Động Cơ - Khoá Học Số 1 Các kỹ năng cơ bản
-1-
Các kỹ năng cơ bản
Khái quát Chương này trình bày các kỹ năng cơ bản cần thiết cho việc đại tu hộp số. •
Khái quát
•
Những gợi ý khi tháo và lắp
•
Những gợi ý khi đo và kiểm tra
Động Cơ - Khoá Học Số 1 Các kỹ năng cơ bản
-2-
Khái Quát
Khái Quát
Chương này mô tả những kỹ năng cơ bản cần cho
quy trình đại tu. Khi bạn đã học về những kỹ năng
này, bạn sẽ có thể thực hiện tất cả các quy trình đại
tu bằng cách tham khảo Hướng dẫn sửa chữa
(1/3)
Động Cơ - Khoá Học Số 1 Các kỹ năng cơ bản
-3-
1. Những điểm kiểm tra để tháo và lắp các chi tiết
Chương này trình bày các mục được tô đậm như
sau.
(1) Bulông
Sau đây là trình tự tiêu chuẩn để nới lỏng hay xiết chặt bulông để tránh cong vênh các chi tiết lắp bằng nhiều
bulông.
(2) Keo bulông
(3) Puly
Khi tháo và lắp các bulông và đai ốc trên các chi tiết quay, hãy giữ chắc các chi tiết trước khi bắt đầu quy trình.
(4) Bulông xiết biến dạng dẻo
Dùng bulông đặc biệt cho phép xiết đến mômen tiêu chuẩn.
Bulông này được gọi là bulông xiết biến dạng dẻo.
(5) Keo làm kín/gioăng
Để tránh rò rỉ dầu, keo hay gioăng làm kín được sử dụng cho một số chi tiết.
Động Cơ - Khoá Học Số 1 Các kỹ năng cơ bản
-4-
2. Những điểm kiểm tra để đo và kiểm tra chi
tiết
Chương này trình bày các mục được tô đậm như
sau.
(1) Khe hở
Dùng đồng hồ so, thước nhựa và thước lá để đo và kiểm tra khe hở giữa các chi tiết.
(2) Đo
Dùng thước kẹp và panme, kiểm tra và đo các chi tiết.
(3) Kiểm tra độ đảo của trục
Dùng khối V và đồng hồ so, kiểm tra và đo độ đảo của trục.
(4) Kiểm tra độ phẳng
Kiểm tra và đo độ vênh của bề mặt bằng mép của thước thẳng và thước lá.
(5) Khe hở ăn khớp
(6) Tải trong ban đầu
(7) Kiểm tra nứt/ hư hỏng
Kiểm tra các chi tiết xem có vết nứt và hư hỏng không bằng phương pháp thấm thấu chất màu.
(8) Vệ sinh/Rửa
Để đảm bảo độ chính xác và chức năng ban đầu của các chi tiết, hãy vệ sinh và rửa các chi tiết.
(9) Kiểm tra bằng quan sát
Hãy tiến hành quan sát để chắc chắn rằng không có điều gì bất thường hay hư hỏng.
(3/3)
Động Cơ - Khoá Học Số 1 Các kỹ năng cơ bản
bên trong, khi lắp, xiết các bulông từ bên trong
ra bên ngoài. (2) Chi tiết có hình dạng tròn (Vỏ ly hợp)
Nới lỏng và xiết các bulông theo đường chéo
từng ít một.. (3) Nắp (Nắp ổ bạc)
Khi tháo, nới lỏng bulông từ ngoài và trong.
Khi lắp, xiết bulông từ trong ra ngoài. Động Cơ - Khoá Học Số ỹ năng cơ bản
-6-
1 Các k
CHÚ Ý:
• Nới lỏng bulông chỉ ở một phía của cho tiết có
thể gây ra cong vênh và làm chờn ren bulông.
• Ngoài những chi tiết kể trên, có những chi tiết
được xiết và nới lỏng theo thứ tự đặc biệt. Hãy
tham khảo Hướng dẫn sửa chữa để biết quy
trình. Bulông
Nắp quylát
(2/5)
vị trí và xiết tạm trước khi xiết lần cuối cùng. Xiết bulông
Dầm hệ thống treo
(4/5)
Động Cơ - Khoá Học Số ỹ năng cơ bản
-7-
1 Các k
4. Chú ý để lắp bulông
Khi xiết các bulông, cần phải kiểm tra các lỗ của
bulông xem có chất lỏng như dầu hay nước
không.
