BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
-------------------------

VŨ THỊ THU HUYỀN

KIÓM TO¸N HO¹T §éNG §èI VíI CHI TI£U Tõ
NGUåN VèN NG¢N S¸CH NHµ N¦íC T¹I C¸C Bé

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Hà Nội, Năm 2018


Bộ GIáO DụC Và ĐàO TạO
TRƯờNG ĐạI HọC THƯƠNG MạI
-------------------------

Vũ THị THU HUYềN

KIểM TOáN HOạT ĐộNG ĐốI VớI CHI TIÊU Từ
NGUồN VốN NGÂN SáCH NHà NƯớC TạI CáC Bộ
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 62.34.03.01

LUậN áN TIếN Sĩ KINH Tế

Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Viết Tiến
PGS, TS. Lê Huy Trọng

Hà Nội, Năm 2018

Vụ Tổng hợp, các kiểm toán Nhà nước chuyên ngành đã hỗ trợ và giúp đỡ tôi trong
quá trình thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu
Cuối cùng, tôi xin được gửi lời tri ân sâu sắc đến gia đình, bạn bè, đồng
nghiệp đã tạo điều kiện, động viên và hỗ trợ tôi trong thời gian qua.
Xin trân trọng cảm ơn!
NCS. Vũ Thị Thu Huyền


iii

MỤC LỤC
Lời cam đoan............................................................................................................i
Lời cảm ơn ..............................................................................................................ii
Danh mục từ viết tắt ..............................................................................................vii
Danh mục bảng biểu .............................................................................................viii
Danh mục sơ đồ....................................................................................................... x
Danh mục biểu đồ................................................................................................... xi

MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG CHI
TIÊU TỪ NGUỒN VỐN NSNN DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC THỰC
HIỆN. .......................................................................................................... 18
1.1.Tổng quan về chi tiêu từ nguồn vốn NSNN và kiểm toán hoạt động
do Kiểm toán Nhà nước thực hiện ......................................................... 18
1.1.1. Tổng quan về chi tiêu từ nguồn vốn NSNN ................................ 18
1.1.2. Khái quát chung về KTHĐ trong lĩnh vực công của Kiểm toán
Nhà nước .............................................................................................. 20
1.2. Các tiêu chí kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn
NSNN do KTNN thực hiện..................................................................... 29
1.2.1. Khái niệm tiêu chí kiểm toán hoạt động ...................................... 29

kiểm toán tối cao trên thế giới .............................................................. 60
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .................................................................................... 63

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG KIỂM TOÁN HOẠT ĐỘNG ĐỐI VỚI
CHI TIÊU TỪ NSNN TẠI CÁC BỘ DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC
VIỆT NAM THỰC HIỆN .......................................................................... 64
2.1 Khái quát chung về KTHĐ của KTNN Việt Nam .......................... 64
2.1.1 Quá trình phát triển, đặc điểm hoạt động của KTNN Việt Nam .. 64
2.1.2 Khái quát về sự phát triển kiểm toán hoạt động do KTNN Việt
Nam thực hiện ...................................................................................... 65
2.1.3. Kết quả KTHĐ đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại các Bộ 66
2.2. Thực trạng kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn vốn
NSNN tại các bộ do KTNN Việt Nam thực hiện ................................... 70
2.2.1 Thực trạng tiêu chí KTHĐ đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại
các Bộ .................................................................................................. 70
2.2.2. Thực trạng nội dung KTHĐ đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN
tại các Bộ.............................................................................................. 80
2.2.3 Thực trạng phương pháp KTHĐ chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại


v

các Bộ .................................................................................................. 86
2.2.4.Thực trạng quy trình KTHĐ đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại
các Bộ ................................................................................................... 88
2.3. Đánh giá thực trạng KTHĐ chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại các Bộ . 102
2.3.1. Một số kết quả đạt được trong việc xây dựng tiêu chí, nội dung,
phương pháp và quy trình KTHĐ ....................................................... 102
2.3.2. Một số hạn chế và nguyên nhân ................................................ 105
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ......................................................................... 117

TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


vii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CHỮ
VIẾT
TẮT
ASOSAI

Viết đầy đủ

Viết đầy đủ

(tiếng việt)

(tiếng anh)

