BIỆN PHÁP ĐỀ QUẢN LÍ PHÁT
TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH NHÀ
TRƯỜNG THEO TIẾP CẬN NĂNG
LỰC ĐÁP ỨNG CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỔNG THỂ
MỚI TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC CƠ SỞ HUYỆN AN DƯƠNG
THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG


-Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
Việc đề xuất các biện pháp quản lý PTCTNT theo tiếp
cận năg lực đáp ứng CTGDPT tổng thể mới tại các trường
THCS huyện An Dương, thành phố Hải Phòng cần dựa trên
các nguyên tắc sau:
- Phù hợp với chủ trương đổi mới căn bản và toàn diện
giáo dục của Đảng, Nhà nước, Bộ giáo dục và đào tạo.
- Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013
của Ban chấp hành TW Đảng về đổi mới căn bảntoàn diện
giáo dục đào trong đó chú trọng mục tiêu đổi mới chương
trình nhằm “Phát triển năng lực và phẩm chất người học, hài
hòa đức, trí, thể, mỹ; dạy người, dạy chữ và dạy nghề. Đổi
mới nội dung giáo dục theo hướng tinh giản, hiện đại, thiết
thực, phù hợp với lứa tuổi, trình độ và ngành nghề; tăng thực
hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn”.
- Thực hiện Nghị quyết số 88/2014/QH13 về đổi mới
chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, góp phần
đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.


- Thực hiện hướng dẫn số: 791/HD-BGDĐT, ngày 25

hình thức kĩ thuật dạy học tích cực; đổi mới hình thức, nội
dung, phương pháp đánh giá học sinh phù hợp với phương
pháp dạy học tích cực, tăng cường kĩ năng thực hành vận
dụng kiến thức kĩ năng vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Tuy nhiên để thực hiện được yêu cầu trên thì cần có những
biện pháp thiết thực, cụ thể tập trung vào những vấn đề như:
quản lý PTCTNT,vấn đề nhận thức, huy động các nguồn lực
hỗ trợ. Đây cũng chính là những yếu tố còn có những hạn chế
nhất định trong quản lý PTCTNT, làm cho công tác này chưa


đạt được hiệu quả cao, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu và
nguyện vọng của xã hội cũng như các bậc phụ huynh.
- Đảm bảo tính đồng bộ, tính kế thừa, tính khả thi của các
biện pháp.
Tất cả các biện pháp quản PTCTNTtheo tiếp cận năng lực
đáp ứng CTGDPT tổng thể mới của các trường THCS phải
được xây dựng trên cơ sở thống nhất để đạt kết quả cuối cùng
đó là sự quan tâm đầu tư vật lực- trí lực và sự thống nhất đồng
bộ của các lực lượng giáo dục để nâng cao chất lượng giáo
dục.
Trong nhà trường cần có sự chỉ đạo đồng bộ của các văn
bản tạo thành cơ sở pháp lý để PTCTNT. Khi lựa chọn
phương pháp cần đảm bảo mục tiêu rõ ràng, lượng hoá được,
có kết quả, có thời gian xác định cụ thể và quán triệt đến mọi
thành viên trong nhà trường.
Để đạt được mục tiêu giáo dục, hoạt động PTCTNT đã
được triển khai và bước đầu đạt được kết quả nhất định. Tuy
nhiên để hoạt động này có chất lượng tốt nhất cần xây dựng
các biện pháp quản lý phù hợp trên cơ sở kế thừa các biện

