Nhóm KT33H2-1
MỞ ĐẦU
Mở rộng thị trường, thu hút nhiều vốn đầu tư từ bên ngoài, được đối xử
bình đẳng trên trường quốc tế là những mục tiêu hàng đầu của nước ta trong quá
trình hội nhập kinh tế khu vực. Để quá trình hội nhập được nhanh chóng Đảng
và Nhà nước ta đang tiến hành sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện và xây dựng nhiều
hệ thống luật mới trong đó phải kể đến việc cải cách hành chính về thuế. Trong
năm 2004 và những tháng đầu năm 2005 ngành thuế đã có những bước đi đột
phá trong cải cách hành chính thuế và được tổ chức lại bộ máy cơ quan thuế các
cấp, triển khai áp dụng thí điểm cơ chế cơ sở kinh doanh tự kê khai, tự nộp thuế.
Với mục đích muốn tìm hiểu sâu rộng hơn về ngành thuế, với những quy định
của pháp luật, những cải cách của ngành thuế trong việc quản lý thuế, nhóm N1-
H2 xin chọn đề tài: “ Chứng minh pháp luật quản lý thuế tạo cơ sở pháp lý cần
thiết cho việc thực thi cơ chế tự khai, tự tính, tự nộp thuế ở nước ta hiện nay”.
Mặc dù đã cố gắng song bài viết không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong
thầy cô góp ý để bài viết được hoàn thiện hơn!
NỘI DUNG
I . Lý Luận chung
1. Khái niệm và đặc điểm của cơ chế tự khai, tự tính, tự nộp thuế
1.1 Thế nào là cơ chế tự khai, tự tính, tự nộp thuế:
Cơ chế tự khai, tự tính, tự nộp thuế “là cơ chế quản lý thuế trong đó các
đối tượng nộp thuế tự giác căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh trong kì kê
khai của mình và căn cứ vào những quy định của pháp luật tự xác định nghĩa vụ
thuế của mình, kê khai, tính và nộp thuế vào ngân sách Nhà nước, và chịu trách
nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác của việc kê khai”.
Như vậy, theo cơ chế này thì các tổ chức, cá nhân nộp thuế căn cứ vào kết
quả sản xuất kinh doanh trong kỳ kê khai của mình và căn cứ vào các quy định
của pháp luật về nghĩa vụ thuế tự tính ra số thuế phải nộp ngân sách Nhà nước,
từ đó tự kê khai và tự thực hiện nghĩa vụ nộp số thuế đã kê khai vào Ngân sách
Nhà nước theo đúng thời hạn qui định của pháp luật.
1.2. Đặc điểm

Thứ nhất, hệ thống luật thuế phải thực sự minh bạch, người dân có thể dễ
dàng tiếp cận và tìm hiểu chính sách thuế.
Thứ hai, trình độ dân trí cao, sự hiểu biết và tuân thủ pháp luật của người
dân tốt, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đạt hiệu quả thiết thực.
Thứ ba, các cơ quan hành pháp phải có năng lực cao và phối hợp tốt với
cơ quan thuế trong công tác quản lý hành chính.
Thứ tư, các thủ tục như đăng ký thuế, kê khai, nộp thuế, hoàn thuế,… phải
đơn giản. Các chương trình thanh tra thuế và cưỡng chế thuế phải có hiệu quả.
Thứ năm, cần có chế tài pháp luật đủ nghiêm để xử lý, răn đe các hành vi
vi phạm.
2
Nhóm KT33H2-1
II, Pháp luật quản lý thuế tạo cơ sở pháp lý cho việc thực thi
cơ chế tự khai, tự tính, tự nộp thuế
Cơ chế tự khai, tự tính, tự nộp thuế là phương thức quản lý thu thuế tiên
tiến, hiện đại với rất nhiều ưu điểm nổi bật như: Tiết kiệm được thời gian, công
sức; tiết kiệm chi phí quản lý hành chính về thuế; nâng cao trách nhiệm pháp lý
của đối tượng nộp thuế; tạo điều kiện nâng cao hiệu quả công tác của cơ quan
Thuế.
Như đã nêu ở mục 2 phần I, một điều kiện quan trọng để thực hiện cơ chế
tự khai, tự tính, tự nộp thuế là điều kiện về hệ thống pháp luật. Cơ chế này đòi
hỏi các tổ chức, cá nhân nộp thuế phải tự lập tờ khai thuế trên cơ sở sản xuất
kinh doanh của mình và chính sách chế độ về thuế mà không cần có sự xác nhận
của cơ quan thuế. Để có thể thực hiện được điều này, các đối tượng nộp thuế
phải nắm chắc được quy định của pháp luật thuế, đảm bảo độ chính xác trong
khai thuế, tính thuế. Muốn vậy, pháp luật quản lý thuế phải được quy định một
cách đầy đủ, rõ ràng, minh bạch và dễ hiểu nhất, tạo ra một hành lang pháp lý
thông thoáng, thông nhất cho các đối tượng nộp thuế, tránh tình trạng người dân
hiểu theo nghĩa nào cũng được.
Bên cạnh các quy định về nội dung, những thủ tục về thuế cũng phải được

