Tiết 34, Đọc văn:
HAI ĐỨA TRẺ (Tiết 1)
Thạch Lam
I. Mục tiêu bài học
Giúp học sinh:
1. Về kiến thức:
- Giúp học sinh nắm được những nét cơ bản về cuộc đời, đặc điểm sự
nghiệp sáng tác của Thạch Lam và tác phẩm “Hai đứa trẻ”.
- Giúp học sinh cảm nhận được vẻ đẹp bức tranh thiên nhiên phố huyện lúc
chiều tàn, cuộc sống của những con người nghèo khổ, tâm trạng cuả Liên trước
cảnh thiên nhiên con người trong cảnh chiều tàn, tình cảm xót thương của Thạch
Lam đối với những con người nghèo khổ.
- Thấy được một vài nét độc đáo trong bút pháp nghệ thuật của Thạch Lam
qua truyện ngắn Hai đứa trẻ.
2. Về kĩ năng:
- Có năng lực đọc hiểu văn bản truyện ngắn theo đặc trưng thể loại.
- Rèn luyện kĩ năng phân tích nhân vật trong tác phẩm truyện ngắn.
- Có kĩ năng suy nghĩ sáng tạo: phân tích, bình luận, trình bày cảm nhận về
vẻ đẹp nên thơ và bình dị của bức tranh phố huyện và tâm trạng của hai đứa trẻ
trước cảnh phố huyện.
- Có kĩ năng giao tiếp: thể hiện sự đồng cảm, xót thương đối với những kiếp
sống nghèo khổ, quẩn quanh.
3. Về thái độ
- Biết yêu thương và trân trọng cuộc sống, đồng cảm và thương xót những
con người có số phận bất hạnh.
- Biết sốn tự chủ, sống trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.
- Bồi dưỡng tình yêu thiên nhiên, quê hương đất nước.
4. Phát triển năng lực:
- Năng lực tự học, năng lực sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực
thẩm mĩ.
- Năng lực hợp tác, làm việc nhóm.

- Tiến trình:
- GV chiếu hình ảnh tg Thạch Lam.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học
tập
Dựa vào phần Tiểu dẫn và sự hiểu
biết của bản thân, em hãy nêu những
nét cơ bản về cuộc đời tác giả Thạch
Lam và đặc điểm sáng tác văn
chương của ông ?
- HS
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS xem SGK, suy nghĩ và trả lời
vào giấy nháp.
- Giáo viên quan sát, hỗ trợ.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo
luận
- Hs trả lời.
- Gv quan sát, hỗ trợ, tư vấn
Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả
thực hiện nhiệm vụ
GV: nhận xét đánh giá kết quả làm
việc của học sinh và chốt kiến thức.
GV: giới thiệu thêm về nhóm tự lực
văn đoàn ( nhóm văn viết truyện lãng
mạn gđ 1930 - 1945)
- GV chiếu hình ảnh một số tác
phẩm chính của nv Thạch Lam.

I. Tìm hiểu chung(10’)
1.Tác giả (1910 – 1942)

+ Văn Thạch Lam trong sáng, giản dị mà
thâm trầm, sâu sắc.
- Những tp chính:
+ Truyện ngắn: Gió đầu mùa (1937);
Nắng trong vườn (1938); Sợi tóc(1942)
+ Tiểu thuyết: Ngày mới (1939)
+ Tiểu luận: Theo dòng (1941)
+ Bút ký: Hà Nội băm sáu phố phường
( 1943)
(SGK/94)
=> Nhà văn của sự trải đời và quá trình
tích lũy vốn sống. Là một trong những số
cây bút văn xuôi hàng đầu của VHVN
- GV chiếu hình ảnh truyện ngắn thế kỉ XX.
HĐT.
- GV: Em hãy cho biết xuất xứ của 2. Truyện “Hai đứa trẻ”:
truyện ngắn Hai đứa trẻ?
a. Xuất xứ: In trong tập “Nắng trong
- HS trả lời:
vườn” (1938).
- GV: Tiêu biểu cho phong cách
truyện ngắn của Thạch Lam, kết hợp
giữa hai yếu tố hiện thực và lãng
mạn.
- Bối cảnh truyện: quê ngoại của tác
giả - phố huyện, ga xép Cẩm Giàng,
tỉnh Hải Dương.
GV Tích hợp kiến thức địa lí, lịch
sử để hiểu thêm quê ngoại của
Thạch Lam-nơi để lại dấu ấn trong