thức đúng thì hoạt động mới đúng và hiệu quả. Ý nghĩa của
vấn đề nhận thức càng trở nên quan trọng trong thực hiện
PTCTNT theo tiếp cận CTGDPT tổng thể mới. Vì hiện nay
đây là công việc thực hiện tương đối mới mẻ, liên quan đến
nhiều người, đòi hỏi phải có sự sáng tạo, tự giác, sự kiên trì nỗ
lực và thiếu về các điều kiện hỗ trợ. Do vậy, cần làm cho mọi
người nhận thức đúng về vai trò của việc PTCTNT theo tiếp
cận CTGDPT tổng thể mới, cần được cộng đồng chấp nhận,
có tâm lý tự tin vào khả năng của mình và cần điều kiện để sẵn
sàng thực hiện PTCTNT trong trường phổ thông nói chung và
trường THCS nói riêng. Với mỗi cấp, ngành đơn vị và cá nhân
xác định ý nghĩa vai trò, vị trí của mình trong công tác này.
- Nội dung và cách thực hiện
Nội dung tuyên truyền giáo dục tập trung vào những
kiến thức kỹ năng cơ bản về PTCTNT theo tiếp cậnnăng lực


đáp ứng CTGDPT tổng thể mới. Các chủ trương và chính
sách lớn của nhà nước, các ngành đối với việc
PTCTNT:Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban
chấp hành TW Đảng về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục
đào; Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020: “thực hiện đổi
mới chương trình và sách giáo khoa từ sau năm 2015 theo
định hướng phát triển năng lực học sinh, vừa đảm bảo tính
thống nhất trong toàn quốc, vừa phù hợp với đặc thù mỗi địa
phương”; Đề án đổi mới CT và SGK giáo dục phổ thông sau
năm 2015 của Bộ GD &ĐT và Đề án Đổi mới căn bản toàn
diện nền GD Việt Nam; Hướng dẫn số: 791/HD-BGDĐT,
ngày 25 tháng 6 năm 2013 của Bộ GD&ĐT về việc triển khai
thực hiện thí điểm PTCTNT phổ thông; các văn bản hướng

- Điều kiện thực hiện
Để nâng cao nhận thức về PTCTNT theo tiếp cậnnăng lực
đáp ứng CTGDPT tổng thể mới, Phòng GD&ĐT cần chỉ đạo
các nhà trường :
- Xây dựng kế hoạch cụ thể, chi tiết về công tác tuyên
truyền giáo dục từ cấp huyện, xã, nhà trường, phụ huynh. Kế
hoạch này cần đảm bảo cả tính khả thi và tính liên tục thường
xuyên, nhưng cũng chú ý tập trung vào những thời điểm quan
trọng cho việc thực hiện PTCTNT như: Trong hè, trước năm
học mới.
- Hình thức phương pháp tuyên truyền giáo dục cần được
thực hiện linh hoạt và phong phú, trong đó đặc biệt chú ý đến
việc sử dụng ví dụ cụ thể; Trải nghiệm thực tế; Tham quan
học hỏi....
- Lập kế hoạch phát triển chương trình nhà trường theo
tiếp cậnnăng lực đáp chương trình giáo dục tổng thể
mớitrong trường Trung học cơ sở.
- Mục đích ý nghĩa


Lập kế hoạch là thực hiện một trong bốn chức nằn của
quản lý. Đây là chức năng quan trọng nhất đối với mỗi nhà
quản lý. Lập kế hoạch sẽ giúp nhà quản lý lựa chọn mục tiêu
và chương trình hành động trong tương lai. Kế hoạch giúp
nhà quản lý xác định được các chức năng khác còn lại nhằm
đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra của tổ chức.
Kế hoạch quản lý PTCTNTlà một loại kế hoạch trong
hoạt động quản lý giáo dục của Hiệu trưởng nhằm thực hiện
mục tiêu giáo dục và đào tạo chung đồng thời đảm bảo cho
quá trình PTCTNT đạt hiệu quả tối ưu.


