SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ
MINH VÀO DẠY HỌC PHẦN 1, BÀI 15: “CÔNG DÂN VỚI MỘT
SỐ VẤN ĐỀ CẤP THIẾT CỦA NHÂN LOẠI” MÔN GIÁO DỤC
CÔNG DÂN 10 Ở TRƯỜNG THPT NGA SƠN.

Người thực hiện: Trần Thị Hạnh
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực: Giáo dục công dân

THANH HÓA NĂM 2019


MỤC LỤC

Trang
1. MỞ ĐẦU
2
1.1. Lí do chọn đề tài.
2
1.2. Mục đích nghiên cứu.
2
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
2
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
2

3.2.1. Đối với nhà trường và tổ Sử - Địa - GDCD
3.2.2. Đối với Sở GD- ĐT Thanh Hóa

4
5
5
5
5
5
5
5
6
6
6
9
9
10
10
11
11
11


1.MỞ ĐẦU.
1.1.Lí do chọn đề tài:
Hiện nay, việc dạy học lấy học sinh là trung tâm là nhiệm vụ quan trọng, trong
đó áp dụng các phương pháp dạy học tích cực luôn được giáo viên đặt lên nhiệm vụ
hàng đầu . Xuất phát từ mục tiêu đó, trong dạy học nói chung và dạy học môn môn
giáo dục công dân nói riêng chúng tôi luôn tìm tòi khám phá đưa những nội dung
mới vào dạy học nhằm phát huy tính tích cực tạo ra sự hứng thú trong quá trình

Trong đề tài này, tôi sử dụng các phương pháp sau:


- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế.
- Phương pháp giải quyết vấn đề.
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá.
- Phương pháp thu thập, xử lí thông tin.
- Phương pháp thảo luận nhóm.
2. NỘI DUNG
2.1.Cơ sở lí luận của việc vận dụng:
Với mỗi người dân Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là biểu tượng ngời
sáng về đạo đức cách mạng, tấm gương hi sinh, hiến dâng trọn đời cho sự nghiệp
cách mạng của Đảng, của dân tộc, hết lòng, hết sức phụng sự tổ quốc, phục vụ nhân
dân. Người không chỉ đấu tranh, mưu cầu cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân
dân mà còn để lại cho các thế hệ sau một di sản tinh thần vô cùng quý báu, đó là tư
tưởng,là đạo đức, là phong cách Hồ Chí Minh.
Chủ tịch Hồ Chí Minh người con ưu tú của dân tộc, là danh nhân văn hóa của thế
giới, suốt cả cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành chọn cho sự nghiệp cách
mạng giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, Người đã làm “rạng rỡ non sông ta
đất nước ta”. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng được bắt nguồn từ
truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, nền đạo đức đã hình thành từ hàng
nghìn năm suốt chiều dài lịch sử dân tộc, kế thừa tư tưởng đạo đức phương Đông
cũng như tinh hoa đạo đức của nhân loại và dựa trên nền tảng tư tưởng đạo đức
cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lê Nin. Từ lâu Đảng và nhân dân ta đã xác định tư
tưởng Hồ Chí Minh là một phần giá trị quan trọng trong nền văn hoá Việt Nam.
Tư tưởng và đạo đức, phong cách của Hồ Chí Minh là sự kết tinh những truyền
thống tốt đẹp của dân tộc ta và tinh hoa văn hóa nhân loại. Điều quan trọng là các
thế hệ sau phải biết học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách của Người
phù hợp với công việc, lứa tuổi, môi trường sống và làm việc của bản thân.
Đối với học sinh THPT nói chung, học sinh lớp 10 nói riêng là những chủ nhân

