ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG
ĐẠI HỌC KINH TẾ


CAO HOÀNG MỸ HẠNH

VAI TRÒ CỦA VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN DU LỊCH
Ở TỈNH BÌNH ĐỊNH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Đà Nẵng - Năm 2017


ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG
ĐẠI HỌC KINH TẾ


CAO HOÀNG MỸ HẠNH

VAI TRÒ CỦA VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN DU LỊCH
Ở TỈNH BÌNH ĐỊNH HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC
Mã số: 60.22.03.01

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS. LÊ HỮU ÁI

Đà Nẵng - Năm 2017


2.2.2. Những ảnh hƣởng tích cực của văn hóa truyền thống đến du lịch . 47
2.2.3. Những ảnh hƣởng tiêu cực của văn hóa tuyền thống đến du lịch .. 49

2.2.4. Nguyên nhân................................................................................................................ 55
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2............................................................................................................. 59
CHƢƠNG 3. PHÁT HUY VAI TRÒ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH BÌNH ĐỊNH HIỆN NAY.........60
3.1. PHƢƠNG HƢỚNG PHÁT HUY VAI TRÕ VĂN HOÁ TRUYỀN
THỐNG GẮN VỚI PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỦA TỈNH BÌNH ĐỊNH.........60
3.1.1. Tình hình phát triển ngành du lịch tỉnh Bình Định dƣới tác động
của văn hóa truyền thống............................................................................................................ 60
3.1.2. Định hƣớng phát triển du lịch gắn với bảo tồn, phát huy các giá
trị văn hóa truyền thống ở tỉnh Bình Định......................................................................... 64
3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÕ VĂN HOÁ TRUYỀN
THỐNG GẮN VỚI PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỦA TỈNH BÌNH ĐỊNH.........68
3.2.1. Tăng cƣờng vai trò của văn hoá truyền thống với phát triển du
lịch........................................................................................................................................................... 68
3.2.2. Nâng cao vai trò của các hoạt động cộng đồng văn hóa với phát
triển du lịch......................................................................................................................................... 69
3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ CỤ THỂ.................................................................................... 78
KẾT LUẬN....................................................................................................................................... 81
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (bản sao)


1

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài

làng điệu dân ca, thơ văn truyền thống thì ngƣời Bình Định còn cầm roi đi
ngựa trên sân khấu tuồng, những đƣờng quyền, roi mạnh mẽ, dứt khoát của
võ cổ truyền truyền thống bao đời nay. Rõ ràng Bình Định là miền đất có bề
dày truyền thống với nhiều giá trị di sản văn hóa nghệ thuật đƣợc lƣu giữ.
Đây là nguồn tài nguyên vô cùng lớn và là nền tảng, thế mạnh để du lịch phát
triển.
Là một tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ, đƣợc đánh giá là vùng đất giàu
đẹp về thiên nhiên, phong phú về lịch sử văn hóa truyền thống, Bình Định là
một nơi hội tụ đầy đủ tài nguyên du lịch cơ bản và những lợi thế so sánh với
tỉnh lân cận để có thể tổ chức hầu hết các loại hình du lịch với quy mô lớn có
thể tạo nên sức thu hút lớn đối với du khách trong nƣớc và quốc tế. Với
nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên l n du lịch nhân văn đa dạng, phong phú, có
giá trị lớn, đây là cơ sở quý giá để tạo ra những sản phẩm du lịch đặc trƣng,
hấp d n thu hút du khách. Tuy nhiên, hiện nay ngành du lịch v n chƣa thực sự
phát huy đƣợc lợi thế này, thể hiện trên một số mặt chủ yếu nhƣ: lƣợng du
khách đến với Bình Định chƣa nhiều, số ngày lƣu trú bình quân còn thấp,
mức tiêu dùng của khách khi đến Bình Định còn ở mức rất khiêm tốn, ... So
với khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, du lịch Bình Định còn chiếm tỉ trọng
tƣơng đối nhỏ. Trong suốt mƣời năm từ năm 2007 đến năm 2016, tính trong
khu vực, Bình Định luôn dao động quanh vị trí thứ 5/8 cả về lƣợng khách du
lịch quốc tế và nội bộ. Giữa tiềm năng và thực tế phát triển du lịch hiện nay
còn có một khoảng cách khá xa. Trong cách nhìn của nhiều du khách trong và
ngoài nƣớc, Bình Định dƣờng nhƣ v n là miền đất hứa về du lịch, “tiềm năng
du lịch Bình Định v n còn là… tiềm năng”.


