I. LỜI MỞ ĐẦU:

PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ

          Tiếng Việt là một môn học chiếm nhiều thời lượng trong chương trình 
bậc Tiểu. Nhằm hình thành và phát triển các kĩ năng sử dụng tiếng việt như: 
nghe, nói, đọc, viết. Học tốt môn Tiếng Việt nó là phương tiện giúp các em 
học tốt các môn học khác. Tập đọc hình thành và phát triển cho học sinh kĩ  
năng đọc, một kĩ năng quan trọng hàng đầu của học sinh ở bậc tiểu học.
        Học xong chương trình Tiểu học các em không những phải đọc được 
lưu loát mà các em phải biết đọc đúng, đọc hay, đọc diễn cảm. Song thực tế 
hiện nay, học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 5 nói riêng còn mắc rất  
nhiều lỗi trong khi đọc như: Đọc chưa đúng chính âm, trọng âm, ngắt nghỉ câu 
văn chưa đúng, chưa làm chủ được về cao độ, trường độ...đọc chưa lưu loát, 
chưa hay và chưa biết cách đọc diễn cảm. Học sinh chưa làm chủ  được mặt  
âm thanh của ngôn ngữ  nên chưa sử  dụng ngôn ngữ  một cách có hiệu quả. 
Vậy nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng trên? Làm thế nào để khắc phục tình 
trạng này? Đó chính là nỗi băn khoăn, trăn trở  của các nhà quản lý giáo dục, 
của các giáo viên trực tiếp giảng dạy. Bản thân tôi, là một giáo viên được  
phân công phụ  trách lớp 5, qua thực tế  giảng dạy, tôi càng ý thức được tầm  
quan trọng của phân môn Tập đọc trong mục tiêu của môn Tiếng Việt. Bên 
cạnh việc nghiên cứu, học hỏi để  không ngừng nâng cao về  trình độ, chuyên 
môn nghiệp vụ, tôi còn dành nhiều thời gian để  tìm hiểu, rút kinh nghiệm và  
vận dụng vào thực tế  dạy học Tập đọc với mong muốn cung cấp cho học 
sinh được nhiều vốn kiến thức, giúp các em phát triển kĩ năng đọc một cách 
tốt nhất. Từ  những lí do trên tôi chọn vấn đề  “Một số  biện pháp rèn đọc  
diễn cảm cho học sinh lớp 5 ” để làm đề tài nghiên cứu của mình.
II.CƠ SỞ THỰC TIỄN:
       1.Về phía giáo viên:
   
  ­ Các giáo viên dạy lớp 5 đều có trình độ  đào tạo đạt chuẩn và trên 

hệ thống và dễ hiểu đối với học sinh Tiểu học.
        Số lượng các bài tập đọc phong phú, đa dạng, hay về nội dung, hấp dẫn  
về hình thức, có hiệu quả thiết thực và được sắp xếp hợp lý nhằm giúp cho  
giáo viên và học sinh dễ dạy, dễ học.
        2.2. Khó khăn: 
 Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy thực trạng của việc đọc diễn 
cảm của các em học sinh như sau: 
­ Hầu hết các em chỉ mới dừng lại ở mức độ đọc thông thạo, đọc liếng 
thoắng, giọng đọc đều đều chứ chưa chú ý đến cao độ, trường độ, cách ngắt 
nhịp, các em còn ngắt hơi tuỳ  tiện do chưa có ý thức tự  giác trong quá trình  
luyện đọc nên HS đọc chưa hay, chưa diễn cảm.
­ Các em thường bắt chước giọng đọc mẫu của thầy cô, chưa biết phân 
tích nội dung bài tập đọc để  tìm ra cách đọc đúng, đọc sáng tạo theo ý chủ 
quan của mình trong quá trình luyện đọc.
 ­ Nhiều em còn phát âm sai nhất là những từ  ngữ  do  ảnh hưởng của 
tiếng địa phương. 
­ Việc hiểu và giải nghĩa từ, cảm thụ và hiểu kĩ nội dung văn bản còn 
hạn chế, chưa phân biệt được giọng đọc diễn cảm giữa thơ với văn xuôi, văn  
miêu tả với văn tự sự ... hay trong cùng một thể loại thơ như: thơ lục bát khác 
với thơ tự do...  
 ­ Đặc biệt với đối tượng học sinh miền núi như  học sinh lớp tôi phụ 
trách (có tới 85% học sinh dân tộc), việc nghe và nói tiếng phổ thông còn hạn 
2


