CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số: …….
1. Tên sáng kiến:
Một số giải pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 5 ở trường Tiểu học,
năm học 2018 – 2019.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giải pháp tác nghiệp trong Giáo dục
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
* Nhiệm vụ được giao: Giáo viên chủ nhiệm lớp 5B.
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết.
Kĩ năng sống là một trong những khái niệm được nhắc đến nhiều trong
thời đại ngày nay. Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh là một việc làm hết sức
cần thiết của xã hội, các em không chỉ biết học giỏi về kiến thức mà còn phải
được tôi luyện những kĩ năng sống qua đó tạo cho các em một môi trường lành
mạnh, an toàn, tích cực, vui vẻ. Việc giáo dục kĩ năng sống ngay từ lớp nhỏ sẽ
rút ngắn thời gian để trang bị cho các em vốn kiến thức, kĩ năng, giá trị sống để
làm hành trang bước vào đời. Chính vì vậy tôi mạnh dạn đưa ra giải pháp “Một
số giải pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 5 ở trường Tiểu học, năm học
2018 – 2019.”
*Ưu điểm:
- Giáo viên nhiệt tình, có tâm huyết với nghề, bên cạnh kiến thức về
chuyên môn nghiệp vụ còn có kiến thức về tâm sinh lý học sinh tiểu học. Một số
giáo viên luôn quan tâm giáo dục kĩ năng sống cho các em.
- Học sinh đa số ngoan, chăm chỉ.
- Nhiều phụ huynh quan tâm đến việc học và rèn luyện của con em mình.
*Nhược điểm:



2


(i) Giải pháp 1: Xác định các yêu cầu giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
lớp 5.
(ii) Giải pháp 2: Xác định những kĩ năng cơ bản cần dạy cho học sinh.
(iii) Giải pháp 3: Rèn kĩ năng sống qua các tiết sinh hoạt lớp, hoạt động
giáo dục, vui chơi.
(iv) Giải pháp 4: Rèn kĩ năng sống qua việc tích hợp vào các môn học.
(v) Giải pháp 5: Phối hợp với gia đình, nhà trường, cộng đồng rèn luyện
các kĩ năng sống cơ bản cho các em.
3.2.2.2. Triển khai giải pháp:
(i) Giải pháp 1: Xác định các yêu cầu giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
lớp 5.
Bám sát vào nội dung của giáo dục kĩ năng sống và vận dụng linh hoạt
các nội dung của giáo dục kĩ năng sống tuỳ theo từng hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp và điều kiện cụ thể của từng môn học.
Xác định rõ các kĩ năng sống cần hình thành và phát triển cho học sinh
để tích hợp vào nội dung của hoạt động giáo dục.
Tạo ra động lực cho học sinh, làm cho học sinh tham gia một cách tích
cực vào quá trình hình thành kĩ năng sống nói chung và các kĩ năng giải quyết
vấn đề, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng tự nhận thức về bản thân, kĩ năng ứng
phó với căng thẳng, kĩ năng kiểm soát cảm xúc, kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ ...
(ii) Giải pháp 2: Xác định những kĩ năng cơ bản cần dạy cho học sinh.
Cần tập trung rèn luyện cho các em 2 nhóm kĩ năng sống sau đây:
* Nhóm kĩ năng giao tiếp – hòa nhập cuộc sống:
- Các em biết giới thiệu về bản thân, về gia đình, về trường lớp và bạn bè,
thầy cô giáo.
- Biết chào hỏi lễ phép ở trường, ở nhà và ở nơi công cộng.
- Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi. Thực tế trong nhà trường, thông qua môn

người tốt, việc tốt trong tập thể để học sinh noi theo. Tuyên dương, khích lệ kịp
thời những học sinh có những việc làm hay, cử chỉ đẹp. Đặc biệt đối với những
học sinh thường hay vi phạm đạo đức thì giáo viên phải luôn gần gũi, quan tâm,
tạo mọi điều kiện giúp đỡ. Khi các em mắc phải lỗi lầm cần tìm hiểu nguyên
nhân, phân tích, để các em nhận ra khuyết điểm và có hướng sửa chữa. Mặt
khác cần phân công một chức trách hoặc một nhiệm vụ nào đó vừa sức và phù
4


hợp với cá tính và năng lực của em đó trong tập thể để các em phấn khởi. Khi
các em có những biểu hiện tiến bộ, cách ứng xử hay, một cử chỉ đẹp thì giáo
viên cần phải động viên khuyến khích kịp thời dù tiến bộ là rất nhỏ.
Ngay từ đầu năm học, tôi đã phát động các phong trào: Nói lời hay
làm việc tốt qua cách ứng xử lễ phép như biết đi thưa về trình, chào hỏi những
người lớn tuổi, biết xin lỗi khi có khuyết điểm, cảm ơn khi được tặng quà, vui vẻ
hoà nhã với bạn bè, lễ phép với thầy cô và những người lớn tuổi,... tổng kết vào
các tiết sinh hoạt lớp. Tôi theo dõi hằng ngày, các em có biểu hiện tốt thì ghi
vào sổ tay, trong tiết sinh hoạt cuối tuần cho các em bình chọn những bạn thực
hiện tốt sẽ được tặng một phần quà nhỏ. Các em rất vui và hãnh diện khi được
nhận món quà của cô giáo tặng. Đây là một hình thức động viên về tinh thần rất
giá trị và hiệu quả, các em sẽ nhanh nhẹn hơn, có đạo đức tốt hơn, mạnh dạn
hơn trong giao tiếp, tự tin hơn trong cuộc sống.
Giáo viên cần khuyến khích các em vào thư viện đọc sách, báo. Thông
qua những câu chuyện, những bài thơ, bài báo để rèn luyện đạo đức, giúp các
em hoàn thiện mình, biết yêu thương bạn bè, yêu thương con người. Tạo hứng
thú cho các em qua các câu chuyện, bài văn, bài thơ,... gợi mở tính tò mò, ham
học hỏi, phát triển khả năng thấu hiểu ở các em.
Rèn kĩ năng tự phục vụ, biết lao động vừa sức, biết trang trí lớp học xanh sạch - đẹp, giúp các em yêu trường, yêu lớp hơn.
Bản thân đã hướng dẫn các em trồng cây xanh và chăm sóc cây xanh
hàng ngày. Tổ chức cho các em chăm sóc vườn hoa cây cảnh giúp học sinh rèn

tĩnh và tự tin.
* Rèn kĩ năng sống qua môn Đaọ đức.
Ở môn Đạo đức, để các chuẩn mực đạo đức, pháp luật xã hội trở thành
tình cảm, niềm tin, hành vi và thói quen cho học sinh, giáo viên phải sử dụng
phương pháp dạy học đổi mới theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng
tạo của học sinh.
Tổ chức cho học sinh thực hiện các hoạt động học tập phong phú, đa
dạng như: kể chuyện theo tranh; quan sát tranh ảnh, băng hình, tiểu phẩm;
phân tích, xử lí tình huống; chơi trò chơi, đóng tiểu phẩm, múa hát, đọc thơ, vẽ
tranh. Sử dụng nhiều phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực như: học theo
nhóm, đóng vai, trò chơi. Thông qua việc sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy
6


học tích cực đó, học sinh đã được tạo cơ hội để thực hành, trải nghiệm nhiều kĩ
năng sống cần thiết, phù hợp với lứa tuổi.
Ví dụ: Khi dạy môn Đạo đức bài: "Em là học sinh lớp 5", "Em yêu Tổ
quốc Việt Nam" tôi tổ chức cho các em đóng vai, thảo luận nhóm. Tôi cho các
em đứng thành vòng tròn đóng vai, giới thiệu, bày tỏ ý kiến. Lúc đầu các em rất
e ngại không tự tin khi đóng vai, bày tỏ ý kiến trước lớp nhưng tôi đã kịp thời
nhắc nhở các em những điều cần chú ý trong khi giao tiếp, cộng thêm một môi
trường hòa đồng thân thiện nên các em đã thực hiện rất tốt. Các em làm việc tích
cực, vui vẻ, tự mỗi em nói được tiếng nói, suy nghĩ của mình với bạn bè, với
thầy cô một cách tự tin, mạnh dạn.
Ví dụ: Trong bài "Hợp tác với những người xung quanh" giáo dục học
sinh kĩ năng hợp tác với bạn bè và mọi người xung quanh trong công việc
chung. Việc sinh hoạt theo nhóm tạo môi trường làm việc thân thiện, giúp các
em cải thiện hành vi giao tiếp thông qua các hoạt động trao đổi diễn ra thường
xuyên. Các em trở nên thân thiện, từ đó giúp bầu không khí học tập, lao động trở
nên sôi động hơn. Tham gia sinh hoạt theo nhóm giúp các em hưng phấn hơn

không an toàn, những hành vi xâm hại tình dục từ đó các em có kĩ năng ứng phó
khi rơi vào tình huống có nguy cơ bị xâm hại, xác định được địa chỉ tin cậy để
tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần. Đó là những kĩ năng cần thiết giúp các em biết tự
bảo vệ bản thân mình.
(v) Giải pháp 5: Phối hợp với gia đình, nhà trường, cộng đồng rèn luyện
các kĩ năng sống cơ bản cho các em.
- Giáo dục kỹ năng sống không phải chỉ là công việc của giáo viên, nhà
trường mà là của cả xã hội, cộng đồng. Vì vậy phải kết hợp cả gia đình, nhà
trường và xã hội mới mong đào tạo được học sinh phát triển toàn diện.
- Giáo viên cần giúp phụ huynh nắm được các kĩ năng sống cơ bản cần có
đối với mỗi học sinh, giúp họ thấy được tầm quan trọng của việc rèn kĩ năng
sống cho con em mình. Từ đó phụ huynh sẽ tạo điều kiện cho các em tham gia
các hoạt động đoàn thể, hoạt động xã hội một cách tích cực. Thông qua các kĩ
năng được rèn luyện các em biết cách ứng xử phù hợp trong gia đình, ngoài xã
hội, có kĩ năng tự phục vụ bản thân.
- Thường xuyên liên hệ với phụ huynh để kịp thời nắm bắt tình hình của
các em, trao đổi với phụ huynh những nội dung và biện pháp chăm sóc và giáo
8


dục, rèn luyện những kĩ năng cơ bản cho các em ở nhà, bàn bạc cách giải quyết
những khó khăn gặp phải.
- Chủ động phối hợp với các giáo viên bộ môn, Đội Thiếu niên Tiền
phong Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội có liên quan trong hoạt động rèn kĩ năng
sống cho học sinh của lớp mình chủ nhiệm.
3.3. Khả năng áp dụng của giải pháp:
Giải pháp này đã được áp dụng thành công trong việc rèn kĩ năng sống
cho học sinh lớp 5 ở trường Tiểu học và có khả năng áp dụng nhân rộng cho
toàn tỉnh.
3.4. Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp

truyền đạt kiến thức còn công tác giáo dục kĩ năng sống bị xem nhẹ.
- Hiệu quả về môi trường:
Các em có đủ khả năng tự thích ứng với môi trường xung quanh, tự chủ,
độc lập, mạnh dạn khi giải quyết công việc. Tự giác tham gia vào việc dọn vệ
sinh lớp học và xung quanh khu vực trường sạch sẽ, thường xuyên chăm sóc và
bảo vệ cây xanh trong khuôn viên trường. Bước đầu các em biết tham gia dọn vệ
sinh thôn xóm nơi em ở, trồng cây xanh quanh nhà, giữ gìn vệ sinh nhà ở, nơi
công cộng, biết bảo vệ môi trường.
3.5. Tài liệu kèm theo gồm:
- Đơn xin công nhận sáng kiến cấp cơ sở
- Bảng so sánh số liệu trước và sau khi tác động .
, ngày 10 tháng 4 năm 2019
Người mô tả

