BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG

TRƯƠNG TẤN LỘC

GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DỰ
TOÁN NGÂN SÁCH TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH KẾ HOẠCH HUYỆN TÂN PHÚ, TỈNH ĐỒNG NAI.
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

Đồng Nai, năm 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LẠC HỒNG

TRƯƠNG TẤN LỘC

GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DỰ
TOÁN NGÂN SÁCH TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH KẾ HOẠCH HUYỆN TÂN PHÚ, TỈNH ĐỒNG NAI.
Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng
Mã số : 60340201
LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. LÊ THU THỦY

Đồng Nai, năm 2017


LỜI CẢM ƠN



MỤC LỤC
Trang
TRANG PHỤ BÌA
LỜI CẢM ƠN
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
TÓM TẮT LUẬN VĂN
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
PHẦN MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài .......................................................................................... 1
2. Các công trình nghiên cứu trước đây ...................................................................... 2
3. Mục tiêu của đề tài .................................................................................................. 3
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................... 3
5. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................... 4
6. Kết cấu của luận văn ............................................................................................... 4
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DỰ TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ
NƯỚC VÀ TÍNH HIỆU QUẢ QUY TRÌNH XÂY DỰNG DỰ TOÁN NGÂN
SÁCH ĐỊA PHƯƠNG .............................................................................................. 5
1.1 Khái niệm dự toán ngân sách ................................................................................ 5
1.2 Phân loại dự toán ngân sách .................................................................................. 5
1.2.1 Phân loại theo thời gian ................................................................................ 5
1.2.2 Phân loại theo phương pháp lập ................................................................... 6
1.2.3 Phân loại theo mức độ phân tích .................................................................. 6
1.3 Chức năng của dự toán ngân sách ......................................................................... 7
1.4 Quy trình lập dự toán ngân sách ........................................................................... 9
1.4.1 Quy trình lập dự toán ngân sách ................................................................. 10
1.4.2 Trình tự và phương pháp lập dự toán ngân sách ........................................ 11
1.4.2.1 Phương pháp tiếp cận thông tin từ trên xuống ................................... 11

2.1.2.2 Nhiệm vụ và quyền hạn ..................................................................... 34
2.1.3 Tổ chức bộ máy quản lý tại phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tân Phú, tỉnh
Đồng Nai ................................................................................................................... 39
2.1.3.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của phòng Tài chính – Kế hoạch huyện
Tân Phú, tỉnh Đồng Nai ............................................................................................ 39


2.1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận ............................................ 40
2.1.3.3 Mối quan hệ và phân công nhiệm vụ của từng bộ phận .................... 41
2.1.3.4 Phân công nhiệm vụ của từng bộ phận ............................................. 42
2.2 Thực trạng công tác lập dự toán ngân sách tại phòng Tài chính – Kế hoạch huyện
Tân Phú ..................................................................................................................... 45
2.2.1 Mô hình dự toán ngân sách......................................................................... 45
2.2.2 Quy trình dự toán ngân sách ....................................................................... 47
2.2.2.1 Giai đoạn triển khai lập dự toán ........................................................ 47
2.2.2.2 Giai đoạn lập dự toán ngân sách ........................................................ 49
2.2.2.2.1 Đánh giá ước thực hiện dự toán thu – chi ngân sách năm 2015 .. 56
2.2.2.2.2 Lập dự toán ngân sách nhà nước năm 2016 ................................. 62
2.2.2.2.3 Phân bổ dự toán năm 2016 ........................................................... 65
2.2.2.2.4 Trình UBND và HĐND dự toán NS năm 2016 ........................... 67
2.2.3 Đánh giá công tác dự toán ngân sách tại Phòng Tài Chính – Kế hoạch huyện
Tân Phú, tỉnh Đồng Nai ............................................................................................ 67
2.2.3.1 Kết quả đạt được ............................................................................... 67
2.2.3.2 Những hạn chế tồn tại ....................................................................... 69
2.2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế tồn tại ............................................ 73
2.2.3.4 Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả thực hiện quy trình dự toán ngân
sách tại phòng Tài chính – Kế hoạch ........................................................................ 74
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ........................................................................................ 75
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DỰ TOÁN NGÂN SÁCH
TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH – KẾ HOẠCH HUYỆN TÂN PHÚ ......................... 76

