CÂU HỎI ÔN TẬP TÂM LÝ HỌC
1. Vai trò của tâm lý học trong quản trò và đời sống.
2. Sự hình thành và phát triển của môn tâm lý học.
3. Khái niệm về quá trình tâm lý , trạng thái tâm lý và thuộc tính
tâm lý. Mỗi khái niệm cho 2 ví dụ cụ thể.
4. Làm thế nào để nhận biết về các đặc điểm tâm lý của 1 cá
nhân cụ thể? Việc nghiên cứu đó có ý nghóa gì trong thực tiễn ?
5. Phân biệt sự giống và khác nhau giữa nhận thức cảm tính và lý
tính. Ý nghóa của chúng.
6. Ý nghóa của việc nghiên cứu nội dung các qui luật của hoạt động
nhận thức cảm tính trong quản lý. Cho ví dụ.
7. Tính mâu thuẫn và thống nhất của qui luật về ngưỡng cảm giác
và qui luật thích ứng. Nêu ý nghóa của nó và cho 2 ví dụ.
8. Trên cơ sở những hiểu biết về nhận thức lý tính, hãy liên tưởng
đến việc sử dụng nguồn nhân lực xã hội sao cho có hiệu quả.
9. Hãy phân tích nội dung của các qui luật đời sống tình cảm và ý
nghóa của việc ứng dụng chúng vào quản lý sản xuất và đời
sống.
10. Hành động ý chí trong mối quan hệ qua lại với hoạt động nhận
thức. Ứng dụng trong quản lý kinh tế.
11. Các phẩm chất tâm lý của con người ? Sự hình thành và phát
triển ?
12. Với tư cách là 1 nhà quản lý, hãy phân tích chính sách quản trò,
sử dụng nhân viên của 1 tổ chức dưới góc độ tâm lý học.
13. Hoạt động giao tiếp có ý nghóa như thế nào trong đời sống xã
hội. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả của hoạt động giao tiếp
trong quản lý ?
14. Giao tiếp trong phạm vi nhóm đối với nhà quản lý
15. Những đặc điểm chính của nhóm và những điều cần chú ý đối
với nhà lãnh đạo?
Câu 2 : Sự Hình Thành Và Phát Triển Của Bộ Môn Tâm Lý Học
Từ khi ra đời LS phát triển tâm lý học chia làm 2 giai đoạn :
* Từ TK 19 trở về trước :
môn tâm lý học là 1 bộ phận của môn TH, được
nghiên cứu bởi các nhà TH.
_
Trường phái DT – đại diện là Platon (428 – 318 TCN), lập luận của
trường phái này là:
+ Xem tâm lý con người là 1 lónh vực thần bí do thượng đế sinh ra và
con người không thể nhận biết được . Khi con người chết đi tâm hồn về
với thượng đế, chúa, hiện nay điều này người ta vẫn còn tin.
+ Ý thức tư tưởng tâm lý của con người là cái có trước, vật chất thực tại
là cái có sau.
_ Trường phái DV – đại diện là Democrite (460 - 370 TCN), trường phái
này cho rằng :
+ Tâm lý con người là 1 lónh vực phi vật chất mang tính chất tinh thần,
nhưng con người có thể nhận biết, nghiên cứu chúng 1 cách gián tiếp.
+ TL cá nhân hết sức đa dạng và phong phú nhưng chúng được hình
thành và phát triển dưới sự tác động, ảnh hưởng của 2 yếu tố sau :
• Cấu trúc sinh học của các bộ phận cơ thể bao gồm : thành phần
máu, cấu trúc gien, các cơ quan nội tạng bên trong, các cơ quan
cảm giác bên ngoài.
• TL được hình thành và phát triển bởi môi trường của cuộc sống ( ví
bản năng vô thức và đối tượng của tâm lý học chỉ là lónh vực vô thức mà
thôi, Phrơt cho rằng động lực của cuộc sống tinh thần của con người và
nguyên nhân của mọi sáng tạo (văn học, nghệ thuật, khoa học….) chính là
vô thức cùng với những bản năng sinh vật của con người, trong đó bản
năng tình dục giữ vai trò chủ đạo.
