Tiết 117
HỘI THOẠI
(tiếp theo)
I/ Mục tiêu cần đạt:
- Hiểu được khái niệm lượt lời và cách vận dụng trong giao tiếp.
II. Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1. Kiến thức :
- Khái niệm lượt lời.
- Việc lựa chọn lượt lời góp phần thể hiện thái độ và phép lịch sự trong giao tiếp.
2. Kỹ năng
a. Kĩ năng chuyên môn:
- Xác định được các lượt lời trong các cuộc thoại.
- Sử dụng đúng lượt lời trong giao tiếp.
b. Kĩ năng sống:
- Ra quyết định: lựa chọn cách sử dụng sự luân phiên lượt lời để giao tiếp đạt hiệu
quả.
- Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm cá nhân
về cách lựa chọn các lượt lời trong hội thoại.
3. Thái độ :
- Ý thức thực hiện các lượt lời trong khi giao tiếp,
III/ Chuẩn bị:


1. Giáo viên: Nghiên cứu SGK, SGV, chuẩn kiến thức, giáo dục kĩ năng sống và
các tài liệu liên quan, bảng phụ, phiếu học tập.
2. Học sinh: Đọc SGK, soạn bài theo định hướng SGK và sự hướng dẫn của GV.
IV/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học:
* Hoạt động 1: Khởi động
1. Ổn định lớp: Ts: 18
Vắng:
2. Kiểm tra bài cũ:

( B cụ: 6 ln ; Hng: 2 ln )
? Em hóy c li cỏc ln núi ca mi nhõn vt ?
- Các lợt lời của bà cô:
+ Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với
mẹ mày không?
+ Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có nh
dạo trớc đâu!
+ Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạycho tiền tàu...
+ Vậy mày hỏi cô Thông....
+ Mấy lại rằm tháng tám này là giỗ đầu cậu
mày...
- Các lợt lời của bé Hồng:
+ Không!cháu không muốn vào...
+ Sao cô biết mợ cháu có con?
- Gv: C Hng v b cụ u cú quyn c núi v ó thc
hin quyn núi ca mỡnh. B cụ núi 6 lt, Hng núi 2 lt.
Cn c vo s ln mi nhõn vt núi trong cuc hi thoi,
ngi ta xỏc nh c s lt li ca mi nhõn vt.


? Vậy em hiểu lượt lời là gì ?
- H/s phát biểu  gv chốt ý
- Gv yêu cầu 2 h/s thực hiện một đoạn hội thoại theo chủ đề
tự chọn  xác định vai xã hội và lượt lời.

 Ghi nhớ: ý 1 (sgk /
102 )

- Gv chuyển ý: Trong cuộc thoại, ta cần sử dụng lượt lời như
thế nào cho phù hợp với đối tượng và mục đích giao tiếp? 

no ú.
* Gv ỏp dng cho h/s lm bi tp 3
- H/s c on vn nờu xut x, ni dung ca on vn
? Xỏc nh nhõn vt tham gia hi thoi? Mi ngi núi my
lt?
Bà mẹ ngời con.
Mẹ: 2 lợt lời.
Con: im lặng.
? Cú my ln nhõn vt tụi im lng khụng núi? (2 ln)
? S im lng ú th hin thỏi , tõm trng gỡ?
( Ng ngng xỳc ng vỡ khụng ng by lõu nay mỡnh ganh t
vi em m em vn luụn yờu thng mỡnh Xu h, õn hn
vỡ thúi xu ca mỡnh )
? n õy, em rỳt ra c lu ý gỡ khi s dng lt li?
- Để giữ lịch sự, cần tôn trọng lợt lời của ngời
khác, tránh nói tranh lợt lời, cắt lời hoặc chêm
vào lời ngời khác.
- Nhiều khi, im lặng khi đến lợt lời của mình


còng lµ mét c¸ch biÓu thÞ th¸i ®é.
- H/s đọc ghi nhớ ý 2,3 (sgk)
- Gv củng cố: Hằng ngày mỗi chúng ta trong mọi hoạt động
thường giữ vị trí xã hội khác nhau. Vị trí đó gọi là vai xã hội.
Vai xã hội được xác định bằng quan hệ xã hội. Mối quan hệ
này thể hiện rõ trong sự xưng hô, tinh tế hơn là trong lời nói.
Chính vai xã hội chi phối lời nói. Chỉ có người tham gia hội
thoại mới có quyền được nói và mới có lượt lời. Điều quan
trọng là khi dùng lượt lời phải đúng lúc để đảm bảo cuộc
thoại diễn ra trong không khí lịch sự. Có vật cuộc thoại mới


1

Bài 1: Tính cách các nhân
vật:
- Cai lệ, người nhà lí
trưởng: hống hách, cậy
quyền, tàn bạo, cục cằn thô
lỗ.
- Chị Dậu: đảm đang,
mạnh mẽ, giàu sức phản
kháng đấu tranh.


? Kẻ duy nhất ngắt lời người khác là ai?
Cai lÖ

- Anh Dậu: cam chịu, yếu
đuối.

? Nhận xét tính cách mỗi nhân vật?
- Cai lệ, người nhà lí trưởng: hống hách, cậy quyền, tàn bạo,
cục cằn thô lỗ.
- Chị Dậu: đảm đang, mạnh mẽ, giàu sức phản kháng đấu
tranh.
- Anh Dậu: cam chịu, yếu đuối.
- H/s nêu yêu cầu bài tập 2
? Đoạn trích có mấy nhân vật ? Sự chủ động tham gia cuộc
thoại của chị Dậu và cái Tí phát triển ngược chiều nhau như
thế nào? (chú ý số lượt lời của mỗi nhân vật theo thời gian

nghe theo lời mẹ.
sợ hãi và đau buồn, ít nói
hẳn đi, còn chị Dậu phải nói
c/ Việc tác giả tả cái Tí hồn nhiên kể lể với mẹ những việc nó để thuyết phục cả 2 đứa con


làm càng làm cho chị Dậu đau lòng khi phải bán đứa con hiếu nghe lời mẹ.
thảo. Mặt khác nó càng tô đậm thêm nỗi bất hạnh sắp giáng
c- Việc tác giả tả cái Tý hồn
xuống đầu Tí.
nhiên kể lễ với mẹ những
? Qua bài tập 1 và 2, em thấy các cuộc thoại thường gặp ở
việc nó đã làm, khuyên bảo
kiểu văn bản nào? Có tác dụng gì?
thằng Dần để phần những
củ khoai to hơn cho bố
( Văn tự sự  nhân vật bộc lộ tính cách  bài văn thêm sinh mẹ, hỏi thăm mẹ... càng
động )
làm cho chị Dậu đau lòng
khi buộc phải bán đứa con
hiếu thảo, đảm đang như
vậy và càng làm tô đậm nỗi
bất hạnh sắp giáng xuống
đầu cái Tý.

4. Củng cố:
- KTDHTC: Trình bày một phút
? Thế nào là lượt lời trong hội thoại?
5. Hướng dẫn về nhà:
- KTDHTC: Giao nhiệm vụ