Với mục tiêu nghiên cứu là tìm giải pháp nâng cao chất lượng dự toán ngân sách
tại phòng Tài chính Kế hoạch huyện Tân Phú - tỉnh Đồng Nai. Đề tài sẽ tập trung hệ
thống hóa những vấn đề lý luận về dự toán ngân sách; Phân tích thực trạng về công tác
dự toán ngân sách tại phòng Tài chính – Kế hoạch để đánh giá ưu điểm và tồn tại của
quy trình xây dựng dự toán ngân sách. Từ đó, đề ra những giải pháp nâng cao chất
lượng dự toán ngân sách tại phòng Tài chính – Kế hoạch. Qua việc nghiên cứu thực tế
tại phòng Tài chính – Kế hoạch cho thấy Quy trình xây dựng dự toán ngân sách hiện tại
của phòng Tài chính – Kế hoạch còn nhiều bất cập. Nhằm hoàn thiện việc lập dự toán
trong thời gian tới, tác giả tiến hành thu thập các tài liệu liên quan đến lý thuyết về dự
toán ngân sách và dữ liệu thực trạng; Từ đó, tác giả đã tiến hành phân tích dữ liệu thực
tế nhằm đánh giá về mô hình dự toán đang áp dụng, phương pháp cũng như kỹ thuật dự
báo phù hợp với thực trạng địa phương. Cuối cùng, tác giả đưa ra một số giải pháp
nhằm giúp phòng Tài chính – Kế hoạch nâng cao chất lượng dự toán ngân sách trong
thời gian tới.


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
ANQP

An ninh Quốc phòng

CTN-NQD

Công thương nghiệp - ngoài quốc doanh

CK

Cùng kỳ

ĐKKD


KHPL

Kế hoạch pháp lệnh

KTXH

Kinh tế xã hội

MTTQ

Mặt trận Tổ quốc

NS

Ngân sách

NSĐP

Ngân sách địa phương

NSNN

Ngân sách nhà nước

QĐ-BTC

Quyết định Bộ Tài Chính

SDĐ


VHTT

Văn hóa thông tin

XDCB

Xây dựng cơ bản

XHHGTNT

Xã hội hóa giao thông nông thôn


DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1: Quy trình dự toán ngân sách............................................................ 10
Sơ đồ 1.2: Mô hình ấn định thông tin từ trên xuống ........................................ 12
Sơ đồ 1.3: Mô hình thông tin phản hồi ............................................................. 13
Sơ đồ 1.4: Mô hình thông tin từ dưới lên ......................................................... 14
Sơ đồ 2.1: Sơ đồ tổ chức của phòng Tài chính – Kế hoạch .............................. 40
Sơ đồ 2.2: Mô hình thông tin dự toán ngân sách tại phòng Tài chính – Kế hoạch
huyện Tân Phú. .......................................................................................................... 47
Sơ đồ 2.3: Quy trình xây dựng dự toán tại phòng Tài chính – Kế hoạch ......... 54
Sơ đồ 3.1: Mô hình thông tin dự toán ngân sách ............................................. 78
Sơ đồ 3.2: Quy trình xây dựng dự toán tại phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Tân
Phú. ............................................................................................................................ 81


DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Đánh giá UTH thu cân đối ngân sách năm 2015 ......................... 58

phương.Theo đó, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định việc phân cấp quản lý NSNN
cho chính quyền các cấp; xây dựng định mức phân bổ ngân sách (ĐMPBNS) và mức
phân bổ NS cho các ngành, các cấp. Các ĐMPBNS cho NS cấp huyện, xã được xây
dựng và áp dụng cho mỗi giai đoạn ổn định ngân sách (3-5 năm).
Quy trình xây dựng dự toán NSNN có ý nghĩa vô cùng thiết yếu đối với phòng
Tài chính – Kế hoạch huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai. Giúp Hội đồng Nhân dân
(HĐND), Ủy ban Nhân dân (UBND) định hướng những mặt hoạt động cơ bản trong
năm kế hoạch, chủ động tốt và phát huy các nguồn lực tài chính để hoàn thành nhiệm
vụ chính trị trên địa bàn; phát huy các nguồn lực và khả năng của địa phương, đề ra
phương hướng sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước đúng mục đích, đúng chế độ, tiết
kiệm, đối phó kịp thời với mọi tình huống xãy ra đột xuất rong tương lai, hạn chế được
những khó khăn về phát sinh kinh phí ngoài kế hoạch.


