GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10
Tiết 67,68:

TÌNH CẢNH LẺ LOI CỦA NGƯỜI CHINH PHỤ
(Trích: Chinh phụ ngâm)
Nguyên tác chữ Hán: Đặng Trần Côn
Bản điễn Nôm: Đoàn Thị Điểm

A. Mục tiêu bài học
Giúp HS:
- Học sinh nắm được khái quát về tác phẩm chinh phụ ngâm, gtrị ndung và gtrị nghệ
thuật
-Đánh giá đóng góp của tác phẩm cho nền VH trung đại thế kỷ XVIII
-Tâm trạng đau đớn xót thương của người chinh phụ
B.Phương tiện thực hiện
-SGK, SGV, Thiết kế bài học
C.Cách thức tiến hành
GV tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các phương pháp gợi tìm kết hợp với các hình
thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi.
D.Tiến trình dạy học
1.Ổn định tổ chức
2.Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Em hãy cho biết ấn tượng của em về Trương Phi trong đoạn trích “Hồi trống
Cổ Thành”
Trả lời: - HS tự trả lời những suy nghĩ của bản thân
- GV nhận xét và đánh giá


3. Bài mới
Hoạt động của GV&HS



-GVMR: đọc tác phẩm ta thấy
như màn kịch, có đỉnh điểm, có

-Có tài năng, lấy chồng rất muôn năm 37 tuổi

tháo gỡ: khéo léo kết hợp miêu

3-Tác phẩm chinh phụ ngâm:

tả tâm lý và đối thoại

-Gtrị ndung: thể hiện nội tâm của người chinh phụ
khi có chồng đi lính, nỗi khát khao mong đợi
-Gtrị nghệ thuật: Bút pháp tự sự và trữ tình

*Hoạt động2: Hướng dẫn tìm

II-Đoạn trích: “Tình cảnh lẻ loi của người chinh

hiểu đoạn trích “Tình cảnh lẻ loi

phụ”

của người chinh phụ”

1-Đọc: sgk

-Đọc: sgk (y/c học sinh )


mục đích, vô nghĩa của chinh phụ cốt chỉ để biểu lộ

-Tâm trạng nhớ nhung được thể

tâm trạng cô đơn lẻ loi của nàng. Nỗi lòng không

hiện cụ thể ntnào?

biết san sẻ cho ai!
-Điệp ngữ bắc cầu “đèn biết chăng - đèn có biết”
đã và sẽ là một biện pháp nghệ thuật phổ biến trong

-Âm điệu thơ triền miên và lối
điệp ngữ liên hoàn

đoạn trích và trong toàn khúc ngâm.(Có thể nói
thêm hình ảnh của đoạn dưới non Yên, bằng trờitrời thăm thẳm..) diễn tả tâm trạng buồn lê thê
trong thời gian và không gian dường như không
bao giờ dứt
+“đèn biết chăng - đèn có biết”đay còn là sự kết

-Trong câu thơ tiếp theo xuất

hợp việc sử dụng câu hỏi tu từ nhằm làm lời than

hiện hình ảnh gì? H/ảnh ấy gây

thơ, nỗi khắc khoải đợi chờ và hi vọng trong nàng

ấn tượng ntnào?


của người chinh phụ?

người vợ trẻ xa chồng đã thao thức suốt cả đêm.
+Bóng cây hoè ngoài sân, trong vườn ngắn rồi dài,

-Em hãy so sánh khung cảnh lúc
này khác gì so với khổ đầu?
phụ ntnào?

dài rồi lại ngắn. (thưòi gian của xa cách và nhớ
thương –thời gian tâm trạng –một khắc, một giờ
dàin hư một năm.
+Cụ thể hoá mối sầu như niên (dằng dặc)
+Các từ: gượng, gảy, soi, đốt.. gắn liền với các đồ

-Bút pháp tả cảnh ngụ tình được

vật như đàn, hương, gương- những thú vui tao nhã,

thể hiện trong bức tranh này như những thói quen trang điểm củan gười phụ nữ trẻ
thế nào?
bây giờ tiến hành miễn cưỡng, gượng gạo
(+) Đốt hương để tìm sự thanh thản mà hồn lại mê
+Lấy dẫn chứng cụ thể?

man, bấn loạn
(+)Soi gương mà không cầm được nước mắt
(+)Dây đàn, phín đàn chỉ nhắc cảnh chia li và nỗi


trường của người chồng, cung

-Tâm trạng người chinh phụ được miêu tả 1 cách

được gợi đến để làm gì?

trực tiếp
+Nỗi nhớ triền miên trong thời gian ''đằng đằng''
được cụ thể hoá bằng độ dài không gian''đường
lên...''
+Đất trời dường như bao la đến vô hạn
''xa thẳm": không có đích, ''đau đáu'' trăn trở không
sao gỡ ra được
->Tâm trạng của ngừơi chinh phụ được miêu tả
trong quá trình phát triển

+Tâm trạng của người chinh phụ ->Càng làm cho khung cảnh thêm hoang vắng
ra sao?

=>Hình ảnh người chinh phụ chìm sâu trong tâm
trạng cô đơn, vò võ, lẻ loi chiếc bóng thao thức
suốt 5 canh: nhớ nhung, sầu muộn, lo lắng, day dứt

+Tâm trạng đó có sự biến

->Khao khát âm thanh mãnh liệt được hưởng hạnh

chuyển hay không?

phúc ái ân đôi lứa của người chinh phụ. Mối sầu