Xây dựng và sử dụng thiết bị dạy học tại phòng bộ môn

Xây dựng và sử dụng thiết bị dạy học
Tại phòng học bộ môn

A- Mở đầu
1. Căn cứ của việc xây dựng đề tài.
1.1- Các văn bản h ớng dẫn của các cấp quản lý .
Xây dựng phòng học bộ môn (PBM) đã có từ rất lâu, nhng thành một chủ trơng và
thành yêu cầu từ khi Bộ GD&ĐT ban hành các văn bản:
- Quyết định số 27/2001/QĐ-BGD&ĐT ngày 05 tháng 7 năm 2001 của Bộ trởng Bộ
GD&ĐT về việc ban hành: Quy chế công nhận trờng trung học đạt chuẩn quốc gia giai đoạn
2001 - 2010.
- Văn bản số 08/2005 ngày 14/3/2005về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy
chế công nhận trờng trung học đạt chuẩn quốc gia ban hành kèm theo Quyết định số
27/2001/QĐ- BGD&ĐT, ngày 05/7/2001 của Bộ Giáo dục và Đào tạo; và Văn bản số
3481/GDTrH, ngày 06/5/2005 về Hớng dẫn xây dựng trờng chuẩn quốc gia.
- Phơng hớng nhiệm vụ năm học các năm (2005-2006, 2006-2007) của ngành Giáo
dục Yên Mô.
- Phơng hớng thực hiện nhiệm vụ năm học 2005 2006, 2006 - 2007 bậc THCS
huyện Yên Mô của Phòng Giáo dục Yên Mô.
- Căn cứ kết quả việc thực hiện nhiệm vụ các năm học (2004 2005; 2005-2006) của
nhà trờng và đặc điểm tình hình nhà trờng và địa phơng.
1.2- Cơ sở thực tiễn:
Từ năm học 2000 2001, huyên Yên Mô đã triển khai công tác xây dựng trờng chuẩn
quốc gia đối với bậc THCS. Là hiệu trởng trờng THCS thị trấn Yên Thịnh, tôi tham gia các
cuộc Hội thảo về xây dựng trờng trung học đạt chuẩn quốc gia, tham quan các mô hình tr-
ờng chuẩn THCS tại Nam Định do Sở GD&ĐT Ninh Bình tổ chức; đồng thời là đơn vị triển
khai đầu tiên và trờng THCS Yên Thịnh là 1 trong 5 đơn vị THCS của Ninh Bình đợc công
nhận đạt chuẩn quốc gia đợt 2 (Đợt 1 có đơn vị THCS Ninh Khánh Hoa L), tôi luôn suy
nghĩ và tham khảo ý kiến để xây dựng phòng học bộ môn sao cho phù hợp với yêu cầu giảng

