Ngày Soạn 10 / 08 / 2008
Chương I TỨ GIÁC
Tiết 1 TỨ GIÁC
A. Mục tiêu :
Kiến thức: Nắm vững đònh nghóa tứ giác, tứ giác lồi, tổng các góc của tứ
giác lồi. Biết vẽ, gọi tên các yếu tố.
Kó năng: Rèn kó năng tính số đo góc của một tứ giác lồi.
Thái độ: Vận dụng các kiến thức trong bài vào các tình huống thực tiễn.
B. Chuẩn bò :
Giáo viên : Tranh vẽ các hình 1 a, b, c; hình 2, thước thẳng, thước đo góc.
Học sinh : Thước đo độ dài, thước đo góc.
C. Hoạt động dạy học :
1. Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra một số dụng cụ học tập của học sinh.
Hướng dẫn học sinh cách học toán hình.
2. Bài mới : Ta đã biết tam giác là một hình gồm 3 đoạn thẳng
khép kín trong đó 2 đoạn thẳng bất kì nào cũng không cùng nằm trên một
đường thẳng. Vậy thì tứ giác là hình như thế nào? Và tổng các góc của tứ giác
bằng bao nhiêu? …
Hoạt động của GV và HS Nội dung
GV :Treo hình vẽ 1 lên bảng
Giới thiệu h1 là các hình tứ giác, h2 không phải là
tứ giác. Vậy tứ giác là hình như thế nào?
HS quan sát.
HS trả lời.
GV nhấn mạnh 2 ý:
- Gồm 4 đoạn thẳng khép kín.
- Bất kì 2 đoạn thẳng nào cũng không cùng nằm trên
một đường thẳng.
GV giới thiệu đỉnh, cạnh của tứ giác.
GV cho HS làm ?1.
HS suy nghó làm ?1.
ˆ
ˆ
=+++
DCBA
(Nhờ vào t/c tổng 3 góc trong
tam giác)
HS làm bài tập theo nhóm.
a/ x = 50
0
; b/ x = 90
0
; c/ x = 115
0
; d/x = 75
0
.
HS lên bảng giải
.360
ˆ
ˆ
ˆ
ˆ
/
.105
ˆ
,60
ˆ
,90
ˆ
,105
GV giới thiệu cho HS hiểu góc ngoài của tứ giác,
hướng dẫn HS tính góc ngoài của tứ giác dựa vào
tính chất của hai góc kề bù.
Từ câu b suy ra được điều gì về t/c 4 góc ngoài
của tam giác?
2) Tổng các góc của một tứ
giác
D
C
B
A
Đònh lí : Tổng các góc của một
tứ giác bằng 360
0
.
GT : Tứ giác ABCD
KL :
µ µ
µ
µ
0
360A B C D+ + + =
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
1. Bài vừa học:
Học thuộc đònh nghóa, tính chất tứ giác. Làm bài tập 3, 4/67 SGK; 8, 9
SBT . đọc thêm phần :“có thể em chưa biết”.
2. Bài sắp học: Hình thang.
* Bài tập ra thêm : Cho tứ giác ABCD , biết AB = AD, góc B = 90
0
,
giác là hình thang.
Thái độ: Giáo dục tính thẩm mó trong cách vẽ hình.
B Chuẩn bò:
GV Bảng phụ vẽ hình 15/69 và hình 16,17/ 70 SGK.
HS Dụng cụ học tập.
C. Hoạt động dạy học:
1. Kiểm tra bài cu û : Cho tứ giác ABCD có Â = 110
0
, góc D = 70
0
, góc C = 50
0
.
Tính góc B = ?.
2. Bài mới: Qua KTBC hai cạnh AB và CD của tứ giác ABCD có gì đặc biệt?
(AB // CD). Ta nói ABCD là hình thang. Vậy hình thang là gì ?
Hoạt động của GV và HS Nội dung
GV :Cho HS quan sát hình vẽ trên bảng.
HS: nhận xét.
GV dựa vào số đo các góc => KL
GV hình thành đn hình thang và giới
thiệu các yếu liên quan đến hình thang.