Cơ quan kiểm toán tối cao Châu Á

Asia Organization of
supreme Audit Institutions

BQLDA

Ban quản lý dự án



of supreme Audit
Institutions

KH& ĐT

Kế hoạch và đầu tư

KHKT

Kế hoạch kiểm toán

KTBCTC

Kiểm toán báo cáo tài chính

KTHĐ

Kiểm toán hoạt động

KTNN

Kiểm toán Nhà nước

KTNNLB

Kiểm toán Nhà nước liên bang

KTTT



Trang

1

bảng
1.1
Khái niệm Kiểm toán hoạt động

22

2

1.2

Tiêu chí kiểm toán tính kinh tế (tiết kiệm) trong chi tiêu
từ nguồn vốn NSNN

34

3

1.3

Hiệu lực quản trị nội bộ của đơn vị

39

4


Tiêu chí kiểm toán tính kinh tế của hoạt động chi đầu tư
XDCB trong chi tiêu từ nguồn vốn NSNN

75

8

2.4

Tiêu chí đánh giá tính hiệu quả trong sử dụng, quản lý chi
tiêu từ nguồn vốn NSNN tại Bộ

78

9

2.5

Tiêu chí đánh giá tính hiệu quả trong quy trình chi tiêu
ngân sách của Bộ

79

10

2.6

Đánh giá tiêu chí kiểm toán tính hiệu lực trong chi tiêu từ
nguồn vốn NSNN


2.10

Các phát hiện qua công tác kiểm toán chi đầu tư phát

96


ix

triển (XDCB)
15

2.11

Công việc giai đoạn lập và phát hành báo cáo KTHĐ tại
KTNN

97

16

2.12

Công việc giai đoạn theo dõi, kiểm tra, thực hiện các kiến
nghị kiểm toán

100

17


quan đến nguồn vốn NSNN tại Bộ

127

21

3.5

Tiêu chí kiểm toán tính hiệu lực quản lý hoạt động để gia
tăng hiệu quả hoạt động

128


x

DANH MỤC SƠ ĐỒ

ST
T
1

Ký
hiệu

Tên sơ đồ

sơ đồ
1.1 Mối quan hệ giữa tính kinh tế, tính hiệu quả và tính hiệu



5

1.5

Trình tự của một cuộc kiểm toán tại KTNNLB Đức

58

6

2.1

Trình tự xét duyệt báo cáo kiểm toán

98

7

3.1

Quy trình xây dựng tiêu chí kiểm toán

123

8

3.2

Xây dựng nội dung KTHĐ chi tiêu từ nguồn vốn NSNN

xi

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

STT

Ký hiệu
biểu đồ

1

Tên biểu đồ

Trang

2.1

Mức độ chênh lệch số dự toán và số quyết toán chi
NSNN tại các Bộ

72

2

2.2

Mức độ chênh lệch số dự toán và số quyết toán chi
thường xuyên tại các Bộ

72

phục vụ hoạt động đắc lực của Quốc hội, Chính phủ trong thực hiện chức năng giám
sát và quyết định phân bổ nguồn lực cho chi tiêu từ nguồn vốn NSNN.
Thực tế, tại KTNN kiểm toán hoạt động đã được nâng tầm như là một loại hình
kiểm toán độc lập trong hoạt động của KTNN. Tuy nhiên, vì ra đời muộn hơn các loại
hình kiểm toán khác nên tiêu chí, nội dung, quy trình KTHĐ còn mang tính tổng
quát, chưa có các hướng dẫn chi tiết cụ thể cho KTHĐ chi tiêu từ nguồn vốn
NSNN. Chính vì vậy, việc áp dụng các chuẩn mực, quy trình kiểm toán vào thực
tiễn KTHĐ chi tiêu từ nguồn vốn NSNN chưa hiệu quả cao, mang tính tự phát và
chịu tác động từ năng lực thực tế của kiểm toán viên (KTV) được giao nhiệm vụ
kiểm toán. Bên cạnh đó, sự đòi hỏi của công chúng về công khai thông tin số liệu
kiểm toán về hiệu quả quản lý chi NSNN của các Bộ ngành. Dù đã công khai trong
nhiều nghiên cứu và báo cáo nhưng với mức độ đánh giá chi tiêu từ nguồn vốn
NSNN còn khác nhau, lượng thông tin cung cấp còn hạn chế, chưa đồng nhất do
dựa trên nhiều nguồn cung cấp tư liệu, số liệu khác nhau. Mặt khác, do sự thiếu