và cơ sở vật chất của nhà trường, những thuận lợi, khó khăn,
những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của trường.
b. Xác định mục tiêu
Mục tiêu chương trình giáo dục của trườngcần xác định
nhà trường cần trang bị cho người học những kiến thức, kỹ
năng và phẩm chất gì để phù hợp với mục tiêu chung của
chương trình quốc gia, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân
lực, đáp ứng kì vọng của HS và cha mẹ HS.
c. Phương hướng và nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường
trong năm học
Phần này cần nêu rõ phương hướng; nhiệm vụ trọng tâm;
các nhiệm vụ cần tập trung và các giải pháp.Trên cơ sở những
văn bản chỉ đạo của các cấp quản lý về nhiệm vụ năm học, từ
việc phân tích tình hình nhà trường, phần này nêu khái quát
những phương hướng và nhiệm vụ trọng tâm mà nhà trường
cần tập trung thực hiện để đáp ứng mục tiêu đã đề ra. Các
nhiệm vụ cần tập trung và các giải pháp tập trung vào những
lĩnh vực chủ yếu vềchuyên môn và các công tác như: công tác
giáo dục HS và tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo;
công tác quản lí, đào tạo bồi dưỡng và phát triển đội ngũ GV;


c«ng t¸c ®oµn thÓ; công tác thi đua khen thưởng; quan
hệ với cộng đồng; Công tác thanh tra kiểm tra nội bộ nhà
trường,...
Ví dụ: Trong kế hoạch năm học 2017 - 2018 của trường
THCSLê Lợi, mục"Về chuyên môn" trong phần "Các nhiệm vụ
cần tập trung và các giải pháp" đã nêu:
- Tiếp tục thực hiện PTCTNT phổ thông theo định hướng

+ Từng bước vận dụng các hình thức ĐG: ĐG trong quá
trình, ĐG sản phẩm, đánh giá theo hướng phát triển năng lực


HS.Tiếp tục triển khai kiểm tra đánh giá cả bốn kỹ năng nghe,
nói, đọc, viết đối với môn Ngoại ngữ.
d. Xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường
Sau khi xác định những mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể, nhà
trường xây dựng kế hoạch cho từng giai đoạn. Thông thường,
mỗi trường sẽ xây dựng kế hoạch cho từng năm học. Kế
hoạch đó bao gồm:
* Kế hoạch điều chỉnh nội dung dạy học:
Điều chỉnh, rà soát nội dung chương trình; Cấu trúc, sắp
xếp lại nội dung của từng môn; Xây dựng chủ đề liên môn
theo các hình thức.
* Thiêt kế các nội dung của CTNT
- Thiết kế chủ đề dạy học tích hợp trong chương trình
môn học với chương trình giáo dục địa phương.
- Thiết kế chủ đề dạy học liên môn.
- Thiết kế chủ đề tự chọn theo hướng dạy học phân hoá.
- Thiết kế chuyển một số nội dung dạy học thành hoạt
động giáo dục.


- Thiết kế bổ sung các hoạt động giáo dục khác vào
chương trình giáo dục nhà trường phổ thông hiện hành.
- Xây dựng kế hoạch dạy học, phân phối chương trình
giáo dục mới của nhà trường.
e. Dự kiến phương pháp và hình thức tổ chức dạy học.
Để đạt được mục tiêu về chuẩn KT-KN và hình thành

đến nhau giữa các phân môn hoặc giữa các môn học, có thể là
:


+ Đề tài, đối tượng, hiện tượng chung : Ví dụ "Nước" là
đối tượng nghiên cứu dưới những góc độ khác nhau từ các bộ
môn Vật lý, Hóa học, Sinh học. Địa lý. v.v…; từ góc độ Vật
lý có thể khảo sát các trạng thái của nước, các quá trình biến
đổi trạng thái, các tính chất và đại lượng vật lí đặc trưng (tính
dẫn điện, tính chất quang học, khối lượng riêng...); từ góc độ
hóa học có thể đề cập tới các tính chất hóa học, cấu tạo và
công thức, tính hòa tan, các phản ứng...; từ góc độ Sinh học có
thể nói tới hay "Tìm hiểu địa phương" là đề tài có thể được
nghiên cứu từ các góc độ của Lịch sử, Địa lý, xã hội học,
nghệ thuật, văn hóa, Ngữ văn.v.v…),
+ Khái niệm, quá trình hoặc kĩ năng chung (VD khái
niệm về năng lượng, về biến đổi và chuyển hóa năng lượng là
khái niệm chung của nhiều môn học).
- Những vấn đề có ý nghĩa toàn cầu hoặc của Việt Nam
hoặc địa phương, những nội dung GD cần phải đưa vào nội
dung giáo dục của nhà trường phù hợp với đặc trưng của lĩnh
vực/ môn học và hoạt động giáo dục, cần và có thể tiếp cận từ
nhiều góc độ môn học khác nhau. Ví dụ vấn đề về biến đổi
khí hậu, sức khỏe sinh sản, tiết kiệm năng lượng, văn hóa dân