+ Văn bản có những nhân vật nào?
(Nhân vật chính? Nhân vật phụ? )
-Từ việc đọc và tái hiện thế giới hình
tượng GV yêu cầu HS: Hãy cho biết
bố cục của văn bản?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS xem SGK, TL nhóm và trả lời
vào giấy nháp.
- Giáo viên quan sát, hỗ trợ.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo
luận
- Đại diện nhóm HS trả lời.
- Gv quan sát, hỗ trợ, tư vấn
Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả
thực hiện nhiệm vụ
GV: nhận xét đánh giá kết quả làm
việc của học sinh và chốt kiến thức

cho trông coi một quán hàng nhỏ. Chiều
nào cũng vậy, sau khi dọn hàng xong hai
đứa trẻ lại cố thức để đợi chuyến tàu đêm
từ Hà Nội đi qua phố huyện.
- Đây là một phố huyện nghèo trước
Cách mạng, hiện lên trong tác phẩm ở ba
thời điểm: Lúc chiều tà, lúc đêm và đêm
khuya khi đoàn tàu đến rồi đi qua phố
huyện.
- Nhân vật của truyện:
+ Nhân vật chính: Hai chị em Liên và
An đặc biệt là Liên.

II. ĐỌC HIỂU CHI TIẾT
GV: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu Hình ảnh phố huyện lúc chiều tàn.
- Mục tiêu:
Giúp học sinh cảm nhận được vẻ đẹp bức tranh thiên nhiên và bức tranh cuộc
sống của những con người nghèo khổ nơi phố huyện lúc chiều tàn
- Nhiệm vụ:
+ HS đọc , thảo luận nhóm và trình bày trên lớp
+ Đọc và thực hiện nhiệm vụ GV giao
- Phương pháp thực hiện: HS làm việc nhóm, cá nhân.
- Dự kiến sản phẩm: Phần trả lời vào phiếu học tập của học sinh.câu trả lời
trực tiếp.
- Phương án KT đánh giá: Quá trình thảo luận, ...
- Tiến trình:
* Thao tác 1: GV hướng dẫn HS đọc II. ĐỌC HIỂU CHI TIẾT(25’)
đoạn 1, tìm hiểu không gian, thời
gian, cảm nhận chung về nội dung
1. Phố huyện lúc chiều tàn:
đoạn 1.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV cho 1- 2 hs đọc đoạn 1 - Thời gian: chiều tàn => nhá nhem tối
SGK/95,96,97.
=> khoảng thời gian dễ gọi dậy trong
- GV hướng dẫn học sinh đọc đoạn 1 lòng người nhiều cảm xúc, đặc biệt là nỗi
(Từ đầu đến “tiếng cười khanh buồn.
- Không gian: thiên nhiên => phố huyện
khách nhỏ dần về phía làng”)
=> chợ => ngày càng thu hẹp, ngưng
+ Đọc với giọng nhẹ nhàng êm ái
đọng.

GV: nhận xét đánh giá kết quả làm
việc của học sinh và chốt kiến thức
- Đoạn văn t/h 3 nội dung:
+ Bức tranh thiên nhiên ;
+ Bức tranh cuộc sống và con
người;
+ Tâm trạng của Liên trước cảnh
chiều tàn.
* Thao tác 2: Giáo viên hướng dẫn
học sinh đọc hiểu chi tiết bức tranh
thiên nhiên, bức tranh cuộc sống con
người.
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Nhóm 1: Bức tranh thiên nhiên nơi
phố huyện lúc chiều tà được tác giả
miêu tả qua những âm thanh nào?
Em có cảm nhận như thế nào về
những âm thanh ấy?
- Nhóm 2: Bức tranh thiên nhiên nơi
phố huyện lúc chiều tàn được tác giả
miêu tả qua những hình ảnh, màu
sắc, đường nét như thế nào? Cảm
nhận của em về những hình ảnh, màu
sắc, đường nét ấy?
- Nhóm 3: Tìm những chi tiết miêu
tả cảnh đường sá, ánh sáng bên trong
các ngôi nhà của người dân phố
huyện và cảnh chợ tàn ? Em có nhận
xét gì về cảnh chợ tàn?