HS nêu đònh nghóa hình thang.
GV cho HS làm ?1.
GV vẽ hình 15 SGK trên bảng phụ.
HS làm bài tập ?1.
GV cho HS làm ?2 để c/m nhận xét trong
SGK
HS làm ?2.
Cho HS ghi nhận xét này
Bài 7 (SGK)
GV ghi đề bài trên bảng phụ.
HS làm bài tập miệng bài7 (SGK).
Bài 8 (SGK)
GV chấm điểm vài bài
Cho HS xêm bài giải hoàn chỉnh.ï
HS làm trên phiếu học tập.
2) Hình thang vuông:
Hình thang vuông là hình thang có một góc
vuông
- Hình thang ABCD là hình thang vuông
nếu :
A = 90
0
.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1. Bài vừa học :
- Học theo vở và SGK.
- Làm bài tập 9, 10 /71 SGK. Làm thêm bài tập 16, 17, 19, 20 SBT.
2. Bài sắp học : Hình thang cân
Hình thang cân là hình thang có gì đặc biệt ?
* Bài tập thêm: Cho tứ giác ABCD có các góc đối bù nhau. Các cạnh AD và
BC cắt nhau tại E; AB và CD cắt nhau tại F. Phân giác của góc CED và AFD
cắt nhau tại M. chứng minh FM ⊥ EM.
Tiết 3 HÌNH THANG CÂN
A. Mục tiêu :
Kiến thức: Nắm chắc đònh nghóa, các tính chất và dấu hiệu nhận biết hình
thang cân. Biết vận dụng đònh nghóa, các tính chất hình thang cân trong
việc nhận dạng và chứng minh các bài tập có liên quan.
bằng nhau có phải là hình thang cân
không ? ( Hai cạnh bên bằng nhau)
Gv Trong hình thang cân, liệu rằng
hai đường chéo có bằng nhau không?
Hãy chứng minh điều đó.
HS trong hình thang cân 2 đường
chéo bằng nhau.
HS chứng minh bằng cách xét hai
tam giác bằng nhau.
GV cho HS làm ?3 Vẽ các điểm A, B
thuộc đường thẳng m sao cho hình
thang ABCD có hai đường chéo AC
= BD. Đo 2 góc A và góc B. từ đó rút
ra kết luận.
HS làm ?3Kết luận: Hình thang có 2
đường chéo bằng nhau thì hinh thang
1.Đònh nghóa:
Tứ giác ABCD là hình thang cân
}{
gocBgocACDAB
=⇔
,//
D
C
B
A
2.Tính chất:
Đònh lí 1:
GT: ABCD là hình thang cân(AB//CD)
KL: AD=BC
ta phải c/m điều gì ?
( 2 tam giác bằng nhau)
*Ta phải C/m:
∆ACD = ∆BDC
Muốn C/m ED = EC ta phải c/m tam
giác EDC như thế nào ? (cân)
HS : ∆ EDC cân
GV cho HS nhắc lại các dấu hiệu
nhận biết hình thang cân.
Gv nhấm mạnh: hình thang có 2
cạnh bên bằng nhau chưa chắc là
hình thang cân. Đây không phải là
một dấu hiệu nhận biết hình thang
cân.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
1. Bài vừa học :
- Học thuộc đònh nghóa, tính chất, dấu hiệu nhận biết hình thang cân.
- Làm bài tập 11,12, 13, 15 SGK.
2. Bài sắp học : Luyện tập
Làm thêm bài tập 30, 31, 32 SBT.
* Bài tập thêm : Cho tam giác ABC đều. Trên tia đối của tia AB lấy D, trên
tia đối tia AC lấy điểm E sao cho AD = AE. Gọi M, N lần lượt là trung điểm
AD, AB. Chứng minh:
a/ BCDE là hình thang cân.
b/ MENC là hình thang.
Tiết 4 LUYỆN TẬP
A. Mục tiêu :
Kiến thức: Học sinh biết vận dụng các tính chất của hình thang cân để giải
một số bài tập tổng hợp.
