ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

BÙI MẠNH NGỌC

CẢM HỨNG VÀ GIỌNG ĐIỆU NGHỆ THUẬT
TRONG THƠ TRẦN NHUẬN MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGÔN NGỮ, VĂN HÓA VÀ VĂN HỌC VIỆT NAM

THÁI NGUYÊN - 2019


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC

BÙI MẠNH NGỌC

CẢM HỨNG VÀ GIỌNG ĐIỆU NGHỆ THUẬT
TRONG THƠ TRẦN NHUẬN MINH

Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Mã số: 8220121

LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGÔN NGỮ, VĂN HÓA VÀ VĂN HỌC VIỆT NAM

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Kiến Thọ

Thái Nguyên - 2019


tháng

Tác giả luận văn

Bùi Mạnh Ngọc

ii

năm 2019


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài ............................................................................................ 1
2. Lịch sử vấn đề ............................................................................................... 2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu................................................................. 4
3.1. Đối tượng nghiên cứu................................................................................. 4
3.2. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................... 4
4. Mục đích nghiên cứu ..................................................................................... 5
5. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................... 5
6. Phương pháp nghiên cứu............................................................................... 5
7. Đóng góp của luận văn .................................................................................. 6
8. Cấu trúc của luận văn .................................................................................... 6
NỘI DUNG....................................................................................................... 7
Chương 1. THƠ TRẦN NHUẬN MINH TRONG NỀN THƠ VIỆT NAM
HIỆN ĐẠI ......................................................................................................... 7


iv


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Để tạo nên diện mạo của nền thơ ca Việt Nam hiện đại, cần có cả một
quá trình với sự đóng góp của nhiều thế hệ, nhiều tác giả. Tất nhiên, thực tế
cho thấy không có nhiều tác giả thể hiện được gương mặt riêng, thể hiện được
cá tính và phong cách trong sáng tạo. Trong khi đó, có một số tác giả (có thể
không nhiều) lại ghi dấu ấn đậm nét, có vị trí không thể thiếu, mà nếu không
có họ thì nền thơ ca sẽ có những khoảng trống nhất định. Vì vậy, muốn nhận
diện một nền thơ ca, cần phải đặc biệt quan tâm nhận diện và phân tích một số
tác giả đặc sắc, có tầm vóc và bề dày sáng tác, tạo được dấu ấn và có những
đóng góp quan trọng vào đời sống thơ ca. Đặt trong góc nhìn đó, có thể thấy
thơ ca hiện đại Việt Nam đã ghi nhận những nhà thơ có vị trí và đóng góp
quan trọng, một trong số đó có nhà thơ Trần Nhuận Minh. Nghiên cứu thơ ca
Trần Nhuận Minh, vì thế, không chỉ là nghiên cứu về một cá nhân, mà còn là
một cách tiếp cận để nhận diện các vấn đề của nền thơ hiện đại Việt Nam nói
chung.
Nhà thơ Trần Nhuận Minh là một tác giả có bề dày sáng tác với hơn hai
mươi tập thơ – một khối lượng đồ sộ đáng nể mà không có nhiều tác giả có
được. Những tác phẩm của Trần Nhuận Minh đã tạo ra một gương mặt tác giả
thực sự đặc sắc, vừa thống nhất vừa đa dạng, vừa thách thức vừa mời gọi. Thơ
ca Trần Nhuận Minh hứa hẹn sẽ đặt ra cho những người nghiên cứu phê bình
nhiều vấn đề ý nghĩa, hữu ích, thậm chí phức tạp, và vì vậy cũng vô cùng hấp
dẫn và đầy gợi mở.
1.3. Hành trình sáng tạo thơ của Trần Nhuận Minh trải dài qua những
giai đoạn lịch sử khác nhau, khởi nguồn từ phong cách thơ truyền thống, ngày
càng hướng đến phong cách thơ hiện đại. Phân tích diễn trình đó, qua sự thay

Quốc – GS.TS. văn học Phùng Trọng Bình đã có những đánh giá mang tính
2


khái quát chung về sự nghiệp thơ ca Trần Nhuận Minh: “Từ chỗ là một nhà
thơ viết về đề tài công nhân rồi đến nhân dân, rồi sau đó lại chuyển sang đề tài
về nhân loại, bước ngoặt lớn về cả tư tưởng nghệ thuật đến bút pháp này đã
phần nào thể hiện sự đồng nhất và hài hòa trong cuộc sống và sáng tác của
Trần Nhuận Minh… Thời gian sáng tác của những tác phẩm này cách nhau
rất xa, bao gồm rất nhiều nội dung phong phú về xã hội, cuộc sống, lối thể
hiện văn học vô cùng độc đáo và thú vị, thể hiện được sự trưởng thành về tư
tưởng và nghệ thuật của nhà thơ [14.tr206-207].
Trong luận văn thạc sĩ Ngữ Văn Thơ Trần Nhuận Minh (Nguyễn Văn
Hưng, Đại học Sư phạm Thái Nguyên, 2011), tác giả đã đi vào phân tích,
đánh giá một cách khá tổng thể về thơ của Trần Nhuận Minh. Đồng thời, tác
giả cũng đã có những nhận định rất cụ thể về những đặc điểm riêng biệt và
nổi bật nhất trong thế giới thơ ca Trần Nhuận Minh. Tác giả cho rằng: “Đặc
điểm nổi bật trong thơ Trần Nhuận Minh là sự đan kết thực – hư trong việc
xây dựng thế giới hình tượng đã mở ra khả năng chiếm lĩnh, nắm bắt và giải
thích hiện thực, đồng thời diễn tả thế giới tâm linh vốn nhiều bí ẩn và những
dấu hiệu mong manh mơ hồ, khó nắm bắt. Người đọc vì thế khi tiếp cận thơ
ông phải tiếp cận trong tính chất đa chiều, khái quát và phong phú. Thơ ông,
quả là một thứ thơ có màu sắc riêng, có phong cách riêng và có một vị trí
riêng trong đời sống thơ ca hiện đại” [19.tr2]. Cùng với luận văn này, có thể
kể đến một số luận văn khác cũng đã góp phần đưa ra những cách tiếp cận và
đánh giá khá phong phú, đa diện về thơ Trần Nhuận Minh, như Cảm hứng thế
sự và đời tƣ trong thơ Trần Nhuận Minh (Chung Thị Thúy, Đại học Vinh,
2009), Chủ thể trữ tình trong thơ Trần Nhuận Minh (Lê Thị Hải Hà, Đại học
Sư phạm Hà Nội, 2008).v.v..
Bên cạnh đó, có khá nhiều bài viết nghiên cứu phê bình về cuộc đời

tuyển tập khá tiêu biểu và đầy đủ những bài thơ quan trọng của nhà thơ.
Ngoài ra tham khảo thêm một số tập thơ khi cần thiết như: Nhà thơ và hoa cỏ,
4


Bản sonate hoang dã, Gửi lại dọc đƣờng, 45 khúc đàn bầu của kẻ vô danh,
Miền dân gian mây trắng.v.v..
Đồng thời, sự dụng một số tác phẩm thơ của một số nhà thơ Việt Nam
hiện đại khác nhằm so sánh, đối chiếu làm nổi bật những nét riêng trong thơ
Trần Nhuận Minh.
4. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài “Cảm hứng và giọng điệu nghệ thuật trong thơ Trần
Nhuận Minh”, luận văn nhằm chỉ rõ sự phong phú đa dạng và mạch vận động
của tư duy nghệ thuật trong thơ Trần Nhuận Minh. Đồng thời, qua việc
nghiên cứu đề tài, chúng tôi muốn khẳng định vị trí cũng như những đóng góp
của thơ Trần Nhuận Minh đối với thơ ca Việt Nam hiện đại nói chung.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu hai khía cạnh quan trọng là cảm hứng và
giọng điệu nghệ thuật, qua đó làm rõ những giá trị về nội dung cũng như
những giá trị về nghệ thuật của thơ Trần Nhuận Minh, đồng thời chỉ ra được
cá tính sáng tạo, vị trí và những đóng góp, mặt thành công thành công và mặt
hạn chế của thơ Trần Nhuận Minh.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
Để thực hiện luận văn, chúng tôi tích hợp đồng bộ một số phương
pháp sau:
- Phƣơng pháp nghiên cứu liên ngành: Kết hợp đồng bộ phương pháp
nghiên cứu nghiên cứu lịch sử, nghiên cứu xã hội học để tìm hiểu những
“nguồn cội” góp phần làm nên đặc điểm thơ Trần Nhuận Minh như quê hương,
gia đình, tiểu sử của nhà thơ.
- Phƣơng pháp tiếp cận văn hóa học: Văn hóa và văn học có những



