CHƯƠNG I: VẼ KỸ THUẬT CƠ SỞ
BÀI 1:
TIÊU CHUẨN TRÌNH BÀY BẢN VẼ KỸ THUẬT
A. Mục tiêu bài học:
1. Mục tiêu.
a. Kiến thức:
- Trình bày được nội dung cơ bản của các tiêu chuẩn về trình bày bản vẽ kĩ thuật:
khổ giấy, tỉ lệ, nét vẽ, chữ viết, ghi kích thước.
b. Kĩ năng:
- Biết một số bản vẽ kĩ thuật, cụ thể: tiêu chuẩn khổ giấy, nét vẽ.
c. Thái độ:
- Có ý thức thực hiện các tiêu chuẩn bản vẽ kĩ thuật.
2. Các năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh
- Năng lực tự học và tự quản lý; giao tiếp và hợp tác.
- Năng lực trình bày được bản vẽ kĩ thuật
- Năng lực lựa chọn ( lựa chọn khổ giấy, tỉ lệ, nét vẽ ……)
3. Chuẩn bị cho bài dạy:
a. Nội dung:
* Chuẩn bị của giáo viên:
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài 1 SGK Công Nghệ 11.
- Đọc các tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) và tiêu chuẩn Quốc tế (TCQT) về trình bày
bản vẽ kĩ thuật.
- Xem lại bài 2 SGK Công nghệ 8.
- Chuẩn bị các phiếu học tập liên quan đến bài học
* Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc trước nội dung bài 1 SGK, tìm hiểu các nội dung trọng tâm.
- Ôn lại kiến thức đã học liên quan trong chương trình Công nghệ 8.
b. Đồ dùng dạy học:
- Tranh vẽ phóng to hình 1.3; 1.4; 1.5 SGK, bộ thước vẽ kĩ thuật.
- Giấy Ao.
- Vẽ 2 bản vẽ có nội dung minh họa cho tất cả các tiêu chuẩn về trình bày bản vẽ kĩ

Trình bày báo
Kết luận
cáo, thảo luận
Học sinh quan sát các Học sinh tiến hành Giáo viên kết luận từ
bản vẽ suy nghĩ và trả lời câu hỏi của đó dẫn dắt vào nội
trả lời câu hỏi của giáo viên
dung của bài mới.
giáo viên đưa ra
Trên bản vẽ biểu Như vậy một bản vẽ

Chuyển giao
nhiệm vụ
* Nhiệm vụ 1:
Tìm hiểu ý nghĩa
của tiêu chuẩn về
bản vẽ kĩ thuật.

Thực hiện nhiệm
vụ
Học sinh nghiên cứu
sách giáo khoa và
các kiến thức đã học
để trả lời câu hỏi

kĩ thuật đúng giúp dễ
hiểu hơn thì cần đảm
bảo những nguyên tắc
trình bày gì? Muốn
biết được những
nguyên tắc đó chúng

phương tiện trong
lĩnh vực kĩ thuật và
đã trỏ thành “ngôn


hỏi. Tại sao nói
bản vẽ kĩ thuật là
“ngôn ngữ” chung
dùng trong kĩ
thuật?

* Nhiệm vụ 2:
Giới thiệu khổ
giấy

nhất được quy định ngữ” chung dùng cho
trong các tiêu chuẩn kĩ thuật. Vì vậy, nó
phải được xây dựng
Các thành viên
khác trong lớp đóng theo các quy tắc
góp ý kiến bổ sung thống nhất được quy
định trong các tiêu
chuẩn về bản vẽ kĩ
thuật.

- Các nhóm tiến
hành thảo luận,
nghiên cứu các kiến
thức trong sách giáo
khoa, kiến thức đã

tiến hành phát vấn
đặt câu hỏi cho
nhóm trình bày
- Từ khổ giấy,
khung vẽ cách lề:
trái 20, phải 10, trên
10, dưới 10, khung
tên được đặt ở góc
phải phía dưới bản
vẽ.