trong công tác chỉ đạo dạy và học hiện nay ở đơn vị.
B - Nội dung đề tài
Phòng học bộ môn (PBM) là một nội dung yêu cầu trong Quyết định số 27/2001
QĐ/BGD&ĐT ngày 05/7/2001 của Bộ trởng Bộ GD&ĐT về việc ban hành Quy chế công
nhận trờng trung học đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2001 - 2010. Phòng học bộ môn
là công cụ cần thiết để hện đại hoá giáo dục, xây dựng PBM góp phần nâng cao năng
lực thực hành, nâng cao chất lợng giáo dục (Đó là lời khuyến cáo của Thứ trởng Bộ
GD&ĐT Nguyễn văn Vọng tại hội thảo về phòng học bộ môn tổ chức đầu tháng 11/2005 tại
Hà Tĩnh).
Thực tế cho thấy, từ khi triển khai đổi mới chơng trình, sách giáo khoa bậc THCS, thiết
bị dạy học (TBDH) đợc đầu t cho các trờng THCS là rất lớn, cả về số lợng và giá trị của
TBDH. Đợc cấp TBDH là một niềm vui của giáo viên và học sinh. Mặt khác, thực hiện thay
sách và đổi mới chơng trình THCS trong 5 năm qua càng làm cho yêu cầu sử dụng TBDH và
PBM là một nhu cầu lớn trong quá trình dạy học. Vì vậy, xây dựng phòng học bộ môn là
một yêu cầu bức xúc hiện nay của trờng THCS.
Để góp phần vào việc xây dựng phòng bộ môn và chỉ đạo việc dạy và học tại phòng bộ
môn, tôi xin nêu mấy suy nghĩ về vấn đề đó nh sau:
A/ Cấu trúc phòng bộ môn
I- Mấy vấn đề chung về phòng học bộ môn trong điều kiện hiện nay.
Phòng học bộ môn là một thực thể vật chất trong số các điều kiện phục vụ quá trình dạy
học; là một nội dung quan trọng trong hệ thống cơ sở vật chất trờng học, đặc biệt phục vụ
cho công tác thay sách bậc trung học cơ sở; Là phơng tiện trong quá trình dạy học, có tác
dụng thúc đẩy nhanh quá trình nhận thức của học sinh.
Cấu trúc phòng bộ môn theo quy chuẩn thì thực tế chúng ta cha có. Nhng để khai thác
triệt để CSVC hiện tại của đơn vị, chúng ta bố trí các phòng bộ môn trên cơ sở vật chất hiện
có và bổ sung cho phù hợp.
Ninh Văn Vàng - Trờng THCS Yên Nhân, Yên Mô
2
Xây dựng và sử dụng thiết bị dạy học tại phòng bộ môn
Không phải chỉ có các đơn vị xây dựng chuẩn quốc gia mới nên có phòng học bộ môn.

chống loá, có từ tính là tốt nhất. Trên bảng có thể giáo viên trình bày trớc một số vấn đề, nh-
ng phải che khuất.
6. Phòng chuẩn thí nghiệm và kho thiết bị.
* Phòng chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm:
- Theo yêu cầu thì mỗi phòng học bộ môn cần có phòng chuẩn bị bên cạnh. Phòng
chuẩn bị có cửa thông sang phòng bộ môn để vận chuyển thiết bị. Phòng này có cửa riêng để
trong giờ học GV hoặc cán bộ thiết bị chuẩn bị thí nghiệm không ảnh hởng đến lớp học.
Trong phòng chuẩn bị cho môn Hoá - Sinh phải có bàn mổ, nguồn nớc; ngoài ra phải có hệ
thống thông gió, có nguồn điện để thắp sáng và phục vụ thí nghiệm.
- Riêng môn Sinh học, việc bố trí cho HS tiến hành giải phẫu động vật là một vấn đề nan
giải. Đúng ra, môn sinh phải có phòng mổ riêng ngay cạnh PBM.
Ninh Văn Vàng - Trờng THCS Yên Nhân, Yên Mô
3
Xây dựng và sử dụng thiết bị dạy học tại phòng bộ môn
- PBM Hoá và Sinh có thể đặt cạnh nhau và dùng chung nguồn nớc.
* Kho để thiết bị:
Trớc hết kho thiết bị phải có đủ giá, tủ để thiết bị theo thứ tự nào đó thuận tiện cho quá
trình sử dụng. Kho thiết bị của môn nào nên để cạnh PBM môn đó. Yêu cầu phải đảm bảo
thoáng, chống nóng, chống bụi và chống ma bão thật tốt.
Trong điều kiện hiện tại, có thể chấp nhận: Dùng 3 phòng học để làm 2 phòng bộ môn;
phòng giữa ngăn đôi để làm kho và phòng chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm.
7. Điện:
Phải có điện. Bao gồm điện chiếu sáng và điện để chuẩn bị thí nghiệm, điện dùng trong
các giờ học. Nguồn điện có thể dùng dòng xoay chiều hoặc dòng 1 chiều theo yêu cầu môn
học. Nên có đờng điện dẫn đến từng bàn học sinh. Nguồn điện phải đảm bảo an toàn; Nguồn
điện phải do GV điều khiển một cách chủ động. Khi nào cho học sinh thực hành thí nghiệm
mới cấp nguồn.
8. Nguồn nớc:
PBM sinh học và Hoá học cần nguồn nớc sạch dẫn vào các bồn rửa đặt trong phòng
chuẩn bị của GV và cuối lớp học để rửa các dụng cụ sau khi làm thí nghiệm. Có thể có khu

