MỤC LỤC
A- ĐẶT VẤN ĐỀ.
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
B- GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN.
1. Thực trạng.
2. Thuận lợi.
3. Khó khăn.
III. NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.

Biện pháp 1: Tự rèn luyện phát âm chuẩn xác phụ âm L – N.
Biện pháp2: Luyện phát âm l - n qua góc chơi LQVH.
Biện pháp 3: Sửa sai lỗi phát âm phụ âm L – N thông qua hoạt động chung cho trẻ.
Biện pháp 4: Rèn trẻ phát âm chữ cái L – N thông qua các hoạt động khác.
Biện pháp 5: Khuyến khích trẻ tự phát hiện và sửa lỗi phát âm cho nhau.
Biện pháp 6: Kết hợp với phụ huynh sửa lỗi cho trẻ.
IV. KẾT QUẢ THỰC HIỆN.
1. Đối với trẻ.
2. Đối với giáo viên.
3. Đối với phụ huynh.
V. NGUYÊN NHÂN THÀNH CÔNG VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
C- KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.
I. KẾT LUẬN.
II. ĐỀ XUẤT VÀ KHUYẾN NGHỊ.
1. Về phía phòng giáo dục.
2. Về phía nhà trường.
3. Về phía phụ huynh.

D- TÀI LIỆU THAM KHẢO.


Nguyên nhân chính là do bộ máy phát âm của trẻ ở độ tuổi này chưa hoàn thiện,
bên cạnh còn có cả nguyên nhân do người lớn phát âm sai nên trẻ bắt trước theo.
Đặc biệt khi dạy trẻ phát âm hai phụ âm L – N, tôi nhận thấy đa số trẻ lớp tôi rất
khó nhận biết, hay lẫn lộn nên phát âm thường sai. Điều đó thôi thúc bản thân cần
tìm ra biện pháp khắc phục để sửa cho trẻ và qua gần một năm thực hiện tôi đẫ rút
ra được “Một số biện pháp rèn phát âm chữ L – N” cho trẻ 5 – 6 tuổi”
2/19


GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN.
Trong cuộc sống của chúng ta luôn có sự phát triển không ngừng của khoa
học công nghệ, văn hóa nghệ thuật. Đòi hỏi con người phải đa năng tức là có khả
năng sử lý các vấn đề phát sinh trong cuộc sống một cách có hiệu quả. Muốn vậy
chúng ta phải nhờ đến ngôn ngữ. Chúng ta sử dụng đến ngôn ngữ để nhận thức thế
giới xung quanh, giao tiếp với mọi người và tư duy. Còn đối với tuổi mầm non
ngôn ngữ có vai trò như thế nào? Ai cũng biết tuổi nhỏ là tuổi học ăn, học nói dưới
sự hướng dẫn của người lớn. Chính vì thế ngôn ngữ có vai trò quan trọng đối với
việc giáo dục trẻ. Nó giúp trẻ phát triển trí tuệ, tức là giúp trẻ nhận thức thế giới
xung quanh mình, các sự vật hiện tượng một cách khoa học và chính xác. Ngôn
ngữ cũn giúp giáo dục thẩm mĩ và thể chất, tức là người lớn sử dụng ngôn ngữ để
giúp trẻ biết được những chuẩn mực đạo đức trong xã hội, những điều hay lẽ phải
và hình thành cho trẻ những khái niệm về đạo đức: Ngoan, tốt, thật thà. Thông qua
giao tiếp, người lớn còn sử dụng ngôn ngữ để giúp trẻ yêu cái đẹp, trân trọng cái
đẹp và ý thức tạo ra cái đẹp. Vậy phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non nghĩa là gì?
Nghĩa là phải: Phát triển vốn từ cho trẻ, dạy trẻ nói dúng ngữ pháp và nói mạch lạc,
dạy trẻ làm quen với chữ viết và phải dạy trẻ luyện phát âm chính xác mà điều tôi
muốn nói ở đây là chú trọng sửa phát âm ngọng, phát âm lẫn các các chữ cái cho
trẻ đặc biệt là hai chữ cái L – N.
2. CƠ SỞ THỤC TIỄN