2
Tuy nhiên hiện nay công tác lập dự toán ngân sách của phòng Tài chính kế
hoạch vẫn còn tồn tại nhiều khiếm khuyết, quy trình chưa rõ ràng, số liệu dự toán ngân
sách chưa phản ánh đúng thực trạng của địa phương nên không phát huy vài trò công
dụng của nó và gậy lãng phí cho ngân sách. Trong khi đó, để phát triển địa phương, cần
huy động tốt nguồn lực xã hội, đòi hỏi địa phương phải không ngừng đổi mới và nâng
cao trình độ quản lý, trong đó, những yếu kém, bất cập về công tác dự toán ngân sách
cần sơm được khắc phục.
Từ việc nhận thức được sự cần thiết của công tác xây dựng dự toán ngân sách và
từ yêu cầu đổi mới công tác quản lý ngân sách tại phòng Tài chính Kế hoạch huyện
Tân Phú nên tác giả đã chọn đề tài “Giải pháp nâng cao chất lượng dựng dự toán
ngân sách tại phòng Tài chính Kế hoạch huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai”. Nhằm
góp phần thực hiện tốt kế hoạch phát triển Kinh tế - Xã hội (KTXH) là cấp thiết, có ý
nghĩa quan trọng cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn đang đặt ra hiện nay.
2. Các công trình nghiên cứu trước đây
Đến nay, đã có một số công trình nghiên cứu khoa học về đề tài Giải pháp nâng

- Lương Ngọc Tuyền (2005)“Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện công tác
kiểm soát chi thường xuyên của ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước”, Luận
văn thạc sỹ kinh tế, Đại học kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
3. Mục tiêu của đề tài:
Mục tiêu tổng quát:
Thông qua việc nghiên cứu đề tài này để đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao
chất lượng xây dựng dự toán ngân sách tại phòng Tài chính Kế hoạch huyện Tân Phú,
tỉnh Đồng Nai.
Mục tiêu cụ thể:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về tính hiệu quả của quy trình xây
dựng dự toán ngân sách nhà nước.
- Phân tích đánh giá thực trạng về tính hiệu quả quy trình xây dựng dự toán ngân
sách tại phòng Tài chính Kế hoạch huyện Tân Phú.
- Trên cơ sở đó tìm ra những nguyên nhân và đề xuất một số giải pháp cho cơ
quan quản lý nhà nước khắc phục những hạn chế, Giải pháp nâng chất lượng dự toán
ngân sách tại phòng Tài chính Kế hoạch huyện Tân Phú trong những năm tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề liên quan đến dự toán ngân sách và chủ
yếu nghiên cứu chất lượng xây dựng dự toán ngân sách tại phòng Tài chính Kế hoạch
huyện Tân Phú.
Phạm vi nghiên cứu


4
- Không gian nghiên cứu: Trên địa bàn huyện Tân Phú.
- Thời gian nghiên cứu: Thu thập tài liệu, số liệu thực trạng từ năm 2015 đến
2016 của phòng Tài chính Kế hoạch huyện Tân Phú và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu
quả thực hiện quy trình xây dựng dự toán cho các năm tiếp theo.
5. Phương pháp nghiên cứu:

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ DỰ TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ
NƯỚC VÀ TÍNH HIỆU QUẢ QUY TRÌNH XÂY DỰNG DỰ TOÁN NGÂN
SÁCH ĐỊA PHƯƠNG
1.1 Khái niệm dự toán ngân sách :
Theo Luật Ngân sách Nhà nước số 83/2015/QH13 năm 2015 "Ngân sách nhà
nước: là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một
khoản thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm
thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước
Theo tác giả Huỳnh lợi (2009), Kế toán quản trị “ Dự toán ngân sách: Dự toán
ngân sách là sự tính toán một cách chi tiết về việc huy động và sử dụng các nguồn lực
của một tổ chức trong một kỳ hoạt động, hay nói cách khác, dự toán ngân sách là một
kế hoạch hành động được lượng hoá và được chuẩn bị cho một khoảng thời gian cụ
thể”. Xây dựng dự:toán ngân sách là cách thức để lập kế hoạch về kết quả tài chính sẽ
thu trong kỳ hoạt động. Dự toán ngân sách bao gồm các thành phần chủ yếu là sự tính
toán, dự kiến; sự phối họp chi tiết và toàn diện, các nguồn lực, thời gian thực hiện; hệ
thống các chỉ tiêu về lượng và giá trị.
Vậy Dự toán ngân sách là kế hoạch của quá trình thực hiện toàn bộ các hoạt động
thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được
thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.
1.2 Phân loại dự toán ngân sách:
1.2.1 Phân loại theo thời gian:
Theo tác giả Huỳnh lợi (2009), Kế toán quản trị “Dự toán ngân sách ngắn
hạn: Dự toán ngân sách ngắn hạn còn được gọi là dự toán ngân sách hoạt động (master
budget), đây là dự toán ngân sách được lập cho kỳ kể hoạch là một năm và được chia
ra từng thời kỳ ngắn hơn là từng quý, từng tháng”. Đặc điểm cơ bản của dự toán này là
được lập hàng năm trước khi niên độ kế toán kết thúc để định hướng nguồn tài chính
cho hoạt động của tổ chức trong năm kể hoạch tiếp theo.
Cụ thể trong năm tài chính, các cơ quan, đơn vị thường được yêu cầu lập dự
toán bổ sung 6 tháng, hoặc 9 tháng để đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ của nhà nước
trong thời gian còn lại trong năm. Vậy Dự toán ngân sách ngắn hạn là dự toán ngân

1.2.3 Phân loại theo mức độ phân tích
Nguyễn Thị Thu hiền (2005) “Dự toán từ gốc: Là khi lập dự toán gạt bỏ hết
những số liệu dự toán đã tồn tại trong quá khứ và xem các nghiệp vụ như mới bắt
đầu”. Tiến hành xem xét khả năng thu nhập, những khoản chi phí phát sinh để lập các
báo cáo dự toán. Các báo cáo dự toán mới sẽ không lệ thuộc vào số liệu của báo cáo dự
toán cũ. Dự toán từ gốc không chịu hạn chế các mức chi tiêu đã qua, không có khuôn


7
mẫu. Vì thế, nó đòi hỏi nhà quản lý các cấp phải phát huy tính năng động chủ quan và
tính sáng tạo và căn cứ vào tình hình cụ thể để lập dự toán ngân sách. Phương pháp dự
toán từ gốc có nhiều ưu điểm. Thứ nhất, nó không lệ thuộc vào các số liệu của kỳ quá
khứ. Thông thường thì các tổ chức hay dựa vào số liệu của các báo cáo dự toán cũ kết
hợp với mục tiêu mới để lập dự toán ngân sách cho năm sau. Nhưng cách lập dự toán
ngân sách như vậy sẽ che lấp và lệ thuộc vào các khuyết điểm ở kỳ quá khứ và cứ để
các thiếu sót, các khuyết điểm của kỳ quá khứ tồn tại mãi. Dự toán từ gốc sẽ khắc phục
nhược điểm này trong quá trình lập dự toán. Thứ hai, phương pháp dự toán từ gốc là
phát huy mạnh mẽ tính chủ động và sáng tạo của bộ phận lập dự toán. Quan điểm của
các bộ phận lập dự toán không bị ảnh hưởng, chi phối bởi những quan điểm sai lầm
của những người đi trước. Thông thường thì các bộ phận lập dự toán có khuynh hướng
dựa vào ý định của người quản lý cùng với các quy định có sẵng để lập dự toán, thiếu
chủ động suy nghĩ về tình hình tương lai, không mạnh dạn khai thác cơ hội phát triển
công việc. Vì vậy, làm cho công tác dự toán chỉ mang tính hình thức, mất đi tính hiệu
quả thực sự. Tuy nhiên, nhược điểm của phương pháp này là tất cả mọi hoạt động phân
tích, nghiên cứu đều bắt đầu từ con số không, khối lượng công việc nhiều, thời gian
dùng lập dự toán dài, kinh phí cho việc lập dự toán cao và cũng không thể chắc chắn
rằng số liệu dự toán từ gốc chính xác hoàn toàn, không có sai sót.
Nguyễn Thị Thu hiền (2005) “Dự toán cuốn chiếu: Dự toán cuốn chiếu còn gọi
là dự toán nối mạch”. Dự toán theo phương pháp này là các bộ phận lập dự toán sẽ dựa
vào các báo cáo dự toán cũ và điều chỉnh với những thay đổi trong thực tế để lập các