chế thì việc đọc diễn cảm tương đối khó. Thêm nữa chất giọng của các em bị 
ảnh hưởng nhiều bởi sự giao thoa của ngôn ngữ địa phương và ngôn ngữ phổ 
thông dẫn đến phát âm còn chưa đúng chính âm. Ngay cả  cha mẹ  là người  
thân của các em trong từng câu nói, câu viết hay đọc bài thơ, bài văn thì đọc  
diễn cảm còn rất hạn chế. Do vậy, đã ảnh hưởng không nhỏ  đối  víi lứa tuổi 

5 23,5%

Nhìn vào bảng thống kê cho ta thấy học sinh biết cách đọc diễn cảm  
thấp. Chủ yếu các em mới đọc được thông thạo. Học sinh đọc còn ê a, chưa 
đạt theo chuẩn theo kiến thức và kĩ năng chiếm tỷ lệ cao 23,5%.

3


PHẦN II: GI¶I QUYẾT VẤN ĐỀ
  Từ  thực trạng nêu trên, để  nâng cao chất lượng dạy ­ học Tập đọc 
nhất là phần đọc diễn cảm đạt kết quả tốt, tôi đã tích lũy, nghiên cứu, tìm tòi  
và đưa ra một số biện pháp để dạy đọc diễn cảm cho học sinh lớp 5 như sau:
 I. Biện pháp 1: Sửa lỗi phát âm:
            Nếu phát âm không đúng thì đọc sẽ  sai và không thể  đọc diễn cảm  
được.  vì vậy, để  đọc diễn cảm được đầu tiên tôi phải quan tâm đến việc 
hướng dẫn học sinh phát âm đúng chuẩn những âm khó đọc và đặc biệt những 
âm mà địa bàn xã Thiết èng hay phát âm sai.
        Qua thực tế giảng dạy lớp 5C tôi thấy. Trước hết giáo viên cần cho các 
em thấy rõ tầm quan trọng của việc phát âm đúng. Có thể  đưa ra một số 
truyện gây cười do phát âm sai như: Thưa cô cho em về lấy vợ (vở),…để các 
em thấy tác hại của việc phát âm sai.
        Một yếu tố rất quan trọng là giáo viên cần phát âm chuẩn xác ở tất cả 
các giờ  học, trong mọi lúc, mọi nơi trong quá trình giao tiếp để  học sinh bắt  
chước và làm theo. Giáo viên phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo,  
mọi cử  chỉ, hành động của giáo viên phải mẫu mực. Tuyệt  đối giáo viên 
không được phát âm sai. 
       Giáo viên phải luôn luôn có ý thức, thói quen sửa lỗi phát âm cho học 
sinh trong tất cả các môn học cũng như trong giao tiếp giữa cô và trò. Đặc biệt 
cần chú ý đến tiết  tập đọc phân môn được đọc và phát âm nhiều. Khi thấy 

        + Âm b: là phụ âm sát vang nên khi phát âm đầu lưỡi cong, vòm miệng 
trên hơi thoát ra ngoài.
        + Âm tr: khi phát âm lưỡi cong và chạm nhẹ  vào hàm trên, độ  mở  của  
miệng hơi rộng.
       + Âm ch: khi phát âm lưỡi không cong hàm trên chạm vào lưỡi nhiều, 
độ mở của miệng hẹp.
      Tương tự  như  trên, giáo viên cũng hướng dẫn cách đọc, phân biệt các 
cặp , x ­ s, d – r – gi cùng với các tiếng khó đọc để  hướng dẫn học sinh đọc 
đúng, chính xác. Giáo viên cần trực tiếp hướng dẫn, sửa cho từng em phát âm 
sai rồi yêu cầu em đó đọc nhiều lần.
 