_ Trường phái Macxit : quan niệm tâm lý con người là sự phản ánh hiện
thực khách quan 1 cách chủ quan và được biểu hiện ra bên ngoài thông
qua các hành vi, cử chỉ, hoạt động, hành động,…. trong đời sống hàng
ngày. Mọi trạng thái tâm lý của con người nhất đònh phải được thể hiện
ra bên ngoài bằng những biểu hiện cụ thể nhất đònh. Các biểu hiện này
có thể rất phong phú và đa dạng trong 1 số trường hợp có thể được che
đậy bằng những biểu hiện đối lập. Tuy nhiên 1 biểu hiện cụ thể không
nhất thiết là sự phản ánh của 1 trạng thái tâm lý nhất đònh, tâm lý con
người có thể biết đúng và nhận biết 1 cách gián tiếp thông qua các biểu
hiện bên ngoài. TLH Macxit là nền tâm lý học thực sự khoa học và khách
quan.
Câu 3 : Khái Niệm Về Quá Trình Tâm Lý , Trạng Thái Tâm Lý ,Và
Thuộc Tính Tâm Lý . Cho Mỗi Khái Niệm 2 Ví Dụ Cụ Thể.
1. Khái niệm quá trình tâm lý : là những hiện tượng tâm lý diễn ra trong
thời gian tương đối ngắn và có mở đầu, diễn biến và kết thúc. Đó là các
quá trình :
+ Quá trình nhận thức: cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng tượng….
+ Quá trình cảm xúc : thích, ghét, sợ hãi, xúc động, sung sướng, đau
khổ….
+ Quá trình ý chí : đặt mục đích, đấu tranh giữa các động cơ, ra quyết
đònh, nỗ lực ý chí….
hiện, hành động, hoạt động của đối tượng trong điều kiện tự nhiên để
phán đoán, nhận xét về tâm lý của đối tượng, từ đó rút ra các qui luật, cơ
chế của chúng. Quan sát không chỉ có nhiệm vụ ghi nhận, mô tả 1 cách
có hệ thống các hiện tượng bên ngoài, mà còn góp phần giải thích bản
chất tâm lý của các hiện tượng đó nữa. Trước khi bắt tay vào công việc
quan sát, chúng ta cần phải xác đònh rõ mục tiêu quan sát, cần xác đònh
chính xác mình quan tâm đến mặt nào của hành vi, của tâm lý, của nhân
cách, và không nên để cho đối tượng biết người ta quan sát minh, nếu
không họ sẽ mất tự nhiên. Phương pháp quan sát khách quan cần tổ chức
1 cách khoa học và tuân theo những yêu cầu sau đây :
_ Các hiện tượng cần nghiên cứu phải được quan sát trong những điều
kiện bình thường đối với chúng.
_ Việc quan sát cần phải được tiến hành trong những điều kiện tiêu biểu
nhất đối với hiện tượng cần nghiên cứu.
_ Phải lập kế hoạch quan sát 1 cách chi tiết và phù hợp với nhiệm vụ
nghiên cứu.
_ Phải quan sát hiện tượng từ nhiều khía cạnh và trong các điều kiện
khác nhau.
2. Phương pháp thực nghiệm : là phương pháp mà người ta chủ động tạo
ra những tình huống, những yếu tố cần thiết để tìm hiểu được những phản
ứng, những diễn biến tâm lý của đối tượng. Có 2 loại thực nghiệm :
_ Thực nghiệm tự nhiên : Là loại thực nghiệm được tiến hành, được tổ
chức trong các điều kiện hết sức tự nhiên, hay trong điều kiện bình
thường của 1 hoạt động nào đó, đến mức những người tham gia vào thực
nghiệm cũng không biết mình là đang tham gia vào thực nghiệm. Loại
thực nghiệm này rất hay được các nhà quản lý sử dụng để tìm hiểu nhân
viên và các cán bộ sắp được đề bạt.