GIÁO ÁN NGỮ VĂN 10
CHÓ SÓI VÀ CỪU TRONG THƠ NGỤ NGÔN CỦA LAPHÔNG TEN
A. Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- Hiểu được tác giả bài nghị luận văn chương đã dùng biện pháp so sánh hình
tượng con cừu và con chó sói trong thơ ngụ ngôn của La Phông Ten với những
dòng viết về hai con vật ấy của nhà khoa học Buy – phông nhằm làm nổi bật
đặc trưng của sáng tác nghệ thuật.
B. Tổ chức các hoạt động dạy và học
1. Ổn định
2. Kiểm tra :
- Viết 10 phút: Trình bày bố cục của văn bản chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới.
Liên hệ bản thân.
3. Bài mới
Hoạt động của thầy
Hoạt động
Mục tiêu cần đạt
của trò
- GV giới thiệu ngắn gọn về La Phông
I. Đọc- Tìm hiểu chung
Ten (1621 – 1695)
1. Tác giả:
- GV gọi hs đọc nhanh bài ngụ ngôn qua HS suy nghĩ - H.Ten là một triết gia người Pháp
- Theo em, vì sao có thể đặt cho văn bản
cái tên ấy?
- Tên ấy nêu được nội dung chính của
văn bản: bình luận về chó sói và cừu
trong thơ ngụ ngôn của La Phông ten.
- Nếu cần một nhan đề khác cho văn bản
này thì em sẽ có những tên nào?
+ Chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của
La Phông ten và trong ghi chép của Buyphông.
- Nhà thơ La Phông Ten và nhà khoa học
Buy Phông nhìn nhận chó sói và cừu như
thế nào?
- Chó sói và cừu trong cách nhìn của nhà
khoa học và nhà thơ...
- Vì sao văn bản này gọi là văn bản nghị
2. Văn bản
luận văn học ?
- Thể loại: nghị luận văn học
Hoạt động của thầy
Hoạt động
Mục tiêu cần đạt
của trò
- Dưới mắt nhà khoa học Buy
bản, GV tổng kết lại.
Phông: “Chúng thường tụ tập... làm
theo”
- Từ đó, Buy Phông nêu bật đặc điểm nào
Cừu là con vật đần độn, sợ hãi,
của cừu ?
thụ động, không biết trốn tránh
Hoạt động của thầy
Hoạt động
Mục tiêu cần đạt
của trò
- Nhận xét của Buy Phông về cừu có
hiểm nguy.
đáng tin cậy không? Vì sao?
Đáng tin, vì Buy Phông đã dựa trên
lành, nhút nhát, không hại ai.
Tìm chi tiết minh hoạ ?
+ Gặp chó sói, cừu gọi “bệ hạ”, xưng “kẻ
Hoạt động của thầy
Hoạt động
Mục tiêu cần đạt
của trò
hèn này”
+ Ra sức thanh minh cho mình chứng tỏ
vô tội
- Không uống nước ở dòng suối
- Không nói xấu sói vì chưa ra đời
- Không có anh em.
Thế nhưng cừu vẫn bị chó sói tha vào
rừng ăn thịt.
- Qua cuộc đối thoại với chó sói, em cảm HS suy nghĩ Ngoài những đặc tính trên, cừu
nhận được gì về cừu non? Trong cái nhìn trả lời.
còn là con vật dịu dàng, tội nghiệp,
của La Phông ten, cừu cóp hải là con vật
đáng thương, tốt bụng, giàu tình
đần độn và sợ hãi không? Vì sao?
Hoạt động
Mục tiêu cần đạt
của trò
mẹ cho con bất chấp nguy hiểm.
3. Hình tượng chó sói trong cái nhìn
2. Hình tượng chó sói trong con
của Buy Phông và La Phông ten
mắt của nhà thơ và của nhà khoa
- Tóm tắt những ghi chép của Buy Phông
học
về chó sói ? ở đây Buy phông đã nhìn
a. Nhà khoa học
thấy những đặc điểm nào của chó sói?
- “Thù ghét mọi sự kết bè kết bạn...
- Tình cảm của ông đối với con vật này
tính hư hỏng”
Hoạt động
Mục tiêu cần đạt
của trò
- Làm đục nước nguồn trên (dù cừu uống
nước nguồn dưới).