Biện pháp 2: Nâng cao năng lực đọc của giáo viên:
        Muốn rèn cho học sinh đọc diễn cảm tốt thì giáo viên phải đọc mẫu tốt  
vì đọc mẫu của giáo viên có tác dụng truyền cảm qua kĩ thuật đọc, nó có tác  
dụng rất quan trọng đến sự  rung động tâm hồn của các em về  một tác phẩm  
văn chương. Để đọc mẫu đúng và hay giáo viên phải không ngừng rèn luyện  
5


để  nâng cao năng lực của mình, phải biết tự  điều chỉnh giọng đọc cho phù 
hợp với mỗi một tác phẩm văn chương. Bắt đầu từ  việc giáo viên phải đọc 
đúng chính âm, trọng âm, đọc đúng ngữ điệu, biết ngắt nghỉ đúng chỗ  và phù 
hợp, biết thay đổi giọng linh hoạt tuỳ theo yêu cầu từng phần, từng nội dung  
mà đọc lên giọng hay xuống giọng. Tuy nhiên cái hồn của bài đọc lại có khả 
năng cảm nhận  ở  mỗi người một khác nhau, thể  hiện sự  rung động cá nhân 
khác nhau. Việc đọc mẫu của giáo viên cũng vô cùng quan trọng nhưng không 
phải là một cách áp đặt về  cách đọc diễn cảm của giáo viên để  học sinh có 
thể  bắt chước theo một cách  ấy. Vì vậy, trong việc chuẩn bị  bài, giáo viên  
phải xác định được cách đọc diễn cảm của mình. Trong gìơ học, sau khi trình 
bày phần đọc mẫu giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh biết tại sao lại đọc 



1. Đối với văn bản nghệ thuật:
         Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc diễn cảm thông qua việc dẫn dắt, gợi 
mở  để  học sinh thể  hiện tình cảm, thái độ  qua giọng đọc phù hợp với hình  
ảnh, cảm xúc trong bài thơ, sự việc, tính cách nhân vật trong bài văn, vở kịch...
 
2. Đối với văn bản phi nghệ thuật:
         Giáo viên hướng dẫn học sinh xác định ngữ  điệu đọc sao cho phù hợp 
với mục đích thông báo giúp cho người nghe tiếp nhận được những vấn đề 
quan trọng trong văn bản. 
 
Biện   pháp   5:   Giúp   học   sinh   hiểu   và   cảm   thụ   tác   phẩm   để   tìm 
giọng đọc cho toàn bài:
        Trước hết giáo viên cần cho học sinh tiếp xúc với tác phẩm, tìm hiểu 
hoàn cảnh sáng tác của t¸c giả  và vị  trí của bài văn, bài thơ  trong sự  nghiệp  
sáng tác của tác giả. Tiến tới phân tích tìm hiểu văn bản, ngữ nghĩa, thủ pháp 
nghệ  thuật, bố  cục gồm mấy phần? Kết cấu như thế nào? Nội dung và chủ 
đề  chứa chất lý lẽ, tư  tưởng tình cảm gì? Thái độ, hành động, tính cách của 
nhân vật, tiến triển của sự việc có mối liên hệ ra sao với hoàn cảnh tâm lý xã 
hội với điều kiện sống thực tại của mỗi con người. Sau khi giáo viên đã giúp 
học sinh lãm rõ những câu hỏi trên thì chuyển qua đàm thoại bằng các câu hỏi  
gợi mở  để  tìm ra những yếu tố  chính, từ  đó học sinh sẽ  xác định được cảm  
xúc của bài: vui, buồn, tự hào, thiết tha, trang nghiêm, sâu lắng, ngợi ca... nhịp  
điệu của bài: nhanh, hơi nhanh, chậm, hơi chậm... Có hiểu được nội dung tư 
tưởng của tác giả  thì mới xác định được giọng đọc toàn bài (nếu là đọc thơ 
phải chú ý đến tính nhịp điệu của ngôn ngữ  thơ  ca tức là chất nhạc của thơ,  
tránh dừng lại máy móc cuối mỗi dòng).
         Ví  dô:  Qua tìm hiểu bài thơ  “Chú đi tuần”, học sinh nắm được nội  
dung chính của bài là: Các chiến sĩ công an yêu thương các cháu học sinh, sẵn  