Như vậy:
- Quy định khổ giấy
để thống nhất quản lý
và tiết kiệm trong sản
xuất.
- Từ khổ giấy Ao,
chia đôi chiều dài
được chiều rộng của
khổ A1, chiều rộng
của A0 là chiều dài
của A1, chia tương tự
cho đến khổ giấy A4

Vậy ta có 5 loại khổ
giấy và kích thước
như sau:
+ A0: 1189 x
841(mm)
+ A1: 841 x 594

diện của nhóm lên
trình bày kết quả
trong phiếu học tập
số 2
- Các nhóm khác
tiến hành phát vấn
đặt câu hỏi cho
nhóm trình bày

( Mẫu phiếu học
tập số 2)

Nhiệm vụ 3: Giới
thiệu nét vẽ
- Các nhóm tiến
Giáo viên tiến hành thảo luận,
hành chia thành 4 nghiên cứu các kiến
nhóm trong lớp và thức trong sách giáo
yêu cầu các nhóm khoa, kiến thức đã

- Các nhóm cử đại
diện của nhóm lên
trình bày kết quả
trong phiếu học tập
số 3

Như vậy:
- Tỷ lệ là tỷ số giữ
kích thước dài đo
được trên hình biểu

+ B2: đường gióng
tập số 3)
Các chiều rộng nét + B3: đướng gạch
Giáo viên yêu cầu Học sinh nghiên cứu vẽ: 0,13; 0,18; 0,25;
học sinh trả lời sách giáo khoa và 0,35; 0,5; 0,7; 1,4 gạch trên mặt cắt.
câu hỏi Việc quy kiến thức đã học trả và 2mm. Thường - Nét lượn sóng:
định chiều rộng lời câu hỏi.
lấy chiều rộng nét
các nét vẽ như thế
đậm bằng 0,5mm và + C1: đường giới hạn
nào và có liên
nét mảnh bằng một phần hình cắt.
quan gì đến bút vẽ
0,25mm.
- Nét đứt mảnh:
không?
yêu cầu học sinh
xem bảng 1.2 và
hình 1.3 SGK đề
hoàn thành phiếu
học tập thứ ba

học và sự hướng
dẫn giúp đỡ của
giáo viên hoàn
thành phiếu học tập
số 3.

+ F1: đường bao
khuất, cạnh khuất.

bằng 0,5mm và nét
mảnh bằng 0,25mm.
Như vậy:
* Khổ chữ:
- Khổ chữ: (h) là giá
trị được xác định
bằng chiều cao của
chữ hoa tính bằng


các kích thước, ghi
kí hiệu và các chú
thích cần thiết
khác. Chữ viết cần
có yêu cầu gì?

khổ chữ: 1,8; 2,5;
14; 20mm.
- Chiều rộng: (d)
của nét chữ thường
lấy bằng 1/10h.
- Kiểu chữ:
Thường dùng kiểu
chữ đứng .

Nhiệm vụ 5: Giới
thiệu cách ghi
kích thước
Giáo viên yêu cầu
học sinh quan sát

lỗ
Các học sinh khác
bổ sung

mm. Có các khổ chữ:
1,8; 2,5; 14; 20mm.
- Chiều rộng: (d) của
nét chữ thường lấy
bằng 1/10h.
* Kiểu chữ:
Thường dùng kiểu
chữ đứng như trong
hình 1.4 SGK.
Như vậy:
- Đường kích thước:
Vẽ bằng nét liền
mảnh, song song với
phần tử được ghi
kích thước (hình 1.5).
- Đường gióng kích
thước: Vẽ bằng nét
liền mảnh thường kẻ
vuông góc với đường
kích thước, vượt quá
đường kích thước
một đoạn ngắn.
- Chữ số kích thước:
Chỉ trị số kích thước
thực (khoảng sáu lần
chiều rộng nét).

Kết luận
Giáo viên kết luận lại
các đáp án chính xác
do các em học sinh
trả lời.
Câu 1. B
Câu 2. D


bao khuất và cạnh đã học
khuất được vẽ
bằng nét nào?
A. Đứt mảnh
B. Liền đậm
C. Liền mảnh
D. Lượn sóng
Câu 2. Có mấy
loại nét vẽ thường
gặp trong bản vẽ kĩ
thuật
A. 4
B. 5
C. 3
D. 2
Câu 3. Bản vẽ kĩ
thuật là:
A. Các thông tin
kỹ thuật được trình
bày dưới dạng đồ
họa theo một quy

A4 có kích thước
tính theo mm là:
A. 420x210
B. 297x297
C. 420x 297
D. 297x210
Câu 6: Cách ghi
kích thước nào sau
đây là đúng?