những công việc của từng thành viên, quyền hạn và trách nhiệm của từng thành viên.
Gắn với công việc tổ chức và điều hành của nhà quản trị, dự toán ngân sách sẽ đóng vai
trò điều phối giúp phối họp và thúc đẩy hoạt động của các bộ phận hướng đến việc thực
hiện mục tiêu chung của tổ chức tích cực hơn. Dự toán là cơ sở để triển khai hoạt động.
Dự toán ngân sách được coi là kế hoạch tổng thể, chỉ ra phương thức, mục tiêu hoạt
động của các bộ phận khác nhau. Trên cơ sở này, sẽ liên kết hoạt động của các bộ phận
khác nhau hoạt động vì mục tiêu chung của tổ chức.
Theo tác giả Huỳnh lợi (2009), Kế toán quản trị “Kiểm tra: là chức năng bảo
đảm cho công việc của tổ chức đi đúng mục tiêu. Biểu hiện của chức năng kiểm tra của
nhà quản trị chính là việc nghiên cứu báo cáo kế toán và các báo cáo khác, so sánh số
liệu báo cáo với số liệu kế hoạch 'để kịp thời phát hiện những sai sót, khuyết điểm
nhằm kịp thời điều chỉnh, giúp đỡ các thành viên hoàn thành nhiệm vụ. Gắn với chức
năng kiểm tra của nhà quản lý, dự toán ngân sách có vai trò kiếm soát, là cơ sở để giám
sát hoạt động tại tổ chức trong từng thời kỳ nhất định. Hoạch định ngân sách cụ thể hoá
các thủ tục kiểm soát theo chỉ tiêu định hướng.


9
Theo tác giả Huỳnh lợi (2009), Kế toán quản trị “Ra quyết định: là chức năng
chọn lựa họp lý và tối ưu những giải pháp, phương án. Ra quyết định không phải là
một chức năng độc lập mà nó luôn tồn tại trong quá trình lập kế hoạch, tổ chức điều
hành hoặc kiểm tra”. Tất cả các quyết định đều phải dựa vào nền tảng thông tin. Một
trong những công việc nền tảng để làm căn cứ cho việc ra quyết định là nhà quản trị sẽ
đánh giá các mục tiêu đề ra, khi đó họ cần thông tin về các báo cáo thực hiện, trình bày
và so sánh kết quả thực hiện với dự toán đã lập, với những thay đổi lớn vượt quá mức
cho phép, nhà quản lý sẽ tìm hiểu nguyên nhân của sự thay đổi, ngược lại, với những
hoạt động phù họp thì cần tiếp tục duy trì và đối với những hoạt động lệch lạc, kém
hiệu quả thì cần có biện pháp điều chỉnh hoặc chấm dứt. Dự toán ngân sách khi đó có
vai trò giúp cho nhà quản lý đo lường, đánh giá. Với các mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể đã
được xác định trong dự toán ngân sách, dự toán ngân sách sẽ là cơ sở để đánh giá trách

dựng quy trình thực hiện một cách chặt chẽ và phù hợp nhất, dựa vào đó họ có thể làm
tốt công việc dự toán. Dưới đây là một quy trình quản lý dự toán ngân sách tiêu biểu
được trình bày trong quyển Managing budgets của tác giả Stephen Brookson.
1.4.1 Quy trình dự toán ngân sách
Do mỗi cấp ngân sách, đơn vị, doanh nghiệp có một đặc điểm cũng như một
phong cách quản lý riêng nên quy trình dự toán ngân sách cũng sẽ khác nhau. Theo tác
giả, quá trình lập dự toán trải qua 03 giai đoạn, được trình bày như sau:
CHUẨN BỊ