văn giọng đọc của đoạn này có âm sắc khác giọng đọc của đoạn kia, lời của 
nhân vật này đọc lên âm sắc khác với lời nói của nhân vật khác, ta có thể thấy  
rõ điều đó qua ví dụ sau:
      Ví dụ: Khi học sinh đọc diễn cảm lời đối thoại của các nhân vật trong
bài “Thái sư Trần Thủ Độ” TV5 – tập2 như sau:
­ Đoạn 1 (Từ  đầu đến ông mới tha cho): câu giới thiệu về  Trần Tuur  
Độ ­ đọc với giọng chậm rãi, rõ ràng. Chuyển giọng hấp dẫn khi kể sự kiện 
Trần Thủ  Độ  giải quyết việc một người được Linh Từ  Quốc Mẫu xin cho  
chức câu đương. Câu nói của Trần Thủ  Độ  (Ngươi có phu nhân xin…phải 
chặt một ngón chân để phân biệt.) ­ đọc với giọng nghiêm, lạnh lùng.
­ Đoạn 2 (từ Một lần khác đến Nói rồi, lấy vàng, lụa thưởng cho.): lời 
Linh Từ Quốc Mẫu ấm ức; lời Trần Thủ Độ ­ ôn tồn, điềm đạm.
­ Đoạn 3 (phần còn lại): lời viên quan tâu với vua – tha thiết; lời vua –  
chân thành, tin cậy; lời Trần Thủ Độ  – trầm ngâm, thành thật, gây ấn tượng 
bất ngờ về cách ứng xử của Trần Thủ Độ.
    
 2. Đọc đúng chỗ ngắt:
 Trong văn bản, những dấu câu thể hiện chỗ ngắt giọng khi đọc. Vì vậy  
phải lưu ý học sinh khi đọc phải ngắt giọng ở các dấu câu (Ngắt giọng lôgic). 
Dấu phẩy phải thể hiện bằng chỗ ngắt hơi; sau dấu chấm nghỉ hơi lâu hơn 2  
lần so với ngắt hơi sau dấu phẩy; sau dấu chấm xuống dòng phải ngừng lâu  
gấp đôi so với chỗ ngừng sau dấu chấm.
 Bên cạnh những chỗ ngắt giọng được thể hiện trên chữ viết bằng dấu 
câu thì một số  chỗ  ngắt giọng phản ánh các quan hệ  ngữ  pháp không được 
biểu hiện gì trên chữ  viết. Thường thì học sinh hay đọc sai  ở  những câu văn  
có cấu trúc phức tạp, câu dài nhưng không có dấu phẩy thể hiện chỗ cần ngắt  
8


hơi, đối với những trường hợp đó, giáo viên cần phải hướng dẫn HS ngắt,  

ngờ mà người nghe đoán  ra được. 
Ví dụ: Trong bài  Tiếng rao đêm, chỗ 3 chấm “ Ô....này” làm mọi người 
bất ngờ khi phát hiện ra chiếc chân gỗ của người bán bánh giò.
Ngắt giọng biểu cảm còn thể  hiện  ở  sự  lựa chọn trong các cách ngắt  
nhịp, cách ngắt nhịp có hiệu quả nghệ thuật hơn .
Ví dụ: Chọn cách ngắt:
Trời xanh/ đây/ là của chúng ta.
Núi rùng /đây/ là của chúng ta
9


Chứ  không chọn cách ngắt 3/4 Vì nếu ngắt theo nhịp 2/1/4 thì  đây sẽ 
được đứng một mình tạo ra điệp ngữ  làm cho câu thơ  thắt lại, giọng đọc 
mạnh lên nhấn mạnh thêm: khẳng định quyền sở hữu đất, trời là của dân tộc 
ta, bất cứ  kẻ  thù nào cũng không có quyền xâm phạm. Càng làm tăng thêm 
cảm xúc tự  hào, lòng kiêu hãnh của dân tộc Việt Nam. Hay ta sẽ  chọn cách  
ngắt:
“Còi/ngân lên/khúc giã từ” (Cửa sông) để tiếng vang ngân mãi của khúc còi từ 
giã khi con tầu rời cửa sông ra biển.
    