2.2. Thực trạng hiểu biết về tư tuởng đạo đức Hồ Chí Minh đối với học sinh
THPT Nga Sơn
2.2.1. Đối với học sinh:
Cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh được học sinh biết
đến qua học tập ở các môn khoa học xã hội, qua sinh hoạt đoàn đội, qua việc tiếp
nhận những thông tin đại chúng, ở mức độ nhất định các em cũng đã hiểu được
cuộc đời hoạt động, tư tưởng Hồ Chí Minh, nhận thức được vai trò, công lao to lớn
của Bác đối với dân tộc và nhân loại nhưng hiểu biết của các em về Bác Hồ còn
đơn giản, chưa sâu sắc, nặng về cảm tính, thậm chí một bộ phận học sinh không
chịu tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp Hồ Chí Minh, sự tiếp thu, lĩnh hội kiến thức
còn mang tính đối phó, nên tác động về tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh đến suy
nghĩ hành động của các em chưa mạnh mẽ, chưa có hiệu quả cao.
2.2.2. Đối với giáo viên:
Ở trường THPT Nga Sơn có 2 giáo viên dạy môn giáo dục công dân, vì vậy khi
thực hiện lồng ghép nội dung “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách
Hồ Chí Minh” vào dạy học gặp rất nhiều khó khăn vì đây là một nội dung mới
nên hầu hết giáo viên chưa quen với việc lồng ghép này.
Là giáo viên dạy học môn giáo dục công dân , tôi nhận thấy rằng việc lồng ghép
giáo dục tư tưởng, đạo đức phong cách Hồ Chí Minh trong các bài giảng là vô
cùng cần thiết nhằm nâng cao tư tưởng, đạo đức cách mạng cho học sinh bởi vì với


mỗi người dân Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là biểu tượng ngời sáng về
đạo đức cách mạng, tấm gương hi sinh, hiến dâng trọn đời cho sự nghiệp cách
mạng của Đảng, của dân tộc, hết lòng, hết sức phụng sự tổ quốc, phục vụ nhân dân.
Người không chỉ đấu tranh, mưu cầu cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân mà
còn để lại cho các thế hệ sau một di sản tinh thần vô cùng quý báu, đó là tư
tưởng,là đạo đức, là phong cách Hồ Chí Minh. Vì vậy, để giáo dục thế hệ trẻ có lối
sống lành mạnh, tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, và đặc biệt hơn biết bảo
vệ môi trường thì việc lồng ghép giáo dục đạo đức, tư tưởng, phong cách của Bác

đến giáo viên sẽ không xác định đúng nội dung của các bước tiếp theo, không đạt
được mục đích cuối cùng của tiết học.


2.3.2.2. Xác định trọng tâm kiến thức của bài học và trọng tâm lồng ghép
Việc xác định kiến thức trọng tâm của bài học và trọng tâm lồng ghép là rất
quan trọng, nó quyết định đến hiệu quả và chất lượng của giờ học, bài học. Nếu
không xác định hoặc xác định không đúng kiến thức trọng tâm của bài học và trọng
tâm lồng ghép sẽ không thể phân chia thời gian hợp lí cho từng nội dung kiến thức
từ đó sẽ không thể làm nổi bật được yêu cầu của tiết bài học.
2.3.2.3. Xác định địa chỉ, nội dung kiến thức cần lồng ghép
Trên cơ sở mục tiêu và khối lượng kiến thức của bài học giáo viên sẽ có căn cứ
để xác định địa chỉ và lượng kiến thức lồng ghép phù hợp với bài học một cách hợp
lí, khoa học, vừa đảm bảo được mục tiêu của bài học, vừa đảm bảo mục tiêu tích
hợp. Do đó, việc xác định địa chỉ và khối lượng kiến thức cần lồng ghép giáo viên
phải căn cứ vào những nguyên tắc sau:
- Chọn mục kiến thức trong bài phù hợp, dễ lồng ghép
- Nội dung lồng ghép phải phù hợp với nội dung của bài học.
- Lượng kiến thức lồng ghép phải đảm bảo thời gian của bài học theo quy
định.
- Lượng kiến thức lồng ghép phải đảm bảo vừa sức với học sinh. Muốn vậy,
giáo viên phải hiểu được mức độ tiếp thu, lĩnh hội kiến thức của đối tượng học sinh
trong lớp, trong trường mình giảng dạy.
2.3.2.4.Giao nhiệm vụ và hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài ở nhà
Khi đã xác định được nội dung cần lồng ghép, giáo viên phải giao nhiệm vụ cho
học sinh chuẩn bị trước ở nhà. Mục đích là giúp học sinh chủ động, tích cực lĩnh
hội kiến thức. Muốn học sinh chuẩn bị bài có hiệu quả giáo viên cần phải:
- Hướng dẫn học sinh sưu tập tài liệu và xử lí thông tin. Đây là khâu rất quan
trọng, yêu cầu giáo viên phải đưa ra hệ thống câu hỏi mang tính gợi mở để học sinh
sưu tầm đúng tài liệu và dễ dàng xử lí thông tin.