3

Để đạt đƣợc “mục tiêu phấn đấu đến năm 2020, du lịch Bình Định trở
thành ngành kinh tế có vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế. Đến năm 2030 là

- Thứ nhất, phân tích, khái niệm văn hóa truyền thống, vai trò của nó
trong phát triển du lịch ở Bình Định.
- Thứ hai, đánh giá thực trạng sự tác động của văn hóa truyền thống đến
ngành du lịch ở Bình Định hiện nay.
- Thứ ba, xây dựng các giải pháp để phát huy vai trò của văn hóa truyền
thống đối với phát triển hiện nay ở du lịch Bình Định.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu vai trò của văn hóa truyền thống ở tỉnh Bình Định
và vai trò của nó đối với phát triển du lịch hiện nay. Đề tài không đi sâu phân
tích vấn đề mang tính chuyên môn mà chỉ phân tích ảnh hƣởng văn hóa
truyền thống tỉnh Bình Định đến ngành du lịch phục vụ cho việc xây dựng và
lựa chọn chiến lƣợc phát triển ngành du lịch của tỉnh Bình Định hiện nay.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về không gian: Nghiên cứu thực trạng văn hóa truyền thống
tỉnh Bình Định trên địa bàn các huyện, thị xã và thành phố.
- Phạm vi về thời gian: Số liệu, tài liệu thu thập từng các thời điểm. Các
định hƣớng phát triển văn hóa truyền thống của tỉnh và các giải pháp đƣợc
đƣa ra trong thời gian tới.
4. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu
4.1. Cơ sở lý luận
Luận văn đƣợc thực hiện trên các nguyên lý cơ bản của Triết học Mác –
Lê nin, vai trò của văn hóa trong đời sống tinh thần. Văn hóa nhƣ là một bộ
phận của kiến trúc thƣợng tầng bị qui định và có tính độc lập tƣơng đối so
với cơ sở hạ tầng. Về vai trò của con ngƣời với tƣ cách là chủ thể của các
quan hệ trong hoạt động kinh tế, nhất là trong lĩnh vực du lịch, dịch vụ.


5



Thu “Phát triển du lịch tỉnh Bình Định theo hƣớng bền vững” [47, tr.28-35].
Những công trình nghiên cứu trên là những tài liệu có giá trị cho việc định
hƣớng phát triển du lịch Bình Định nhƣng chƣa phân tích thƣơng hiệu điểm
đến cũng nhƣ những gợi ý xây dựng thƣơng hiệu điểm đến của tỉnh Bình
Định. Bên cạnh đó, các công trình nêu trên chỉ tập trung vào vấn đề sƣu tầm
và bảo tồn các giá trị văn hóa hoặc chỉ đề cập nghiên cứu một khía cạnh nào
đó của văn hóa truyền thống để phục vụ phát triển du lịch còn việc nghiên cứu
tổng thể các giá trị văn hóa truyền thống của tỉnh Bình Định nh m bảo tồn và
phục vụ phát triển du lịch thì chƣa có một công trình nào đƣợc công bố.
Chính vì lẽ đó, tác giả đã chọn đề tài của mình theo hƣớng nghiên cứu “ Vai
trò văn hóa truyền thống đối với sự phát triển du lịch ở Bình Định hiện nay”.
Vấn đề đặt ra là tại sao khách du lịch lại chọn điểm đến này mà không chọn
điểm đến khác. “Năng lực cạnh tranh của một điểm đến du lịch phụ thuộc vào
nhiều yếu tố, tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất là văn hóa truyền thống đóng
vai trò quyết định tính cạnh tranh của điểm đến ngoài ra còn kể đến là sự khác
biệt về sản phẩm du lịch [7, tr.12-16]. Nhận thức vai trò của văn hóa truyền
thống cho sự phát triển, trong thời gian gần đây, việc bảo tồn và phát huy văn
hóa truyền thống tại một điểm đến đang ngày càng nhận đƣợc sự quan tâm
của các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu. Chính vì thế đã có một số công trình
nghiên cứu khoa học có liên quan đề cập đến vấn đề này ở những khía cạnh
khác nhau. Bên cạnh đó, một vài nghiên cứu thực nghiệm đƣợc triển khai
thực hiện nh m tìm ra giải pháp phát huy văn hóa truyền thống đối với du lịch
tại một số điểm đến trên thế giới cũng nhƣ nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng
tới sự bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống góp phần vào sự phát triển du
lịch.
Từ các nghiên cứu trong và ngoài nƣớc, tôi nhân thấy r ng đã có một số
công trình nghiên cứu thực nghiệm đƣợc thực hiện nh m đánh giá thực trạng