4. Nhấn giọng:   Các từ  trong câu, các câu trong đoạn văn không phải 
đọc với giọng đều đều như nhau mà có từ, có câu đọc nhấn mạnh hơn, đó là  
những từ câu mang ý nghĩa nổi bật hơn và nó bộc lộ chủ đề của bài văn, bài  
thơ.
           Ví dụ:  Quan nói sư  cụ  biện lễ cúng Phật, rồi gọi hết sư  vãi, kẻ  ăn  
người ở trong chủa ra, giao cho mỗi người cầm một  nắm thóc và bảo:(Phân 
xử  tài tình). Khi đọc câu trên giáo viên hướng dẫn sao cho học sinh biết đọc 
nhấn giọng những từ ngữ  in đậm để  người nghe hiểu và nắm bắt được chủ 
đề của bài học một cách chính xác. Hay khi hướng dẫn học sinh đọc khổ thơ 
sau:

hạ  giọng xuống thì còn phải đọc với giọng vui hơn để  thể  hiện niềm vui  
mừng của già làng khi chuẩn bị được xem “cái chữ” của cô giáo.
    
 6. Đọc đúng kiểu câu:
   
  Ngữ  điệu câu được chia thành: Ngữ  điệu cầu khiến, ngữ  điệu mệnh 
lệnh, ngữ điệu kết thúc, ngữ điệu chưa kết thúc, ngữ điệu hỏi, ngữ điệu liệt  
kê...như  vậy đối với kiểu câu cảm, cầu khiến, mệnh lệnh mà trên chữ  viết 
biểu thị bằng dấu  “!” thì phải đọc mạnh. Những câu cầu khiến mời mọc đề 
nghị  nhẹ  nhàng mà trên chữ  viết thường ghi bằng dấu chấm sẽ  được đọc 
giọng nhẹ hơn. Ví dụ: Mời em vào nhà chơi. Những câu hỏi thưởng phải đọc 
cao  ở cuối câu.  Ví  dụ: Bà để nó chỗ nào? ( Lòng dân). Những câu chưa kết 
thúc còn bỏ lửng trên chữ viết thường thấy dấu (...) thì sự ngập ngừng thường  
đọc nhỏ và lơi giọng (Ngữ điệu yếu)  Ví dụ: Thưa...có phải ngọc thật không?
(Chuỗi ngọc lam).
      7. Đọc đúng nhịp điệu:
         Nhịp điệu là sự  thể  hiện của giọng đọc nhanh hay chậm, khẩn trương  
hay vừa nhịp. Nhịp điệu đọc do nội dung hay bài văn qui định và có biến đổi 
từ đoạn này sang đoạn khác, yêu cầu cơ bản của tốc độ đọc diễn cảm là làm 
sao cho vừa tầm với tốc độ  của ngôn ngữ  nói. NÕu học sinh đọc nhanh quá, 
chậm quá đều ảnh hưởng đến tốc độ của người nghe. Tuy nhiên tuỳ theo văn 
cảnh mà tốc độ đọc sẽ  thay đổi cho thích hợp với nội dung. Thay đổi tốc độ 
đọc cũng là biện pháp tốt để làm cho ngôn ngữ sinh động, có màu sắc nhất là  
tiết tấu khi đọc thơ.
          Ví dụ: Khi đọc khổ thơ sau:
                                                     “ Hạt gạo làng ta
                                                        Có bão tháng bảy
                                                        Có mưa tháng ba
                                                        Giọt mồ hôi sa
                                                        Những trưa tháng sáu

những đoạn văn diễn tả  tâm trạng miên man suy nghĩ, ví dụ  như  “ Ông Nhụ 
bước ra võng. Cái võng làm bằng lưới đáy vẫn buộc lưu cữu  ở  ngoài hàng  
hiên. Ông ngồi xuống võng vặn mình. Hai má phập phồng như  người súc 
mệng khan...” 
                                                                             ( Lập làng giữ biển).
        Những chỗ có ba chấm trong văn bản mô phỏng âm thanh keó dài của 
giọng như  “ Bánh giò...ò...ò” ( Tiếng rao đêm) cần phải đọc kéo dài. Những  
chỗ thay đổi tốc độ sẽ gây được sự chú ý, có giá trị biểu cảm tốt.
 
