MỤC LỤC
A. LỜI MỞ ĐẦU
B. NỘI DUNG
I. Lý luận chung về thuế và pháp luật thuế
1. Khái quát chung về thuế trong nền kinh tế thị trường của nước ta hiện nay
1.1/ Sự ra đời và tính tất yếu khách quan của thuế
1.2/ Định nghĩa thuế
1.3/ Đặc điểm của thuế
2. Pháp luật thuế
II. Vai trò của pháp luật thuế ở nước ta hiện nay
1/ Pháp luật thuế tạo cơ sở pháp lý quan trọng để ổn định nguồn thu, đáp ứng nhu
cầu chi của Nhà nước
2/ Pháp luật thuế được sử dụng như một công cụ điều tiết nền kinh tế, thực hiện
đường lối trong một thời kì nhất định của Nhà nước
3/ Pháp luật thuế là công cụ góp phần đảm bảo sự bình đẳng giữa các thành phần
kinh tế và công bằng xã hội.
4/ Pháp luật thuế giúp Nhà nước kiểm tra gián tiếp hoạt động sản xuất kinh doanh
5/ Thông qua pháp luật thuế, Nhà nước tiến hành bảo hộ đối với nền sản xuất trong
nước
6/ Pháp luật thuế quản lý các hoạt động thu, nộp thuế
III. Các giải pháp chủ yếu để phát huy vai trò của pháp luật thuế trong điều kiện
phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế
1/ Tính tất yếu của hội nhập kinh tế quốc tế và sự cần thiết phải hoàn thiện hệ
thống pháp luật thuế trong tiến trình hội nhập quốc tế
2/ Các giải pháp chủ yếu để phát huy vai trò của pháp luật thuế trong điều kiện phát
triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế
C. KẾT LUẬN
D. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1
A. LỜI NÓI ĐẦU
Trong thời đại ngày nay, hội nhập quốc tế đang là một xu thế phát triển tất yếu,

Có thể nói, thuế là phạm trù lịch sử, là một tất yếu khách quan xuất hiện từ nhu cầu
đáp ứng chức năng của Nhà nước. Thuế được Nhà nước sử dụng như một công cụ kinh
tế quan trọng nhằm huy động nguồn thu cho Ngân sách Nhà nước, góp phần điều chỉnh
2
kinh tế và điều hòa thu nhập.
1.2/ Định nghĩa về thuế
Có nhiều cách hiểu khác nhau về thuế nhưng có thể hiểu một cách chung nhất đó
là: Thuế là khoản thu nộp mang tính bắt buộc mà các tổ chức hoặc cá nhân phải nộp cho
Nhà nước khi có đủ những điều kiện nhất định.
Như vậy, có thể thấy, bản chất của thuế là loại quan hệ phân phối gắn với Nhà
nước, loại quan hệ giữa Nhà nước với người nộp thuế. Bản chất này không thay đổi
trong những xã hội có chế độ kinh tế chính trị khác nhau. Bất kể xã hội nào cũng thể
hiện quan hệ thu và nộp như nhau.
1.3/ Đặc điểm của thuế
Thuế bao gồm bốn đặc điểm chính:
Thứ nhất, thuế là khoản thu nộp bắt buộc vào ngân sách. Tính bắt buộc thể hiện ở
chỗ, đối với người nộp thuế, đây là nghĩa vụ chuyển giao tài sản của họ cho Nhà nước
khi có đủ điều kiện. Đối với các cơ quan thu thuế, khi thay mặt Nhà nước thực hiện
những hành vi nhất định cũng không được phép lựa chọn thực hiện hay không thực hiện
hành vi thu thuế, có sự phân biệt đối xử đối với người nộp thuế.
Thứ hai, thuế gắn với yếu tố quyền lực. Thuế xuất hiện cùng với sự xuất hiện của
Nhà nước, thực hiện việc cung cấp cơ sở vật chất cho Nhà nước thực hiện các chức
năng và nhiệm vụ của mình. Bằng quyền lực chính trị, Nhà nước tạo ra cho thuế tính cố
định, sự tuân thủ của đối tượng nộp thuế. Chỉ gắn với yếu tố quyền lực, thuế mới đảm
bảo hoàn thành nhiệm vụ tạo nguồn thu nhập tài chính cho Nhà nước.
Thứ ba, thuế không mang tính đối giá, không hoàn trả trực tiếp. Nộp thuế là một
nghĩa vụ xã hội mà công dân không có quyền trốn tránh và cũng không có quyền đòi
hỏi trao đổi ngang giá (đối giá trực tiếp). Số tiền thuế mà các cá nhân và tổ chức kinh tế
phải nộp không phụ thuộc vào mức độ thụ hưởng các dịch vụ công cộng do Nhà nước
cung cấp tức là lợi ích riêng mà tuỳ theo khả năng thu thuế. Bất kỳ ai, khi có đủ điều