8

là những yếu tố cần lƣu ý khi đề cập đến phát huy, bảo tồn và vai trò của văn
hóa truyền thống đến sự phát triển du lịch của tỉnh Bình Định.


9

CHƢƠNG 1

KHÁI LƢỢC VỀ VĂN HÓA
VÀ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG
1.1. VĂN HÓA LÀ MỘT HÌNH THÁI Ý THỨC XÃ HỘI
1.1.1. Khái niệm Văn hóa
Văn hóa là sản phẩm của con ngƣời là hệ quả của sự tiến hóa của nhân
loại. Con ngƣời khác thế giới sinh vật khác và trở nên tiêu biểu nhờ có văn
hóa. Hiện nay, có nhiều khái niệm về văn hóa, nhƣng tựu chung văn hóa bao
gồm hai khía cạnh: “khía cạnh phi vật chất của xã hội nhƣ ngôn ngữ, tƣ
tƣởng, giá trị và các khía cạnh vật chất nhƣ nhà cửa, quần áo, các phƣơng
tiện” [4, tr.373-374]. Hai khía cạnh trên là điều kiện cần thiết để làm ra sản
phẩm của văn hóa. Nhƣ vậy văn hóa là sản phẩm của loài ngƣời, văn hóa
đƣợc tạo ra và phát triển trong quan hệ qua lại giữa con ngƣời và xã hội.
Song, chính văn hóa lại tham gia vào việc tạo nên con ngƣời, và duy trì sự
bền vững và trật tự xã hội. Văn hóa đƣợc truyền từ thế hệ này sang thế hệ
khác thông qua quá trình xã hội hóa. Văn hóa đƣợc tái tạo và phát triển trong
quá trình hành động và tƣơng tác xã hội của con ngƣời. Văn hóa là trình độ
phát triển của con ngƣời và của xã hội đƣợc biểu hiện trong các kiểu và hình
thức tổ chức đời sống và hành động của con ngƣời cũng nhƣ trong giá trị vật
chất và tinh thần mà do con ngƣời tạo ra.
- Khái niệm về văn hóa: Từ văn hóa có rất nhiều nghĩa: Trong tiếng Việt,

nơi nào có con ngƣời nơi đó có văn hóa.
Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con
ngƣời sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tƣơng
tác giữa con ngƣời với môi trƣờng tự nhiên và xã hội của mình [23, tr.85-86].
Văn hóa là (1) những giá trị vật chất, tinh thần do con ngƣời tạo
ra trong lịch sử: nền văn hóa các dân tộc; kho tàng văn hóa dân tộc.


