Trường THPT Tam quan Năm học 2008 - 2009
Ngày soạn:25-4-2010 Lí luận :
Tiết:97-98
I. MỤCTIÊU
1. Về kiến thức: Giúp học sinh :
- Hiểu được những giá trị cơ bản của văn học. Thấy được văn học có nhiều giá trò:
nhận thức ,tình cảm và thẩm mó.
Sự thống nhất của ba giá trò trên là yêu cầu lí tưởng của tác phẩm văn học.
2. Về kó năng - Nắm vững những nét bản chất của hoạt động tiếp nhận văn học.
3. Về thái độ:
Cần tiếp nhận văn học với một thò hiếu lành mạnh
1.Chuẩn bò của giáo viên:
- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo viên, Thiết kế bài giảng Ngữ
văn 12.
- Phương án tổ chức lớp học : Phát vấn, diễn giảng, gợi mở, thảo luận.
2. Chuẩn bò của học sinh :
+ Chn bÞ SGK, vë ghi ®Çy ®đ
+ Chn bÞ phiÕu tr¶ lêi c©u hái theo mÉu.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn đònh tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, só số, tác phong học sinh.
2. Kiểm tra bài cũ : (5 phút)
3. Giảng bài mới:
- Giới thiệu bài : (2 phút)
Mỗi tác phẩm văn học đem đến cho người đọc nhiều điều hay. Muốn hiểu , biết
một tác phẩm văn học ta phải hiểu toàn bộ các giá trò của nó. Tiếp xúc với tác phẩm
văn học, người ta trở nên dễ xúc động hơn, đa cảm và biết rung động trước cái đẹp.
Nhờ đó mà lòng người, đỡ khô cạn, đỡ thờ ơ bàng quan với những số phận, những
cảnh đời diễn ra xung quanh mình hàng ngày.
Mỗi tác phẩm đến với người đọc bằng nhiều con đường khác nhau và sự tiếp
nhận của người đọc cũng thật khác nhau. Sự tiếp nhận khác nhau sẽ đem đến giá trò
nội dung và nghệ thuật phong phú cho tác phẩm văn học .

=> Gi¸ trÞ v¨n häc lµ s¶n phÈm
tinh thÇn ®¸p øng nh÷ng nhu
cÇu kh¸c nhau cđa ®êi sèng
con ngêi, t¸c ®éng s©u s¾c tíi
cc sèng, con ngêi.
Ngữ văn 12 Cơ bản - 1 - GV: Nguyễn Văn Mạnh
Trường THPT Tam quan Năm học 2008 - 2009
chương có sức mạnh
đuổi nghìn qn giặc”
và chính tác phẩm
Thư lại dụ Vương
Thơng của ơng đã có
sức mạnh ấy; bị
thuyết phục bởi sự
phân tích phải trái,
thiệt hơn rất thấu tình
đạt lí của Nguyễn
Trãi, Vương Thơng đã
rút qn khỏi thành
Đơng Quan (Hà Nội).
Ví dụ 2: Năm 18l3,
nhà mĩ học người Đức
Vin-hem Phơn Hum-
bơn, khi nhìn cảnh
chiến địa gần Lép-
dích, nơi số phận của
Pháp và Đức vừa
được quyết định, đã
nói với bạn: “Các
quốc gia thì bị tiêu

giá trị nhận thức là tiền
đề của giá trị giáo dục,
giá trị giáo dục làm sâu
sắc thêm ý nghĩa của
giá trị nhận thức, cá giá
trị nhận thức và giá trị
giáo dục đều phát huy
tích cực nhất qua giá trị
thẩm mĩ ; ba giá trị cơ
bản đó cùng một lúc
tác động tới người đọc,
theo quan niệm của
người xưa, đấy là sự
hài hồ ba giá trị chân -
thiện- mĩ của văn
chương
a- Gi¸ trÞ nhËn thøc
- Gi¸ trÞ nhËn thøc lµ qu¸ tr×nh
nhµ v¨n kh¸m ph¸, lÝ gi¶i hiƯn
thùc cc sèng, lùa chän,
chun ho¸ hiĨu biÕt cđa m×nh
®a vµo néi dung t¸c phÈm,
nh»m ®¸p øng nhu cÇu nhËn
thøc cđa con ngêi.
b. Gi¸ trÞ gi¸o dơc
- Gi¸ trÞ gi¸o dơc cđa v¨n häc
biĨu hiƯn ë kh¶ n¨ng ®em ®Õn
cho nh÷ng bµi häc q gi¸ vỊ t
tëng, t×nh c¶m lÏ sèng, c¸ch
sèng ®Ĩ con ngêi tù rÌn lun

víi nhau.
Ta kh«ng thĨ quan niƯm bé
phËn nµy cđa t¸c phÈm ®a l¹i
th«ng tin nhËn thøc, bé phËn
Ngữ văn 12 Cơ bản - 2 - GV: Nguyễn Văn Mạnh
Trường THPT Tam quan Năm học 2008 - 2009
20’
Lam,...
Những ví dụ ấy ít
nhiều cho thấy giá trị
của văn học. Có thể
hỏi HS: Thế nào là giá
trị của văn học? Sau
đó, giảng bài học theo
trình tự các câu hỏi
trong phần Hướng
dẫn học bài.
Câu 1
Bằng một hệ thống
câu hỏi, GV giúp HS
đi sâu tìm hiểu từng
giá trị cơ bản của văn
học (một cách ngắn
gọn, cơ đọng với các
ý chính). Trong bài
học, ở từng giá trị đều
đã nói rõ: khái niệm
giá trị, nguồn gốc tạo
thành, nội dung thực
hiện. GV theo đó để