2

minh bạch, thiếu trách nhiệm giải trình, thiếu thông tin đáng tin cậy từ phía Nhà
nước và các cơ quan giám sát vấn đề này. KTHĐ là một trong các công cụ hữu hiệu
để đáp ứng cung cấp thông tin khách quan, toàn diện và mang lại lợi ích cho công
chúng, cho cơ quan chức năng và cho người dân trong việc thực hiện quyền giám
sát của mình đối với tính kinh tế, hiệu quả, hiệu lực việc thực hiện chính sách, Nghị
quyết của Quốc hội, CP về một nền hành chính hiệu quả.
Trong thời gian qua, lý luận về KTHĐ trong đó có KTHĐ chi tiêu từ nguồn vốn
NSNN đang được các nhà khoa học quan tâm nhưng chưa có nhiều công trình
nghiên cứu và cũng còn có nhiều quan điểm tranh luận cần tiếp tục nghiên cứu là
sáng rõ. Mặt khác, để đáp ứng nhu cầu thực tiễn và phù hợp với xu thế phát triển
của nhiều cơ quan kiểm toán tối cao trên thế giới; đẩy mạnh KTHĐ là một trong
những vấn đề quan trọng và rất cần thiết đối với KTNN. Để góp phần nâng cao hiệu

vốn NSNN tại các Bộ” là một yêu cầu của lý luận và thực tiễn kiểm toán và phù
hợp với định hướng đẩy mạnh KTHĐ trong chiến lược phát triển của KTNN đến
năm 2020. Mặt khác, nghiên cứu KTHĐ trong lĩnh vực chi tiêu ngân sách còn giúp
các cơ quan chức năng có biện pháp củng cố bền vững tài khóa, cơ cấu chi tiêu từ
nguồn vốn ngân sách hợp lý, phân bổ ngân sách chi thường xuyên và chi đầu tư
đúng mục đích… nâng cao vai trò và vị thế của KTNN, đáp ứng sự kỳ vọng của
Quốc hội, Chính phủ và nhân dân.
2.Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
Có rất nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước về KTHĐ trên các hoạt động khác
nhau. Nghiên cứu sinh (NCS) đã nghiên cứu tổng quan về các công trình nghiên cứu có
liên quan đến luận án. Ngoài các giáo trình, sách chuyên khảo, tài liệu về hệ thống chuẩn
mực kiểm toán Nhà nước cung cấp các kiến thức nền tảng về KTHĐ được thực hiện bởi
Kiểm toán nội bộ, KTNN. Còn có các nghiên cứu về xây dựng nội dung, tiêu chí, quy
trình và phương pháp KTHĐ một chương trình, vấn đề kiểm toán hoạt động cụ thể.
Để làm rõ tình hình nghiên cứu trước đó đã đạt được, những vấn đề cần tiếp tục
nghiên cứu, tác giả khái quát hóa các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài theo
nhóm và được trình bày chi tiết sau đây:
2.1. Các nghiên cứu về tiêu chí đánh giá trong kiểm toán hoạt động
Trong thời gian qua, chưa có nhiều nghiên cứu độc lập về tiêu chí kiểm toán.
Các nghiên cứu về tiêu chí kiểm toán cho KTHĐ ở khu vực công chủ yếu ở các
nghiên cứu nước ngoài. Các nghiên cứu trong nước chưa có nhiều, đa phần là các
bài báo và tham luận hội thảo.
- Nghiên cứu của tác giả Chapmam (2007): “Emerging Issues and Globai
Challenges in Public Sector Audit in the 21st Century” nhấn mạnh tính kinh tế có


4

quan hệ với tính hiệu quả khi kiểm toán ở các đơn vị công. Do đó, rất khó để phân
biệt mục tiêu kinh tế với mục tiêu hiệu quả do có sự phụ thuộc lẫn nhau giữa 2 mục


