Tìm hiểu về nhật thực và nguyệt thực
Nhật thực và nguyệt thực là những hiện tượng hết sức thú vị .Hàng ngàn năm về
trước , con người cho ràng mỗi khi hiện tượng này xảy ra là điềm báo cho
những tai hoạ vô cùng khủng khiếp .Nhưng với sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật
ngày nay thì đây chỉ là những hiện tượng thiên nhiên hết sức bình thường.
Nhật thực
Khi mặt trăng chuyển động quanh TĐ thì TĐ cũng đồng thời cuyển động quanh
mặt trời , bởi vậy có nhiều lúc bộ ba Mặt trời - Mặt trăng -Trái đất gần như thẳng
hàng với nhau .Lúc này sẽ xảy ra hiện tượng Nhật thực. Lúc này từ TĐ không
nhìn thấy hoặc chỉ nhìn thấy một phần của đĩa Mặt trời tức 1 phần bề mặt TĐ bị
nằm trong bóng tối của mặt trăng .Đây là sơ đồ của hiện tượng này:
Khi nhật thực xảy ra, hầu hết là chỉ có thể nhìn thấy Nhật thực một phần , rất ít
khi nhìn thất nhật thực toàn phần .Vào thời điểm xảy ra nhật thực toàn phần ,
xung quanh đĩa Mặt trời bị che khuất là vầng hào quang có màu sáng bạc , xanh
nhạt dạng lông chim toả ra xung quanh .Cảnh tượng này thật mĩ lệ! Hình ảnh
vầng hào quang ấy là là tầng sắc cầu và tầng nhật hoa của khí quyển mặt
trời.XIn nói rõ hơn là kkhí quyển MTrời gồm có ba tầng :ngoài cùng là nhật hoa ,
giũa là quang cầu , trong là sắc cầu .KHi không có NTTP xảy ra thì chỉ thấy ánh
sáng của tầng quang cầu mà thui.
Có bốn kiểu nhật thực:
• Nhật thực toàn phần xảy ra khi Mặt Trời bị Mặt Trăng che lấp hoàn toàn. Đĩa
Mặt Trời phát sáng bị che khuất bởi vành tối của Mặt Trăng, và có thể quan sát
thấy vầng hào quang nhạt bên ngoài là ánh sáng đến từ vành đai nhật hoa của Mặt
Trời (xem hình trên). Trong thời gian xảy ra bất kỳ một lần nhật thực nào, nhật
thực toàn phần chỉ có thể được quan sát thấy từ một dải hẹp trên bề mặt Trái Đất.
Tại một điểm cố định, nhật thực toàn phần chỉ kéo dài vài phút (tối đa 7 phút). Ví
dụ nhật thực toàn phần ở Việt Nam vào năm 1995 chỉ kéo dài gần 2 phút.
• Nhật thực hình khuyên xảy ra khi Mặt Trời và Mặt Trăng nằm chính xác trên
một đường thẳng, nhưng kích cỡ biểu kiến của Mặt Trăng nhỏ hơn kích cỡ biểu
kiến của Mặt Trời. Vì thế Mặt Trời vẫn hiện ra như một vòng đai rực rỡ bao quanh
Mặt Trăng.

Trái đất - Mặt trăng thẳng hàng hoặc gần như thẳng hàng.Nguyệt thực xảy ra
trong những đêm trăng rằm, lúc ấy ta sẽ thấy Mtrăng dần dần bị bóng TĐ che
khuất
Khi hiện tượng nguyệt thực toàn phần xảy ra , trông Mtrăng lúc này mờ như một
cái đĩa màu đỏ thẫm .
Nếu bản thân mặt trăng không có khả năng tự phát sáng thì màu đỏ thẫm ấy ở
đâu ra? Nó vẫn đến từ Mtrời. Ánh sáng mặt trời được phản chiếu từ tầng khí
quyển của TĐ .Vì buớc sóng của các tia vàng lục , lam, chàm , tím đều rất ngắn ,
nên hầu như toàn bộ đều bị lớp bụi và hơi nước trong khí khuyển TĐ hấp thụ và
làm tán xạ, chỉ còn các tia màu đỏ và mầu cam có bước sóng dài đủ sức xuyên
qua tầng khí quyển của TĐ phản chiếu lên Mtrăng.Vì vậy, khi có NgTTP , ta thấy
Mtrăng có màu đỏ sẫm.Độ sáng của nó lại chịu sự ảnh hưởng của thời tiết TĐ
nên lúc mờ lúc tỏ, có lúc không nhìn thấy gì.
Chu kì của nhật thực và nguyệt thực
Nguyệt thực xảy ra khi Mtrời – TĐ - Mtrăng gần như thẳng hàng , vị trị này tương
ứng với ngày mồng rằm âm lich hàng tháng.Còn nhật thực xảy ra khi Mtrời-
Mtrăng-TĐ gần như thảng hàng , vị trí này tương ứng với ngày mồng 1 âm lịch
hàng tháng.Nhưng như vậy không có nghĩa là trong các ngày này đều có thể
nhìn thấy hai hiện tượng này mà còn liên quan đến rất nhiều yếu tố khác
TĐ quay một vòng quanh Mtrời hết 1 năm còn Mtrăng quay quanh TĐ một vòng
hết một tháng âm lịch .Ở trên trấi đất ta lại nhìn thấy Mtrời chuyển động quanh
TĐ theo một quỹ đạo là hoàng đạo, còn mặt trăng chuyển động theo quỹ đạo là
bạch đạo.Giá mà hai mặt phẳng hoàng đạo và bạch đạo trùng nhau thì chúng ta
sẽ được chiêm ngưỡng hai hiện tượng này như cơm bữa.Nhưng chúng lại