? Nhận xét về bức tranh thiên nhiên
phố huyện lúc chiều tàn?
- Nhận xét về lời thoại của các nhân
vật trong phần đ1 của tác phẩm (ít/
nhiều, rời rạc/ nối tiếp).
- Em có cảm nhận như thế nào về
cuộc sống của người dân phố huyện?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS bầu nhóm trưởng, thư kí, thảo
luận, ghi lại câu trả lời vào bảng phụ.
- Giáo viên quan sát, hỗ trợ.
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo
luận
- Hs treo phiếu HT lên, cử đại diện
báo cáo kết quả thảo luận.
- Hs khác nhận xét, bổ sung.
- Gv quan sát, hỗ trợ, tư vấn
Bước 4: Nhận xét, đánh giá kết quả
thực hiện nhiệm vụ
GV: nhận xét đánh giá kết quả làm
việc của học sinh và chốt kiến thức
? Tìm những chi tiết miêu tả cảnh
đường sá, ánh sáng bên trong các
ngôi nhà của người dân phố huyện và
cảnh chợ tàn ? Em có nhận xét gì về
cảnh chợ tàn? ( Nhóm 3 trình bày)

*Nghệ thuật:
- Phép nhân hóa: Tiếng trống thu không
trên cái chòi của huyện nhỏ; từng tiếng

huyện lúc chiều tàn? Nhận xét về nhỏ bé.
7


cuc sng ca h? (Nhúm 4 trỡnh * Cnh ch tn:
by)
- m thanh: Ch hp gia ph vón t lõu.
Ngi v ht v ting n o cng mt.
GV Tớch hp: Lut bo v, chm súc - Hỡnh nh:
v giỏo dc tr em nm 2014, trong + Trờn t ch cũn rỏc ri, v bi, v
ú cú cỏc quyn dnh cho tr em th, lỏ nhón v bó mớa.
nh:
+ Mt mựi õm m bc lờn.
iu 16. Quyn c hc tp
=> Cnh ch hoang tn, tiờu iu, x xỏc,
iu 17. Quyn vui chi, gii trớ, nghốo nn, gi bun v ỏm nh.
hot ng vn hoỏ, ngh thut, th
dc, th thao, du lch
* Con ngi:
So sỏnh vi cnh My a tr con + My a tr con nh nghốo ven ch
nh nghốo tỡm tũi, nht nhanh nhng cỳi lom khom trờn mt t i li tỡm tũi.
th cũn sút li ch trong truyn, Chỳng nht nhnh nhng thanh na,
em thy my a tr ( k c ch em thanh tre hay bt c cỏi gỡ cú th dựng
Liờn v An) cú c quyn ú c ca nhng ngi bỏn hng li.
khụng? Vỡ sao?
+ M con ch Tớ : Ngy i mũ cua bt tộp,
ti n ch mi dn hng nc ny.
? Nhn xột v li thoi ca cỏc nhõn + Ch em Liờn : Ca hng tp húa nh
vt trong phn 1 ca tỏc phm (ớt/ xớu vi chic chừng nan lỳn xung v kờu
nhiu, ri rc/ ni tip).

chị.
+ Một mùi âm ẩm bốc lên, hơi
nóng của ban ngày lẫn mùi cát
bụi quen thuộc, khiến chị em
8


người của Liên
+ GV: giải thích, bình luận.
Tích hợp GDCD: Từ tình thương
của Liên đối với những con người
nghèo khổ nơi phố huyện, bản
thân thấy được trách nhiệm của cá
nhân với cộng đồng…

Liªn tëng lµ mïi riªng cña ®Êt,
cña quª h¬ng nµy.
+ Động lòng xót thương bọn trẻ con nhà
nghèo.
+ Xót thương mẹ con chị Tí(“ Ngày chị
đi mò cua...cũng dọn hàng từ chập tối
đến đêm”)
Liên là một cô bé có tâm hồn nhạy
cảm, tinh tế, giàu lòng trắc ẩn yêu
thương con người.

3. Củng cố luyện tập và hướng dẫn học sinh tự học (5’)
3.1. Củng cố, luyện tập
& HĐ LUYỆN TẬP (3 phút)
Nối cột A với cột B


nghèo
Bà cụ Thi

về phía làng.
Ngày đi mò cua bắt tép, tối mới dọn hàng nước

3. Nối đặc điểm nghệ thuật ở cột A với chi tiết ở cột B
A
So sánh

B
Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác

Nhân hóa

trước giờ khắc của ngày tàn
Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt đầu vo ve. Liên
9


Miêu tả

ngồi lặng bên mấy quả thuốc sơn đen;
Tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ; từng

Biểu cảm

tiếng một vang ra để gọi buổi chiều.
Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh

-Học sinh sưu tầm, tìm đọc:
+ Các bài phân tích, những ý kiến
nhận định đánh giá về cảnh phố
huyện lúc chiều tàn
+ Tìm đọc các truyện ngắn của
thạch Lam có đặc điểm giống truyện
Hai đứa trẻ: VD như Dưới bóng
Hoàng Lan....

- Nắm chăc kiến thức phần đã học, chuẩn bị cho tiết 2 của bài Hai đứa trẻ

10