5

thực tiễn tổ chức KTHĐ cũng như đánh giá những kết quả đạt được của KTNN
trong khi xác định và vận dụng tiêu chí vào KT các dự án đầu tư công. Tuy nhiên,
đề tài mới chỉ dừng lại ở việc đánh giá xây dựng tiêu chí cho các dự án công mà
chưa đưa ra các định hướng nguyên tắc xây dựng tiêu chí và giải pháp hoàn thiện
tiêu chí trong khi vận dụng trong thực tiễn kiểm toán.
- Đề tài nghiên cứu Khoa học của KTNN do Đặng Hoàng Đạt làm chủ nhiệm đề
tài (2016):“Hoàn thiện nội dung, phương pháp đánh giá tính kinh tế, hiệu lực, hiệu
quả trong kiểm toán Ngân sách”. Đề tài đã nghiên cứu lý luận về mục tiêu, nội
dung và phương pháp kiểm toán hoạt động trong kiểm toán NSNN do KTNN thực
hiện; phân tích cơ sở, thực tiễn và đề xuất giải pháp hoàn thiện nội dung kiểm toán
hoạt động NSNN. Đề tài mới nghiên cứu về nội dung KTHĐ trong cuộc kiểm toán
NSNN, chưa đề cập đến xác định mục tiêu kiểm toán và tiêu chí kiểm toán theo nội
dung đã đề ra.
- Tài liệu hội thảo khoa học quốc gia của Kiểm toán Nhà nước (2014): “xây dựng
các tiêu chí đánh giá trong KTHĐ tại khu vực công” Hội thảo đã trình bày nhiều
tham luận về các tiêu chí đánh giá tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả trong nhiều lĩnh
vực như: lĩnh vực NSNN, đầu tư xây dựng, Ngân hàng, DNNN.... Cụ thể:
+ Tham luận “Mục đích, ý nghĩa, thực trạng và xác định tiêu chí đánh giá tính
kinh tế, hiệu lực, hiệu quả trong các cuộc kiểm toán hiện nay” của Hoàng Quang
Hàm, KTNN, năm 2013 [8]. Bài viết đưa ra một số giải pháp để phát triển bộ tiêu
chí kiểm toán hoạt động cần chú trọng vào việc ban hành hướng dẫn về xây dựng,
phát triển tiêu chí kiểm toán từ khi lựa chọn chủ đề kiểm toán, tăng cường khảo sát
thu thập thông tin từ khâu lựa chọn đề tài và phối hợp với các cơ quan bộ, ngành,
địa phương xây dựng mô hình chuẩn hay thông lệ tốt về quản lý các chương trình,
dự án làm cơ sở xây dựng tiêu chí
+ Tham luận “Thực trạng phương pháp xác định các tiêu chí đánh giá tính kinh
tế, hiệu lực, hiệu quả trong KTHĐ các đơn vị quản lý tài chính công” của Hoàng

Đứng dưới góc nhìn của người làm công tác chế độ và kiểm soát chất lượng
kiểm toán, tác giả bài báo đánh giá tổng quan về KTHĐ và hệ thống tiêu chí đánh
giá tính 3Es trong KTHĐ đang áp dụng tại KTNN. Trong đó nêu bật thực tế KTHĐ
trong các cuộc kiểm toán vẫn có những vấn đề:
Vẫn chủ yếu là kiểm toán báo cáo tài chính, chưa có hệ thống chuẩn mực
riêng, chưa có tiêu chí đầy đủ về KTHĐ
Khi tiến hành đánh giá tính hiệu quả, hiệu lực, kinh tế trong các cuộc kiểm
toán của KTNN, KTV vẫn còn lúng túng trong lập kế hoạch kiểm toán, xác định
tính trọng yếu rủi ro..., các tiêu chí kiểm toán chưa lượng hóa được, các yêu cầu của


7

tỏ chức quốc tế các cơ quan kiểm toán tối cao (INTOSAI) trong quá trình thực hiện
KTHĐ chưa được vận dụng thỏa đáng
Nhóm nghiên cứu này đã đánh giá được thực tế các phương pháp xác định các
tiêu chí đánh giá tính kinh tế, hiệu quả, hiệu lực trong các đơn vị quản lý tài chính
công thuộc các lĩnh vực: ngân sách, dự án đầu tư xây dựng công trình, chương trình
mục tiêu quốc gia. tập đoàn kinh tế, tổ chức ngân hàng.... Từ đó, phân tích các kết
quả đạt được cũng như hạn chế còn tồn tại; thảo luận và đề xuất các giải pháp hoàn
thiện. Tuy nhiên chưa có một nghiên cứu nào xây dựng bộ tiêu chí cụ thể đánh giá
trong KTHĐ chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại các Bộ do KTNN thực hiện.
2.2 Các nghiên cứu về nội dung kiểm toán trong kiểm toán hoạt động
- Trong nghiên cứu của Shan và Anand (1996) “Performance Auditing in the
Public Sector: Approaches and Isues in OECD Member Countries”chỉ ra còn nhiều
tranh cãi xem nội dung kiểm toán về trách nhiệm giải trình và cải tiến hoạt động thì nội
dung nào quan trọng hơn. Một số quan điểm ủng hộ nội dung KTHĐ nghiêng về trách
nhiệm giải trình như Glynn (1996) “Value for Money Auditing: An international Review
and Comparison”; Pollitt và cộng sự(1997,1999) “Performance Auditing and Public
Management in Five Countries”’ Lonsdale và cộng sự (2011) “Performance Auditing An Effective Force in Difficult time”. Theo các tác giả này, trách nhiệm giải trình quan