hơn đến con em mình và đã biết phối kết hợp cùng cô giáo nhắc nhở, rèn luyện cho
trẻ ở mọi lúc, mọi nơi.
- Nhà trường luôn quan tâm, trang bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi cho cô và trẻ.
- Ban giám hiệu dự giờ, thăm lớp thường xuyên góp ý để giáo viên nâng cao
chuyên môn.
- Định biên 2 cô/lớp có trình độ trên chuẩn, nắm vững nội dung, phương
pháp dạy trẻ, luôn nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, có tinh thần trách nhiệm trong
công việc.
2.3. Khó khăn
- Cha mẹ trẻ đa số làm nhiều nghề khác nhau, thời gian, kiến thức dạy, việc
quan tâm chăm sóc giáo dục trẻ còn hạn chế.
- Nhận thức của trẻ trong lớp không đồng đều.
- Một số trẻ còn nhút nhát, phát âm còn sai l - n
3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.
3.1. Biện pháp 1: Tự rèn luyện phát âm chuẩn xác phụ âm L – N
Muốn cho trẻ phát âm đúng, trước tiên cô giáo phải là người phát âm chuẩn
xác. Do ảnh hưởng của Thổ ngữ tôi đó phát âm không chuẩn phụ âm L – N nên tôi
tự rèn luyện phát âm cho mình như sau:
Tôi đã nghiên cứu tài liệu hướng dẫn cách phát âm 2 phụ âm đầu L – N biết
được cấu tạo đặc điểm và cơ chế phát âm của 2 phụ âm L – N, sau đó tôi tập phát
âm hàng ngày vào những thời gian rảnh rỗi bằng cách đọc đi đọc lại nhiều lần
những bài thơ, câu chuyện, bài đồng dao, ca dao… có nhiều phụ âm L – N.
VD:
“Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa
Cú nàng Tụ Thị, cú chựa Tam Thanh
Ai lên xứ Lạng cùng anh
Bõ công bác mẹ sinh thành ra em
Tay cầm bầu rượu nắm nem
4/19


Sơn Tinh …ại hóa phép …àm cho …úi dâng cao ..ên bấy nhiêu. Quân của Sơn
Tinh từ trên …úi …ém đá tới tấp xuống …ước …àm cho quân …ính của Thủy
Tinh chết rất nhiều. Xá cá, ba ba, thuồng …uồng …ổi đầy mặt …ước”.
Hoặc truyện “ba chú lơn con”:

5/19


“Lợn mẹ sinh được ba chú ..ợn con rất đáng yêu. Bốn mẹ con cùng chung sống vô
vùng vui vẻ và hạnh phúc”.
Nhưng một hôm, …ợn mẹ …ói với ba chú …ợn con:
“các con của mẹ đều …ớn rồi, đã đến …úc …ên tự xây cho mình một căn nhà và ra
ở riêng đi thôi”.
Trong ba anh em …ơn con, anh cả ..à người lười biếng nhất, …lúc …ào
cũng chỉ muốn mau chóng xây xong nhà để có thể …ăn ra nghủ một giấc ngon
…ành mà thôi. Thế nên anh cả kéo về một xe đầy cỏ khô, chẳng mấy chốc đã dựng
xong một túp lều bằng cổ. Anh thứ hai …ại …à một chú …ơn tham ăn, chú chỉ
muốn xây nhà thật nhanh để ngày …ào cũng được …ấu những món ăn ngon cho
mình. Thế …à, anh hai vào rừng và chặt vài cây gỗ đem về, chỉ mất ba ngày đã
dựng xong một ngôi nhà bằng gỗ…”
Tôi còn tự đọc thơ có nhiều chữ L – N rồi thu âm và nghe lại để kiểm tra độ
chính xác của mình.
Tôi nhờ đồng nghiệp kiểm tra tôi phát âm xem đó chuẩn chưa.
Khi giao tiếp với mọi người, tôi luôn tự ý thức đến cách phát âm L – N để
sửa sai.
Sau 1 thời gian luyện tập tích cực tôi đã phát âm chuẩn xác, rõ ràng, có âm
điệu làm tăng hiệu quả bài giảng và tự tin, mạch lạc trong giao tiếp với mọi người
cũng như khi giao tiếp với trẻ.
3.2. Biện pháp2: Luyện phát âm l - n quá góc chơi LQVH.
Với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lạ đẹp mắt hấp dẫn là gây được sự chú ý