Ba chøc n¨ng nhËn thøc, gi¸o
dơc, thÈm mÜ t¬ng ®¬ng víi
NhËn thøc -> ch©n
ThiƯn -> gi¸o dơc
MÜ -> c¸i ®Đp.
V¨n ch¬ng híng tíi ch©n,
thiƯn, mÜ bao giê còng lµ v¨n
ch¬ng cho mäi ngêi vµ v¨n cđa
mu«n ®êi.
2- TiÕp nhËn v¨n häc.
a- TiÕp nhËn trong ®êi sèng
v¨n häc
- TiÕp nhËn v¨n häc lµ qu¸
tr×nh ngêi ®äc hoµ m×nh vµo
t¸c phÈm, rung ®éng víi nã,
®¾m ch×m trong thÕ giíi nghƯ
tht ®ỵc dung lªn b»ng ng«n
tõ, l¾ng nghe tiÕng nãi cđa t¸c
gi¶, thëng thøc c¸i hay c¸i ®Đp,
tµi nghƯ cđa ngêi nghƯ sÜ vµ sù
s¸ng t¹o cđa hä. §Ĩ tõ ®ã céng
víi trÝ tëng tỵng, kinh nghiƯm
sèng, vèn v¨n ho¸ vµ b»ng c¶
t©m hån m×nh ngêi ®äc kh¸m
ph¸ ý nghÜa cđa tõng c©u ch÷,
c¶m nhËn søc sèng cđa tõng
h×nh ¶nh, h×nh tỵng nh©n vËt
gäi lµ tiÕp nhËn v¨n häc.
- Mét c¸ch tỉng qu¸t. TiÕp
nhËn v¨n häc lµ ho¹t ®éng tÝch

cấu thành đời sống
văn học: sáng tạo -
truyền bá - tiếp nhận.
Chú ý phân biệt tiếp
nhận và đọc. Phần
khái niệm tiếp nhận
văn học đã được nói
kĩ trong bài học. Nhất
mạnh hai tính chất
trong sự tiếp nhận của
người đọc: tính cá thể
hố, chủ động, tích
cực; tính đa dạng,
khơng thống nhất -
chính những tính chất
đó đã làm tăng lên rất
nhiều giá trị vốn có
của văn chương.
Câu 4
Phân biệt ba cấp độ
trong cách thức tiếp
nhận văn học. Lấy ví
dụ Truyện Kiều. Ở
cấp độ thứ nhất,
người đọc cảm nhận
diễn biến của cốt
truyện (cuộc đời l5
năm lưu lạc của Th
Kiều như cánh bèo
trơi nổi trên dòng đời

trong qu¸ tr×nh tiÕp nhËn v¨n
häc
Ngêi ®äc ®Õn víi t¸c phÈm v¨n
häc cã nh÷ng vui bn kh¸c
nhau. S¶n phÈm tiÕp nhËn v×
thÕ còng kh¸c nhau. Néi dung
t¸c phÈm còng phong phó, h×nh
tỵng nghƯ tht ®¹t tíi ®Ønh
cao, ng«n tõ ®a nghÜa th× sù
tiÕp nhËn t¸c phÈm cµng ®a
d¹ng, kh«ng thèng nhÊt trong
qu¸ tr×nh tiÕp nhËn lµ lÏ ®¬ng
nhiªn.
- Tuy vËy ngêi ®äc kh«ng thĨ
bÊt chÊp c¸c ®Ỉc trng biĨu ®¹t
cđa v¨n b¶n, kh«ng thĨ t tiƯn
c¾t xÐn c©u v¨n hay ¸p ®Ỉt ý
nghÜa. Do ®ã cÇn kh¼ng ®Þnh
tÝnh kh¸ch quan cđa tiÕp nhËn.
Mäi ngêi ®äc ®Ịu cã thĨ ph¸t
huy sù t×m tßi, c¶m nhËn cđa
m×nh. Song sù c¶m nhËn ®ã
ph¶i cã c¬ së trong toµn bé v¨n
b¶n.
3- C¸c cÊp ®é tiÕp nhËn v¨n
häc.
- Thø nhÊt c¶m thơ chØ tËp
Ngữ văn 12 Cơ bản - 4 - GV: Nguyễn Văn Mạnh
Trường THPT Tam quan Năm học 2008 - 2009
30’


H oạt động 2:
Học sinh thực hiện
bài tập

trung vµo néi dung cơ thĨ, néi
dung trùc tiÕp cđa t¸c phÈm,
xem t¸c phÈm kĨ chun g×, cã
t×nh ý g×, c¸c t×nh tiÕt diƠn
biÕn, c¸c nh©n vËt yªu, ghÐt
nhau thÕ nµo, sèng chÕt ra sao
- Thø hai qua néi dung x¸c
®Þnh t tëng t¸c phÈm. §©y lµ
c¸ch tiÕp nhËn cã chiỊu s©u.
Ngêi ®äc ph¶i lÝ gi¶i, ph©n tÝch
®Ĩ t×m ra t tëng t×nh c¶m cđa
t¸c gi¶ mn kÝ th¸c qua t¸c
phÈm.
- Thø ba lµ tiÕp nhËn c¶ néi
dung vµ nghƯ tht t¸c phÈm.
Ngêi ®äc kh«ng chØ thÊy néi
dung t¸c phÈm mµ cßn ph¸t
hiƯn ra vỴ ®Đp h×nh thøc lµm
nªn néi dung Êy. Lu«n vËn
dung sù kÕt hỵp gi÷a néi dung
vµ h×nh thøc trong tiÕp nhËn
v¨n häc.
II. Luyện tập:
Bài tập 1
Nói giá trị cao q nhất của văn