sống. Giáo viên bổ sung thêm một số ý trong nội dung giáo dục lồng ghép.
+ Giáo viên cung cấp thông tin cho học sinh ( qua máy chiếu kết hợp với
hình ảnh minh họa )
BÁC HỒ VỚI VIỆC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890- 1969) là vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt
Nam. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người vẫn luôn thể hiện
là một người đi tiên phong trong việc nhận thức về vấn đề bảo vệ môi
trường, bảo đảm phát triển bền vững.
Trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, muốn bảo vệ môi trường sống của
nhân dân thì phải bảo vệ "lá phổi xanh". Trong bài "Tết trồng cây" đăng trên báo
Nhân dân số 2082, ngày 28-11-1959, Người nêu rõ: "Việc này tốn kém ít mà lợi ích
rất nhiều... Nước ta phong cảnh sẽ ngày càng tươi đẹp, khí hậu điều hòa hơn, cây
gỗ đầy đủ hơn. Điều đó sẽ góp phần quan trọng vào việc cải thiện đời sống của
nhân dân ta..." . Đối với Bác, trồng cây không chỉ là lợi ích trước mắt, mà còn làm
cho đất nước càng ngày càng xuân: (hình ảnh minh họa xem phần phụ lục 1 )
“ Mùa xuân là Tết trồng cây
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động, kêu gọi đồng bào ta bảo vệ môi trường,
bảo đảm phát triển bền vững trên các lĩnh vực khác nhau, trong đó có phát động


toàn dân thực hiện Tết trồng cây, với những câu thơ nay đã đi vào tâm trí và trở
thành bài học quý báu cho mỗi thế hệ người Việt.
“Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”
Hồ Chủ tịch coi việc trồng cây như việc “trồng người”. Trong lần đến thăm và nói
chuyện với lớp học chính trị của giáo viên cấp II, cấp III toàn miền Bắc (ngày
13/9/1958), Bác căn dặn: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm
năm thì phải trồng người”. Bác Hồ đã coi trọng việc trồng cây và trồng người đều
là lợi ích quốc gia, lợi ích của cả dân tộc. Trồng cây gây rừng để bảo vệ môi trường


+ Sau khi cung cấp thông tin, giáo viên đưa ra câu hỏi cho cả lớp: Sau khi nghe
thông tin về Bác Hồ trong việc bảo vệ môi trường, em rút ra được bài học gì về
bảo vệ môi trường ?
+ Giáo viên chốt ý: Mỗi công dân Việt Nam nói chung và thanh niên trẻ tuổi –
những học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường nói riêng, chúng ta phải biết bảo vệ
môi trường, biết giữ gìn vệ sinh, biết “ trồng cây gây rừng” bảo vệ rừng là của toàn
dân, sống thân thiện, hòa mình với thiên nhiên, biết giữ gìn tài nguyên thiên nhiên
.Hiện nay, trước thực trạng môi trường sống đang bị “bức tử” từng ngày bởi khói,
bụi, tiếng ồn, chất thải nguy hại… thì việc học tập và làm theo tấm gương bảo vệ
môi trường của Bác là cần thiết hơn bao giờ hết.
2.3.3. Giáo án minh họa: Phần 1.Ô nhiễm môi trường và trách nhiệm của công
dân trong việc bảo vệ môi trường, Bài 15 - tiết 1(Tiết PPCT 29): “Công dân với
một số vấn đề cấp thiết của nhân loại ” ( xem phần phụ lục 2 )
2.4.Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục , với bản
thân và nhà trường .
Để đánh giá về tính khả thi của đề tài tôi đã tiến hành vận dụng vào giảng dạy ở
các lớp 10C, 10G ở Trường THPT Nga Sơn - Huyện Nga Sơn - Tỉnh Thanh Hóa
trong năm học 2018 - 2019 với phương pháp chọn ngẫu nhiên như sau:
+ Lớp thực nghiệm (10C): Vận dụng trong dạy học : giáo dục tư tưởng, đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh .
+ Lớp đối chứng (10G): Chỉ sử dụng các phương pháp dạy học truyền thống và
không lồng ghép giáo dục tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Các lớp này có số học sinh tương đương nhau, trình độ và năng lực tư duy đồng
đều. Sau mỗi tiết học các em đều được làm các bài kiểm tra đánh giá mức độ thu
nhận và lĩnh hội kiến thức. Nội dung và câu hỏi kiểm tra được tiến hành ở 2 lớp
thực nghiệm và đối chứng hoàn toàn giống nhau. Kết quả bài kiểm tra được thống
kê như sau:
* Kết quả bài kiểm tra 15 phút:
Lớp