Nhà nước ban hành pháp luật thuế và ấn định các loại thuế áp dụng đối với các
pháp nhân và thể nhân trong xã hội. Cũng như pháp luật nói chung, pháp luật thuế có
chức năng điều chỉnh các quan hệ xã hội. Mục đích chủ yếu và quan trọng nhất cuả sự điều
chỉnh quan hệ pháp luật thu - nộp thuế là nhằm tạo lập quỹ ngân sách Nhà nước. Việc các
chủ thể nộp thuế - thực hiện nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của pháp luật thuế đã tạo
ra nguồn tài chính quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nguồn thu ngân sách, đáp
ứng được các nhu cầu chi tiêu thiết yếu của nhà nước. Do đó, sự thay đổi của các quy
định pháp luật thuế đều ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách nhà nước. Như vậy, nguồn
thu từ thuế có vị trí quyết định đến cơ cấu nguồn thu ngân sách nhà nước.
Trong xã hội hiện đại, ngân sách nhà nước có ý nghĩa sống còn đối với bất kì quốc
gia nào. Đối với nước ta, xuất phát từ vai trò của nhà nước trong sự ngiệp phát triển
kinh tế, xã hội nên hoạt động thu ngân sách nhà nước càng trở nên quan trọng và cần
thiết. Chính điều này đã một lần nữa gián tiếp khẳng định tầm quan trọng của pháp luật
thuế.
Một nền tài chính quốc gia lành mạnh phải dựa chủ yếu vào nguồn thu nội bộ của
nền kinh tế quốc dân. Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, xuất phát từ phạm vi hoạt
động mà đòi hỏi Nhà nước phải ban hành và tổ chức thực hiện pháp luật thuế để tập
4
trung nguồn tài chính vào ngân sách Nhà nước từ đó mới đáp ứng được nhu cầu chi tiêu
ngày càng tăng.
Có thể nói, trong giai đoạn hiện nay, với cơ cấu kinh tế nhiều thành phần, hệ thống
pháp luật thuế mới được áp dụng thống nhất giữa các thành phần kinh tế. Pháp luật thuế
nói chung và thuế nói riêng không chỉ là công cụ quan trọng để phân phối lại tổng sản
phẩm xã hội và thu nhập quốc dân theo đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta
mà còn điều chỉnh được hầu hết các hoạt động sản xuất, kinh doanh, các nguồn thu
nhập, mọi tiêu dùng xã hội.
Theo kết quả nghiên cứu về lịch sử tồn tại và phát triển của thuế qua các thời kì, ở
các quốc gia đã cho thấy: thu từ thuế chiếm phần lớn tổng thu ngân sách nhà nước. Ở
Việt Nam, từ những năm 1990 trở lại đây, nguồn thu từ thuế đáp ứng phần lớn các
khoản chi tiêu ngân sách Nhà nước. Các luật thuế được ban hành đều xác nhận “động

Nhà nước tăng thuế suất thuế giá trị gia tăng, thuế xuất nhập khẩu…đối với việc sản
xuất kinh doanh, tiêu dùng các loại hàng hóa đó. Trong khi đó lại khuyến khích, tạo cơ
hội tối đa cho mọi đối tượng có thể tiếp cận đối với những hàng hóa, dịch vụ thiết yếu
của đời sống xã hội. Ðiều tiết tiêu dùng là hoạt động quan trọng của Nhà nước đối với
nền kinh tế thị trường.
Không những vậy, thông qua các quy định của pháp luật thuế, Nhà nước chủ động
can thiệp đến cung – cầu của nền kinh tế. Sự tác động của Nhà nước để điều chỉnh cung
– cầu của nền kinh tế một cách hợp lý sẽ có tác động lớn đến sự ổn định và tăng trưởng
kinh tế. Bằng các quy định của pháp luật thuế, Nhà nước tác động tích cực đến cung –
cầu của nền kinh tế trong tất cả các giai đoạn từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.
Ðể thực hiện chính sách bảo hộ, khuyến khích sản xuất trong nước và khuyến
khích xuất khẩu, pháp luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu có các quy định khuyến
khích hoặc hạn chế việc xuất, nhập khẩu đối với một số hàng hóa. Sự khuyến khích
hoặc hạn chế này thể hiện tập trung ở biểu thuế áp dụng có tính chất phân biệt đối với
các loại hàng hóa xuất nhập khẩu.
Trong điều kiện cạnh tranh của nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường tất yếu
dẫn đến tình trạng suy thoái về tài chính ở một số doanh nghiệp. Ðối với những ngành
nghề, lĩnh vực sản xuất, kinh doanh cần khuyến khích, ngoài các quy định chung, pháp
luật thuế còn có các quy định ưu đãi, miễn, giảm thuế nhằm khắc phục sự suy thoái về
tài chính, tạo sự ổn định và phát triển của các doanh nghiệp.
Thuế góp phần khuyến khích khai thác nguyên liệu, vật tư trong nước để đáp ứng
nhu cầu tiêu dùng và xuất khẩu. Thông qua pháp luật thuế, Nhà nước có tác động tích
cực trong việc thúc đẩy sản xuất phát triển trên cơ sở tận dụng và sử dụng hợp lý và có
hiệu qủa các nguồn lực cuả đất nước trong việc điều chỉnh cung – cầu và cơ cấu kinh tế.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, pháp luật thuế góp phần phát huy cao độ
các nguồn nội lực, thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng sức sản xuất, khuyến khích xuất
khẩu, khuyến khích đầu tư, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ
trọng công nghiệp – dịch vụ, đảm bảo cho nền kinh tế tăng trưởng cao, bền vững, góp
phần ổn định và nâng cao đời sống nhân dân.
Ở Việt Nam, bên cạnh những vai trò chung đối với nền kinh tế xã hội, pháp luật