NỘI DUNG
Chƣơng 1
THƠ TRẦN NHUẬN MINH
TRONG NỀN THƠ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI

1.1. Nhà thơ Trần Nhuận Minh
1.1.1. Tiểu sử và quá trình hoạt động sáng tác
Nhà thơ Trần Nhuận Minh sinh ngày 20/8/1944, dân tộc Kinh, quê
quán tại Điền Trì, Quốc Tuấn, Nam Sách, Hải Dương. Ông hiện đang sống và
viết tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Ông là Đảng viên Đảng Cộng
Sản Việt Nam từ năm 1984, là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1982.
Từ 1960 đến 1962, ông học Trung học Sư phạm Hải Dương. Từ 1962
đến 1969, ông dạy học tại Quảng Ninh. Từ năm 1969 đến 2005, ông đi học
khoa Ngữ Văn tại Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, lần lượt là thành viên
sáng lập, ủy viên Ban chấp hành, Ủy viên Ban thường vụ, Phó Chủ tịch rồi
Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Quảng Ninh, Tổng biên tập báo Hạ
Long. Ông cũng là Chi hội trưởng Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Quảng Ninh;
Ủy viên Ủy ban Toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam;
Đại diện Báo Tiền Phong tại Quảng Ninh (1993 – 2008); Ủy viên Ban Công
tác Nhà văn trẻ và Hội đồng thơ của Hội Nhà văn Việt Nam một số khóa.
Trần Nhuận Minh cũng là một nhà thơ sống trong một gia đình gia thế
rất đáng chú ý khi có nhiều người theo con đường văn chương nghệ thuật.
Điển hình trong đó có: nhà thơ Trần Đăng Khoa - “thần đồng thơ Việt
Nam”(em trai ruột), nhà thơ Phạm Thị Diễm (vợ).v.v.. Điều đó đã cho thấy
gia đình ông rất có truyền thống về văn chương nghệ thuật, đặc biệt là truyền
thống về thơ ca. Có thể nói đây là một yếu tố tích cực bởi vì nó chính là một
7


- Các tập tiểu luận: Đối thoại văn chƣơng (2012 - chung với nhà thơ,
nhà phê bình văn học Canada Nguyễn Đức Tùng), Thời gian lên tiếng (2013),
Đi tìm Sự Thật (2017).
- Các tập biên khảo: Tuyển tập thơ Hạ Long (1977, in lần thứ 3 năm
2000), Tuyển tập thơ Bạch Đằng Giang (1988), Tuyển tập Nửa thế kỉ thơ
Quân Khu Ba (1995) và Tuyển chọn, giới thiệu thơ của 6 thi hào trong 6 tập
Khuất Nguyên, Xergây Exênhin, Raxun Gamzatốp, Yanit R txốt, Nicôla
Ghiden, Oan Uytman trong bộ sách Thi ca thế giới chọn lọc (2004).
- Hợp tuyển: Đá cháy (2016)
Ngoài ra, nhà thơ Trần Nhuận Minh còn viết và công bố nhiều bài báo
khảo luận, phê bình về các vấn đề văn chương, lịch sử.
1.1.2. Quan điểm sáng tác
Nhà thơ Trần Nhuận Minh là một tác giả có ý thức rất sâu sắc về sáng
tạo chuyên nghiệp. Ông đã trải qua hai giai đoạn lớn trong sáng tác: 1960 đến
1986; 1986 đến nay. Mỗi giai đoạn, ông có những quan niệm nhất định về
sáng tạo.
Nói về quan niệm sáng tác trong giai đoạn trước 1986, ông nhận ra
rằng: “Trước đó, tôi viết theo yêu cầu của nhiệm vụ chính trị. Và viết theo
yêu cầu của chính trị tôi viết cũng tận tâm và chân thành hết lòng mình. Chỉ
có điều, những bài thơ đó, tôi gọi nó đến theo yêu cầu của tôi, có khi nó đến
sớm, có khi nó đến muộn, thường thì nó không tìm tôi mà tôi phải tự đi tìm
nó. Nhưng nó đã đến, đều đến trong một tư thế đã tương đối hoàn chỉnh”
[14.tr285].
Giai đoạn từ 1986 về sau, khởi đầu từ công cuộc đổi mới, Trần Nhuận
Minh cũng thay đổi tư duy nghệ thuật trong thơ. Ông quan niệm: “Tôi viết về
những cái mà mình cần phải có ở tác phẩm của mình… Tôi chỉ gọi đúng tên
sự vật. Mà sự vật trong bản chất của nó không lạc quan cũng không bi quan,
9




Bất cứ cái gì ra đời, đều có cái lí do chính đáng của nó. Những tìm tòi
không ngừng của các nhà thơ là nhằm khai thác và thăng hoa cái phần còn
tiềm ẩn trong sáng tạo những giá trị tinh thần của con người. Và đi theo cái
này, ủng hộ cái này, không bao giờ nên bài xích hoặc ruồng bỏ cái kia, như
tôn giáo và màu da, chúng cần phải được cùng tồn tại và bình đẳng trong mọi
giá trị. Tôi nghĩ thế và không hề lạnh nhạt hay thành kiến với các sáng tác
theo các khuynh hướng nghệ thuật khác tôi, thậm chí trái ngược với tôi. Bởi
thơ là của muôn nhà, đến từ muôn nẻo đường khác nhau, không chỉ của hiện
thực cuộc sống mà còn của cả cõi tâm linh xa xăm… Nhưng tôi có hai yêu cầu.
Một, anh viết theo kiểu nào cũng phải làm cho con người sống với con người
tốt hơn và như thế, cái thước để đo nó vẫn là giá trị nhân văn. Hai, làm giàu
thêm cho văn hoá, chứ không chống lại văn hoá”.
Như vậy có thể thấy, Trần Nhuận Minh là một nhà thơ vô cùng tâm
huyết, nghiêm khắc với mình, với nghề khi đặt ra những tiêu chí và cách nhìn
nhận rất rõ ràng, quyết liệt. Những quan niệm và cách nhìn nhận có sự khác
biệt qua các giai đoạn cũng cho thấy ông có sự dấn thân, dám tìm tòi, dám
thay đổi, có sự đổi mới và vận động đáng chú ý trong tư duy nghệ thuật. Điều
đó sẽ là một cơ sở để lí giải tại sao hành trình thơ Trần Nhuận Minh lại trải
qua nhiều khúc ngoặt và đột phá đầy bất ngờ thú vị đến như vậy.
1.1.3. Các giải thưởng đạt được
Với những sáng tạo bền bỉ và tâm huyết của mình, Trần Nhuận Minh
đã được ghi nhận và tôn vinh bằng nhiều thành tựu, giải thưởng khác nhau.
Ông đã đạt: Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007;
Hơn hai chục giải thưởng văn học khác nhau, trong đó có giải thưởng của Hội
Nhà văn Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Ủy ban toàn quốc
Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam, giải thưởng văn nghệ Hạ
Long của UBND tỉnh Quảng Ninh.v.v..
11



được thay dần bằng những biến thể thơ ca dân tộc. Năm 1932 là mốc bắt đầu
thời kỳ Thơ mới, các nhà thơ đả kích thơ cũ, khẳng định cái tôi cá nhân trong
sáng tạo nghệ thuật. Phong trào Thơ mới là sự bừng nở của nhiều phong cách
nghệ thuật độc đáo, trong đó có những phong cách sẽ sống mãi với thời gian.
Có thể kể đến một loạt các tên tuổi như: Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu,
Huy Cận, Chế Lan Viên, Hàn Mặc Tử, Nguyễn Bính,.. Trong Thơ mới, con
người cá nhân được tự do bộc lộ mình, phơi trải lòng mình, âm điệu buồn là
âm điệu chủ đạo trong các bài Thơ mới. Thơ mới đã có nhiều đóng góp về
mặt cách tân nghệ thuật đối với nền thơ ca dân tộc.
Thơ ca cách mạng thời kỳ này cũng phát triển mạnh và đạt nhiều thành
tựu nhưng chủ yếu đóng góp là về mặt nội dung.
Giai đoạn từ 1945 đến 1975: Hầu hết thể thơ quen thuộc trong thơ ca
truyền thống và hiện đại đều được các nhà thơ ở thời kì này đã sử dụng nhuần
nhuyễn, linh hoạt, thể thơ nào cũng có những thành công rực rỡ. Trong đó,
đặc biệt phải kể đến thể thơ tự do, thể thơ văn xuôi và thể trường ca. Ngôn
ngữ thơ thời kì 1955 - 1975 xuất phát từ ngôn ngữ đời sống xây dựng chủ
nghĩa xã hội và kháng chiến chống Mĩ của dân tộc. Cho nên, trong thơ xuất
hiện một hệ thống từ ngữ không có ở thơ ca trước đó. Sức gợi cảm, gợi liên
tưởng của ngôn ngữ thơ thời kì này ngày càng đậm nét. Về giọng điệu thơ,
xuất hiện nhiều giọng điệu đáp ứng nhu cầu thẩm mĩ của thời đại, đó là giọng
hào sảng, lạc quan, giọng tâm tình, giọng châm biếm, mỉa mai,... Tuy nhiên,
điểm chung mà các nhà thơ đều hướng đến là khẳng định, ngợi ca vẻ đẹp tâm
hồn, tính cách của con người Việt Nam.
Ở năm đầu sau Cách mạng, thơ ca tập trung thể hiện niềm vui lớn của
dân tộc, ca ngợi Ðảng và Bác Hồ, ca ngợi con người mới, chế độ mới. Thơ
càng ở giai đoạn sau càng đậm đà tính thời sự và tính chiến đấu, phản ánh một
cách kịp thời, chân thật, hiện thực cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mĩ và

13

14


Giai đoạn này có sự xuất hiện của nhiều bài thơ theo xu hướng hiện đại
chủ nghĩa hoà nhập với nền thơ hiện đại của thế giới, đem lại cho thơ nhiều
phẩm chất mới: thơ có thực nhưng cũng có ảo, có ý thức và cả vô thức, tiềm
thức, tâm linh.
Thời kỳ này, xuất hiện nhiều bài thơ rất ngắn, thơ văn xuôi, ngôn ngữ
vừa đi gần hơn với đời sống vừa giàu sức gợi, hàm ngôn.
Sau hai mươi năm, thơ Việt Nam hiện đại đã có sự vươn lên không
ngừng. Trong bất cứ hoàn cảnh nào của đời sống, các nhà thơ vẫn luôn tìm
tòi, thể nghiệm ở nhiều phương diện, có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa truyền
thống và hiện đại, để ngày càng đạt được những thành tựu rực rỡ, góp phần
không nhỏ vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời tạo nên vẻ
đẹp phong phú, đa dạng, nhiều hương sắc mới cho thơ ca Việt Nam hiện đại.
Những nhà thơ nổi bật trong giai đoạn này có thể kể đến như: Thi
Hoàng, Trúc Thông, Y Phương, Dư Thị Hoàn, Hoàng Trần Cương, Nguyễn
Lương Ngọc, Dương Kiều Minh, Nguyễn Quang Thiều, Mai Văn Phấn,
Nguyễn Bình Phương, Vũ Quần Phương, Trần Quang Quý, Nguyễn Linh
Khiếu, Trần Hùng, Inra Sara, Dương Thuấn, Trương Đăng Dung, Đỗ Trọng
Khơi, Trần Anh Thái, Nguyễn Việt Chiến, Trần Hòa Bình, Phạm Công Trứ,
Nguyễn Trọng Tạo, Trần Hữu Dũng, Bùi Chí Vinh, Đỗ Minh Tuấn.v.v..
Nhìn một cách khái quát, thơ Việt Nam mười năm đầu thế kỷ XXI là
tiếp nối mạch thơ đổi mới cuối thế kỷ XX với cảm hứng thế sự và đời tư giữ
vai trò là cảm hứng chủ đạo. Hai dòng cảm hứng này đã chiếm lĩnh thơ ca
Việt Nam từ sau năm 1975, đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới sau 1986. Nhưng
trong những năm gần đây, với việc toàn cầu hoá diễn ra mạnh mẽ, với bao
biến cố lớn mà nhân loại nói chung và đất nước nói riêng đang phải đối mặt,
nội dung thế sự, đời tư trong thơ ca cũng có nhiều thay đổi so với giai đoạn
trước.