%

SL %

SL

%

10

25

19

47.5 10

25

1

2.5

0

0

5

12.8 11

đạo đức, phong cách cho học sinh là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong
nhà trường phổ thông hiện nay. Với kinh nghiệm giảng dạy, tôi nhận thấy rằng, việc
lồng ghép nội dung: giáo dục tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong dạy
học giáo dục công dân là rất quan trọng và cần thiết . Qua việc giáo dục đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh cho học sinh, tôi đã thu được kết quả đáng mừng, các tiết
dạy trở nên sinh động, học sinh hứng thú học tập, hiểu thêm về cuộc đời hoạt động
gian khổ và phẩm chất cao đẹp của Bác. Từ đó giáo dục học sinh kính yêu Bác và
ra sức học tập, rèn luyện, tu dưỡng phẩm chất đạo đức làm theo lời Bác dạy.


3.2 . Kiến nghị :
Để nâng cao chất lượng giáo dục, thực hiện mục tiêu của Đảng là giáo dục, đào
tạo thế hệ trẻ vừa “Hồng vừa chuyên”, thì mỗi giáo viên phải không ngừng nâng
cao tri thức, thực hiện linh hoạt các phương pháp dạy học.
Để giáo dục tư tưởng đạo đức cho học sinh thông qua việc lồng ghép giáo dục tư
tưởng Hồ Chí Minh trong dạy môn giáo dục công dân có một số đề xuất như sau:
3.2.1 Đối với nhà trường và tổ Sử-Địa-GDCD:
Cần phải tổ chức nhiều cuộc thi tìm hiểu về cuộc đời hoạt động, học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Vào những ngày lễ quan trọng ,Tổ Sử- Địa-GDCD nên kết hợp với Đoàn thanh
niên tổ chức các chương trình ngoại khóa, hoạt động ngoài giờ lên lớp về chủ đề
Hồ Chí Minh để tạo điều kiện cho học sinh được nâng cao sự hiểu biết của mình về
tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Thư viện nhà trường cần phải trang bị nhiều tư liệu, sách về cuộc đời hoạt động
của chủ tịch Hồ Chí Minh.
3.2.2. Đối với Sở GD- ĐT Thanh Hóa:
Tổ chức nhiều hơn nữa các lớp tập huấn chuyên đề về dạy học chủ đề lồng ghép
tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong các bài dạy để chúng tôi học hỏi
trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp .
XÁC NHẬN

Tích hợp kiến thức : Ngữ
văn, Lịch sử, Địa lí, Âm
nhạc vào dạy học phần
1. Lòng yêu nước, bài 14
: “Công dân với sự
nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc” môn giáo
dục công dân 10 ở
Trường THPT Nga Sơn

Cấp đánh
giá xếp loại
(ngành GD
cấp huyện/
tỉnh; Tỉnh…)
Hội đồng
khoa học
ngành đánh
giá xếp loại

Kết quả
Năm học
đánh giá xếp đánh giá xếp
loại
loại.
(A,B hoặc C)
Loại C

Năm học:
2016 - 2017