SAÙNG KIEÁN KINH NGHIEÄM - 1-
Tên đề tài : “ Một số kinh nghiệm trong giảng dạy nhằm nâng
cao hiệu quả của một tiết lý thuyết hình học lớp 8”.
PHẦN B- NỘI DUNG
Trong bản sáng kiến kinh nghiệm này gồm có:
1/ Đặt vấn đề.
2/ Những khó khăn.
3/ Những giải pháp khắc phục khó khăn.
4/ Kết quả đạt được.
5/ Kết luận.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ :
Xã hội càng phát triển thì người ta càng quan tâm và cũng đòi hỏi nhiều ở giáo
dục. Nghị quyết TW lần thứ VI về “tiếp tục đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo”.
Rõ ràng việc đi tìm những phương pháp dạy học để nâng cao hiệu quả đã trở thành
một trong những nhiệm vụ cấp bách của nhà trường nói chung, giáo viên toán nói
riêng.
Để phù hợp với yêu cầu trên ngoài thay đổi về SGK thì người giáo viên cũng
luôn điều chỉnh đổi mới và học hỏi kiến thức, phương pháp dạy học sao cho mỗi tiết
học để học sinh hiểu bài và vận dụng vào quá trình làm bài tập.
Thực tế qua quá trình giảng dạy của bản thân và dự các tiết dạy của đồng
nghiệp tôi vừa học hỏi vừa rút kinh nghiệm và đã có một số phương pháp dạy học
để đạt những yêu cầu trên.
Từ đó dẫn đến tôi chọn đề tài là: “Một số kinh nghiệm trong giảng dạy nhằm
nâng cao hiệu quả của một tiết lý thuyết hình học lớp 8”.
II. NHỮNG KHÓ KHĂN :
Do môn toán là môn học công cụ, được sử dụng rộng rãi trong việc học tập các
môn học khác và trong đời sống. Học toán không phải chỉ để lĩnh hội một số tri
thức mà điều quan trọng hơn là phải biết vận dụng những tri thức đã học, rèn luyện
kỹ năng, kỹ xảo đặc biệt là những phương thức tư duy cần thiết. Nên đối tượng khó
hiểu, học sinh không dễ dàng nắm kiến thức sau khi học. Trong khi đó:
+ Đa số học sinh không chuẩn bị bài ở nhà.
nào đó hay không.Thể hiện là tạo ra một tình huống phù hợp với định lí cho trước.
Ví dụ: Cho hình vẽ bên, có AM // BN // CP //DQ. Với giả thuyết đó, ta có thể
suy ra những đẳng thức đúng nào trong các đẳng thức sau: A M
B N
C P
D Q
+ Hoạt động ngôn ngữ: Về mặt ngôn ngữ lôgic, cần chú trọng phân tích cấu
trúc lôgic củng như phân tích nội dung định lí nhằm phát triển năng lực diễn đạt độc
lập những ý nghĩ của mình.
Ví dụ: “Một đường thẳng a không nằm trên mặt phẳng ( P ) và song song với
đường thẳng b nằm trong mặt phẳng (P) thì đường thẳng a song song với mặt
phẳng (P)”, (hình học 8- tập II).
Học sinh có thể tập phát biểu theo những cách khác nhau:
Cách 1: Một đường thẳng song song với một mặt phẳng khi nó song song với
một đường thẳng nào đó trong mặt phẳng này.
Cách 2: Điều kiện đủ để một đường thẳng song song với một mặt phẳng là nó
song song với một đường thẳng naò đó trong mặt phẳng ấy.
Cách 3: Nếu trong một mặt phẳng nó chứa một đường thẳng song song với một
đường thẳng khác thì mặt phẳng này song song với đường thẳng ấy.
2. Nâng cao chất lượng các câu hỏi trong phương pháp vấn đáp như thế
nào?.
- Xét chất lượng câu hỏi về mặt yêu cầu năng lực nhận thức, người ta phân biệt
hai loại chính:
- Loại câu hỏi có yêu cầu thấp, đòi hỏi tái hiện các kiến thức sự kiện, nhớ lại
và trình bày một cách có chọn lọc, có hệ thống.
Trong chương III: Bài 4- Khái niệm hai tam giác đồng dạng.
Phần 1 (sgk-trang 69) được thảo luận như sau:
a.1 Làm việc chung cả lớp:
a.1.1 Xác định nhiệm vụ nhận thức: sẽ trả lời 2 câu hỏi:
1- Nhìn vào hình vẽ hãy viết các cặp góc bằng nhau.
2- Tính các số:
' ' ' '
' '
; ;
B C C A
A B
AB BC CA
, rồi so sánh các tỉ số đó.
a.1.2 Chia nhóm: chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm 6 học sinh trong đó có
học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu, kém xen kẽ nhau.
a.1.3 Hướng dẫn cách làm việc theo nhóm: Mỗi nhóm sẽ thảo luận, dùng bút
to, ghi lại các ý kiến trong nhóm lên tờ giấy lớn.
Giáo viên gợi ý thêm. Ví dụ, về nội dung 1: Nhìn vào hai hình xem các góc
nào kí hiệu giống nhau thì bằng nhau.
Về nội dung 2: Trên hình vẽ đã cho độ dài các cạnh như thế nào? Từ đó lập
tỉ số giữa các cạnh theo yêu cầu song phải rút gọn tỉ số giữa các cạnh rồi xem xét
kết quả của các tỉ số như thế nào? Để đưa ra kết luận để so sánh.
' ' ' '
' '
1
2
B C C A
A B
AB BC CA
= = =
- Hay nhất là tổ chức những tình huống có vấn đề đòi hỏi dự đoán, nêu giả
thiết, tranh luận những ý kiến trái ngược.
- Tiến hành dạy học ở mức độ thích hợp nhất đối với trình độ phát triển của
học sinh. Một nội dung quá dể hoặc quá khó đều không gây được hứng thú. Cần
biết dẩn dắt để học sinh luôn luôn tìm thấy cái mới, có thể tự lực giành lấy kiến thức
mới, cảm thấy mình mỗi ngày một trưởng thành.
IV. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Tôi đã vận dụng phương pháp nêu trên trong một năm vừa qua có kết quả
như sau:
Qua kiểm tra khảo sát có 98% học sinh thích học, đam mê môn toán.
Kết quả khảo sát đầu năm học 2007-2008 ( lớp 8 ):
+ Giỏi : 3,2%.
+ Khá : 15%
+ Trung bình : 40%
+ Yếu : 26,8%.
+ Kém : 15%.
SAÙNG KIEÁN KINH NGHIEÄM - 5-
Bằng việc áp dụng triệt để các biện pháp nêu trên tôi nhận thấy học sinh đả
có những chuyển biến khá tốt. những chuyển biến đó thể hiện tập trung qua kết quả
các bài kiểm tra 1 tiết ,so với kết quả khảo sát kết quả cuối năm học như sau:
+ Giỏi : 12,8%
+ Khá : 22,5%
+ Trung bình : 62%
+ Yếu : 2,7%.
V. KẾT LUẬN:
- Từ những vấn đề trên ta thấy giáo viên cần truyền đạt cho học sinh học xong
một định lý, phải biết được ứng dụng của định lý vào bài tập.
- Đồng thời phải nâng cao chất lượng các câu hỏi trong tiết học và đề kiểm tra,
giảm số câu hỏi, tái hiện sự kiện, tăng tỉ lệ các câu hỏi yêu cầu tư duy tích cực sáng
tạo, chú trọng nhận xét sửa chữa các câu trả lời của học sinh.