A.
B.

C.
D.
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
Chuyển giao
nhiệm vụ
Giáo viên yêu cầu
học sinh dựa vào
các kiến thức đã
học tiến hành vẽ
khung vẽ và khung

Thực hiện nhiệm Trình bày báo cáo,
vụ
thảo luận
Học sinh dựa vào Sau khi vẽ xong học
các kiến thức đã sinh tiến hành nạp
học tiến hành vẽ lại cho giáo viên

Học sinh về nhà
tiến hành tìm tòi
thông qua internet,
sách, báo tiến hành
liệt kê lại các bản
vẽ kĩ thuật

Trình bày báo cáo,
thảo luận
Các em học sinh tiến
hành báo cáo trước
lớp vào đầu tiết sau
các học sinh khác
đánh giá, bổ sung

trong những lần vẽ
tiếp theo

Kết luận
Giáo viên đưa ra nhận
xét và chỉ ra cho học
sinh trong thực tế có
rất nhiều loại bản vẽ
như bản vẽ về cơ khí,
bản vẽ về xây dựng
….

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
NHÓM:………….
Các nhóm dựa vào các kiến thức đã học hãy suy nghĩ để hoàn thành các câu hỏi sau:

........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
2. Hình dạng như thế nào?
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
3. Nét đứt, nét chấm gạch mảnh, nét lượn sóng biểu diễn các đường gì của vật thể?
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................


BÀI 2:
HÌNH CHIẾU VUÔNG GÓC
A. Mục tiêu bài học:
1. Mục tiêu.
a. Kiến thức:
- Trình bày được nội dung của phương pháp chiếu góc thứ nhất.
- Chỉ ra được vị trí của các hình chiếu trên bản vẽ trong phương pháp nêu trên.
b. Kĩ năng:
Đọc được bản vẽ hình chiếu vuông góc: hình chiếu đứng và hình chiếu bằng;
hình chiếu đứng và hình chiếu cạnh.
c. Thái độ:
Có thái độ học tập nghiêm túc, tích cực xây dựng bài.
2. Các năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh
- Năng lực tự học và tự quản lý; giao tiếp và hợp tác.
- Năng lực xây dựng được ba hình chiếu theo phương pháp chiếu góc thứu nhất.


- Năng lực đọc được bản vẽ hình chiếu (hình chiếu đứng và hình chiếu bằng, hình
chiếu cạnh )
3. Chuẩn bị cho bài dạy:


Thực hiện nhiệm vụ Trình bày báo cáo,
thảo luận
Học sinh quan sát các Học sinh tiến hành
các hình ảnh suy nghĩ trả lời câu hỏi của
và trả lời câu hỏi của giáo viên
giáo viên đưa ra
- Các hình trên biểu
diễn hình ảnh ba
chiều của vật thể
- Muốn biết kích
thước của vật thể
em phải tiến hành
chiếu vật thể để thu

Kết luận
Giáo viên kết luận
từ đó dẫn dắt vào
nội dung của bài
mới.
Như vậy muốn thể
hiện được kích
thước của vật thể ta
phải thể hiện được
ba hình chiếu của
vật thể để đi xây


được ba hình chiếu
ta sẽ biết được kích

quan sát quan sát
hình 2.1 và 2.2
trong SGK hoàn
thành phiếu học
tập ( mẫu phiếu
học tập)

Thực hiện nhiệm vụ

Trình bày báo cáo,
thảo luận
- Các nhóm tiến hành - Các nhóm cử đại
thảo luận, quan sát
diện của nhóm lên
hình 2.1 và 2.2 và
trình bày kết quả
nghiên cứu các kiến
trong phiếu học tập
thức trong sách giáo - Các nhóm khác
khoa, kiến thức đã
tiến hành phát vấn
học và sự hướng dẫn đặt câu hỏi cho
giúp đỡ của giáo viên nhóm trình bày
hoàn thành phiếu học Vật thể chiếu được
tập.
đặt trong một góc
tạo thành bởi các
mặt phẳng hình
chiếu đứng, hình
chiếu bằng, hình

bằng mở xuống
dưới, mặt phẳng
chiếu cạnh mở sang
phải để các hình
chiếu cùng nằm trên
mặt phẳng chiếu
đứng là mặt phẳng
bản vẽ.
- Hình chiếu bằng
được đặt dưới hình
chiếu đứng, hình
chiếu cạnh được dặt
bên phải hình chiếu
đứng.