Nếu bulông được xiết trong điều kiện như vậy, áp
lực chất lỏng sẽ tăng cao, nó có thể làm nứt các
chi tiết. Khí nén
Bulông
Dầu hay nước
(5/5)
Puly
Hãy giữ chặt các chi tiết quay như các puly, do
chúng sẽ quay theo hướng nới lỏng và xiết chặt
khi tháo và lắp.
Không giữ chắc những chi tiết như vậy sẽ làm
SST-A: Dụng cụ giữ puly trục khuỷu
SST-B: Tay giữ mặt bích
Động Cơ - Khoá Học Số 1 Các kỹ năng cơ bản
-8-
•
Puly bơm nước
(1)
Gióng thẳng vấu của SST bằng lỗ sửa chữa
và điều chỉnh khoảng cách để lắp SST lên
puly.
(2)
Giữ SST, tháo và lắp puly bắt bulông. SST (Bộ cờlê chốt)
Gióng thẳng lỗ
(2/3)
2. Giữ các chi tiết bằng dụng cụ hay êtô
Một số chi tiết được thiết kế để giữ trục tiếp
bằng dụng cụ hay êtô.
•
Trục cam
Giữ phần lục giác hay phần phẳng theo chiều
ngang giữa các tấm nhôm.
LƯU Ý:
Động Cơ - Khoá Học Số 1 Các kỹ năng cơ bản
-9-
THAM KHẢO:
Đặc tính của bulông xiết biến dạng dẻo
Xiết bulông trong vùng biến dạng đàn hồi, ở đó lực
dọc trục và góc xoay của bulông tăng tỷ lệ thuận
với nhau. (Sơ đồ ). Sau đó kẹp ở vùng biến dạng
dẻo, ở đó chỉ có góc xoay của bulông thay đổi còn
lực dọc trục của nó giữ nguyên không thay đổi.
Phương pháp xiết này giảm sự không đồng đều
của lực dọc trục so với góc xoay của bulông, và
tăng lực dọc trục ổn định của bulông như trong sơ
đồ.
Tính dẻo
Tính chất của vật liệu làm thay đổi hình dạng của
nó tương ứng với ngoại lực tác dụng, mà không
phục hồi về hình dạng ban đầu khi lực ngừng tác
dụng. Tính chất này ngược lại so với tính đàn hồi,
tính chất mà cho phép vật liệu trở về trạng thái
ban đầu của nó. Lực tác dụng vượt quá giới hạn
dẻo sẽ tạo nên biến dạng dẻo.
Tính đàn hồi
Tính chất của vật liệu làm thay đổi hình dạng của
nó tương ứng với ngoại lực tác dụng và trở về
trạng thái ban đầu khi lực ngừng tác dụng. Nếu vật
liệu không còn trở về hình dạng ban đầu của nó do
Hãy tham khảo Hướng dẫn sửa chữa.
(5)
Kiểm tra vị trí của dấu sơn.
(2/3)
Động Cơ - Khoá Học Số 1 Các kỹ năng cơ bản
-10-Bulông xiết biến dạng dẻo
Thước kẹp
2. Quyết định có sử dụng lại bulông xiết biến
dạng dẻo hay không
Hình dạng của bulông xiết biến dạng dẻo bị thay đổi
do lực dọc trục.
Quyết định xem bulông xiết biến dạng dẻo tháo ra có
thể dùng lại hay không.
Hãy đo những vị trí sau để xác định xem bulông là có
thể dùng lại hay không.
(1) Đo đường kính phần bị kéo giãn của bulông.
Ở phần ren của bulông
Bên dưới cổ bulông
(2) Đo chiều dài của bulông.
Chiều dài toàn bộ
Dao cạo
Giẻ
Keo làm kín
SST (Dụng cụ cắt keo cácte dầu)
Cácte dầu
Keo làm kín
1. Tháo các chi tiết đã dán
•
Khi dùng dụng cụ cắt kéo cácte dầu
(1) Đóng thẳng SST (dụng cụ cắt kéo cácte dầu) vào
bề mặt lắp ghép của cácte dầu, thân máy.v.