11

(2) Đời sống tinh thần của con ngƣời: phát triển kinh tế và văn hóa;
chú ý đời sống văn hóa của nhân dân. (3) Tri thức khoa học, trình
độ học vấn: trình độ văn hóa; học các môn văn hóa. (4) Lối sống,
cách ứng xử có trình độ cao: ngƣời có văn hóa; gia đình văn hóa
mới. (5) Nền văn hóa một thời kì lịch sử cổ xƣa, xác định đƣợc nhờ
tổng thể các di vật tìm đƣợc có những đặc điểm chung: văn hóa
Đông Sơn; văn hóa rìu hai vai [1, tr.19-21].
Theo tổ chức giáo dục và khoa học của Liên Hiệp Quốc UNESCO: Văn
hóa bao gồm tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc kia.
Nhƣ vậy, có thể khẳng định: Văn hóa là tất cả những giá trị do con
ngƣời sáng tạo ra trên nền của thế giới tự nhiên – xã hội.
1.1.2. Vai trò của văn hóa
Trong vài thập kỷ trƣớc đây, một số nƣớc cho r ng: Chỉ cần tăng trƣởng
kinh tế, sử dụng cơ chế kinh tế thị trƣờng, phát triển sử dụng khoa học công
nghệ cao là có thể phát triển văn hóa. Nhƣng sau một thời gian thực hiện, kết
quả cho thấy, các quốc gia đó chỉ đạt đƣợc một số mục tiêu về tăng trƣởng
kinh tế… nhƣng đã vấp phải sự xung đột gay gắt trong xã hội, sự suy thoái về
đạo đức, văn hóa… ngày càng tăng. Hơn nữa xã hội mất ổn định và cuối cùng
là sự phá sản của các kế hoạch phát triển kinh tế, đất nƣớc rơi vào tình trạng
suy thoái, không phát triển đƣợc. Đây là quan niệm phát triển nhanh b ng

cung cấp năng lƣợng tinh thần cho con ngƣời, làm cho con ngƣời ngày càng
hoàn thiện, xa rời trạng thái nguyên sơ ban đầu khi từ con vật phát triển thành
con ngƣời. Con ngƣời tồn tại, không chỉ cần những sản phẩm vật chất mà còn
có nhu cầu hƣởng thụ sản phẩm văn hóa tinh thần, con ngƣời và xã hội loài
ngƣời càng phát triển thì nhu cầu văn hóa tinh thần đòi hỏi ngày càng cao.
Đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần đó chính là đảm bảo sự phát triển ngày
càng nhiều của cải vật chất cho con ngƣời và xã hội.
Trên ý nghĩa đó, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là


13

mục tiêu của sự phát triển. Vì xét cho cùng, mọi sự phát triển đều do con
ngƣời quyết định mà văn hóa thể hiện trình độ vun trồng ngày càng cao, càng
toàn diện con ngƣời và xã hội, làm cho con ngƣời và xã hội ngày càng phát
triển, tiến bộ; điều đó nghĩa là ngày một xa rời trạng thái nguyên sơ, mông
muội để tiến tới một cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc và văn minh. Trong
đó, bản chất nhân văn, nhân đạo của mỗi cá nhân cũng nhƣ của cả cộng đồng
đƣợc bồi dƣỡng; phát huy trở thành giá trị cao quý và chuẩn mực tốt đẹp của
toàn xã hội. Mục tiêu này phù hợp với khát vọng lâu đời của nhân loại và là
mục đích phát triển bền vững, tiến bộ của các quốc gia, dân tộc. Đây là một
nội dung quan trọng của Chủ nghĩa xã hội mà chúng ta đang xây dựng.
Văn hóa là động lực của sự phát triển, bởi lẽ mọi sự phát triển đều do
con ngƣời quyết định chi phối. Văn hóa khơi dậy và nhân lên mọi tiềm năng
sáng tạo của con ngƣời, huy động sức mạnh nội sinh to lớn trong con ngƣời
đóng góp vào sự phát triển xã hội.
Văn hóa là hệ điều tiết của sự phát triển. Bởi lẽ, văn hóa phát huy mặt
tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của các nhân tố khách quan và chủ quan, của
các điều kiện bên trong và bên ngoài, bảo đảm cho sự phát triển đƣợc hài hòa,
cân đối, lâu bền.

