Sáng kiến kinh nghiệm: “ Cải tiến phương pháp hướng dẫn học sinh thực hành tự do”

CẢI TIẾN PHƯƠNG PHÁP
HƯỚNG DẪN HỌC SINH THỰC HÀNH TỰ DO
(LESS CONTROLLED PRACTICE STAGE)
I. PHẦN MỞ ĐẦU:
1.Lý do chọn đề tài:
Ở nước ta,bắt đầu từ năm 2002 – 2003 cả nước đồng loạt triển khai chương trình
giáo dục phổ thông mới với mục tiêu giáo dục là tập trung hướng vào việc phát triển tính
năng động, sáng tạo và tích cực của học sinh. Để đạt được mục tiêu giáo dục này người
dạy, đặt biệt người dạy tiếng Anh cần có những phương pháp dạy học phù hợp.
Như chúng ta đã biết tiếng Anh là một môn học khó đối với học sinh, đặt biệt là
học sinh các vùng nông thôn. Như vậy trong quá trình giảng dạy giáo viên phải gây được
sự hứng thú, tự tin, say mê, cố gắng học tập của bản thân các em mới mang lại kết quả
học tập tốt. Các em phải luôn là người chủ động tích cực tham gia vào quá trình dạy và
học. Hơn nữa để nhấn mạnh việc học ngoại ngữ có ý nghĩa và mang tính thực tế, học sinh
học ngoại ngữ để giao tiếp nên cần được rèn luyện đồng thời bốn kỹ năng (nghe, nói, đọc,
viết), từ vựng, ngữ pháp và các chức năng của nó. Các thủ thuật thường dùng trong giai
đoạn luyện tập tự do (Less controlled practice stage) là việc làm theo cặp (pairwork), làm
việc theo nhóm(groupwork), các hoạt động có khoảng trống thông tin (activities with an
information gap), hoặc đóng vai (roleplay).
Vì vậy việc cải tiến phương pháp hướng dẫn học sinh thực hành tự do phải theo
hướng gợi mở, nhằm kích thích trí tìm tòi, tránh đơn điệu nhàm chán, khô cứng trong một
tiết học ngoại ngữ. Giáo viên gợi ý, học sinh thực hành theo bài vừa học đẻ đưa vào thực
tế.
Trong thực tế, một số giáo viên thường thực hiện bước này bằng cách áp đặt học
sinh bám sát vào kiến thức mới học, không có tính sáng tạo hoặc buộc học sinh học thuộc
lòng từng từ, từng câu đang học. Do vậy, học sinh còn lệ thuộc nhiều vào giáo viên. Điều
này rất hạn chế trong việc phát triển kỹ năng sử dụng ngôn ngữ của các em. Là một giáo
viên tiếng Anh tôi luôn suy nghĩ, tìm ra những phương pháp sáng tạo cho giai đoạn thực
hành tự do trong một tiết học, phù hợp với mặt bằng trình độ học sinh. Với hi vọng sẽ

Dạy học ngoại ngữ thực chất là hoạt động rèn luyện năng lực giao tiếp cho học
sinh dưới dạng nghe – nói - đọc - viết. Để rèn luyện được năng lực giao tiếp cho học sinh
giáo viên cần phải tạo ra được môi trường với những tình huống đa dạng, cần phải phát
huy hết khả năng tư duy sáng tạo của học sinh và học sinh phải tìm cách ứng xử bằng
ngoại ngữ cho phù hợp với từng tình huống giao tiếp cụ thể.
Vì vậy giai đoạn luyện tập tự do là giai đoạn vô cùng quan trọng, nó quyết định sự
thành công trong tiết dạy noại ngữ. Thông qua đó mà giáo viên rèn luyện và phát triển kĩ
năng xử dụng ngôn ngữ cho học sinh.
5.Phạm vi nghiên cứu:
Qua thực dạy ở các khối lớp 6;7;8;9 đối với học snh trung học cơ sở mà cụ thể là
đối với học sinh trường THCS Tân Tiến.
II.PHẦN NỘI DUNG:
1.Thực trạng:
Trước đây khi hướng dẫn học sinh thực hành tự do, giáo viên ngoại ngữ thường xác định
Giáo viên trường THCS Tân Tiến
Sáng kiến kinh nghiệm: “ Cải tiến phương pháp hướng dẫn học sinh thực hành tự do”
vai trò của người giáo viên một cách đơn thuần là người truyền đạt. Thường
theo cách giáo viên nêu lên tình huống, học sinh tái tạo tình huống. Vì vậy trong bước
thực hành tự do giáo viên cũng thường làm việc nhiều và bắt học sinh lệ thuộc nhiều vào
giáo viên. Điều này đã làm giảm hứng thú học tập của học sinh không nhỏ. Đồng thời
không kích thích được trí tò mò, vận dụng bài học một cách sánh tạo những điều đã học
của học sinh.
Mặt khác, giáo viên thường mắc bệnh nghề nghiệp: Hay ngắt lời, sửa lỗi của học
sinh mà đáng lý ra giáo viên là người giúp học sinh sử dụng ngôn ngữ một cách tự do,
sáng tạo hơn bằng cách sử dụng cái đang học và cái đã học. Chính vì vậy cần thiết phải
cải tiến bước dạy thực hành tự do để phát huy việc sử dụng ngôn ngữ, để việc sử dụng
ngôn ngữ của học sinh mang ý nghĩa thực tế hơn,mạnh dạn hơn và thích thú hơn trong
việc học ngoại ngữ.
2. Biện pháp thực hiện:
Giai đoạn thực hành tự do là giai đoạn giáo viên cho học sinh áp dụng phần ngôn