LƯU Ý:
Khi đóng SST vào bề mặt lần đầu tiên, cácte dầu dễ
bị méo. Hãy đóng SST vào đều sao chp mép của
SST tiếp xúc hết với bề mặt liên kết.
(2) Để di chuyển SST theo chiều ngang, hãy gõ vào
nó dọc theo mặt vát nghiêng.
(3) Dùng SST, tách bề mặt dán keo càng nhiều càng
tốt và hãy tránh làm biến dạng cácte dầu.
CHÚ Ý:
• Kiểm tra phần vít cấy trước khi đóng SST.
• Khi đóng SST, cẩn thận trượt nó dọc theo cácte
dầu mà không nậy vào bề mặt. Làm hỏng bề mặt
lắp ghép gây ra những trục trặc như rò rỉ dầu,
• Bất kỳ vết méo trên chi tiết hay hư hỏng bề mặt lắp
ghép có thể làm rò rỉ dầu. Tôvít dẹt
Cácte dầu
Thân máy
(3/5)
2. Phương pháp làm sạch keo và gioăng
Để đạt được hiệu quả cao, hãy làm sạch keo và
gioăng cũ bám trên các chi tiết.
(1)
Lấy sạch chất bẩn và keo cũ bằng đá mài,
dao cạo hay chổi.
(2)
Dùng dầu làm sạch để hỗ trợ việc lấy keo làm
kín ra.
(3)
Lau sạch dầu còn lại bằng xăng trắng.
CHÚ Ý:
•
Cẩn thận không gây ra biến dạng hay hư hỏng
nào cho bề mặt bôi keo.
•
Bất kỳ dầu hay chất bẩn trên bề mặt bôi keo có
thể gây cản trở việc bám dính và rò rỉ dầu Giẻ
•
Không đổ dầu ít nhất 2 tiếng sau khi lắp.
•
Nếu chi tiết bị tháo ra hay rời ra sau khi bôi keo, hãy
lau sạch hoàn toàn kéo và bôi lại.
•
Bôi keo sai vị trí hay quá ít có thể gây nên rò rỉ dầu.
•
Bôi quá nhiều keo có thể làm tắc đường dầu và lưới
lọc.
LƯU Ý:
Sấy nóng keo một chút sẽ làm cho nó dễ bôi hơn.(5/5)
THAM KHẢO:
•
Các loại keo làm kín 1. Keo làm kín màu đen
(Three bond 1280)
Đặc tính: Gioăng chất lỏng Silicon chịu dầu động cơ tốt
Khu vực sử dụng: Dầu động cơ, làm kín không khí
Màu của keo: Đen
2. Keo làm kín 1281
(Three bond 1281)
Mỏ lết
Trục cam
Nắp bạc trục cam
Trục cam
Khi lắp và tháo các chi tiết như trục cam, nó làm
việc với lực của lò xo xupáp, hãy duy trì lực của
lò xo theo hướng ngang.
1. Đặt vị trí của trục cam sao cho nó có thể tháo
ra theo chiều ngang và chắc chắn rằng lực
của lò xo xupáp tác dụng đều lên trục cam.
2. Nới lỏng đều bulông các bulông bắt nắp bạc
bằng cách xoay từng bulông từng ít một, và
lặp lại quy trình này để tháo tất cả các bulông.
LƯU Ý:
Vị trí của trục cam và thứ tự tháo của bulông bắt nắp
bạc thay đổi tùy theo kiểu động cơ. Hãy tham khảo
Hướng dẫn sửa chữa.(1/1)
THAM KHẢO:
Đ
ối với loại bánh răng cắt kéo
(1/2)
Động Cơ - Khoá Học Số 1 Các kỹ năng cơ bản
-14-
(3)
Tháo nắp bạc theo đúng trình tự.
Khe hở dọc trục của trục cam loại bánh răng cắt
kéo là rất nhỏ, nên nếu trục cam bị nghiêng
phần dọc trục có thể bị hỏng.
