SỞ GD&ĐT HẢI PHÒNG

ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2019

TRƯỜNG THPT TRẦN

Môn thi: NGỮ VĂN

NGUYÊN HÃN

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

ĐỀ THI LẦN 1
Họ, tên thí sinh: .......................................................................
Số báo danh: ............................................................................
Mục tiêu:
Kiến thức: Kiểm tra mức độ đạt chuẩn kiến thức của học sinh cụ thể như sau:
- Kiến thức làm văn, tiếng Việt
- Kiến thức văn học: Tác giả, tác phẩm.
- Kiến thức đời sống.
Kĩ năng:
- Kĩ năng đọc hiểu văn bản.
- Kĩ năng tạo lập văn bản (viết đoạn văn nghị luận xã hội, viết bài văn nghị luận văn học).
I.ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu:
Câu chuyện về Chim Én và Dế Mèn
Mùa xuân đất trời đẹp. Dế Mèn thơ thẩn ở cửa hang , hai con Chim Én thấy tội nghiệp bèn rủ Dế Mèn dạo
chơi trên trời. Mèn hốt hoảng. Nhưng sáng kiến của Chim Én đưa ra rất giản dị: hai Chim Én ngậm hai
đầu của một cọng cỏ khô, Mèn ngậm vào giữa. Thế là cả ba cùng bay lên. Mây nồng nàn, trời đất gợi
cảm, cỏ hoa vui tươi. Dế Mèn say sưa. Sau một hồi lâu miên man, Mèn ta chợt nghĩ bụng, ơ hay việc gì ta
phải gánh hai con Én này trên vai cho mệt nhỉ. Sao ta không quẳng gánh nợ này đi để dạo chơi một mình

Câu
Đọc hiểu

Nội dung
1.
Phương pháp: phân tích, tổng hợp
Cách giải:
- Giúp Dế Mèn được dạo chơi, bay lên chơi ngắm khung cảnh thiên nhiên.
2.
Phương pháp: phân tích, lí giải, tổng hợp
Cách giải:
- Lối sống sẻ chia, giúp đỡ mọi người.
- Tác dụng của lối sống;
+ Giúp đỡ được những người xung quanh, giúp cuộc sống của họ tốt hơn.
+ Khiến tâm hồn của bản thân được thư thái, thanh thản.
3.
Phương pháp: phân tích, tổng hợp
Cách giải:
Tính cách của Dế Mèn: ích kỉ, toan tính, vụ lợi.
4.
Phương pháp: phân tích, lí giải, tổng hợp
Cách giải:
Trang 2


Học sinh lựa chọn “cho” hoặc “nhận” hoặc vừa cho vừa nhận và có lí giải phù hợp
Gợi ý:
- Lựa chọn: cho
- Lí giải: khi bạn “cho” đi sẽ khiến cuộc sống trở nên ấm áp, đẹp đẽ hơn; sẽ giúp đỡ những
người gặp khó khăn thoát khỏi hiểm cảnh; sẽ khiến người khác yêu quý, kính trọng bạn;

+ Liệt kê điểm mạnh, điểm yếu, liên tục hoàn thiện mình, phát huy điểm mạnh, hạn chế, loại
bỏ điểm yếu.
+ Lắng nghe những nhu cầu của bản, làm việc mình yêu, mình muốn để đạt hiệu quả tối đa.
Trang 3


4. Mở rộng vấn đề và liên hệ bản thân
2

*Phương pháp:
- Phân tích (Phân tích đề để xác định thể loại, yêu cầu, phạm vi dẫn chứng).
- Sử dụng các thao tác lập luận (phân tích, tổng hợp, bàn luận,…) để tạo lập một văn bản
nghị luận văn học.
*Cách giải:
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận văn học: có đủ các phẩn, trong đó phẩn Mở bài nêu
được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề.
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận:
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm: vận dụng tốt các thao tác lập luận;
kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Trên cơ sở những hiểu biết về tác giả, tác phẩm
cũng như cách hiểu về vẻ đẹp lãng mạn và tinh thần bi tráng, thí sinh có thể triển khai theo
nhiều cách nhưng phải bám sát vấn đề nghị luận và cần làm rõ một số ý cơ bản sau.
• Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Nguyễn Tuân là một nhà văn tài hoa, uyên bác và là con người của nghệ thuật. Ông là một
định nghĩa về người nghệ sĩ. Cuộc đời cầm bút của ông là cuộc hành trình không mệt mỏi
khám phá và diễn tả cái đẹp của thiên nhiên sông núi quê hương, vẻ đẹp con người.
- Người lái đò sông Đà là thiên tùy bút rút trong tập Sông Đà (1960) của Nguyễn Tuân. Sông
Đà nói chung và tùy bút Người lái đò sông Đà nói riêng cho bạn đọc thấy một nhà văn
Nguyễn Tuân mới mẻ, hòa nhập vào cuộc sống lớn của đất nước và nhân dân, khác hẳn một
Nguyễn Tuân trước Cách mạng.
• Giới thiệu người lái đò sông Đà

+ Dưới cây bút tài hoa, phóng túng, con sông Đà tiếp tục được dựng dậy như “kẻ thù số một”
của con người với tâm địa còn độc ác và xảo quyệt hơn.
+ Ông lái đò “không một phút nghỉ tay nghỉ mắt, phải phá luôn vòng vây thứ hai và đổi luôn
chiến thuật”.
> Trước dòng thác hùm beo hồng hộc tế mạnh trên sông đá, ông lái đò cùng chiếc thuyền
cưỡi trên dòng thác như cưỡi trên lưng hổ.
> Khi bốn năm bọn thủy quân cửa ải nước xô ra, ông đò không hề nao núng mà tỉnh táo, linh
hoạt thay đổi chiến thuật, ứng phó kịp thời “đứa thì ông tránh mà rảo bơi chèo lên, đứa thì
ông đè sấn lên mà chặt đôi ra để mở đường tiến” để rồi “những luồng tử đã bỏ hết lại sau
thuyền”.
- Cuộc vượt thác lần ba:
+ Bị thua ông đò ở hai lần giao tranh trước, trong trùng vi thứ ba, dòng thác càng trở nên
điên cuồng, dữ dội.
+ Chính giữa ranh giới của sự sống và cái chết, người đọc càng thấy tài nghệ chèo đò vượt
thác của ông lái thật tuyệt vời. Ông cứ “phóng thẳng thuyền, chọc thủng cửa giữa… vút qua
cổng đá”, “vút, vút, cửa ngoài, cửa trong, lại cửa trong cùng, thuyền như một mũi tên tre
xuyên nhanh qua hơi nước, vừa xuyên vừa tự động lái được lượn được”… để rồi chiến thắng
vinh quang. Câu văn “thế là hết thác” như một tiếng thở phào nhẹ nhõm khi ông lái đã bỏ lại
hết những thác ghềnh ở phía sau lưng.
* Nguyên nhân chiến thắng:
- Thứ nhất, đó là chiến thắng của sự ngoan cường, lòng dũng cảm, ý chí quyết tâm vượt qua
những thử thách khốc liệt của cuộc sống.
- Thứ hai, đây là chiến thắng của tài trí con người, của sự am hiểu đến tường tận tính nết của
Trang 5


sông Đà.
*Chi tiết vẫn ung dung thưởng thức các món ăn cho thấy vẻ tài hoa, nghệ sĩ ở người lái đò
Liên hệ tác phẩm:
- Tài hoa: Với nhà văn, tài hoa là khi con người đạt tới trình độ điêu luyện, thuần thục trong