4. Trường hợp cơ quan quản lý thuế tính thuế hoặc ấn định thuế, thời hạn
nộp thuế là thời hạn ghi trên thông báo nộp thuế hoặc quyết định thu thuế của cơ
quan quản lý thuế.”
Như vậy, pháp luật thuế quy định đối tượng nộp thuế tự mình và chủ động
trong việc khai thuế và tính thuế.
Tại Điều 6 Luật Quản lý thuế năm 2006 có quy định một số quyền và
nghĩa vụ của người nộp thuế tạo điều kiện thuận lợi cho người họ trong việc tự
khai, tự tính thuế, làm nền tảng cho việc thực thi cơ chế này như: được hướng
dẫn thực hiện việc nộp thuế, cung cấp thông tin, tài liệu để thực hiện nghĩa vụ,
quyền lợi về thuế; yêu cầu cơ quan quản lý thuế giải thích về việc tính thuế, ấn
định thuế; yêu cầu cơ quan, tổ chức giám định số lượng, chất lượng, chủng loại
hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Bên cạnh đó, Điều 7 Luật Quản lý thuế quy
định các nghĩa vụ của người nộp thuế như: Đăng ký thuế, sử dụng mã số thuế
theo quy định của pháp luật; phải khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp
hồ sơ thuế đúng thời hạn và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính
xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ thuế. Pháp luật quy định như vậy là nhằm tạo
điều kiện thuận lợi nhất cho người nộp thuế trong việc tính thuế cũng như khai
thuế qua việc hướng dẫn họ cách thức, trình tự, thủ tục để thực hiện nghĩa vụ
thuế của mình.
Không dừng lại ở những quy định chung về cơ chế tự khai, tự tính thuế,
Luật Quản lý thuế năm 2006 đi vào quy định cụ thể tại Chương III về nguyên
tắc khai thuế và tính thuế; hồ sơ khai thuế (Điều 31) và các vấn đề liên qua như
thời hạn, địa điểm nộp hồ sơ khai thuế (Điều 32), gia hạn nộp hồ sơ khai thuế
(Điều 33), khai bổ sung hồ sơ khai thuế (Điều 34), trách nhiệm của cơ quan
quản lý thuế, công tác quản lý thuế trong việc tiếp nhận hồ sơ khai thuế (Điều
35).
4
Nhóm KT33H2-1
Hồ sơ khai thuế và thời hạn, địa điểm nộp đều được quy định cụ thể theo
cách phân loại thành hồ sơ khai thuế đối với loại thuế khai và nộp theo tháng, hồ

vậy, song song với các quy định hướng dẫn cho việc thực hiện cơ chế tự khai, tự
tính thuế, pháp luật quản lí thuế còn có các quy định hướng dẫn cho việc thực
hiện cơ chế tự nộp thuế cho các chủ thể nộp thuế. Cụ thể, pháp luật quản lí thuế
đã có các quy định về thời hạn nộp thuế, đồng tiền nộp thuế, địa chỉ nộp thuế,
5