Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2008- 2009
PHNG PHP
V V NHN XẫT CC DNG BIU A Lí LP 9
=======================
A. T VN
Mụn a lý l mt b phn khoa hc t nhiờn nghiờn cu v trỏi t thiờn nhiờn v
con ngi cỏc chõu lc núi chung v thiờn nhiờn con ngi Vit Nam núi riờng.
i vi mụn a lý 9 mc tiờu ca b mụn l nhm trang b cho hc sinh nhng
kin thc ph thụng c bn v dõn c, cỏc ngnh kinh t. S phõn húa lónh th v t
nhiờn, kinh t xó hi ca nc ta v a lý tnh, thnh ph ni cỏc em ang sinh sng v
hc tp. t c iu ú ũi hi mi giỏo viờn phi nm vng phng phỏp, ni dung
chng trỡnh dy bi kin thc mi, bi thc hnh, bi ụn tp h thng húa kin thc t
ú giỳp hc sinh nm kin thc mt cỏch hiu qu tt nht.
i vi sỏch giỏo khoa cng nh chng trỡnh a lý 9 THCS mi ũi hi k nng
v biu rt cao, a ra nhiu dng biu mi v khú so vi sỏch giỏo khoa lp 9
THCS c. Nhiu dng biu hc sinh cũn tru tng nh biu min, ng..... Vỡ
vy mi giỏo viờn phi tỡm ra phng phỏp v cỏc dng biu mt cỏch thớch hp d
nh, d hiu m bo tớnh chớnh xỏc, tớnh m quan. Hỡnh thnh cho hc sinh nhng k
nng c bn cn thit ỏp dng cho vic hc tp cng nh cuc sng sau ny. Trong khi
dy bi kin thc mi cú nhiu loi biu m hc sinh phi da vo ú nhn xột, phõn
tớch tỡm ra kin thc mi sau ú i n mt kt lun a lý v ngc li
Trong cỏc tit thc hnh, ụn tp, kim tra hc sinh phi cn c vo bng s liu
la chn biu thớch hp, tớnh c cu......chuyn t bng s liu thnh biu t ú hc
sinh nhn xột, kt lun cỏc yu t a lý c d dng hn.
Có rất nhiều kỹ năng cơ bản cần phải luyện cho học sinh trong quá trình dạy Địa lý 9.
Một trong những kỹ năng quan trọng đó là : Kỹ năng vẽ và nhận xét các dạng biểu đồ .
Đây là kỹ năng rất cơ bản, cần thiết khi học Địa lý lớp 9. Nó giúp học sinh có thể dựa vào
biểu đồ nêu đợc nhận xét chính xác về tình hình kinh tế của nghành hay vùng kinh tế nào
đó... .Vậy làm thế nào để nâng cao hiệu quả về kỹ năng vẽ và nhận xét biểu đồ là một câu
Đoàn Thị Tấm THCS Giao Hà
1

Đoàn Thị Tấm THCS Giao Hà
2
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2008- 2009
thực hiện các giờ lên lớp, không gây đợc hứng thú học tập cho học sinh, làm cho giờ học trở
nên nặng nề, nhàm chán. Đặc biệt là các tiết thực hành về vẽ và nhận xét biểu đồ giáo viên
còn xem nhẹ việc rèn kĩ năng cho học sinh, hoặc chỉ hớng dẫn qua loa rồi tự cho học sinh
làm, cha kiểm tra đầy đủ và uốn nắn kịp thời.
2. Về học sinh
Trên thực tế, học sinh lớp 9 phần lớn đã khá thạo kỹ năng quan trọng này. Tuy nhiên
vẫn còn lúng túng trong cách xứ lí số liệu, chọn biẻu đồ thích hợp; hoặc học sinh rất yếu
trong việc nhận xét và rút ra kết luận cần thiết. Đối với học sinh lớp 9, kĩ năng vẽ biểu đồ
chính xác, đảm bảo tính mĩ quan chỉ đợc thực hiện ở học sinh khá giỏi, còn học sinh trung
bình, yếu kĩ năng đó còn rất hạn chế. Kết quả khảo sát về nội dung vẽ và nhận xét biểu đồ
thờng đạt kết quả thấp cụ thể:
Có 34 học sinh đợc kiểm tra thì không có học sinh nào đạt giỏi, có 5 học sinh đạt khá,
17 học sinh đạt trung bình, 14 học sinh cha đạt yêu cầu.
Chính vì những vấn đề nêu trên mà việc rèn cho HS có kĩ năng vẽ cũng nh phân tích
nhận xét biểu đồ là vô cùng thiết thực
III.Ni dung chớnh: phơng pháp v v nhn xột biu
1. Các dạng biểu đồ và cách chon lựa thích hợp
a) Cú 6 dng c bn:
- Biu ct
- Biu trũn
- Biu min
- Biu thanh ngang
- Biu ct chng
- Biu ng
b) Cỏch la chn biu :
- Nu bng s liu cho 1 hoc 2 nm (n v l %) thỡ ta v biu hỡnh trũn hoc
ct chng.