- Hướng chiếu : có 3
hướng
+ Hướng chiếu từ
trước  HCĐ
+ Hướng chiếu từ trên
 HCB
+ Hướng chiếu từ trái
 HCC
- Mặt phẳng chiếu
bằng mở xuống
dưới, mặt phẳng
chiếu cạnh mở
sang phải để các

hình chiếu cùng

câu hỏi dựa vào các

chính xác do các


học tiến trả lời các lời các câu hỏi dựa

kiến thức của mình

em học sinh trả lời.

câu hỏi

đã được tiếp thu

Câu 1. C

Các bạn khác trong

Câu 2. A

lớp quan sát bổ

Câu 3. B

vào các kiến thức đã

Câu 1: Trong học
phương pháp chiếu
góc thứ nhất, mặt

A. Ở
trên hình chiếu
bằng



B. Góc
bên phải bản vẽ



C. Đặt
tùy ý



D. Ở
dưới hình chiếu
bằng
Câu 3: Để các
hình chiếu cùng
nằm trên một mặt
phẳng thì sau khi
chiếu theo PPCG
phải quay mặt

sung sữa chửa.

Câu 4. B


thể của vật thể như
hình vào giấy A4
có khung vẽ và
khung
tên
đã
chuẩn bị trước

Thực hiện nhiệm vụ Trình bày báo cáo,
thảo luận
Học sinh tiến hành Học tiến hành nạp
quan sát vận dụng bài lại cho giáo
các kiến thức đã học viên, giáo viên yêu
tiến hành vẽ ba hình cầu một em hoc
chiếu của vật thể như sinh trong lớp lên
hình
bảng vẽ lại các bạn
trong lớp quan sát
đóng góp ý kiên bổ
xung

HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI MỞ RỘNG
Chuyển giao
Thực hiện nhiệm vụ
nhiệm vụ
Giáo viên yêu cầu Học sinh về nhà tìm
học sinh về nhà hiểu
thông
qua
nghiên cứu tìm tòi internet, tài liệu để

tìm hiểu có cách nào tiết sau. Các bạn
xây đựng được ba trong lớp lắng nghe
hình chiếu của vật và đóng góp ý kiến
thể nữa không

thể bằng phương
pháp chiếu góc thứ
nhất thì vẫn còn
một phương pháp
nữa đó là phương
pháp chiếu góc thứ
ba

PHIẾU HỌC TẬP
NHÓM:………….
Các nhóm quan sát hình 2.1 và 2.2 dựa vào các kiến thức đã học và kiến thức trong
sách giáo khoa hãy suy nghĩ để hoàn thành các câu hỏi sau:
1. Trong PPCG1, vật thể được đặt như thế nào với các mặt phẳng hình chiếu đứng,
bằng và cạnh?
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................
2. Để thu được ba hình chiếu trên ba mặt phẳng chiếu ta sử dụng các hướng chiếu nào?
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................


3. Sau khi chiếu, mặt phẳng hình chiếu bằng và mặt phẳng hình chiếu cạnh được mở
ra như thế nào?
........................................................................................................................................
........................................................................................................................................

- Đọc trước nội dung bài 3 SGK, tìm hiểu các nội dung trọng tâm, bộ thước vẽ kĩ
thuật, bút chì.
- Giấy A4 đã chuẩn bị sẵn khung vẽ và khung tên.
b. Đồ dùng dạy học:
- Tranh vẽ phóng to hình 3.1; 3.3; 3.4; 3. 6; 3.7 SGK, bộ thước vẽ kĩ thuật.
B. Hoạt động dạy học
* Phân bổ bài giảng:
Bài giảng thực hiện trong một tiết, gồm các nội dung:
- GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS và giới thiệu nội dung bài thực hành trong (5 phút).
- HS làm bài tại lớp dưới sự hướng dẫn của GV (khoảnh 32 phút).
* Trọng tâm:
- Học sinh phải vẽ được ba hình chiếu của vật thể đơn giản.
* Hướng dẫn cụ thể
HOẠT ĐỘNG 1. KHỞI ĐỘNG.
Chuyển giao
Thực hiện nhiệm Trình bày báo cáo,
Kết luận
nhiệm vụ
vụ
thảo luận
Học sinh quan sát
Giáo viên cho học
Học sinh tiến hành Giáo viên kết luận
sinh quan sát một số các các hình ảnh suy trả lời câu hỏi của
từ đó dẫn dắt vào
nghĩ
và
trả
lời
câu