Kó năng: Rèn kó năng thao tác, phân tích và tổng hợp để giải quyết các bài
GV :Muốn c/m ABCD là hình thang cân
Bài 1
Vì góc BDC=góc ACD
Nên:
ODC
∆
cân
⇒
OD=OC
Mặt khác:
·
·
ABD BDC=·
·
BAC ACD=
Suy ra
·
·
ABD BAC=
Do đó:
OAB
∆
cân
_ Kẽ BK//AC cắt DC tại K
Ta chứng minh được
∆
BKD cân
=> đpcm
Bài 3: Cho tam giác ABC cân tại A. vẽ
các đường phân giác BD, CE (D ∈ AC; E
∈ AB).
a/ C/m BCDE là hình thang cân ?
b/ C/m cạnh bên của hình thang
trên bằng đáy bé.
HS đọc đề bài
Một HS lên bảng vẽ hình và c/m câu a
GV yêu cầu HS làm, sau đó chấm vở bài
tập của 3 HS, sửa sai và củng cố cho HS
dấu hiệu nhận biết hình thang cân.
Muốn c/m BCDE là hình thang cân ta
phải c/m điều gì ?
HS ∆BED cân
HS trình bày bài giải.
Ngày soạn :
Tiết 16 HÌNH CHỮ NHẬT
A. Mục tiêu :
Kiến thức: HS nắm chắc đònh nghóa, tính chất hình chữ nhật, dấu hiệu nhận
biết tứ giác là hình chữ nhật.
Kó năng: Rèn kỹ năng vẽ hình chữ nhât, biết vận dụng tính chất của hình chữ
nhật.
Thái độ: Vận dụng những kiến thức của hình chữ nhật trong thực tế.
B. Chuẩn bò : Bảng phụ.
C. Hoạt động dạy học :
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Kiểm tra bài cũ : Cho hbh ABCD, Â = 90.
Tính các góc còn lại của hbh.
GV : Nhận xét đánh giá
GV yêu cầu: Nhắc lại 2 t/c về đường chéo
của hcn.
T/c nào có ở hbh ? T/c nào có ở hcn ?
1/ Đònh nghóa:
C
D
B
A
-Tứ giác ABCD hcn
0
90
ˆ
ˆ
ˆ
ˆ
====
DCBA
Lưu ý: Hình chữ nhật là hbh đặc biệt,
hình thang cân đặc biệt.
2/ Tính chất:
Hình chữ nhật có tất cả các tính chất
của hình bình hành,của hình thang cân.
Ngoài ra: Trong hình chữ nhật, hai
đường chéo bằng nhau và cắt nhau tại
trung điểm của mỗi đường.
3. Dấu hiệu nhận biết:
a/ Tứ giác có 3 góc vuông là hình chữ
nhật.
b/ Hình thang cân có một góc vuông là
HS trả lời:
D . HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
1. Bài vừa học:
Học thuộc đònh nghóa, tính chất và các dấu hiệu nhận biết hcn. Làm bài tập 58,
59, 61 SGK.
2. Bài sắp học: Luyện tập. Chuẩn bò bài tập 62, 63 SGK
Ngày soạn :
Tiết 17 LUYỆN TẬP
A. Mục tiêu :
Kiến thức: Giúp HS củng cố những tính chất hình chữ nhật, dấu hiệu nhận biết
tứ giác là hình chữ nhật.
Kó năng:Rèn kỹ năng phân tích, kỹ năng nhận biết 1 tứ giác là hình chữ nhật,
sử dụng những tính chất trong chứng minh.
Thái độ: Giáo dục cho học sinh tư duy logic, phân tích, tổng hợp.
B. Chuẩn bò : Bảng phụ.
C. Hoạt động dạy học :
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Kiểm tra bài cũ :
- Làm bài tập 58/99 SGK.
GV : Nhận xét – đánh giá
GV : Cho làm bài 59 / 99 ( Sgk)
GV gợi ý: cần tìm hiểu xem, hcn có phải
hình có trục đối xứng ? Nếu có đó là những
đường thẳng nào ?
HS trình bày giải thích đối với câu a, b.