động của KTNN đối với các dự án đầu tư
- Luận án “Hoàn thiện nội dung, quy trình và phương pháp KTHĐ các dự án
xây dựng cầu đường bằng nguồn vốn nhà nước do KTNN thực hiện” của NCS Trần
Thị Ngọc Hân, Học viện tài chính, năm 2012.[16]
Đây là đề tài nghiên cứu ngoài việc hoàn thiện hệ thống được các lý thuyết
về kiểm toán hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cơ bản, còn đánh giá thực trạng
KTHĐ các dự án xây dựng cầu đường bằng nguồn vốn nhà nước do KTNN thực
hiện hết sức công phu. Từ đó hoàn thiện cụ thể về nội dung quy trình và phương
pháp KTHĐ cho các dự án này nhằm nâng cao chất lượng cho các cuộc kiểm toán
liên quan đến lĩnh vực xây dựng cơ bản sau này.
2.3 Các nghiên cứu về quy trình kiểm toán trong kiểm toán hoạt động
- Theo nghiên cứ của Barzelay và cộng sự (1996) “Performance Auditing and
the new pulic management: changing roles and strategies of central institutions”xem
xét 3 nhóm vấn đề mà SAI phải đối mặt khi lựa chọn thực hiện KTHĐ đó là: kỹ thuật,
tổ chức và chính trị. Theo ông, các SAI sẽ tránh được những chỉ trích nếu họ nhận
được sự, quan tâm hỗ trợ từ cơ quan hành pháp và cơ quan lập pháp.
-

Nghiên cứu của nhóm tác giả Elnaz Vafaei và Joe Christopher (2014):

“Operational auditing: Recognition of the flaws of this internal audit process and


9

overcoming them through a new conceptual framework” nghiên cứu việc thực hiện
KTHĐ giữa lý thuyết và thực tiễn có khoảng cách gì. Kết quả nghiên cứu chỉ ra các
vấn đề về khái niệm KTHĐ, mức độ tổ chức và nội dung cần kiểm toán là gì. Kết quả
nghiên cứu đóng góp những khái niệm mới, ứng dụng cho việc cải thiện chuẩn mực
hiện hành và thực tiễn vận dụng kiểm toán. Đồng thời mở ra các chỉ dẫn cho các

