên tư vấn học đường được hưởng lương, chế độ và chính sách theo
ngạch giáo viên đúng quy định hiện hành chung và được hỗ trợ trong hoạt động
(Quyết định số 1090/QĐ-GDĐT-TC).

đề cập tới. Do đó, chúng tôi cho rằng vấn đề này cần được tiếp tục nghiên cứu một
cách đầy đủ hơn.
1.2. Các khái niệm cơ bản
1.2.1. Khái niệm tâm lý học đường
Tâm lý học đường (chuyển dịch từ thuật ngữ tiếng Anh là “school
Psychology” hay còn gọi bằng thuật ngữ quen thuộc là Tâm lý học đường (TLHĐ) đã
xuất hiện và chính thức ra đời từ cuối thế kỷ thứ XIX-đầu thế kỷ XX tại Hoa Kỳ. Giai
đoạn từ 1890 đến 1969 là giai đoạn TLHĐ ẩn trong hoạt động và công việc của các
chuyên gia đánh giá tâm lý- giáo dục với mục đích xếp lớp giáo dục đặc biệt cho học
sinh. Cho đến nay, tâm lý giáo dục đã và đang được nhân rộng, triển khai ở nhiều
nước trên thế giới.
Tháng 3 năm 2006, báo phụ nữ TP Hồ Chí Minh và nhà xuất bản trẻ cho ra đời
cuốn sách “Tư vấn tâm lý học đường” của tác giả Nguyễn Thị Oanh. Trong đó, tuy
tác giả không đưa ra được định nghĩa chính thức, song từ nội dung cuốn sách cho
thấy khái niệm “Tâm lý học đường” được hiểu ngầm là một chuyên ngành của khoa
học tâm lý, chuyên ngành nghiên cứu về cách giải quyết những khó khăn tâm lý xuất
hiện ở tuổi học sinh trong các mối quan hệ với gia đình, bạn bè, học tập, định hướng
nghề nghiệp…cần được giải quyết kịp thời nhằm tháo gỡ những rào cản ảnh hưởng
xấu đến kết quả học tập và sựu phát triển nhân cách tốt đẹp của học sinh.
Hội nghị quốc tế lần thứ hai về tâm lý học đường ở Việt Nam đã cho rằng:
“Tâm lý học đường là chuyên ngành khoa học hướng hoạt động nghiên cứu và ứng
dụng của mình đến mục tiêu giải quyết những vấn đề tâm lý nảy sinh trong môi
trường học đường” [40]
Dựa trên những tài liệu và các nghiên cứu của các cán bộ tâm lý học đường có
uy tín hiện nay, các chuyên gia tâm lý học đường đã thống nhất đưa ra một vài khái
niệm và đang được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực tâm lý học đường:
Tâm lý học trường học (TLHTH) hay tâm lý học đường (TLHHĐ) là một
chuyê ngành thực hiện công việc đánh giá (phòng ngừa) nhằm phát hiện những học
sinh có thể có khó khăn về nhận thức, xúc cảm xã hội hay xúc cảm hành vi; phát triển
và thực hiện các chương trình can thiệp tâm lý học sinh; cố vấn học sinh; tham gia

Theo các tác giả Harold Koontz, Cyril O’Donnell, Heinz Weihrich: “Tổ chức
chỉ một cơ cấu chủ định về vai trò, nhiệm vụ hay chức vụ được hợp thức hóa”. Có thể
hiểu “cơ cấu chủ định về vai trò nhiệm vụ” là mỗi người trong cùng một tổ chức cùng
làm việc với nhau, phải có vai trò nhất định, việc thực hiện công việc của họ phải có
chủ đích để đảm bảo công việc của họ phối hợp và ăn khớp với nhau và cùng hướng
vào mục tiêu chung [Error! Reference source not found.].
Hoặc cũng có thể hiểu: “Tổ chức là một nhóm người có chuyên môn sâu làm
việc cùng nhau để thực hiện một nhiệm vụ chung”. Mỗi tổ chức luôn luôn có tính
chuyên môn hóa. Tổ chức chỉ hoạt động có hiệu quả khi nó chỉ tập trung vào một

12


nhiệm vụ, chẳng hạn như trường học thì tập trung vào dạy và học. Như vậy, tổ chức
là nơi hành động [Error! Reference source not found.].
Thứ hai, xét theo phương diện động từ, tổ chức được xem như một hoạt động,
tổ chức là một trong các chức năng của nhà quản lý. Đó là một quá trình đề ra những
sự liên hệ chính thức giữa những con người và tài nguyên để đi đến mục tiêu. Theo
các giáo sư George P.Huber và Reuben R. McDaniel, chức năng tổ chức là sự phối
hợp các nỗ lực qua việc thiết lập một cơ cấu về cách thực hiện công việc trong tương
quan với quyền hạn. Nói một cách khác, chức năng tổ chức là tiến trình sắp xếp và
các công việc tương đồng thành từng nhóm, để giao phó cho từng khâu nhân sự có
khả năng thi hành, đồng thời phân quyền cho từng khâu nhân sự tùy theo công việc
được giao phó.
Tổ chức là một quá trình giúp cho mọi người cùng làm việc với nhau nhằm thực
hiện có hiệu quả mục tiêu, cần xây dựng và duy trì một cơ cấu nhất định về những vai
trò, nhiệm vụ và vị trí công tác. Có thể nói việc xây dựng các vai trò, nhiệm vụ là
chức năng tổ chức trong quản lý. Vai trò của một bộ phận hay một cá nhân, hàm ý bộ
phận hay cá nhân đó hiểu rõ công việc mình làm nằm trong một phạm vi nào đó,
nhằm mục đích hoặc mục tiêu nào, công việc của họ ăn khớp như thế nào với các cá