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Chuyển giao
nhiệm vụ

Thực hiện nhiệm vụ

Trình bày báo cáo,
thảo luận

* Nhiệm vụ 1 :
Giáo viên giới
thiệu bài
-GV kiểm tra sự
chuẩn bị của HS
cho bài thực hành.
-GV treo tranh vẽ
hình Giá Chữ L
lên bảng để giới
thiệu và u cầu
HS lập bản vẽ kĩ
thuật trên khổ giấy
A4 của Giá Chữ L

Các em học sinh ngồi
nghiêm túc lắng nghe
và làm theo những
u cầu của giáo viên

- Học sinh đặt câu
hỏi liên quan đến

Quan sát vật thể
em thấy vật thể có
hình dạng như thế
nào?

- Các bạn chọn
hướng chiếu như
thế nào?
- Trong PPCG1 vị
trí các hình chiếu
trên bản vẽ như
thế nào?

- Sau khi chọn
PPCG1 và bố trí
các hình chiếu thì
ta làm gì?

Học sinh quan sát
Học sinh tiến hành
hình và trả lời câu hỏi trả lời các câu hỏi
của giáo viên các
bạn khác trong lớp
đóng góp ý kiến
-Vật có dạng chữ L,
phần đế nằm ngang
có sẻ rãnh hình hộp
chữ nhật, phần
thẳng đứng có sẻ lỗ
Học sinh nghiên cứu, hình trụ.

hình hộp chữ nhật
- Tiếp đến ta vẽ

Bước 2: Bố trí các
hình chiếu.

Bước 3: Vẽ phác
từng phần của vật
thể bằng nét mảnh.

Vẽ phác rãnh hình
hộp chữ nhật
-HS lắng nghe và
đặt các câu hỏi liên
quan về các vấn đề
được giáo viên giới
thiệu.
Vẽ phác lỗ hình
trụ


phác phần lỗ hình
trụ.
- Sau khi đã vẽ
phác xong ta tiến
hành tẩy xoá các
nét thừa, tô đậm
các nét thấy, hoàn
chỉnh các nét dứt
và vẽ đường gióng

HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP/ THỰC HÀNH
Chuyển giao

Thực hiện nhiệm vụ Trình bày báo cáo,

Kết luận

nhiệm vụ
thảo luận
Giáo viên yêu cầu Học sinh tiến hành vẽ Học sinh tiến hành

Giáo viên trả lời và

học sinh tiến hành ba hình chiếu vào

hỏi những vấn đề

hướng dẫn những

vẽ vật thể theo yêu giấy A4 đã chuẩn bị

liên quan đến bài vẽ vấn đề thắt mắc

cầu

nếu thắt mắc

trước

của học sinh

HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI MỞ RỘNG
Chuyển giao
Thực hiện nhiệm vụ Trình bày báo cáo,
nhiệm vụ
thảo luận
Giáo viên yêu cầu Học sinh về nhà tìm Học sinh tiên hành
học sinh về nhà hiểu
thông
qua trình bày kết quả
nghiên cứu tìm tòi internet, tài liệu để tìm kiếm vào đầu
xem có cách nào tìm hiểu có cách nào tiết sau. Các bạn
để biến đổi ba hình biến đổi ba hình trong lớp lắng nghe
chiếu của thể thành chiếu của thể thành và đóng góp ý kiến
hình ảnh ba chiều hình ảnh ba chiều của
cảu vật thể? Giáo vật thể
viên sẽ yêu cầu
một học sinh trong
lớp trình bày vào
đầu tiết sau

Kết luận
Như vậy Muốn vẽ
được ba hình chiếu
của vật thể chúng
ta phải thực hiện
các bước như đã
giới thiệu trong bài
học vừa rồi chúng
ta đã tìm hiểu


hỏi của giáo viên
đưa ra

Học sinh tiến hành
trả lời câu hỏi của
giáo viên

Giáo viên kết luận
từ đó dẫn dắt vào
nội dung của bài
mới.
Như vậy muốn vẽ
được ba hình chiếu
chúng ra phải thực
hiện các bước như
thế nào thì chúng
ta đi vào tìm hiểu
bài 3 “ Thực
hành: Vẽ các hình
chiếu của vật thể
đơn giản”


BÀI 4

HÌNH CẮT VÀ MẶT CẮT
A. Mục tiêu bài học:
1. Mục tiêu.
a. Kiến thức:
- Trình bày được một số kiến thức về mặt cắt và hình cắt.