GỢI Ý:
Thứ tự tháo nắp bạc khác nhau tùy theo loại động cơ,
nên hãy tham khảo Hướng dẫn sửa chữa để biết thêm
chi tiết. Trục cam
Bánh răng cắt kéo (Bánh răng phụ trục cam)
Bánh răng bị động
Bulông sửa chữa
Nắp quylát
(4)
Lắp theo trình tự ngược với khi tháo ra. Hãy
tham khảo Hướng dẫn sửa chữa để biết quy
trình Bulông sửa chữa
Phía bánh răng bị động
-15-
1 Các k
1. Dùng búa giật
Với các vấu móc vào chi tiết, kéo búa giật với
lực lớn để kéo chi tiết ra bằng xung lực của đối
trọng. Búa giật được dùng khi tháo các chi tiết
có then hoa.
GỢI Ý:
•
Khi kéo các chi tiết ra bằng búa giật, xung lực có thể
làm tuột các vấu kẹp. Hãy móc chắc chúng.
•
Búa giật cũng được sử dụng để ép chi tiết vào Đầu nối (Vam phớt dầu)
Đầu nối (Vam tháo bán trục)
Đối trọng
Trục
Tay cầm
Ví dụ công việc
• Khi tháo bán trục SST (Búa giật)
Vấu (Dụng cụ tháo bán trục)
Khi đầu vam không được giữ chắc, chi tiết có thể bị
hỏng.
<
3
>
Giữ vam bằng mỏ lết để xiết bulông giữa. CHÚ Ý:
•
Hãy bôi mỡ v.v. vào ren của bulông giữa của vam.
•
Khi tháo, nếu bulông giữa trở nên nặng, hãy
dừng lại và kiểm tra nguyên nhân. Tiếp tục quy
trình có thể làm hỏng vam hay chi tiết
SST (Vam)
Đầu vam
Bulông giữa
Bulông giữ
Mỏ lết
Mỡ
(3/7)
2)
Ví dụ về quy trình
•
•
Khi lắp bằng bulông (Tháo puly trục khuỷu)
Xiết thẳng bulông giữa của vam để ấn vào trục
khuỷu. Cùng lúc đó, puly được kéo ra. SST (Bộ vam B)
Bulông giữa
Puly trục khuỷu
Mỏ lết
(4/7)
Máy ép thủy lực
Chọn SST
Vượt quá 100 kgf
Tránh rơi
3. Dùng SST và máy ép
Lắp các chi tiết bằng cách bắt chặt với SST và
éo nó vào chi tiết bằng máy ép. Cách sử dụng máy ép
• Lắp chi tiết sao cho lực ép tác dụng vào SST
và chi tiết theo phương thẳng đứng.
• Tác dụng chậm một áp lực nhất định bằng
Vòng bi trục thứ cấp
Bánh răng bị động số 4
(5/7)
Đóng vòng lăn ngoài
Đóng vòng lăn trong
Đóng đều bề mặt
Khi có một giá trị giới hạn
4. Dùng SST và búa
Đối với SST, cần phải chọn phương pháp lắp ép
hay SST khác nhau tùy theo loại vòng bi hay
phớt dầu.
Vì vậy hãy tham khảo Hướng dẫn sửa chữa để
chọn SST và phương pháp thích hợp nhất. Cách sử dụng SST
(Dụng cụ tháo và thay thế vòng bi) (1)
Chọn theo hình dạng của các chi tiết
Khi hình dạng của chi tiết là đặc biệt, hãy để một
khe hở để tránh chi chi tiết không bị va đập và
chọn SST.
Tháo
(1)
Nung nóng nắp quylát từ 80 đến 100 độ C.
(2)
Đặt SST lên bạc dẫn hướng xupáp và đóng
bằng búa để ép bạc ra về phía buồng cháy Động Cơ - Khoá Học Số 1 Các kỹ năng cơ bản
-20-
•
Đóng vào
(1)
Nung nóng nắp quylát từ 80 đến 100 độ C.
(2)
Đặt SST lên bạc dẫn hướng xupáp và đóng
vào bằng búa.
(3)
Đóng vào đồng thời đo độ sâu bằng thước
kẹp.