Như vậy có thể hiểu: Hoạt động là quá trình tác động của chủ thể vào đối
tượng nhằm đạt được những mục đích nhất định.
1.2.5. Hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường
Theo giáo trình tâm lý học giáo dục [Error! Reference source not found.],
hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường là hoạt động trợ giúp về tâm lý, sức khỏe, giáo
dục và các vấn đề nảy sinh trong đời sống xã hội được tiến hành trong môi trường
học đường. Đối tượng của hoạt động hỗ trợ là học sinh, phụ huynh học sinh, thầy cô
giáo và các lực lượng giáo dục khác. Mục đích của hỗ trợ tâm lý học đường nhằm đánh
giá nhu cầu về chăm sóc sức khỏe tâm thần của học sinh; phòng ngừa khó khăn và rối
nhiễu tâm lý; hỗ trợ học sinh, giáo viên, phụ huynh học sinh giải quyết các vấn đề
vướng mắc trong đời sống tâm lý của học sinh; nghiên cứu và phát triển chương trình
hỗ trợ, can thiệp trong trường học.
Nội dung của hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường cho các đối tượng (thân chủ)
bao gồm các vấn đề như sau:
Đối với học sinh: Những vấn đề về học tập, thi cử; mối quan hệ với bạn bè,
thầy cô, cha mẹ; định hướng nghề nghiệp tương lai; những thắc mắc về giới tính,
tình yêu.
Đối với giáo viên: Điều chỉnh các mối quan hệ với học sinh; các phát hiện
bất thường, đặc biệt ở học sinh; tham gia quá trình phục hồi, chăm sóc sức khỏe
tinh thần cho giáo viên.
Đối với Nnhà trường: Điều chỉnh môi trường sư phạm, phương pháp giảng
dạy, giáo dục tác động đến sức khỏe tinh thần và kết quả học tập của học sinh.
Đối với Cha mẹ và gia đình học sinh: Vấn đề quan hệ trong gia đình tác động đến
học tập và các mối quan hệ trong trường học của học sinh; quan hệ nhà trường, gia đình.
Đối với cộng đồng: Phát hiện các vấn đề nổi cộm của học sinh theo địa bàn
hoặc thời gian trong mối quan hệ/môi trường: nhà trường - gia đình - cộng đồng.
Như vậy, hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường là một lĩnh vực có tính chất thiết

14


như sau: Hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường là hoạt động trợ giúp học sinh, tư vấn
cho học sinh nâng cao năng lực tự giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong học
tập, quan hệ xã hội, định hướng nghề nghiệp; nâng cao năng lực cho giáo viên, phụ
huynh học sinh và các lực lượng giáo dục khác trong việc phát hiện sớm khó khăn,
rối nhiễu tâm lý ở học sinh; đồng thời phát triển các chương trình phòng ngừa, can
thiệp thích hợp trong nhà trường. Tất cả những điều này nhằm đảm bảo sự ổn định

15


về sức khỏe tâm lý cho học sinh và tạo điều kiện tốt nhất cho các em tham gia học
tập, rèn luyện, phát triển nhân cách [Error! Reference source not found.].
1.2.6. Tổ chức hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường
Trên cơ sở các khái niệm: Tâm lý học đường, hỗ trợ tâm lý học đường, tổ
chức, hoạt động, hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường, chúng ta có thể hiểu: Tổ chức
hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý (Hiệu
trưởng) đến hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường, giúp cho hoạt động hỗ trợ tâm lý học
đường đạt được mục tiêu giáo dục.
Tổ chức hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường là một quá trình, một liên kết
những người có chuyên môn sâu làm việc cùng nhau để thực hiện nhiệm vụ chung
bằng cách tác động qua lại tích cực giữa chủ thể và đối tượng, giữa nhà quản lý,
giáo viên với học sinh trong môi trường học đường nhằm tạo ra các điều kiện thuận
lợi, tối đa giúp cho học sinh có thể tự quyết định hay giải quyết các vấn đề nảy sinh
trong cuộc sống học đường của mình theo hướng tích cực để phát triển nhân cách
toàn diện.
Hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường bao gồm:
- Hoạt động chẩn đoán tâm lý học sinh: hoạt động này mang tính định hướng
cho các nhà tâm lý học trong trường học. Hoạt động này nhằm chẩn đoán để lập hoặc
bổ sung dữ liệu cho hồ sơ tâm lý học đường của học sinh; chẩn đoán để xác định
phương thức và hình thức giúp đỡ học sinh khi các em gặp khó khăn trong học tập,