VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ MỘNG VƯƠNG

CÁC TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ
THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
HUYỆN CỦ CHI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
LUẬT HÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ

HÀ NỘI, năm 2018


VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ MỘNG VƯƠNG

CÁC TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ
THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN
HUYỆN CỦ CHI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành: Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự
Mã số: 8380104

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

GS.TS. HỒ TRỌNG NGŨ


TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ TẠI HUYỆN CỦ CHI,
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ..............................................................................33
2.1. Thực tiễn xét xử các vụ án hình sự tại huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh
...............................................................................................................................33
2.2. Thực tiễn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự tại huyện Củ Chi,
thành phố Hồ Chí Minh ..........................................................................................58
Tiểu kết Chương 2 ...................................................................................................65
Chương 3: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ÁP DỤNG CÁC

TÌNH TIẾT GIẢM NHẸ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ TRÊN TẠI HUYỆN CỦ
CHI, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.....................................................................66
3.1. Dự báo về những yếu tố tác động đến việc áp dụng các tình tiết giảm nhẹ
trách nhiệm hình sự tại huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh...........................66
3.2. Các giải pháp nâng cao chất lượng áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách
nhiệm hình sự ........................................................................................................70
Tiểu kết Chương 3 ...................................................................................................73
KẾT LUẬN ..............................................................................................................74
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BLHS :

Bộ luật hình sự

HĐXX :

Hội đồng xét xử

TAND :

dục, góp phần thực hiện nguyên tắc công bằng, nguyên tắc bình đẳng, nguyên tắc nhân
đạo, đảm bảo quyền con người và tinh thần thượng tôn pháp luật.

Việc xem xét, đánh giá giá trị các tình tiết giảm nhẹ TNHS của HĐXX phụ
thuộc vào góc độ nhìn nhận đánh giá cụ thể của từng tình tiết. Cách nhìn nhận và áp
dụng các tình tiết giảm nhẹ TNHS của HĐXX còn nhiều điểm chưa được khách
quan. Nên việc đồng nhất quan điểm về các tình tiết giảm nhẹ TNHS và áp dụng
một cách khách quan là rất quan trọng. Việc nhận thức và áp dụng không đúng các
tình tiết giảm nhẹ TNHS dẫn đến việc ban hành các quyết định hình phạt chưa phù
hợp là vi phạm nguyên tắt bình đẳng, nguyên tắc công bằng, nguyên tắc nhân đạo
và đảm bảo quyền con người mà pháp luật quy định.
Từ thực tế tại địa bàn huyện Củ Chi, việc xét xử các vụ án hình sự của
TAND huyện Củ Chi hầu hết đều được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ TNHS theo
đúng quy định pháp luật. Nhưng vẫn còn một vài trường hợp, do cách nhìn nhận
đánh giá một số tình tiết không đồng nhất dẫn đến những bất cập trong thực tiễn áp

dụng.
Chính vì vậy, nội dung luận văn tập trung nghiên cứu “Các tình tiết giảm nhẹ
TNHS theo Luật hình sự Việt Nam” bao gồm lý luận và thực tiễn trên cơ sở số liệu
cụ thể tại địa bàn huyện Củ Chi. Từ đó, tác giả đưa ra những giải pháp và kiến nghị
nhằm nâng cao chất lượng áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự tại địa
bàn huyện Củ Chi nói riêng và hệ thống Luật hình sự Việt Nam nói chung.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Cho đến nay, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đã được nghiên cứu

qua nhiều công trình. Nhìn chung, các công trình nghiên cứu của các nhà làm luật

1



Trên cơ sở tổng hợp số liệu từ thực tiễn trên địa bàn huyện Củ Chi, kèm theo
phân tích, lý giải thêm về lý luận và thực tiễ áp dụng các tình tiết giảm nhẹ TNHS
trong quá trình điều tra, xét xử án hình sự, tác giả chọn đề tài “Các tình tiết giảm

2


nhẹ TNHS theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn huyện Củ Chi, thành phố
Hồ Chí Minh”.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
3.1 Mục đích nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu so sánh những điểm mới của Bộ luật Hình sự năm 2015

so với Bộ luật Hình sự năm 1999, nhằm tìm ra những bất hợp lý, những hạn chế,
thiếu sót trong việc áp dụng thực tiễn tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, làm
sáng tỏ những vấn đề lý luận và quy định của Bộ luật Hình sự trong quá trình t ố
tụng xét xử, góp phần hoàn thiện pháp luật hình sự và nâng cao áp d ụng pháp Bộ
luật Hình sự và giá trị pháp lý của “Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự
theo pháp luật hình sự Việt Nam”.
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Luận văn này tác giả tập trung làm rõ các v ấn đề lý luận và quy định cụ
thể của Bộ luật Hình sự “các tình ti ết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo pháp
luật hình sự Việt Nam”.
Phân tích khái niệm, các dấu hiệu pháp lý hình sự cụ thể, đặc trưng của
BLHS “ Các tình tiết giảm nhẹ TNHS theo pháp luật hình sự Việt Nam”.
Đánh giá tổng quan về thực tiễn áp dụng “ Các tình ti ết giảm nhẹ trách

nhiệm hình sự theo pháp luật hình sự Việt Nam” của cơ quan tiến hành tố tụng
trên địa bàn huyện Củ Chi.
Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng áp dụng các tình tiết giảm nhẹ

Phương pháp nghiên cứu được tác giả sử dụng trong luận văn là phương

pháp nghiên cứu điển hình, phương pháp nghiên cứu thống kê, phương pháp
nguyên cứu phân tích, so sánh các b ả n án hình sự của TAND huyệ n Củ Chi.
Phương pháp phân tích và tổng hợp được sử dụng để tiến hành phân tích

và tổng hợp một cách khái quát các n ội dung cần nghiên cứu trong Luận văn.
Qua đó, phân tích thành từng vấn đề để tìm hiểu cụ thể quy định về các tình tiết

giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Đồng thời, Luận văn tiến hành tổng hợp từng vấn
đề lý luận đã phân tích, nhằm xây dự ng một số lý luận mới đầy đủ và cụ thể.
Phương pháp thống kê được sử dụng để thu thập và tổng hợp các số liệu

về thực trạng áp dụng nhằm đánh giá tình hình tội phạm từ năm 2013 đến năm
2017 tại huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh.
Phương pháp so sánh được sử dụng để làm rõ những điểm giống nhau và
khác nhau trong quy định của Bộ luậ t Hình sự hiện hành với giai đoạn trước đó,

4


Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn Full