những cái đó đều phải vừa tầm nhìn với trẻ. Hoặc có những bức vẽ của trẻ được
viết tên trẻ vào phía trái, làm như thế trẻ được sử dụng ngay trên hoạt động làm
quen chữ cái trẻ học đến nhóm chữ cái gì tôi cho trẻ tìm xung quanh lớp nhóm chữ
cái đó, phía dưới tôi đặt giá để đựng đồ dùng phục vụ môn chữ cái đồ dùng của cô
và trẻ như bút chì màu, vở tập tô ... ngoài ra còn có đồ dùng phục vụ cho buổi chơi
như mũ đội có gắn chữ, hoa lá, hột hạt, chữ cái rời, các chấm tròn để trẻ ghép chữ,
lô tô...
Hay để giúp trẻ nắm vững về các nét chữ tôi đã làm các bảng chơi bằng thảm
gai và cùng trẻ cắt các nét chữ cơ bản để trẻ chơi ghép chữ ở hoạt động góc, trò
chơi chữ cái. Không chỉ có vậy ở các chủ điểm, tôi sưu tầm các bài thơ, câu chuyện
phù hợp chủ điểm và chứa nhiều chữ l, n để rền trẻ phát âm.

8/19


Trẻ chơi xếp chữ
3.3. Biện pháp 3: Sửa sai lỗi phát âm phụ âm L – N thông qua hoạt động
chung cho trẻ làm quen với chữ viết.
Hoạt động chung là hoạt động giáo viên chuẩn hóa, chính xác hóa kiến thức
cho trẻ thu nhận từ nhiều nguồn tin khác nhau. Với hoạt động
“ làm quen với chữ cái L – N”, tôi chuẩn bị rất kỹ và xác định đây là hoạt động
chính giúp trẻ nhận thức đúng về cách phát âm. Tôi hướng dẫn luyện cách phát âm
cho trẻ như sau:
Khi đọc mẫu tôi cố gắng đọc to, rõ ràng âm thật chuẩn để trẻ nghe rõ cách
đọc, đồng thời tôi nêu rõ cách phát âm chữ L – N cho trẻ hiểu.
- L: Đọc cong lưỡi, đầu lưỡi uốn vào trong và đưa sát vào lợi trên.
- N: Đọc thẳng lưỡi, lưỡi sát với lợi dưới.
Song nếu cụ chỉ nêu và phát âm thì trẻ chưa thể hình dung được mà mà tôi
cho trẻ luyện đọc nhiều lần từng phụ âm với nhiều cách khác nhau. Trước tiên tôi
cho trẻ cùng đọc đồng thanh vài lần, sau đó gọi cá nhân trẻ đọc. Để dễ theo dõi

Ngày giúp mẹ chăm làm
Lau nhà, múc nước
Tưới vườn na xanh

10/19


Hoặc:
Chim Phượng Hoàng to lớn
Có bộ lông tuyệt vời
Mỗi khi lượn ngang trời
Lấp lánh muôn màu đẹp
Vốn sống trên núi cao
Nay về vườn bách thú
Được các bé lại thăm
Phượng Hoàng vui lắm đấy.
Hoặc:
Mẹ đi làm về
Thấy đầu chum nước
Hoa na thơm nức
Quả na non xanh
Lủng lẳng trên cành
Mẹ cười vui vẻ
Nhà lau sạch sẽ
Con đến là ngoan
Con công hay múa
Nó múa làm sao
Nó rụt cổ vào
Nó xòa cánh ra
Nó đỗ cành đa

