ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
CAO XUÂN LÂM
THIẾT KẾ MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC
GẮN VỚI NÔNG TRẠI Ở CÁC TRƯỜNG THPT
HUYỆN SI MA CAI, TỈNH LÀO CAI
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2018
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
CAO XUÂN LÂM
THIẾT KẾ MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC
GẮN VỚI NÔNG TRẠI Ở CÁC TRƯỜNG THPT
HUYỆN SI MA CAI, TỈNH LÀO CAI
Ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS. PHẠM HỒNG QUANG
THÁI NGUYÊN - 2018
LỜI CẢM ƠN ......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ....................................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC CÁC HÌNH ..................................................................................vi
MỞ
ĐẦU
............................................................................................................. 1
1. Lí do chọn đề tài ..............................................................................................
1
2. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................
4
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu.................................................................
4
5. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu của đề tài .........................................................
4
6. Phương pháp nghiên cứu đề tài .......................................................................
4
7. Cấu trúc luận văn .............................................................................................
7
Chương 1: LÍ LUẬN VÊ MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC GẮN VỚI NÔNG TRẠI Ở
TRƯỜNG THPT ................................................................... 8
1.1. Tổng quan nghiên cứu ..................................................................................
8
1.1.1. Nghiên cứu trên thế giới ............................................................................
8
1.1.2. Những nghiên cứu về thiết kế mô hình trường học gắn với nông
trại
1.5.2. Yếu tố chủ quan ....................................................................................... 27
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .................................................................................. 29
Chương 2: THỰC TRẠNG MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC GẮN VỚI NÔNG TRẠI
Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN SI MA CAI, TỈNH LÀO CAI
.......................................................................................................... 30
2.1. Khái quát chung về đặc điểm các trường THPT huyện Si Ma Cai, tỉnh
Lào Cai............................................................................................................... 30
2.2. Khái quát về khảo sát thực trạng ................................................................
33
2.2.1. Mục tiêu khảo sát..................................................................................... 33
2.2.2. Nội dung khảo sát .................................................................................... 33
2.2.3. Đối tượng khảo sát................................................................................... 33
2.2.4. Phương pháp khảo sát..............................................................................
34
2.3. Thực trạng mô hình trường học gắn với nông trại ở các trường THPT
huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai .......................................................................... 34
2.3.1. Về thực trạng tổ chức hoạt động giáo dục cho học sinh gắn với lao
động sản xuất, gắn với nông trại........................................................................ 34
2.3.2. Mô hình trường học gắn nông trại ở các trường THPT huyện Si Ma
Cai, tỉnh Lào Cai................................................................................................ 37
2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến thiết kế mô hình trường học gắn với nông
iv
trại ở các trường THPT huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai ................................... 48
2.4. Đánh giá chung ........................................................................................... 50
2.4.1. Mặt mạnh .................................................................................................
50
3.5.2. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân ..................................................
84
3.6. Một số cách thiết kế mô hình trường học gắn với nông trại tại các
trường THPT trên địa bàn huyện Si Ma Cai nhằm nâng cao chất lượng,
hiệu quả từ mô hình ...........................................................................................
85
v
3.6.1. Về tuyên truyền, xã hội hóa:.................................................................... 85
3.6.2. Về tổ chức thực hiện mô hình (Công tác xây dựng mô hình, áp dụng
thực tiễn Kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, quy trình chăm sóc, sản xuất
và
bảo vệ môi trường) ............................................................................................ 85
3.6.3. Về công tác thi đua, khen thưởng trong thực hiện mô hình ....................
87
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 .................................................................................. 88
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 89
1. Kết luận.......................................................................................................... 89
2. Khuyến nghị................................................................................................... 90
2.1. Đối với Bộ Giáo dục & Đào tạo ................................................................. 90
2.2. Đối với Sở Giáo dục & Đào tạo ................................................................ 90
2.3. Đối với các Nhà trường .............................................................................. 90
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................... 92
PHỤ LỤC
vi
PPNC
Phương pháp nghiên cứu
PTDTNT
Phổ thông dân tộc nội trú
QLGD
Quản lý giáo dục
TB
Trung bình
THCS&THPT
Trung học cơ sở và trung học phổ thông
THPT
Trung học phổ thông
UBND
Ủy ban nhân dân
iv
1.1. Luật Giáo dục của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã
xác định rõ mục têu, tnh chất, nguyên lý, yêu cầu về nội dung và phương
pháp giáo dục. Mục tiêu của giáo dục là: đào tạo con người Việt Nam phát
triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề
nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình
thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng
yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nguyên lý giáo dục là:
học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn
liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo
dục xã hội. Nội dung giáo dục phải bảo đảm tnh cơ bản, toàn diện, thiết
thực, hiện đại và có hệ thống; coi trọng giáo dục tư tưởng và ý thức công
dân; kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân tộc,
tiếp thu tnh hoa văn hóa nhân loại; phù hợp với sự phát triển về tâm
sinh lý lứa tuổi của người học. Phương pháp giáo dục phải phát huy tnh
tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho
người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí
vươn lên [19].
Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, sinh thời cũng rất
quan tâm đến sự nghiệp giáo dục. Người đã khẳng định “Một dân tộc dốt
là một dân tộc yếu” và “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội trước hết cần có con
người xã hội chủ nghĩa”. Con người mà Bác mong muốn đào tạo không chỉ có
lòng yêu nước, tnh thần đấu tranh anh dũng, có lí tưởng cách mạng,
phẩm chất đạo đức mà còn phải có tri thức khoa học, kĩ năng lao động sản
xuất… Có như vậy thì dân tộc ta mới có sức mạnh tinh thần và thể chất để
vượt qua bao khó khăn, gian khổ trong chinh phục tự nhiên, chiến thắng
1
ngoại xâm, đảm bảo một cuộc sống hạnh phúc, văn minh, tiến bộ, thích ứng
với thời đại, xã hội mới. Các chỉ dạy của Người về công tác giáo dục khẳng
dục cũng đang chuyển mình mạnh mẽ. Nghị quyết 29/NQ-TW, Hội nghị lần
thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện
nền giáo dục và đào tạo là sự chỉ đạo cấp thiết của Đảng đối với sự nghiệp giáo
3
dục, là hiện thực hóa quan điểm chỉ đạo của Đảng về giáo dục và đào tạo,
nhằm
4
thống nhất nhận thức và hành động, phát huy trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân;
huy động các nguồn lực đầu tư, sự phối hợp của nhiều cơ quan, ban ngành và
các tổ chức xã hội cho sự nghiệp giáo dục.
Thực hiện Nghị quyết 29/NQ-TW và chỉ thị số 05-CT/TW ngày
15/5/2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo
đức, phong cách Hồ Chí Minh” theo nguyên lý “Học đi đôi với hành, lý luận
gắn liền với thực tiễn”, nhiều mô hình trường học gắn với thực tiễn cuộc sống,
gắn với sản xuất, kinh doanh được hình thành ở nhiều địa phương khác nhau
trong cả nước [1].
1.3. Lào Cai là một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn nhưng nhiều cơ sở
giáo dục trong tỉnh đã triển khai và thực hiện khá thành công mô hình trường
học gắn với thực tiễn. Các mô hình đó đã góp phần đáng kể vào việc thực hiện
các nguyên lí giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, tạo sự chuyển
biến vững chắc của ngành giáo dục tỉnh Lào Cai trong sự nghiệp giáo dục của
cả nước.
Si Ma Cai là một huyện vùng cao biên giới của tỉnh Lào Cai. Các trường
THPT nơi đây có diện tích đất đai rộng, học sinh trong trường phần lớn là con
em dân tộc thiểu số với tập quán canh tác nông nghiệp là chủ yếu, số đông
5. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đề tài tập trung nghiên cứu và đề xuất cách thiết kế mô hình trường học
gắn với nông trại, đề xuất các tiêu chí đánh giá mô hình trường học nông trại ở
các trường THPT huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai.
6. Phương pháp nghiên cứu đề tài
6.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tch, tổng hợp các công trình nghiên cứu và tài liệu có liên quan
đến thiết kế mô hình trường học gắn với nông trại ở các trường THPT, bao gồm:
- Các tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lê nin; các văn kiện của
Đảng, Nhà nước, tư tưởng Hồ Chí Minh có liên quan đến đề tài.
6
- Các tác phẩm về tâm lý học, giáo dục học, khoa học quản lý giáo
dục,… trong nước.
Các công trình nghiên cứu khoa học quản lý giáo dục của các nhà lý
luận, các nhà quản lý giáo dục, các nhà giáo,… có liên quan đến đề tài như các
luận văn, luận án, các báo cáo khoa học, các chuyên khảo,…
Các tài liệu về lý luận quản lý, các văn kiện Đại hội Đảng, các văn bản
pháp quy về mô hình trường học, thiết kế mô hình trường học gắn với
nông trại, các tài liệu khoa học, bài báo khoa học và những kết quả đạt được
của thiết kế mô hình trường học gắn với nông trại.
Các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn hoạt động thiết kế mô hình trường học
gắn với nông trại của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo Lào
Cai, Phòng Giáo dục và Đào tạo Si Ma Cai. Các tài liệu trên được phân tích,
nhận xét, tóm tắt và trích dẫn phục vụ trực tiếp cho việc giải quyết các
nhiệm vụ của đề tài.
6.2. Phương pháp nghiên cứu thực tễn
* Phương pháp quan sát
Sử dụng phương pháp quan sát để quan sát một số hoạt động được
* Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tiến hành nghiên cứu, đúc kết kinh nghiệm quản lý hoạt động thiết kế
mô
hình trường học gắn với nông trại của các đơn vị làm tốt để nhân rộng điển
hình.
* Phương pháp chuyên gia
Hỏi ý kiến chuyên gia bằng các phiếu hỏi, bao gồm: Các nhà quản lý,
giáo viên làm công tác thiết kế mô hình trường học gắn với nông trại.
Việc lấy ý kiến chuyên gia tổ chức theo cách trao đổi hoặc xin ý kiến
đóng góp bằng văn bản.
Phương pháp này được sử dụng ngay từ khâu xây dựng đề cương, góp ý
bộ
công cụ, góp ý vào nhận định đánh giá thực trạng hoặc vào các giải pháp đề
xuất.
* Phương pháp trò chuyện
Tiến hành trao đổi với cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh để tm hiểu
nhu cầu, điều kiện của họ cũng như những đánh giá của họ về hoạt động
thiết kế mô hình trường học gắn với nông trại.
9
6.3. Các phương pháp bổ trợ khác
Sử dụng thống kê toán học để xử lý các kết quả nghiên cứu của luận văn.
10
7. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, danh mục các tài liệu tham khảo và phụ
lục, Luận văn có cấu trúc gồm 3 chương sau: