Hai đứa trẻ
Thạch Lam
I. Thạch Lam (1910-1942)
1.Tiểu sử;
TL quê ở Hà Nội, cuộc đời ngắn ngủi với 32 tuổi
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống văn học. Hai anh TL là Nhất
Linh và Hoàng Đạo đều là nhân vật chủ chốt của TLVĐ. TL tính tình trầm lặng ít
nói, nhng có sự hiểu biết sâu sắc.Ông có nét phong cách và c/s thanh lịch của ngời
Tràng An.Ông cũng có sự hiểu biết sâu sắc cuộc sống của tầng lớp dân nghèo
thành thị
2.Sự nghiệp văn ch ơng
-TL chuyên viết chuyện ngắn, truyện của ông mới ra đời đã đợc đón nhận nồng
nhiệt, không phải ở tính li kì , lâm li ớt át mà ở chất thơ trong tác phẩm. Nó giống
nh Hữu xạ tự nhiên hơng nh thứ rợu càng uống càng say.TL đem đến cho ngời
đọc những trang viết đầy chất thơ, ở đó tác giả cảm nhận đợc những cảm giác
mong manh, mơ hồ trong tâm hồn con ngời.Truyện của ông thờng có cốt truyện
đơn giản hoặc không có cốt truyện. Nó gồm những sự kiện, sự việc của con ngời
đối với đời sống bình thờng đa lên trang văn.TL rất nâng niu những chi tiết rất đời
thờng ấy. Hơn nữa từ những chi tiết đời thờng, TL cố gắng khai thác những vẻ đẹp
tâm hồn con ngời, những vẻ đẹp mang tinh thần dân tộc nh lòng vị tha, nhân hậu,
khát vọng vơn lên khỏi cuộc sống tù túng, bế tắc hay vẻ đẹp của tình yêu trong
sáng, thanh cao.
- Đề tài: Ông viết về cuộc sống vất vả, nhng cũng đầy tình ngời của tầng lóp dân
nghèo thành thị. Giá trị nhân văn của những tác phẩm của TL cũng chính từ việc
khai thác những đề tài này.
II, Truyện ngắn Hai đứa trẻ
1. Đề tài:
Cuộc sống của ngời dân nghèo nơi phố huyện nhỏ. Đây cũng có thể coi là
mảng hồi ức hoặc một mảng tự truyện của TL vè thời thơ ấu của mình. Lúc ấy cậu
mới bảy tám tuổi theo gia đình về Hải Dơng. Mẹ của TL lúc ấy làm nghề hàng xáo
ở trong làng cho hai chị em trông coi một hiệu tạp hoá với mục đích chủ yếu là

thành bãi vắng với bao rác rỡi, lác đác một vài ngời còn sót lại nơi đây đang khẩn
trơng thu dọn quang gánh của mình, trên nền chợ là những đứa bé nhà nghèo đang
cố nhặt nhạnh những thứ ngời ta bỏ đi.Phiên chợ tàn thêm cảm giác của sự nghèo
khó đeo đẳng cuộc sống con ngời. Một chi tiết rất đời thờng mà ta dã từng gặp ở
bao phiên chợ quê nghèo lại trở thành có ý nghĩa khi đợc nhập vào thế giới. Cô bé
Liên nhìn thấy cảnh khổ của những đứa trẻ mà cảm thấy động lòng thơng. Nhng
chính bản thân chị cũng không có tiền mà cho chúng thế là có thêm 1 sự đồng
cảm, ấn tợng của cái nghèo.
- Nhng thực ra dó mới chỉ là những chi tiết đầu tiên, phải đến khi bóng đêm nh 1
chiếc chảo khổng lồ úp xuống cả phố huyện. Mọi con đờng, mọi ngõ ngách đã dày
đặc bóng tối thì bức tranh hiện thực mới đợc thể hiện một cách đầy đủ, sống động.
Trên mặt tiền của bức tranh là hình ảnh chị em Liên ngồi trên chiếc chõng hàng
ngay hiên nhà. hai chị em lặng lẽ nhìn vào bóng tối, họ không vội thắp đèn, cũng
chẳng thiết đếm những đồng tiền hàng bởi với Liên công việc ấy ngày nào cũng
lặp đi lặp lại nhàm chán. Hơn nữa sồ tiền cũng chẳng đáng là bao. Hai chị em chỉ
quẩn quanh với nỗi lo mẹ ra thăm lại trách móc cha đóng cửa, cha thắp đèn. Nói
nh vậy cũng đủ thấy cuộc sống ấy buồn bã đến thế nào.
- Trên nền bóng tối sự vận động của phố huyện bắt đầu rõ hơn. Đó là bà cụ Thi
điên với vài ba hào chỉ để mua một cút rợu, hai mẹ con chị Tí với chõng hàng nớc;
gia đình bác sẩm góp vui băng tiếng đàn; dáng đi lêu nghêu của bác phở Siêu
trong đêm tối; rồi vài ngời nhà ai đó gọi nhau đi dánh tổ tôm, tất cả trở thành thế
giới của phố huyện.
+ Mẹ con chị Tí ngày nào cũng thế, ban ngày mò cua bắt ốc, đêm đến chị lại ngòi
với chõng hàng nớc. Chị bán hàng cũng chẳng đợc bao những vẫn dọn hàng. Quán
hàng của chị cũng là vài món hàng lèo tèo, ngọn đèn ở hàng chị chỉ đủ soi sáng
một vùng nhỏ. ánh sáng của ngọn đèn leo lét nh chính ánh sáng của cuộc đời chị.
Nó không đủ sức để phá vỡ bóng tối khiến ngời đọc cảm giác bóng đêm càng dày
đặc vây quanh.
+ Vợ chồng bác xẩm hát bên đờng cũng chăng ai nghe. Đứa con nhỏ bò ra ngoài
chiếu, chiếc bắt xin tiền thì trống không...Kiếp sống của họ lay lắt vật vờ bên đ-

đều gắn vối cuộc sống của con ngời.
- Quầng sáng nhỏ bé của ngọn đèn chị Tí chỉ rọi sáng một vùng đất nhỏ.
- Anh lửa từ gánh phở của bác Siêu khiến cho bóng bác mênh mang ngả dài trên
mặt đất
- Xa xa nữa ngoài bờ ruộng là ánh sáng của những con đom đóm.
- Trên cao xa là ánh của những ngôi sao,rồi ánh của ngọn đèn lồng của mấy ngời
nhà khá giả đi gọi chân tổ tôm.
- Rồi từng hột sáng bé nhỏ lọt qua những cánh cửa đang im ỉm.
- Và cuối cùng là ánh sáng của đèn ghi, rồi ánh sáng cuả đoàn tàu rực rỡ trên
nhũng toa hạng sang nhất cùng với đồng và kền lấp lánh. và chuyến tàu đi vào
trong đêm tối để lại những đốm lửa bay vào đêm tối mênh mông. Nó mờ dần rồi
hút vào khoảng không đen lặng lẽ.
- Có bao nhiêu a/s là có bấy nhiêu hoạt động của con ngời .Tiếc thay giữa đêm tối
mịt mùng ấy a/s trở nên lay lắt bé nhỏ , hoặc chỉ là một chấm nhỏ, hay lập loè
trong đêm, chỉ soi sáng một vùng con con. Nó làm cho bóng tối càng tối thêm yếu
ớt lay lắt bé nhỏ và tội nghiệp nh chính những con ngời nơi đây.
- Nhà văn nhắc đi nhắc lại a/s hàng nớc chị Tí : a/s chỉ soi sáng một vùng đất nhỏ,
nhng với Liên cả phố huyện bây giờ thu nhỏ nơi hàng nớc chị Tí, thậm chí a/s
ngọn đèn còn đi vào giấc mơ của Liên. Đó là thứ ánh sáng thân mật gần gũi, gắn
bó với cuộc đời chị Tí c/đ Liên. ánh mắt của Liên nhìn bao quát phố huyện rồi lại
trở vể với ánh sáng ngọn đèn ấy- cái thứ ánh sáng kiên trì, nhẫn nại ngày này qua
ngày khác toả sáng nhng nó không làm cho cuộc đời chị Tí sáng lên đợc và cũng
càng không thể khiến cho phố huyện trở nên sôi động ngập trong ánh sáng.
- Còn một thứ ánh sáng nữa chỉ xuất hiện một lần trong tác phẩm,đó là ánh sáng
của chuyến tàu từ Hà Nội về.Liên đã đón đợi nó khi mới ánh xanh biếc nh ma chơi
ở đầu đoàn tàu phía xa, rồi bừng lên làn trắng ở đằng xa. Đoàn tàu xuất hiện với
những cửa kính sang, những toa tàu sáng trng. ánh sáng ấy đến cùng với âm thanh
của bánh xe rít mạnh ở đờng ray, nghe rồn rập náo nức.ánh sáng ấy, âm thanh ấy
phá tan cái tĩnh mịch của phố huyện,cái lăng lẽ cố hữu của cuộc sống nơi
đây.Liên nhìn ánh sáng ấy để rồi mơ tởng, để hớng về Hà Nội xa xăm cũng tràn

cảnh ấy ai chẳng dễ chạnh lòng. Liên còn nhạy cảm hơn khi cái mùi âm ẩm bốc
lên. Chị nhận ra cái mùi quen thuộccủa đất, của quê hơng. Có thể nói TL đã
nắm bắt đợc những xao động rất nhỏ, rất mơ hồ trong tâm hồn của ngời con gái
này. Những sắc thái rất dễ rung động trớc những biểu hiện rất nhỏ của cuộc sống,
ngay cả những đứa trẻ con nhà nghèo đang nhặt nhạnh những thứ xót lại ngoài chợ
mà lòng Liên đầy xót xa, thơng cảm. Trái tim chị nhân hậu quá, nhng chị cũng
chẳng có tiền mà cho chúng.
b.Lúc đêm tối
-Trời tối dần Liên vẫn cảm nhận đợc sự sống của phố huyện trong bóng tối. Đối
với chị bác phở Siêu, mẹ con chị Tí, vợ chồng bác Xẩm và cả cụ Thi điên nữa là
nhữn con ngời đã rất quen thuộc, gần gũi. Họ là những ngời nghèo, bơn trải kiếm
ăn. nhng chị dẫu có khá giả hơn vẫn không xa lánh họ. Chị không biết mình đã
gắn bó với cái phố huyện nhỏ từ lúc nào, để gắn bó, yêu mến cái lắt lay của nó.
Chị sống giữa cái phố huyện bên cạnh ga xép để giúp mẹ trong việc kiếm ăn.Liên
rất muốn mọi ngời coi mình là ngời con gái đảm đang, tháo vát ,tuy nhiên chị cha
đủ lớn để có thể cảm nhận một cách rõ ràng. chị rất thích đeo chiếc xà tích ở thắt
lng và hãnh diện về nó bởi chỉ với nó chị mới tỏ ra là một ngời đảm đang.
- Nhng chị vẫn còn trẻ lắm ,hai chị em Liên vẫn lặng ngớc lên bầu trời xa xăm để
tìm ngôi sao Ngân Hà với con vịt theo sau ôngThần Nông, vũ trụ thăm thẳm với
chúng chứa đầy bí mật.Liên nh muốn thả vào thế giới ấy những mơ ớc những suy
nghĩ của một tâm hồn đầy mộng mơ.Hai chị em Liên cứ ngồi lặng lẽ trong bóng
tối để dõi theo sự vận động chậm chạp của phố huyện và cố thức đến tận khuya để
đợi chuến tàu từ Hà nội qua nơi đây, rồi mới yên lòng đi ngủ. Chuyến tàu ấy ngầy
nào cũng qua và ngày nào chị em Liên cũng đón đợi nó nh một thói quen với tất cả
sự háo hức.
c-Tâm trạng đợi tàu của chị em Liên
-Trớc khi tàu đến
Liiê đợi tàu không phải để bán hàng , đó là một thói quen.Mỗi khi chuyến tàu đến
Liên đợc sống lại với kí ức những ngày ở Hà Nội Một Hà Nội với một ánh sáng
rực rỡ lấp lánh,một Hà Nội thật nhiều đèn. Một Hà Nội chỉ đợc sống trong sung s-