GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 11
THAO TÁC LẬP LUẬN BÁC BỎ

I. Mục tiêu bài học :
1.Kiến thức: Biết được mục đích yêu cầu của thao tác lập luận bác bỏ; Cac
cách bác bỏ; Yêu cầu sử dụng thao tác lập luận bác bỏ ; Một số vấn đề xã hội
và văn học.
2.Kĩ năng: Nhận diện và chỉ ra tính hợp lí, nét đặc sắc của các cách bác bỏ
trong các văn bản. Viết đoạn văn, bài văn bác bỏ một ý kiến (về vấn đề xã
hội hoặc văn học) với các cách bác bỏ phù hợp.
3.Thái độ: Có ý thức sử dụng tháo tác lập luận bác bỏ để đấu tranh chống lại
cái sai, baoe vệ cái đúng trong khoa học cũng như trong cuộc sống.
II. Chuẩn bị:
G: sgk ; sgv giáo án ;
H: sgk ; Bài soạn theo hệ thống cây hỏi trong sgk ; sơ đồ KWL
III.Tiến trình tổ chức các hoạt động:
HĐ I: Kiểm tra bài cũ:
HĐ II: Giới thiệu bài mới:
HĐ III: Bài mới:

HĐ của G

HĐ của H

Nội dung cần đạt


HĐ của G

HĐ của H



lại, tranh

những cách lập luận

luận để

không logic, phản khoa

bác bỏ ý

học…) thì các em sẽ

kiến sai

làm gì ?

trái đó.
1.Khái niệm:

- Em hãy cho biết thế

Trả lời

nào là bác bỏ ?
- Vậy có phải bất cứ
hoạt động bác bỏ nào
cũng được coi là một
lập luận bác bỏ không ?


kiến đúng của mình để thuyết phục
Trả lời

như trong các văn bản

người nghe (người đọc).

nghị luận , ta dùng thao

2. Mục đích: Trong cuộc sống cũng

tác bác bỏ nhằm mục

như trong các văn bản nghị luận,

đích gì ?

thường song song tồn tại những quan
niệm đúng đắn, khách quan, trung
thực và những quan niệm lệch lạc,
phiến diện, chủ quan; do đó chúng ta
thường phải sử dụng thao tác bác bỏ
nhằm phê phán cái sai để bảo vệ chân
lí của đời sống và chân lí của nghệ

- Để bác bỏ thành công,

thuật.

chúng ta cần đạt được


nghị luận sinh động,

trung thực để tăng tính thuyết phục.

hấp dẫn và tăng tính

+ Thái độ thẳng thắn nhưng cẩn

tuyết phục.

trọng, có chừng mực, phù hợp với
hoàn cảnh và đối tượng tranh luận.

G gọi H đọc ngữ liệu
trong sgk. G yêu cầu H

II. Cách bác bỏ:

thảo luận nhóm và trình

1.Ngữ liệu: sgk/24.

bày kết quả.
Đọc ngữ
liệu.
- Tác giả Đinh Gia

2. Phân tích ngữ liệu:


- Cách bác bỏ:
+ sử dụng linh hoạt các kiểu câu hỏi
tu từ, câu trần thuật, câu cảm thán…
+ Câu văn bác bỏ: Không thế đâu
+ Bác bỏ:
 Chỉ ra những dẫn chứng thiếu
cơ sở: “tác giả có dẫn ….thần
kinh” ; khiếu ảo giác của N.Du
; khẳng định N.Du trông thấy
ma….
 So sánh N.Du với Pa-xcan; so
sánh trí tưởng tượng của N.Du
với trí tưởng tượng của các thi
sĩ nước ngoài.

- Ở ngữ liệu 2, Tác giả
Nguyễn An Ninh đã bác

 Phủ nhận ý kiến sai lầm bằng
tác phẩm “Truyện Kiều”.

bỏ ý kiến nào ? Đó là

* Ngữ liệu 2:

luận điểm hay luận cứ

- Ý kiến bị bác bỏ: vì tiếng nước

hay lập luận.

lệch: “Phải quy… của con người”.
* Ngữ liệu 3:
- ý kiến bị bác bỏ: Tôi hút, tôi bị
bệnh, mặc tôi -> Luận điểm sai trái.

- Ý kiến bị bác bỏ .

- Cách bác bỏ: phản bác trực tiếp

cách bác bỏ.

bằng cách phân tích tác hại ghê gớm
của việc hút thuốc lá và nêu dẫn
chứng cụ thể.
3. Bài học:
- Các cách thức bác bỏ: luận điểm.

- Qua tìm hiểu 3 ngữ
liệu trên, em hãy cho

Trình bày

luận cứ và lập luận.


HĐ của G

HĐ của H

biết: có các cách thức

G hướng dẫn H tự làm
các phần còn lại.

- Giọng văn: dứt khoát, chắc nịnh.
Bài tập 2:
- Đây là một quan niệm sai lệch về

G gợi ý H làm bài tập 2:
Nêu ý kiến của em về
câu nói “Không kết
ban…’;
Cách bác bỏ ; giọng
văn.

kết bạn trong học sinh.
- Phân tích nguyên nhân học yếu của
bạn: lười học, vì sức khỏe, vì hoàn
cảnh gia đình….
- Chỉ ra nguyên nhân và tác hại của
quan niệm sai lệch trên => khẳng
định, có nhiều bạn học yếu nhưng
vẫn cố gắng vươn lên .


HĐ của G

HĐ của H

Nội dung cần đạt
- Lấy dẫn chứng : những đôi bạn học