Gv treo bảng phụ ghi đề bài.
Gọi HS lên bảng trả lời, giải thích vì sao ?
H
F
C
B
Mà hcn là hình thang cân, nên hcn cũng
nhận hai đường thẳng đi qua trung điểm
hai cặp cạnh đối của hcn làm 2 trục đối
xứng.
Bài 2: (62/99 SGK)
a/ Đúng vì tính chất tam giác vuông.
b/ Đúng vì tính chất đảo của tính chất
trên.
Bài 3: (64/100)
Vì
00
90
2
ˆ
2
ˆ
180
ˆ
ˆ
=+⇒=+
DA
DA
Hay
00
11
90
ˆ
90
ˆ
ˆ
M
ˆ
= 1v
Vậy MNPQ là hcn.
D . HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
1. Bài vừa học:
- Xem lại các bài tập đã giải.
- Làm bài tập 63/100 SGK.
2. Bài sắp học: Đường thẳng song song với một đường thẳng cho trước.
Xem lại khái niệm khoảng cách từ một điểm đến đường thẳng, tính chất
đường trung bình của tam giác, hình thang.
Ngày soạn :
Tiết 18 ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG VỚI MỘT ĐƯỜNG THẲNG CHO
TRƯỚC.
A. Mục tiêu :
Kiến thức: Qua bài này, HS nắm chắc khái niệm khoảng cách giữa hai đường
thẳng song song, đònh lí về các đường thẳng song song cách đều, tính
chất các điểm cách đường thẳng cho trước một khoảng không đổi.
Kó năng: Biết vận dụng tính chất đường thẳng song songcách đều để chứng
minh hai đoạn thẳng bằng nhau.
Thái độ: Biết ứng dụng được những kiến thức đã học vào thực tiễn, giải quyết
được những vấn đề thực tế.
B. Chuẩn bò :
GV : Sgk , thước , Bảng phụ, bài soạn
HS : Sgk ,Thước
C. Hoạt động dạy học :
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Kiểm tra bài cũ :
- Cho a // b, từ A, B thuộc a, kẻ AA’ vuông góc b, BB’
vuông góc b (A’, B’ thuộc b). so sánh độ dài AA’ và BB’.
90
ˆ
=
C
)
C thuộc a.
GV: Nếu xét thêm nửa mp đối ta có kết luận như thế nào ?
GV cho HS là ?2.
HS :Tứ giác AHKM có AH // KM, AH = KM và
0
90
ˆ
=
H
=> AHKM là hcn => AM // b => M ∈ a.
Tương tự: M’ ∈ a’
GV :Từ đó rút ra được tính chất gì ?
HS nêu tính chất: (SGK)
Cho HS làm ?3. HS trả lời miệng.
S làm ?3. HS quan sát hình vẽ SGK, trả lời:
Theo t/c vừa nêu ở trên, đỉnh A nằm trên 2 đthẳng ssong với
cạnh BC và cách BC một khoảng bằng 2cm.
Cho HS đọc phần nhận xét SGK.
GV vẽ hình 96a lên bảng nêu đònh nghóa các đường thẳng
song song cách đều.
Gv cho HS làm ?4 (cho HS hoạt động nhóm)
HS làm ?4 theo nhóm cùng thảo luận:
Nhóm 1,2: làm câu a.
Nhóm 3,4: làm câu b.
a/ Hình thang AEGC có AB = BC, AE // BF // GC
B
K
C
d
2
m
Bài 68/102 SGK: Cho HS hoạt động nhóm)
Kẻ AH, CK ⊥ d. ta c/m: ∆AHB = ∆CKB (ch-gn)
CK = AH = 2 cm.
Điểm C cách đường thẳng d cố đònh 1 khoảng không đổi
2cm. Nên C di chuyển trên đthẳng m // d và cách 1 khoảng 2
cm
HS hoạt động nhóm trình bày bài làm trên bảng nhóm.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
1. Bài vừa học:
Học các tính chất ở vở, SGK. Làm bài tập 67, 69/103 SGK.