SOẠN THẢO

Xác định mục tiêu,
nhiệm vụ chung
của tổ chức
Chuẩn hóa ngân
sách

Đánh giá hệ thống

THEO DÕI

Thu thập thông tin chuẩn bị
dự thảo ngân sách lần đầu
tiên

Phân tích sự khác
nhau giữa kết quả
thực tế và dự toán

Kiểm tra các con số dự toán

một giai đoạn nhất định. Sau khi xác định rõ ràng mục tiêu, tổ chức sẽ xây dựng một
mô hình dự toán ngân sách chuẩn. Điều này giúp nhà quản lý cấp cao dễ dàng phối hợp
dự toán ngân sách của tất cả các bộ phận trong toàn bộ hệ thống và cho phép so sánh,
kết nối nội dung dự toán ngân sách một cách dễ dàng. Khi tất cả các công việc cần thiết
cho việc lập dự toán đã được chuẩn bị đầy đủ cũng là lúc cần phải xem lại tất cả các
vấn đề một cách có hệ thống để chắc rằng dự toán ngân sách sẽ cung cấp thông tin
chính xác và phù hợp nhất.
Giai đoạn soạn thảo: Trong giai đoạn này, những bộ phận, cá nhân có liên
quan đến việc lập dự toán phải tập hợp toàn bộ thông tin về các nguồn lực có sẵn trong
tổ chức, các yếu tố bên trong, bên ngoài có tác động và ảnh hưởng đến công tác dự
toán ngân sách của tổ chức đồng thời ước tính giá trị thu, chi. Trên cơ sở đó, soạn thảo
các báo cáo dự toán có liên quan như: Dự toán tiêu thụ, Dự toán sản xuất, Dự toán chi
phí, Dự toán tiền, Dự toán bảng cân đối kế toán .v.v.
Giai đoạn theo dõi: Dự toán ngân sách là một công việc quan trọng được thực
hiện từ năm này sang năm khác, từ tháng này sang tháng khác. Vì vâỵ, để dự toán ngày
càng hoàn thiện hơn thì ở mỗi kỳ dự toán cần phải thường xuyên theo dõi, đánh giá
tình hình thực hiện dự toán để từ đó xem xét lại các thông tin, cơ sở lập dự toán ngân
sách và có những điều chỉnh cần thiết đồng thời rút kinh nghiệm cho lần lập dự toán
ngân sách tiếp theo.
1.4.2 Trình tự và phương pháp lập dự toán ngân sách
Trong quá trình lập dự toán ngân sách thì dự toán chi ngân sách nhà nước là dự
toán được lập đầu tiên và là cơ sở để lập các dự toán khác.
Dựa vào đặc điểm, cơ chế hoạt động của mỗi tổ chức mà dự toán ngân sách có
thể được lập theo một trong 3 phương pháp sau: phương pháp tiếp cận thông tin từ trên
xuống, phương pháp tiếp cận thông tin phản hồi, đàm phán, thương lượng, phương
pháp tiếp cận thông tin từ dưới lên.
1.4.2.1 Phương pháp tiếp cận thông tin từ trên xuống


12

cao hay quá thấp so với mức độ hoạt động và năng lực thực tế của từng bộ phận. Điều
này không khuyến khích việc chung sức hợp tác để tăng năng suất của các bộ phận
trong tổ chức. Hơn nữa, tâm lý chung của con người là thích làm những gì mình hoạch
định hơn là làm những việc do người khác áp đặt, nhất là những áp đặt chưa hợp lý.
Khi lập dự toán ngân sách theo mô hình này đòi hỏi nhà quản lý cấp cao phải có
tầm nhìn tổng quan, toàn diện về mọi mặt của tổ chức đồng thời phải nắm vững chi tiết
hoạt động của từng bộ phận cả về mặt định tính lẫn định lượng. Vì vậy, lập dự toán
theo mô hình này chỉ thích hợp đối với các tổ chức có quy mô nhỏ, ít có sự phân cấp
trong quản lý hoặc được sử dụng trong những trường hợp đặc biệt buộc doanh nghiệp
phải tuân thủ theo chỉ đạo của quản lý cấp cao hơn.
1.4.2.2 Phương pháp tiếp cận thông tin phản hồi, đàm phán, thương lượng.


13
Quản lý cấp cao

Quản lý cấp
trung gian

Quản lý cấp
cơ sở

Quản lý cấp
cơ sở

Quản lý cấp
trung gian

Quản lý cấp
cơ sở