1995 2000 2002
Tõy Bc 320,5 541,1 696,2
ụng Bc 6179,2 10657,7 14301,3
Đoàn Thị Tấm THCS Giao Hà
4
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2008- 2009
Cỏch v:
Bc 1: Hc sinh nghiờn cu bng 18.1 ( n v, s liu)
V h trc ta :
+ Trc tung n v ( t dng)
+ Trc honh: (nm)
Bc 2: Tin hnh v theo nm: nm 1995 sau ú n nm 2000 , 2002
Dựng kớ hiu riờng phõn bit hai tiu vựng ụng Bc v Tõy Bc
Bc 3: Vit tờn biu ; Lp bng chỳ gii
Nhn xột : Khi nhận xét GV cần cho HS nhận xét về sự biến động về số liệu của cả hai
vùng trớc bằng các câu hỏi: Tăng hay giảm?, tăng giảm nhanh hay chậm? Có vừa tăng
lại vừa giảm không? Sau đó mới cho HS so sánh sự khác nhau giữa hai vùng bằng cách
quan sát biểu đồ và bảng số liệu, tính toán để có đợc nhận xét cụ thể (hơn kém nhau bao
nhiêu lần), có thể hỏi thêm về nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau đó để củng cố kiến thức
cũ. Cụ thể:
Đoàn Thị Tấm THCS Giao Hà
5
Nm
Tỉ đồng
Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2008- 2009
- T 1995 2002 giỏ tr sn xut cụng nghip hai tiu vựng ụng Bc v Tõy Bc u
liờn tc tng , tính đến năm 2002.
+ ụng bc tng gp 2,17 ln so vi nm 1995
+ Tõy Bc tng gp 2,3 ln so vi nm 1995
- Giỏ tr sn xut cụng nghip tiu vựng ụng Bc luôn cao hn giỏ tr sn xut cụng

Cụng nghip xõy dng 11,2 16,4
Dch v 17,3 24,0
?
V biu trũn th hin c cu s dng lao ng theo ngnh kinh t nc ta nm
2989 v 2003
? Nhn xột s thay i lao ng theo ngnh kinh t nc ta? Gii thớch s thay i ú?
Cỏch 1:
Bc 1: Hc sinh nghiờn cu bng s liu v hai biu hỡnh trũn cú bỏn kớnh khỏc nhau
2003 cú bỏn kớnh ln hn nm 1989.
Bc 2: Tớnh gúc tõm.
GV hớng dẫn HS tính góc ở tâm tơng ứng vởi tỉ lệ % (1% = 3,6
0
)
Nm 1989 20003
Nụng lõm ng nghip 257,4
0
214,66
0
Cụng nghip xõy dng 40,3
0
59,04
0
Dch v 62,3
0
86,4
0
Bc 3: V t tia 12 gi ngnh Nụng lõm ng nghip trc sau ú n cụng nghip xõy
dng v dch v. Vit t l %.
Bc 4: Tỡm kớ hiu cho cỏc ngnh, ghi tờn biu , nm v bng chỳ gii.
Cỏch 2: