Tâm sự của “một học sinh đáng bị
đánh đòn”
07/11/2006

Giữa lúc dư luận lớn tiếng phê phán trách nhiệm của ngành giáo dục và của các thầy cô
giáo đối với tình trạng “xuống cấp” của nền giáo dục và những tiêu cực trong học đường,
chúng tôi nhận được một “bức thư lạ” của một học sinh lớp 12. Theo chúng tôi, đây là một
bức thư “nói thẳng, nói thật”, bởi vậy xin không công bố tên của người viết.
Em là một học sinh lớp 12, và em muốn mọi người biết những suy nghĩ của em về việc học
đang diễn ra xung quanh em mỗi ngày.
Mở đầu câu chuyện, em xin được viết một chút về quan điểm của em trong việc học.
Thứ nhất, học là tối cần thiết.
Thứ hai, em hoàn toàn đồng ý với câu cách ngôn được in trên bìa một sê-ri sổ tay đang bán
ở nhà sách. Việc học ví như đi thuyền trên dòng nước ngược, không tiến ắt sẽ lùi. Em quan
niệm rằng, không học thì thôi, đã học thì phải ra dáng người đi học. Hôm nay phải khá hơn
hôm qua, dù một chút thôi cũng được. Đi học cũng có nghĩa là đi "phát quang" những thứ
mình còn u ơ mù mờ, bởi vậy, đi đến trường đến lớp mà không mở mang tu sửa được đầu
óc và tính tình thì chưa thể gọi là "đi học".
Thứ ba, đối với em, việc học chưa bao giờ và không bao giờ là một việc dễ dàng. Luôn
luôn, em gặp rất nhiều khó khăn và thất vọng trong việc học của mình. Năm nay em học
lớp 12, nghĩa là kiến thức và độ khó chỉ mới ở mức độ trung bình. Nếu em tự coi mình là
một tờ giấy trắng, và coi những điểm kém, những lời quở phạt, những nỗi buồn phiền trong
những ngày đi học vừa qua là những chấm mực đen, thì e rằng, "tờ giấy em" chắc chắn đã
đổi từ trắng tinh tươm thành màu sắc đặc trưng của cột nhà cháy. May sao, em không phải
là tờ giấy, và tất cả các chấm mực đen kia rồi sẽ phai màu dần dần theo bước đi của thời
gian và cuộc sống... Nói tóm lại, theo em, việc học là một việc rất khó và rất dễ gây cho
người ta nhiều nỗi buồn phiền, cay đắng...
Đó là quan điểm của em về việc học nói chung. Bây giờ, em muốn phát biểu về việc học
của chính bản thân em, và của bạn bè em. Rộng hơn một chút, em muốn được góp ý kiến
cho câu hỏi lớn trong xã hội bây giờ: đâu là chỗ khúc mắc quan trọng nhất trong việc học
tập của chúng em vào thời điểm này?

Mỗi ngày đến lớp, ai ai trông cũng rệu rã, bơ phờ. Ai cũng nhăn nhó, rên rỉ và ca cẩm. Thực
tế, không phải nỗi mệt mỏi về thể chất đã làm cho mọi người có cái vẻ ngoài đáng chán như
vậy, mà chính là do lối suy nghĩ bi quan và ích kỷ mà ra "nông nỗi" này. Đáng tiếc là chính
em cũng có những biểu hiện xấu xa và đáng đánh đòn đó (và nhân tiện, em cũng phát hiện
ra rằng: chán nản, thở dài, nhăn nhó là những thứ rất dễ lan truyền đi từ người này sang
người khác, có tác dụng kéo dài từ ngày này sang ngày khác, và hình như khó có thể tự
nhiên mà chấm dứt được!). Chính em cũng không ngớt miệng kêu ca ai oán rền rĩ cả đất
trời. Chính em cũng thở dài sườn sượt mỗi sáng thức dậy. Chính em cũng gục đầu chán nản
10 lần một ngày trên bàn học. Chính em cũng cảm thấy rệu rã uể oải đến cùng cực. Mặc dù
nếu có ai hỏi em rằng em có thái độ thế nào đối với sự thoái chí đó, thì em sẽ trả lời rằng:
em lên án gay gắt!
Đã học là phải khổ. Nhưng việc học đem lại một ích lợi to lớn không thể tưởng tượng
được. Muốn đạt cái ích lợi của việc học thì phải chịu cái vất vả của việc học. Như thế mới
công bằng! Như thế mới hợp lý!
Đằng này, em và các bạn lại muốn vừa nhẹ nhàng mà lại vừa được hưởng lợi. Trong không
khí sục sôi góp ý cho ngành giáo dục, em và các bạn chỉ biết góp nhặt những gì đọc được
trên báo chí, trên internet để mà "đàm đạo thâm sâu" với nhau, để rồi sau đó gào khóc thống
thiết với nhau rằng mình không đủ thời gian để làm bài tập! Suốt ngày, mọi người bàn tán
với nhau về "cải cách", về "sự bất hợp lý", về "cấu trúc chương trình học"... mặc dù tất cả
những thứ xa vời diệu vợi và đó trước hết là trách nhiệm của người lớn, là nỗi lo của người
lớn! Chuyện của em và các bạn là phải lạc quan tin tưởng và nỗ lực hơn nữa và hơn nữa...
Chuyện của mình mình lại không làm, lại toàn đi ca cẩm về chuyện của người khác? Em và
các bạn chỉ trông chờ vào sự nỗ lực của người khác, mà tự mình lại không nỗ lực cho công
việc của chính mình. Em và các bạn đã hèn nhát đùn đẩy tất cả lỗi lầm và sai trái cho hệ
thống giáo dục, cho chính sách, cho thầy cô, cho áp lực,...! Thật đáng "chém đầu"!
Như vậy, theo ý em, vấn đề gút mắc lớn nhất và nghiêm trọng nhất chính là ở tư tưởng ỷ
lại, lười biếng, thụ động và hèn nhát của những người đi học, tức là của em, và của những
người như em!
Em hy vọng rồi mai đây, mọi chuyện sẽ thật sự tốt đẹp và tươi sáng, đúng như những gì mà
toàn thể xã hội đang ước mơ và hoạch định. Em tin là sẽ có một sự thay đổi tốt đẹp được