TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
TRƯỜNG THPT CHUYÊN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
-----------------------------------------------------------------------------------------------ĐỀ THI THỬ KÌ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2019 - LẦN 1
Môn thi: Ngữ văn
Lớp: 12
Thời gian làm bài: 120 phút
Đề thi có: 02 trang
Phần I: Đọc - hiểu (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ Câu 1 đến Câu 4:
Tỉ phú Hồng Kông Yu Pang - Lin vừa qua đời ở tuổi 93, để lại di chúc hiến toàn bộ tài sản trị giá
khoảng 2 tỉ USD cho hoạt động từ thiện. Ông giải thích hành động của mình: “Nếu các con tôi giỏi hơn tôi
thì chẳng cần phải để nhiều tiền cho chúng. Nếu chúng kém cỏi thì có nhiều tiền cũng chỉ có hại cho chúng
mà thôi”. Yu Pang - Lin không phải là người đầu tiên trên thế giới “keo kiệt” với con nhưng lại hào phóng
với xã hội. Người giàu nhất thế giới - Bill Gates - từng tuyên bố sẽ chỉ để lại cho con 0,05% tổng tài sản kếch
xù của mình. Báo chí hỏi tại sao lại như vậy, ông trả lời đại ý: Con tôi là con người, mà đã là con người thì
phải tự kiếm sống, không chỉ kiếm sống để phục vụ chính bản thân mình mà còn phải góp phần thúc đẩy xã
hội. Đã là con người thì phải lao động. Tại sao tôi phải cho con tiền?
[...]. Có người nói rằng, có hai thứ mà cha mẹ cần trang bị cho con cái và chỉ hai thứ đó là đủ, còn
không, nếu có để lại cho con thứ gì đi nữa mà thiếu hai đó thì coi như chưa cho con gì cả. Hai thứ đó là: ý
thức tự trách nhiệm về bản thân mình và năng lực để tự chịu trách nhiệm.
(Theo Nhật Huy, Không để lại tiền cho con, Dẫn theo , ngày 10/5/2015)
Câu 1. Nhận biết
Đoạn văn trên thuộc phong cách ngôn ngữ nào?
A. Khoa học
B. Nghệ thuật
C. Báo chí
D. Chính luận
Câu 2. Thông hiểu
Vì sao những người cha tỉ phú như Yu Pang - Lin, Bill Gates. không muốn để lại nhiều của cải cho con cái?
Câu 3. Thông hiểu
Anh/chị có đồng ý kiến: “Đã là con người thì phải lao động” không? Vì sao?

Nội dung

I

ĐỌC HIỂU

1

Phương pháp: căn cứ các phong cách nghệ thuật đã học
Phương án: C. Báo chí

2

Phương pháp: phân tích, lí giải, tổng hợp
Cách giải:
Vì:
Nếu con cháu họ tài giỏi, chúng sẽ tự kiếm được tiền. Nếu chúng kém cỏi thì của cải có sẵn
chỉ làm hại thêm (lười biếng, ỷ nại, sa vào các tệ nạn xã hội...).
- Muốn con có ý thức tự chịu trách nhiệm với chính mình và năng lực để tự chịu trách
nhiệm.

3

Phương pháp: phân tích, lí giải, tổng hợp
Cách giải:
- Đồng tình.
Vì:
+ Lao động là phương thức để con người tồn tại và khẳng định bản thân.
+ Lao động là cách thức con người khẳng định, nâng cao giá trị của mình.
+ Bởi vì lao động là trách nhiệm của mỗi người, không chỉ để nuôi sống bản thân và phát