Năm học 2004 - 2005, nhà trờng có 25 lớp cho nên chỉ bố trí tạm thời đợc 2 phòng bộ
môn kép: Sinh Hoá, Lý Công nghệ. Đồng thời điều chỉnh các phòng làm việc để có
thêm 01 kho thiết bị dạy học. Việc thực hiện dạy tại PBM đã đợc triển khai. Tuy cha thành
nếp thờng xuyên, nhng giáo viên bộ môn đã nhận thức khá rõ về tác dụng của PBM trong
quá trình dạy học. Thực trạng dạy tại PBM vẫn còn có nhiều vấn đề phải bàn, nhng có một
điều dễ nhận thấy nhất là CSVC phục vụ cho việc dạy học có thiết bị và PBM cha thể khắc
phục ngay đợc.
Năm học 2005 2006, ngành giáo dục hoàn thành vòng I thực hiện chơng trình, SGK
bậc THCS; trong đó, thiết bị dạy học là vấn đề bức xúc nhất. Nếu nh năm đầu triển khai thay
sách, chúng ta kêu khó khăn về tiền mua thiết bị; thì từ năm thứ hai, nguồn vốn cho mua
sắm TBDH đã đợc Nhà nớc đầu t 100%. Vấn đề còn lại là sử dụng và bảo quản TBDH nh thế
nào. Để từng bớc giải quyết vấn đề đó, ngay từ đầu năm, Chi uỷ, Ban giám hiệu nhà trờng đã
thống nhất: Trong năm học này (2005 -2006) hình thành cơ bản 3 PBM và tổ chức sử dụng
tích cực PBM.
Năm học 2006 2007 trơng có 21 lớp, với 16 phòng học. Khi học 2 ca còn d 5 phòng.
Với tinh thần chỉ đạo: Ưu tiên việc hoàn thiện 4 phòng học bộ môn.
Chúng tôi giành 3 phòng để làm phòng bộ môn Lý, Hoá, Sinh. Và bổ sung nội thất theo
yêu cầu. Đó là:
- Sau khi thống nhất với UBND xã, nhà trờng dành toàn bộ kinh phí từ nguồn xây dựng
để đầu t cho bàn ghế và các phơng tiện của PBM và một số phơng tiện khác, nh: Đóng mới 3
bàn giáo viên, 36 bộ bàn ghế HS cho 3 phòng bộ môn, đóng 4 tủ thiết bị, 2 giá th viện, mua 8
bảng mới thay thế hoàn toàn bảng xi măng. Giá trị mua sắm trên 30 triệu đồng.
- Nhà trờng cũng tiết kiệm kinh phí mua 1 trang âm, 1 đầu đọc đĩa hình, đóng 2 tủ đựng
bài kiểm tra, 1 tủ đựng hồ sơ, tủ th mục; sửa cha điện thắp sáng cho văn phòng, th viên, 5
phòng học, nhất là điện của phòng bộ môn; sửa hệ thống ống thoát nớc khu nhà học 2 tầng.
Kinh phí gần 10 triệu đồng. Chúng tôi điều chỉnh khu làm việc và dùng cả văn phòng làm
phòng học phục vụ dạy các giờ âm nhạc và giờ dạy các môn có giáo án điện tử.
Chúng tôi đợc biết, chủ trơng của Sở Giáo dục & Đào tạo Ninh Bình, trong Hội giảng
tới đây, các giờ dạy hội giảng bắt buộc giáo viên tham dự phải thi soạn giáo án trên máy vi
tính, khuyến cáo dùng dùng giáo án điện tử và dạy bằng các thiết bị công nghệ thông tin