GỢI Ý:
Nung quá nóng nắp quylát có thể làm cho nó cong.CHÚ Ý:
chi tiết được lắp với góc ngiêng Không làm hỏng lợi
Ép đều trên bề mặt
Khi có giá trị giới hạn
Dẫn hướng để tránh quay ngược
(1/2)
Động Cơ - Khoá Học Số 1 Các kỹ năng cơ bản
-21-
Phương pháp để tháo và lắp phớt dầu như sau:
1. Tháo
•
Dùng búa giật
Khi phớt dầu của vỏ hộp số
Với các vấu móc vào phớt dầu, kéo búa giật với
lực lớn để kéo phớt dầu ra bằng xung lực của
đối trọng. Búa giật
Vấu móc
Phớt dầu của vỏ hộp số
Hộp số
•
Dùng vam
Khi phớt dầu trước của vỏ hộp số
Nên hãy tham khảo Hướng dẫn sửa chữa để
chọn SST và phương pháp thích hợp nhất. SST (Dụng cụ tháo và thay thế)
Búa
Phớt dầu trước của vỏ hộp số
(2/2)
Phanh hãm
Đối với việc tháo ra, có 2 loại phanh hãm. Một là
loại bung ra (phanh hãm ngoài) và loại kia là loại
bóp vào (phanh hãm trong).
Sử dụng dụng cụ thích hợp tùy theo hình dạng
hay vị trí, tháo và lắp phanh hãm.
Chọn dụng cụ không thích hợp hay tác dụng lực
quá lớn có thể làm hỏng phanh hãm và chi tiết Loại bung ra để tháo
Loại bóp vào để tháo
Kìm tháo phanh ngoài
Kìm tháo phanh trong
Các loại kìm
Có vài loại dụng cụ được sử dụng để tháo và
lắp phanh hãm. Cũng như đầu của một số loại
dụng cụ có thể dùng chung. Hãy chọn dụng cụ
thích hợp tùy theo hình dạng của phanh hãm.
1. Loại phanh ngoài
(1) Dùng kìm phanh ngoài
Đặt kìm phanh lên khe hở giữa hai đầu của
phanh hãm và dùng tay đỡ phía đối diện của
phanh hãm. Bung kìm ra và tháo hay lắp phanh
hãm vào vị trí. Kìm tháo phanh ngoài
Phanh hãm
Vỏ hộp số
(2) Dùng tôvít dẹt
Đặt 2 tôvít dẹt, mỗi chiếc lên một phía của khe
hở giữa hai đầu phanh hãm và gõ vào tôvít.
Để lắp phanh hãm, hãy ép nhẹ thanh đồng lên
phía đối diện của khe hở giữa hai đầu phanh
hãm và gõ bằng búa.
CHÚ Ý:
•
Dùng giẻ để ngăn không cho phanh hãm văng ra.
•
Đừng quên lấy sạch những mẩu kim loại bám trên
thanh đồng. Tôvít dẹt
Giẻ
Phanh hãm
Vỏ hộp số
Êtô
Phanh hãm
Cụm rôto máy đề
(3/3)
Động Cơ - Khoá Học Số 1 Các kỹ năng cơ bản
-25-
Chốt hãm
Đột
Búa
Chốt hạn chế số lùi
Vỏ hộp số
Chốt hãm
Chốt hãm được dùng khi giữ trục.
Khi tháo và lắp, đóng vào chốt.
1.
Đóng chốt hãm vào đến vị trí mà nó có thể ấn
bằng tay.
2. Dùng đột và búa, đóng chốt thẳng vào sao
cho chốt không bị cong.
Đóng phần hãm của đai ốc làm biến dạng đai
ốc để chống lỏng.
•
Nhả phần hãm
(1)
Đóng SST vào điểm bị biến dạng của phần
hãm dọc theo rãnh của trục dẫn động.
(2)
Nậy SST lên và xuống để nhả phần hãm.
CHÚ Ý:
•
Đóng SST vào quá mạnh có thể làm hỏng ren.
•
Nhả phần hãm không đủ có thể làm hỏng ren khi đai
ốc hãm được tháo ra. Đai ốc hãm
SST (Đục đai ốc trục dẫn động)
Búa
Phần hãm
Copyright: Tài liệu đại học ©