 Điểm 0: Thiếu Mở đoạn hoặc Thân đoạn chỉ có 1 câu văn hoặc cả đoạn văn bị chia
nhỏ thành nhiều đoạn.
* Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,25 điểm): Vai trò, ý nghĩa của ý thức và năng
lực tự chịu trách nhiệm đối với cuộc sống và sự nghiệp của mỗi người.
* Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp; các luận điểm được triển
khai theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ; sử dụng tốt các thao tác lập luận để triển
khai các luận điểm (trong đó phải có thao tác giải thích, chứng minh, bình luận); biết kết
hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng; dẫn chứng phải lấy từ thực tiễn đời sống, cụ thể và
sinh động
a) Giới thiệu vấn đề Vai trò, ý nghĩa của ý thức và năng lực tự chịu trách nhiệm đối với
cuộc sống và sự nghiệp của mỗi người
b) Giải thích
 Ý thức tự chịu trách nhiệm về bản thân mình: chịu trách nhiệm về mọi suy nghĩ, hành
động, sự trưởng thành về trí tuệ và nhân cách của chính mình.
 Năng lực để tự chịu trách nhiệm bao gồm:
o Tri thức (Hiểu biết về cuộc sống và thế giới xung quanh, kiến thức chuyên
môn...)
o Khả năng lao động, sáng tạo.
o Đạo đức, nhân cách: lòng trung thực, nghị lực sống, quan niệm sống đúng đắn...
c. Bàn luận
 Ý thức và năng lực tự chịu trách nhiệm về bản thân mình giúp con người có nhận
thức và hành động đúng đắn trong cuộc sống, biết tự trọng cá nhân và tôn trọng người khác,
luôn đòi hỏi chính mình nỗ lực vươn lên để sáng tạo và cống hiến.
 Có ý thức và năng lực tự chịu trách nhiệm về bản thân, con người có tài sản gốc quý
báu để sinh lời, không phải "vay mượn", không phải sống nhờ người khác.
 Lấy dẫn chứng bàn luận, chứng minh.
d. Bài học nhận thức và hành động

2


Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất tổ Hùng Vương
Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm
Người học trò nghèo giúp cho Đất Nước mình núi Bút non Nghiên.
Con cóc, con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh
Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm
- Đoạn thơ có sự xuất hiện với mật độ dày đặc của những địa danh quen thuộc: Núi Vọng
Phu, hòn Trống Mái, núi Bút, non Nghiên,... làm nên bức tranh sống động về thiên nhiên
quê hương đất nước. Đồng thời, nó còn gợi liên tưởng sâu xa về vẻ đẹp tâm hồn con người
VN ẩn chứa trong dáng hình sông núi.
- Đoạn thơ mang một kết cấu lạ. Độ dài ngắn của những câu thơ khác nhau nhưng đều
mang một cấu trúc: chia thành hai nửa liên kết với nhau bằng những động từ: góp, góp cho,
góp nên, góp tên, góp mình....
=> đằng sau những danh lam thắng cảnh nổi tiếng là những cuộc đời đã đóng góp âm thầm
và lặng lẽ.
* Bốn câu cuối nâng ý thơ lên tầm khái quát: sự hoá thân của Nhân Dân vào bóng hình Đất
Nước. Nhân Dân chính là người đã tạo dựng, đã đặt tên, ghi dấu ấn cuộc đời mình lên mỗi
ngọn núi, dòng sông, miền đất này:
Và ở đâu trên khắp ruộng đông gò bãi


Chẳng mang một dáng hình, một ao ước, một lối sống ông cha
Ôi ĐN sau bốn nghìn năm đi đâu ta cũng thấy
Những cuộc đời đã hóa núi sông ta
* Tổng kết
- Giá trị nội dung: Đoạn trích đã thể hiện những suy nghĩ và tình cảm tha thiết, sâu sắc của
tác giả về đất nước ở nhiều bình diện với tư tưởng bao trùm: Đất Nước của Nhân Dân.
Đặc sắc nghệ thuật: kết hợp chất chính luận và trữ tình, vận dụng phong phú chất liệu
văn hóa và văn học dân gian, thể thơ tự do với sự biến đổi linh hoạt về nhịp điệu.

-