tiêu, kiến nghị các phương pháp, quy trình kiểm toán...
2.4 Nghiên cứu về KTHĐ phục vụ cho các mục đích của Chính phủ và trong
lĩnh vực công
- Trong nghiên cứu: “Performance audit:a tool for fighting corruption in the
Nigeria’s public sector administration”(2014) của Sunny Agbo và Jude A.
Aruomoage đã chỉ ra sự khác biệt giữa kiểm toán truyền thống và KTHĐ từ đó thấy
sự cần thiết phải có KTHĐ trong việc giúp chính phủ Nigeria giảm được tham
nhũng trong điều kiện kinh tế khó khăn.
- Nghiên cứu của Dalia Daujotait và Irena Macerins (2010) “development of
performance audit in public sector”chỉ ra rằng các định nghĩa của các trường phái
nghiên cứu về KTHĐ; phân tích rõ tiêu chí đánh giá tính kinh tế, tính hiệu quả và
hiệu lực khi KTHĐ công cụ thể là gì. Đưa ra kiến nghị để thực hiện phát triển kiểm
toán trong khu vực công được dựa trên lý thuyết nghiên cứu các khái niệm KTHĐ
và xây dựng mô hình nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm các tiêu chí đánh giá cụ thể.
- Luận án tiến sỹ kinh tế : “Tăng cường vai trò của KTHĐ ở VN do KTNN
thực hiện” của Vũ Văn Họa năm 2010, đã phân tích và làm rõ hơn các nghiên cứu
trước đó về KTHĐ như: đối tượng KTHĐ là toàn bộ quá trình quản lý, sử dụng các
nguồn lực và kết quả hoạt động của một tổ chức. Đồng thời chỉ ra mục tiêu của của
cuộc KTHĐ đều hướng tới việc đánh giá hoạt động của tổ chức có thực sự tiết
kiệm, hiệu quả không, có tuân thủ pháp luật không. Mặc dù luận án có hướng đến
vai trò của kiểm toán đối với khu vực công, nhưng chưa đi vào hoạt động cụ thể nào
trong khu vực công, cũng như chưa đề cập đến một đơn vị cụ thể nào; chủ yếu nhấn
mạnh đến việc cần thiết phải có kiểm toán hoạt động trong bối cảnh hiện tại.
- Nghiên cứu “the impact of performance audit the New Zealand
experience”(2013) của Nurul Athirah kết hợp nghiên cứu định lượng và nghiên cứu
định tính chỉ ra bối cảnh xuất hiện KTHĐ trong các loại kiểm toán của kiểm toán tối
cao New Zealand và phân tích được rõ hoạt động kiểm toán này trong bộ Nông nghiệp,
bộ Giáo dục, Bộ phát triển Xã hội, Bộ khoa học từ đó xây dựng các giải pháp phát
triển, hoàn thiện Kiểm toán hoạt động để phát huy vai trò của mình.
- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ :“Các giải pháp tăng cường KTHĐ của

nghiên cứu KTHĐ do KTNB thực hiện hoặc các đơn vị đặc thù như DNNN, Ngân
hàng, đầu tư xây dựng cơ bản hoặc phát triển KTHĐ do KTNN thực hiện nói chung.
Do đó, đã có nhiều công trình nghiên cứu về KTHĐ nhưng chưa có công trình nghiên cứu học thuật
nào liên quan đến chủ đề KTHĐ chi tiêu từ nguồn vốn NSNN được thực hiện bởi KTNN.
Hiện nay để thực hiện nghiên cứu KTHĐ trong một lĩnh vực cụ thể như hoạt
động chi tiêu từ nguồn vốn NSNN còn gặp nhiều thách thức và là khoảng trống lớn cần


12

được hoàn thiện trên các khía cạnh: chuẩn mực hướng dẫn thực hiện, nội dung kiểm
toán, quy trình, mẫu biểu, hồ sơ kiểm toán và phương pháp kiểm toán.... Đối với
KTHĐ, các khuôn khổ pháp lý nghề nghiệp, sổ tay hướng dẫn cũng như phương pháp
chuyên môn nghiệp vụ còn chưa đảm bảo tính thống nhất, khoa học. KTHĐ còn tập
trung vào khâu hậu kiểm trong khi loại hình này có thể kiểm tra, đánh giá tính kinh tế,
hiệu quả và hiệu lực trước và trong quá trình quản lý, sử dụng nguồn vốn NSNN. Mặt
khác, hệ thống văn bản pháp lý của Nhà nước ban hành liên quan đến chi tiêu từ nguồn
vốn Ngân sách thường xuyên có sự điều chỉnh bổ xung, chưa đồng bộ dẫn đến việc
đánh giá tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả còn gặp khó khăn do liên quan đến nhiều
hoạt động chi và đối tượng cũng như phạm vi chi còn rộng....
Như vậy, việc nghiên cứu đề tài “Kiểm toán hoạt động đối với chi tiêu từ nguồn
vốn NSNN tại các Bộ” là vấn đề cấp thiết, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn ở nước ta
trong giai đoạn hiện nay cũng như trong tương lai lâu dài.
3. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài luận án
Mục tiêu nghiên cứu chủ yếu của luận án nhằm đề xuất các giải pháp phù hợp
để hoàn thiện KTHĐ đối với chi tiêu từ nguồn vốn NSNN tại các Bộ, đáp ứng yêu
cầu thực tiễn xây dựng “chính phủ kiến tạo”, hội nhập và phát triển cùng với nền tài
chính quốc gia minh bạch.
Để đạt được các mục tiêu này thì luận án hướng đến các mục tiêu cụ thể sau:
- Hệ thống hóa và phân tích làm rõ các lý luận cơ bản về KTHĐ như các tiêu