văn hóa truyền thống có thể đƣợc hiểu theo nhiều mức độ khác nhau từ chung
đến riêng, từ nông đến sâu nhƣng đều có ý nghĩa là toàn bộ những giá trị vật
chất và tinh thần do con ngƣời tạo ra, trong quá trình phát triển lịch sử.
Dân tộc trên khía cạnh văn hóa truyền thống là một đối tƣợng phong phú
và hấp d n trong hoạt động kinh tế cũng nhƣ du lịch. Cộng đồng ngƣời Việt
Nam gồm 54 dân tộc anh em, trong đó ngƣời Kinh chiếm đa số, chủ yếu sống
tại các đô thị lớn. Các dân tộc sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam có truyền
thống lao động cần cù, sáng tạo với nhiều ngành nghề cổ truyền, nhiều k năng
độc đáo và các hoạt động văn hóa, văn nghệ truyền thông đặc sắc. Mỗi dân
tộc có bản sắc riêng, tất cả đã tạo nên một nền văn hóa Việt Nam đa dạng


16

và giàu bản sắc. Nếu chúng ta có quy hoạch kèm theo các giải pháp bảo tồn
văn hóa truyền thống thích ứng thì yếu tố dân tộc đặc thù ở Việt Nam sẽ trở
thành nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội nói chung mà
còn thúc đẩy phát triển cả lĩnh vực du lịch nói riêng. Nét văn hóa truyền thống
riêng có ấy cũng là nhân tố tích cực tạo nên sự hấp d n đối với khách du lịch
trong và ngoài nƣớc.
Bình Định n m ở trung tâm của dải đất miền Trung, trải qua hàng nghìn
năm dựng nƣớc và giữ nƣớc văn hóa Bình Định vừa lan tỏa vừa tiếp thu
những giá trị của các nền văn hóa khác để bồi đắp, làm phong phú cho
mình.Trong tiến trình đổi mới, con ngƣời và văn hóa Bình Định luôn có sự
liên hệ với cội nguồn truyền thống. Truyền thống là những kinh nghiệm đấu
tranh sinh tồn đã đƣợc đúc kết thành các giá trị và đƣợc truyền từ thế hệ này
sang thế hệ khác. Truyền thống bao gồm tất cả các lĩnh vực của xã hội, nhƣng
tập trung nhiều nhất trong lĩnh vực văn hóa. Vì thế, việc xác định giá trị
truyền thống tích cực là một vấn đề rất quan trọng. Có nghĩa là, xét từ góc độ
hiện tại theo tinh thần lịch sử, không phải mọi truyền thống đều có giá trị nhƣ

từ văn hóa bắt nguồn từ một động từ tiếng Latinh "colere" sau chuyển thành
"cultura" có nghĩa là cày cấy, vun trồng. Từ đó từ agri-cultura có nghĩa là
trồng trọt ngoài đồng (tức nông nghiệp). Về sau từ cultura chuyển sang vun
trồng tinh thần, trí tuệ. Nhà chính trị hùng biện thời La Mã Xixêrôn có một
thành ngữ nổi tiếng là "Filosofia cultura animi est", nghĩa là "Triết học là văn
hóa (sự vun trồng) tinh thần. Thuật ngữ văn hóa ở phƣơng Đông theo Từ
Hồng Hƣng - nhà nghiên cứu của Trung quốc trong bài "Tổng luận về văn
hóa thì từ từ “văn hóa” là do ngƣời Nhật Bản vào cuối thế kỷ XIX đã chuyển
dịch từ chữ "Cultura" của phƣơng Tây mà d n vào Nhật, sau đó mới chuyền
qua Trung Quốc. Ở Trung Quốc tù văn hóa đã có ngay từ thời Tây Hán (206
Tr.CN - 25). Từ Văn Hồng cho biết: "Văn hóa (thời xƣa) là "văn trị giáo hóa,
lễ nhạc, điển trƣơng, chế độ". Cách giải thích này v n đƣợc bảo trì ở Trung