thơ của tình yêu, tương tự như vậy, Nguyễn Bính là nhà thơ của người quê
16


làng quê, Phạm Tiến Duật là nhà thơ của Trường Sơn.v.v.. Nó như là một quy
luật của sáng tạo thơ ca.
Riêng vớ nhà thơ Trần Nhuận Minh, dường như đây là một trường hợp
đặc biệt, bởi thơ ông đã vượt qua quy luật ấy. Nói đến Trần Nhuận Minh
không thể định vị ông vào một vấn đề nhất định. Thơ ông không đơn thuần
như là đại diện của một mảng đề tài, một khuynh hướng, một thi pháp, mà nó
mang trong mình sự đa dạng đa chiều đa diện đầy biến ảo và phức tạp.
Trước hết, nói đến thơ Trần Nhuận Minh là nối đến một đại diện xuất
sắc của đề tài về ngành công nghiệp, người công nhân. Ông có những vần thơ
rất tình nghĩa về mảng đề tài này:
Nơi khúc dân ca nuối chúng tôi tuổi thơ
Là nóng bỏng tiếng xe gào ủi đất…
Núm ruột chúng tôi mẹ vùi sâu trong than
Day dứt chúng tôi là tình yêu đất than
(Lên tầng)
Những tập thơ vào khoảng thập niên 70 – 80 của thế kỉ XX như Đấy là
tình yêu, Âm điệu một vùng đất, Thành phố bên này sông.v.v.. đã nói lên tất cả
tình yêu, niềm tự hào, sự gắn bó máu thịt của nhà thơ với vùng đất mỏ và
người thợ nơi đây. Với những tác phẩm trước Đổi mới 1986 này, Trần Nhuận
Minh được xem như nhà thơ của công nghiệp – công nhân.
Công cuộc Đổi mới toàn diện của đất nước từ 1986 đã tác động sâu sắc đến
cách nhìn, quan niệm về cuộc đời và nghệ thuật của Trần Nhuận Minh, khiến ông
có những thay đổi vô cùng quan trọng trong sáng tác. Kể từ đây, ông giã từ hoàn
toàn với cách viết cũ, để bứt phá sang một bút pháp hoàn toàn mới. Đó không phải
là sự rũ bỏ quá khứ, mà là sự vượt thoát khỏi tư duy cũ, thức nhận cũ của chính
bản thân mình. Ông đã viết những câu thơ hết sức mới mẻ:



Hoặc như:
Đấng Mê Tơi đang nói
Trong im lặng khôn cùng
Trong sắc chiều bâng khuâng tận đáy
(Bản sonate hoang dã)
Với những tập thơ vô cùng đặc sắc như Bản sonate hoang dã (2003),
45 khúc đàn bầu của kẻ vô danh (2007), Miền dân gian mây trắng (2008),
Trần Nhuận Minh lại hiện ra như một thi sĩ - triết gia, thi sĩ - thiền gia. Ông
được xem như một nhà thơ dũng cảm dấn thân về phía bí ẩn vô tận của tạo
hóa, của con người, của sáng tạo nghệ thuật và thi ca.
Chính vì vậy, có thể thấy nhà thơ Trần Nhuận Minh là một trường hợp
độc đáo trong thơ ca Việt Nam hiện đại, không chỉ bởi quãng đường sáng tạo
hơn nửa thế kỉ qua các giai đoạn lịch sử khác nhau và một sự nghiệp sáng tác
đồ sộ hơn hai chục tập thơ nhiều giá trị, mà còn bởi sự đa dạng và biến ảo
không ngừng trong cùng một bản thể thi sĩ. Nó khẳng định sự đóng góp đặc
sắc, to lớn và quan trọng cùng một vị trí trang trọng của thơ Trần Nhuận Minh
trong nền thơ Việt Nam hiện đại.
Có thể nói, với những đóng góp ấn tượng và đậm nét của mình cho thơ
ca nước nhà, Trần Nhuận Minh đã trở thành một tên tuổi sáng giá làm nên
diện mạo thơ ca Việt Nam những thập niên cuối thế kỉ XX, những năm đầu
thế kỉ XXI. Đánh giá về Trần Nhuận Minh - tác giả và tác phẩm, nhà nghiên
cứu văn học người Trung Quốc – GS. Phùng Trọng Bình đã nhận định mang
tính khái quát cao: “Trần nhuận Minh rất tinh tế trong việc học hỏi, kế thừa và
vận dụng ý thơ của văn học truyền thống cổ đại. Tinh hoa của các tác giả nổi
tiếng như nhà thơ Trung Quốc Khuất Nguyên, Đỗ Phủ, nhà văn vĩ đại nước
Nga Lev Tolstoy, thi hào Sergei Esenin, tiểu thuyết gia – nhà soạn kịch Tây
Ban Nha Miguel de Cervantes, đặc biệt là văn học truyền htống Việt Nam với
19