tộc, GD giá trị, trách nhiệm xã hội, GD kỹ năng sống, một số
vấn đề về kinh tế.v.v…
- Những tình huống thực tiễn gần gũi trong cuộc sống hoặc
vấn đề thời sự gắn với đời sống văn hóa, kinh tế, XH của địa

Từ đây có thể đặt câu hỏi về:
+ Trữ lượng nước ngọt dùng được, có khả năng khai thác
đối với con người? Các nguồn dự trữ nước trên thế giới? nước
trong tự nhiên tồn tại dưới những dạng nào? Nước trong các
dòng sông từ đâu ra? Cơ chế chuyển hóa nước như thế nào…?
( các vấn đề về Địa lý tự nhiên, Khoa học Trái Đất và Vật lí)


+ Ô nhiễm nguồn nước là gì? Mức độ ô nhiễm nước? Vì
sao bị ô nhiễm?...
- C3: Làm thế nào để hạn chế ô nhiễm nguồn nước? Một cá
nhân cần làm gì để hạn chế gây ô nhiễm?
- C4: Có những cách nào để tạo ra nước sạch dùng được từ
nước mặn, nước đã bị ô nhiễm?…
Từ đây đặt ra các câu hỏi về lọc, về tách các chất từ
dung dịch… (hóa học, công nghệ…)
- C5: Cần làm gì để tiết kiệm nước? cộng đồng làm gì? Cá
nhân làm gì?...
- C6: Ở địa phương có xảy ra tình trạng khan hiếm nước sạch
không? Mức độ, nguy cơ? Giải pháp?...
…
Cùng một vấn đề/ ý tưởng tổ chức, có thể khai triển chuỗi
câu hỏi theo những cách khác nhau. Căn cứ vào chuẩn kiến
thức kĩ năng các môn, trình độ HS, thời lượng và điều kiện cụ
thể của trường cũng như mục đích (giá trị, thái độ mong muốn
hình thành; năng lực hay kĩ năng chung dự kiến phát triển…),
ta có thể chọn những câu hỏi/ chuỗi câu hỏi phù hợp để giải
quyết trong phạm vi chủ đề.



- Những kiến thức đã lĩnh hội, các kĩ năng đã thành thục
trước đó không xếp vào mục tiêu dạy học.
- Những kiến thức mở rộng, cần thiết cho việc giải quyết
vấn đề, rèn luyện kĩ năng … nhưng không yêu cầu HS phải
lĩnh hội, vì thế thường được cung cấp dưới dạng thông báo
thông tin
Các mục tiêu này cần được viết cụ thể, lượng hóa được.
Bước 4: Thiết kế tiến trình dạy học chủ đề: thiết kế các hoạt
động học


VD KH với mỗi khối lớp và mỗi môn học có thể cấu
trúc như sau :
Năm học : …..
Khối lớp : …..
Môn học/ Chuyên đề / HĐGD
ST Thờ Chủ Mục
T

i

đề/

Địn

tiêu phát h

Định

Nguồn


nội

lực.

hình quả

thứ

dun

…)

g

Những
tiêu chí,
minh
chứng
chủ yếu
cho thấy
HS
được
rèn

giá kết chủ yếu
(kể cả

thức học tập địa chỉ


cụ thu
thập

tác cùng

chứng
cứ

và hợp

về

tổ chức..

dạy

học

(chẳng
hạn

với

những HS
giỏi thì có
yêu

cầu,

lưu ý gì,