18

Quốc đến ngày nay, đƣơng nhiên nó không hoàn toàn giống nghĩa từ cultura
của phƣơng Tây hiện đại.
Bƣớc vào thế kỷ XX, thuật ngữ văn hóa dần dần đi vào đời sống xã hội
một cách sâu sắc đồng thời nó cũng trở thành đối tƣợng nghiên cứu của nhiều
ngành khoa học xã hội và nhân văn.
Nhƣ vậy, cần nhận thức bản sắc của một dân tộc không nhất thiết phải là
những đặc điểm của riêng dân tộc đó, mà chỉ đơn giản nó là cái gốc của dân
tộc đó đúng với nghĩa của từ "bản sắc". Cái gốc ấy nếu có giống những cái
gốc khác thì cũng là chuyện thƣờng tình. Vấn đề là ở chỗ mỗi thế hệ hãy biết
khai thác, giữ gìn và phát huy cái gốc đó nhƣ thế nào để phát triển, chứ không
phải là cứ nhất thiết phải chứng minh và tranh giành sự hơn thua về bản sắc
giữa các dân tộc. “Đó mới chính là tinh thần cốt lõi của vấn đề phát huy
truyền thống để xây dựng một nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”
[19. tr.32-36].

xây dựng đất nƣớc với xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và
thế trận an ninh nhân dân” [10, tr.18, 19].
Vai trò của văn hóa truyền thống đối với sự phát triển du lịch Bình Định
hiện nay gắn với quá trình mở rộng giao lƣu và tiếp biến những giá trị văn
hóa của các dân tộc khác trên thế giới. Mở rộng giao lƣu và tiếp biến văn hóa
giữa các miền, quốc gia, dân tộc với nhau là một vấn đề có tính quy luật của
mọi nền văn hóa, đồng thời cũng là một trong những động lực cơ bản thúc
đẩy sự phát triển văn hóa của tỉnh Bình Định. Trong quá trình xây dựng chủ
nghĩa xã hội, V.I.Lênin đã đề cập đến văn hóa vô sản, coi đây là một động lực
trong phát triển xã hội.
Văn hóa vô sản không phải bỗng nhiên mà có, nó không phải do những
ngƣời tự cho mình là chuyên gia về văn hóa vô sản, phát minh ra. Đó hoàn toàn
là điều ngu ngốc. Văn hóa vô sản phải là sự phát triển hợp quy luật của tổng số
những kiến thức mà loài ngƣời đã tích lũy đƣợc dƣới ách thống trị của


20

xã hội tƣ bản, xã hội của bọn địa chủ và xã hội của bọn quan liêu.
Khuynh hƣớng bảo thủ thực chất là khuynh hƣớng đề cao, tuyệt đối hóa
truyền thống văn hóa dân tộc. Coi truyền thống văn hóa dân tộc là cái bất
biến, không thể thay đổi đƣợc và vì vậy kế thừa nguyên xi, không cần phải bổ
sung, sửa đổi và phát triển. Từ đó d n đến “đóng cửa”, từ chối hoặc hạ thấp
việc tiếp thụ các giá trị văn hóa bên ngoài [13, tr.40].
Chúng ta có thể tìm hiểu sự ra đời của văn hóa b ng nhiều cách
tiếp cận khác nhau. Ngay từ khi chƣa sinh ra con ngƣời đã nhập
thân vào môi trƣờng văn hóa. Bản thân con ngƣời và văn hóa có
mối quan hệ hữu cơ, gắn bó với nhau. Con ngƣời vừa là chủ nhân
của văn hóa đồng thời cũng là sản phẩm do môi trƣờng văn hóa đó
sản sinh, bồi dƣỡng. Con ngƣời mang trong mình dòng máu chảy