dụng trong cuộc sống hàng ngày.
Sự hướng dẫn của giáo viên trong giai đoạn này chủ yếu là giới thiệu tình huống và
các vai trò học sinh phải thể hiện nhiều hơn là cung cấp ngôn ngữ. Điều này có nghĩa là
giáo viên phải có những hướng dẫn rõ ràng,và nếu cần thiết phải làm mẫu trước khi học
sinh luyện tập .
Để học sinh tự tin tham gia tốt vào các hoạt động ở giai đoạn luyện tập tự do, giáo
viên tạo không khí thoải mái cho lớp học ; tránh can thiệp vào hoạt động giao tiếp của
học sinh, để học sinh tự do trao đổi theo cặp hoặc theo nhóm.
Để tránh làm gián đoạn những hoạt động giao tiếp của học sinh, giáo viên tránh
ngắt lời học sinh để sửa lỗi sai. Trong quá trình giao tiếp học sinh có thể tự điều chỉnh
hoặc sửa sai cho nhau.
Đây là lúc giáo viên theo dõi và có cơ hội để nhận được những phản hồi từ học
sinh. Đánh giá được năng lực và những gì học sinh đã tiếp thu và chưa tiếp thu. Việc sửa
sai có thể thực hiện sau khi các hoạt động trên lớp kết thúc hoặc giáo viên trở lại vấn đề
này ở những bài học có liên quan.
Một số giáo viên cảm thấy khố khăn trong khi thực hiện giai đoạn thực hành tự do.
Một trong những khó khăn là sự thay đổi về vai trò của cả học sinh cả giáo viên. Giáo
viên không còn là người truyền đạt và học sinh chủ động hơn. Những thay đổi này khá
mới so với một số lớp học truyền thống và đòi hỏi cả thầy và trò phải làm quen và ngày
càng hoàn thiện hơn. Đối với học sinh lớp 6, là năm đầu tiên học sinh tiếp xúc với một
ngoại ngữ mới, trọng tâm môn học thiên về giao tiếp ngôn ngữ, vì thế giáo viên phải có
mục đích cụ thể cho giai đoạn này để học sinh trao đổi kiến thức với bạn mình một cách
dễ dàng nhất và dễ hiểu nhất.
Để thực hiện thành công theo phương pháp cải tiến việc giảng dạy, hướng dẫn giai
đoạn thực hành tự do phải tuân thủ các bước sau đây:
+Giáo viên phải hướng dẫn rõ ràng để học sinh nắm được công việc phải làm.
+ Giáo viên làm mẫu để học sinh theo dõi.
+ Phân nhóm hoặc chia cặp cụ thể .
+ Cho học sinh luyện tập theo cặp hoặc theo nhóm đã phân.
+ Giáo viên phải theo dõi việc luyện tập của học sinh, đi đến từng nhóm, từng cặp

sáng tạo của học sinh.
Đây cũng là yếu tố then chốt tạo nên sự ham học để học sinh nắm vững và tự hệ
thống hóa kiến thức vừa tiếp thu.
III. KẾT LUẬN:
Trên đây là một số ý kiến của bản thân qua thực tế giảng dạy và đã đúc kết trong
q trình thực hiện bước luyện tập tự do .
Giai đoạn này giúp học sinh sử dụng ngơn ngữ một cách tự do hơn, sáng tạo hơn.
Tập cho học sinh ứng đáp trong một cuộc đối thoại tương tự ngồi đời. Qua bước này
chúng ta có thể ơn tập và đánh giá được năng lực học sinh.
Tuy nhiên cho dù bước này giáo viên đóng vai trò gì đi nữa điều cần lưu ý là giáo
viên là người động viên khích lệ học sinh, giúp học sinh tự tinh trong việc học ngoại ngữ
của mình. Cuối cùng, đây là một số kinh nghiệm của bản thân nhằm góp phần vào việc
Giáo viên trường THCS Tân Tiến