10


CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến huyện
Họ và tên: Trần Thanh Phong
Ngày, tháng, năm sinh: 25 – 10 - 1979
Nơi công tác: Trường Tiểu học
Chức vụ: Giáo viên
Trình độ chuyên môn: Cử nhân Giáo dục Tiểu học
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến:
Một số giải pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 5 ở trường Tiểu học,

môi trường ở các em.
Phối hợp với nhà trường tổ chức các buổi hoạt động ngoài giờ lên lớp,
các cuộc thi như: Rung chuông vàng, Đố vui, ...; Tổ chức cho các em tham quan
khu di tích lịch sử ở địa phương, viếng nghĩa trang liệt sĩ…
(iv) Giải pháp 4: Rèn kĩ năng sống qua việc tích hợp vào các môn học.
*Rèn kĩ năng sống qua môn Tiếng Việt: Vận dụng phương pháp như: thực
hành giao tiếp, trò chơi học tập, phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, tổ chức
hoạt động nhóm, phương pháp hỏi đáp. Thông qua các hoạt động học tập, được
phát huy trải nghiệm, rèn kĩ năng hợp tác, bày tỏ ý kiến cá nhân, đóng vai, học
sinh có được cơ hội rèn luyện, thực hành nhiều kĩ năng sống cần thiết.
*Rèn kĩ năng sống qua môn Đaọ đức: Tổ chức cho học sinh thực hiện các
hoạt động học tập như: kể chuyện theo tranh; phân tích, xử lí tình huống; chơi
trò chơi, đóng tiểu phẩm, múa hát, đọc thơ, vẽ tranh. Sử dụng nhiều phương
pháp như: học theo nhóm, đóng vai, trò chơi. Thông qua đó, học sinh được thực
hành, trải nghiệm nhiều kĩ năng sống cần thiết, phù hợp với lứa tuổi.
*Rèn kĩ năng sống qua môn Khoa học: Giúp học sinh biết tự nhận thức về
bản thân, về tự nhiên, xã hội. Vận dụng các kĩ năng đó để ứng phó phù hợp
trong thực tiễn cuộc sống. Tự giác thực hiện vệ sinh, chăm sóc sức khỏe cho bản
thân, gia đình và cộng đồng, phòng tránh các tệ nạn xã hội.

12


(v) Giải pháp 5: Phối hợp với gia đình, nhà trường, cộng đồng rèn luyện
các kĩ năng sống cơ bản cho các em.
- Thường xuyên liên hệ với phụ huynh để kịp thời nắm bắt tình hình của
các em, trao đổi với phụ huynh những nội dung và biện pháp chăm sóc và giáo
dục, rèn luyện những kĩ năng cơ bản cho các em ở nhà.
- Chủ động phối hợp với các giáo viên bộ môn, Đội Thiếu niên Tiền
phong Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội có liên quan trong hoạt động rèn kĩ năng

- Hiệu quả về xã hội: Học sinh có hành vi, thói quen ứng xử có văn hóa.
Huy động được sự tham gia của cha mẹ học sinh, của các tổ chức, các lực lượng
xã hội trong việc giáo dục kĩ năng sống cho các em.
- Hiệu quả về môi trường: Các em tự giác tham gia vào việc dọn vệ sinh
lớp học và xung quanh khu vực trường sạch sẽ, thường xuyên chăm sóc và bảo
vệ cây xanh trong khuôn viên trường. Bước đầu các em biết tham gia dọn vệ
sinh thôn xóm nơi em ở, giữ gìn vệ sinh nhà ở, nơi công cộng.
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật
và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.
........., ngày 10 tháng 4 năm 2019
Người nộp đơn

14


15


PHÒNG GD&ĐT GIỒNG RIỀNG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TRƯỜNG TH

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

BẢNG SO SÁNH SỐ LIỆU KẾT QUẢ RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỐNG CHO
HỌC SINH LỚP 5 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
NĂM HỌC 2018 – 2019



Tăng
75,9%
Giảm
41,4 %
Giảm
34,5 %

Người lập bảng

16