có nhiều câu, từ có phụ âm đầu L – N.
Ví dụ: Bài hát “ Thật là hay” có câu: “li lì li, lí lìli…”
Bài “Mùa xuân đến rồi” có câu: “Sáng hôm nay trời đã nắng lên rồi”
Bài “Bác đưa thư vui tính” có đoạn “… cầm lá thư, nói cảm ơn này em bé
ngoan cầm ngay lá thư…”.
Bài “Vườn trường mùa thu” câu: “là la la, lá la la…”.

12/19


* Trong hoạt động cho trẻ làm quen với văn học
Tôi quan tâm đến giọng đọc, giọng kể của trẻ, phát hiện cách phát âm sai của
trẻ để sửa, tôi thường chú ý tới những bài thơ có nhiều phụ âm L – N như:
Bài thơ “Nàng tiên ốc”:
“Đàn lợn đó được ăn
Cơm nước nấu tinh tươm”
Rồi ôm lấy nàng tiên
Không cho chui vào nữa”
Bài thơ “Giữa vòng gió thơm”:
“Này chú gà nâu
Này chú vịt bầu…”
Qua các bài đồng dao “Kéo cưa lừa xẻ”:
Kéo cưa lừa xẻ
13/19


Làm ít ăn nhiều
Nằm đâu ngủ đấy
Nó lấy mất cưa
Lấy gì mà kéo”.



cảm nhận của mình. Thông qua sự bộc lộ ngôn ngữ này tôi sửa ngay cho trẻ nếu trẻ
nói chưa đúng.
Hoặc giao tiếp giữa các cháu với nhau, khi trẻ gọi tên bạn hay nói chuyện với
bạn tôi chú ý lắng nghe trẻ nói, nếu sai tôi yêu cầu trẻ nhắc lại câu trẻ vừa nói và
chậm rãi nói lại từng từ, khuyến khích trẻ nói theo.
Càng gần gũi với trẻ thì việc luyện phát âm cho trẻ càng thuận lợi hơn, ngay
trong giờ đón trẻ hay trả trẻ tôi thường tổ chức chơi trò chơi dân gian có lời như:
Nhảy lò cò, nu na nu nống, thả đỉa ba ba,… trong thời gian ngắn giữa các hoạt
động tôi thường dạy trẻ đọc một số bài ca dao, đồng giao hoặc một số bài thơ do tôi
sưu tầm và sáng tác có chứa phụ âm L – N.

3.5. Biện pháp 5: Khuyến khích trẻ tự phát hiện và sửa lỗi phát âm cho nhau.
Để hình thành thói quen này, tụi luôn gần gũi, giao tiếp với trẻ, yêu cầu trẻ
chú ý lắng nghe, phát hiện chính bản thân và các bạn, tôi kịp thời động viên các
những cháu có ý thức phát âm đúng, đồng thời khích lệ các cháu phát hiện lỗi phát
âm của các bạn khác, nhắc nhở bạn sửa ngay.
15/19


Ví dụ: Cho trẻ đọc bài thơ “Giữa vòng gió thơm” có câu:
“Này chị gà nâu…
Này chị vịt bầu…”
Khi phát hiện có 1 số trẻ đọc sai phụ âm L – N tôi yêu cầu trẻ đọc lại và hỏi
trẻ đọc như thế đã đúng chưa. Tại sao chưa đúng? Đọc như thế nào là đúng? Tôi
cho trẻ đọc chuẩn đọc lại và cho các bạn nhận xét cách phát âm của bạn mình. Với
nhiều lần làm như vậy tôi đã giúp trẻ có thể tự phát hiện lỗi phát âm của mình và
các bạn trong lớp.
Để gây hứng thú cho trẻ tôi tạo ra một góc chơi “Thử làm nghệ sỹ:. Ở góc chơi này


Trước khi thực
hiện các biện
pháp

Sau khi thực
hiện các biện
pháp

So sánh

Số trẻ

Tỉ lệ

Số trẻ

Tỉ lệ

Số trẻ phát âm nhầm lẫn 2
phụ âm L - N

20/36

55,6%

3/36

8%



13,9%

31/36

86%

Tăng 72%

2. Về phía giáo viên:
- Nâng cao được kỹ năng phát âm chuẩn.
- Sưu tầm được nhiều bài thơ, bài hát, câu truyện hay có tác dụng luyện phát
âm đưa vào dạy trẻ.
- Tạo được hứng thú cho trẻ khi hoạt động làm quen chữ viết.
- Có nhiều tiết dạy làm quen chữ viết được xếp tốt.
3. Về phía phụ huynh:
- Phụ huynh có hiểu biết về kiến thức rèn phát âm cho trẻ.
- Đã kết hợp với giáo viên cùng thực hiện tốt việc rèn phát cho trẻ.
- Thường xuyên quan tâm đến chất lượng phát triển ngôn ngữ, và hoạt động
làm quen chữ viết.
KẾT THÚC VẤN ĐỀ
17/19


1. KẾT LUẬN
Việc nâng cao chất lượng làm quen chữ viết cho trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi
giữ vai trò hết sức quan trọng và cần thiết. Vì đối với trẻ ở lứa tuổi này chữ viết là
môn học giúp trẻ phát triển toàn diện nhất. Do đó để giúp trẻ hình thành, củng cố,
phát triển khả năng ngôn ngữ cũng như kỹ năng phát âm đạt kết quả cao mỗi giáo
viên chúng ta cần:

- Tích cực rèn luyện, sửa sai phát âm cho trẻ trong các hoạt động khác cũng
như khi trẻ giao tiếp với bạn, với cô và với mọi người ở mọi lúc, mọi nơi.
- Thường xuyên khích lệ trẻ tự phát hiện và sửa lỗi phát âm cho nhau, giúp
trẻ dễ nhớ.
- Cần phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh trong việc rèn luyện
cách phát âm cho trẻ và sự hỗ trợ về cơ sở vật chất theo yêu cầu của lớp, của nhà
trường, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện đạt kết quả tốt.
3. KHUYẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
3.1. Đối với phòng giáo dục
- Thường xuyên mở các lớp tập huấn chuyên đề về “Làm quen chữ viết”, mở
các lớp bồi dưỡng phát triển ngôn ngữ, kỹ năng phát âm chuẩn.
- Xây dựng các tiết kiến tập để giáo viên chúng tôi được học hỏi kinh
nghiệm của chị em đồng nghiệp nhằm nâng cao trình độ chuyên môn.
- Cung cấp tài liệu về vấn đề đổi mới phương pháp dạy học cho giáo viên.
3.2. Đối với nhà trường
- Tổ chức các hội thi giáo viên dạy giỏi về chuyên đề “Làm quen chữ viết”
- Tổ chức và tạo điều kiện cho giáo viên được kiến tập các tiết dạy mẫu, các
buổi thảo luận, trao đổi về các biện pháp tổ chức hoạt động làm quen chữ viết cho
trẻ.
3.3. Đối với các bậc phụ huynh
- Thường xuyên phối kết hợp chặt chẽ với nhà trường, giáo viên chủ nhiệm
trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ để mang lại kết quả cao nhất.
Trên đây là “Một số biện pháp rèn phát âm chữ L - N cho trẻ mẫu giáo lớn
5-6 tuổi" mà tôi đã áp dụng tại nhóm lớp mình phụ trách và đã mang lại những kết
quả ban đầu. Tôi rất mong được sự góp ý xây dựng của cấp trên và quý bạn đọc để
bản sáng kiến được hoàn thiện hơn, giúp tôi ngày càng có nhiều kinh nghiệm dạy
dỗ các cháu tốt hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

19/19