- Nói xấu ta ngăm ngoái (dù khi đó cừu
- Tính cách phức tạp: độc ác mà
còn chưa sinh)
khổ sở, trộm cướp bất hạnh, vụng
- Anh của cừu nói xấu (dù cừu chỉ có một
về, gã vô lại thường xuyên đói
mình...)
meo, bị ăn đòn, bị truy đuổi, đáng
- Chó sói đói meo, gầy giơ xương đi
ghét và đáng thương.
kiếm mồi. Gặp chú cừu non đang uống
Tàn bạo và đáng thương.
vừa đáng theơng (đó là một tên
trộm cướp, nhưng khốn khổ và bất
hạnh).
- Cách cảm nhận chân thực và gợi
cảm xúc, vừa ghê sợ, vừa thương
cảm.
? Em nghĩ gì về cách cảm nhận này ?
? Trong hai cách nhìn nhận trên về loài
vật, em thích cách nhìn nhận nào hơn?
Vì sao?
HS tự bộc lộ
? Tác giả đã bình luận về 2 cách nhìn ấy HS suy nghĩ 3. Sự sáng tạo của nhà nghệ sĩ
như sau: “Nếu nhà bác học... nên hóa trả lời.
rồ”
- “Đầu óc phóng khoáng”: suy nghĩ
? Em hiểu “đầu óc phóng khoáng” hơn
tưởng tượng không bị gò bó, khuôn
của nhà thơ như thế nào?
phép theo định kiến.
? Nhà thơ đã thấy và hiểu về con sói
- Nhà thơ đã thấy và hiểu con sói là
? Em hiểu như thế nào về lời bình luận
- Nhà nghệ thuật thường cảm nhận
sau đây của tác giả:
và xây dựng những tính cách như
- Buy phông dựng một vở kịch về sự độc
thế trong tác phẩm. Điều này làm
ác?
thành tính chân thực của sự phản
ánh bằng nghệ thuật
? La Phông ten dựng hài kịch về sự ngu
- Buy Phông nhìn thấy kẻ ác thú
ngốc?
khát máu trong con sói đã gieo họa
cho những con vật yếu hèn để mọi
người ghê tởm và sợ hãi loài vật
này.
?Theo em, Buy Phông đã tả hai con vật
bản một cách chính xác dựa trên
quan sát, nghiên cứu, phân tích để
khái quát những đặc tính cơ bản
của từng loài vật, làm cho người
đọc thấy rõ đặc trưng cơ bản của
hai loài vật.
- Nhà nghệ sĩ dựa trên một số đặc
tính cơ bản của loài vật, đồng thời
nhân hóa loài vật như con người.
Người nghệ sĩ tả với sự quan sát
tinh tế, nhạy cảm trái tim, trí tưởng
tượng phong phú. Mục đích là để
xây dựng hình tượng nghệ thuật
(cừu con đáng thương, chó sói độc
ác, đáng ghét.
Cùng viết về những đối tượng
giống nhau mà hai cách viết hoàn
toàn khác nhau, từ đó nêu bật đặc
trưng sáng tác nghệ thuật.
HS suy nghĩ 4. Nghệ thuật nghị luận của H.ten
? Từ cách viết của La phông ten, tác giả trả lời.
- Phân tích, so sánh, đối chiếu hai
so sánh sự khác biệt giữa hai cách viết
cách nhìn khác nhau về cùng một
của Buy phông và La phông ten nhằm
- Nhà nghệ thuật có cái nhìn về
nhân vật phóng khoáng hơn nhà
khoa học.
- Trong khi phản ánh nhân vật, nhà
nghệ thuật thường bộc lộ thái độ
qua cảm xúc.
- Nhân vật trong tác phẩm văn học
Hoạt động của thầy
Hoạt động
Mục tiêu cần đạt
của trò
thường là những tính cách phức
tạp.
- Do đó, nghệ thuật có thể phán ánh
đời sống một cách chân thực và xúc
động.
? Ghi nhớ trong sgk giúp em hiểu gì về
- Quan sát và xúc cảm để có thể
văn bản “chó sói và cừu trong thơ ngụ
cảm nhận và miêu tả đối tượng như
Hoạt động của thầy
Hoạt động
của trò
được xem ?
4. Dặn dò về nhà:
Học thuộc ghi nhớ, chuẩn bị bài: Con cò
Mục tiêu cần đạt