2. Bài sắp học: Luyện tập. Làm thêm bài tập 70, 71/103 SGK.
Ngày soạn :
Tiết 19 LUYỆN TẬP
A. Mục tiêu :
Kiến thức: Giúp HS củng cố vững chắc khái niệm khoảng cách giữa hai đường
thẳng song song, nhận biết các đường thẳng song song cách đều. Hiểu
được một cách sâu sắc hơn tập hợp điểm đã học ở tiết trước.
Kó năng: Rèn kỹ năng phân tích, vận dụng tính chất từ lí thuyết để giải quyết
những bài tập cụ thể, từ đó ứng dụng của toán học trong thực tế.
Thái độ: Giáo dục cho HS thao tác phân tích, tổng hợp, tư duy logic.
B. Chuẩn bò : Bảng phụ.
C. Hoạt động dạy học :
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Kiểm tra bài cũ:
Kẻ CH ⊥ Ox, chứng minh CH = 1cm =>
Điểm C cách Ox 1 khoảng CH = 1cm
C nằm trên đthẳng // Ox, cách Ox
1 khoảng 1cm.
HS: OC là đường trung tuyến => OC= ½
AB= CA ø => C thuộc đường trung trực
của OA.
GV Cho bài tập thêm : Cho ∆ABC vuông
tại A, điểm M thuộc cạnh BC. Gọi D, E
thứ tự là chân đường vuông góc kẻ từ M
đến AB, AC.
a/ So sánh độ dài AM, DE.
b/ Tìm vò trí của điểm M trên BC để DE
có độ dài nhỏ nhất.
Gọi HS lên bảng vẽ hình.
HS lên bảng vẽ hình, ghi GT, KL.
Câu a: Muốn so sánh AM và DE ta phải
làm gì ?
HS muốn so sánh AM và DE, ta
thấychúng là Hai đường chéo của một tứ
giác => phải chứng minh tứ giác đó là
hình chữ nhật.
HS lên bảng chứng minh:
Câu b: DE nhỏ nhất khi nào ? ( khi AM
nhỏ nhất)
Vậy AM nhỏ nhất khi M nằm ở vò trí nào
trên GC?
Vì DE=AM nên DE nhỏ nhất khi AM nhỏ
nhất
(3) với (8)
Tiết 20 HÌNH THOI
A. Mục tiêu :
Kiến thức: HS nắm chắc đònh nghóa, tính chất hình thoi, dấu hiệu nhận
biết tứ giác là hình thoi.
Kó năng: Rèn kỹ năng vẽ hình thoi, biết vận dụng tính chất của hình thoi
trong chứng minh, nhận biết hình thoi thông qua dấu hiệu.
Thái độ: Vận dụng những kiến thức của hình thoi trong thực tế.
B. Chuẩn bò :
GV: Bảng phụ.
HS: Giấy kẻ ô vuông, bảng nhóm.
C. Hoạt động dạy học :
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Kiểm tra bài cũ :
Cho tứ giác ABCD có 4 cạnh bằng nhau. Chứng minh tứ
giác ABCD là hbh.
GV : Từ KTBC, GV giới thiệu vào bài: Tứ giác ABCD có 4
cạnh bằng nhau là hbh, đặc biệt nó có một tên mới nữa đó là
hình thoi. Vậy hình thoi có đònh nghóa như thế nào ? Nó có
phải là hbh không ? Và nó mang những tính chất gì ? Tiết
học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.
GV giới thiệu đònh nghóa từ KTBC
GV hỏi: tứ giác có các cạnh như thế nào thì được gọi là hình
thoi ?
HS: Tứ giác ó 4 cạnh bằng nhau là hình thoi.
GV đònh nghóa hình thoi dưới dạng kí hiệu:
GV :Từ KTBC: Hình thoi ABCD có phải là hbh không ?
HS trả lời: hình thoi ABCD là hbh.
GV :Vậy có thể đònh nghóa hình thoi từ hbh như thế nào ?
HS: Hình thoi là hbh có 2 cạnh kề bằng nhau.
GV :Hình thoi cũng là hbh vậy trước hết có thể nói gì về tính