Ví dụ  : Khi đọc bài “Những cánh buồm” nếu câu cuối   “Cha gặp lại  
mình trong những ước mơ con” đọc chậm lại, nhịp dãn ra thì sẽ  gây được ấn 
tượng cho người đọc, người nghe hơn là đọc với tốc độ  bình thường như 
những câu khác.
      Ở  những bài có câu ngắn, câu dài thì những câu ngắn được nén lại và 
phải đọc với nhịp nhanh, gấp gáp hơn nhất là khi những câu điệp cú pháp,  
những câu có tính chất liệt kê. Những câu dài thì đọc nhịp trải dài ra.
* Cường độ:
12


Khi đọc trước nhiều người học sinh phải tính đến người nghe, phải đọc 
sao cho cả tập thể nghe rõ nghĩa là phải đọc to chừng nào bạn ở xa nhất trong 
lớp nghe thấy mới thôi. Nhưng như  thế  lại không có nghĩa là đọc quá to hay 
gào lên để gây sự chú ý của một số học sinh.
Ví dụ: Ở những câu thơ:
Khói hình nấm là tai hoạ đấy
                                         Bom H, bom A không phải bạn ta
          Cần đọc với giọng vang, để thể hiện lời khẳng định không thể có bạn 
bè
  với những  thø  vũ khí nguy hiểm, kẻ  thù của sự  bình yên. Ngược lại, âm 

 
Biện pháp 7: Tổ chức giờ học sôi nổi gây hứng thú cho học sinh:
13


 
Học sinh Tiểu học thường thì học mà chơi, chơi để  mà học. Nếu giờ 
học diễn ra đều đều, chỉ  luyện đọc và trả  lời câu hỏi thì giờ  học sẽ  rất tẻ 
nhạt. Để giờ học diễn ra sôi nổi gây hứng thủ học tập cho học sinh,tôi đã kết 
hợp cho học sinh tham gia trò chơi học tập.
1. Đối với giờ tập đọc có lời văn đối thoại:
      Tôi xây dựng màn kịch gắn với nội dung bài học.
      Ví dụ: Bài “Lòng dân” TV5­ Tập 1
      Trong phần đọc diễn cảm tôi tổ chức phân vai cho học sinh.
      *Phần 1:
­ Giọng cai và lính: hống hách, xấc xược.
­ Giọng dì Năm và chú cán bộ ở đoạn đầu: tự nhiên, ở đoạn sau: dì Năm 
rất khéo giả vờ than vãn khi bị trói, nghẹn ngào nói lời trối trăng với con khi bị 
doạ bắn chết.
­ Giọng An: giọng một đứa trẻ đang khóc (An tham gia rất tự nhiên vào 
vở kịch do má em dàn dựng. Trong tình huống nguy hiểm, em khóc vì thực sự 
lo cho má).
*Phần 2:
­ Giọng cai và lính: khi dịu giọng để  mua chuộc, dụ  dỗ, lúc hống hách  
để doạ dẫm, lúc ngọt ngào xin ăn.
­ Giọng An: thật thà, hồn nhiên.
­ Giọng dì Năm và chú cán bộ: tự nhiên, bình tĩnh.
Giáo viên tổ chức cho cả lớp luyện diễn phân vai theo nhóm, sau đó gọi  
học sinh thi đua lần lược lên bảng và nhập vai, tất cả các học sinh đều được 
hoạt động, đều được luyện nói, được thể hiện bằng cử chỉ, nét mặt thông qua  

 Biện pháp 9: Tổ chức tốt phong trào thi đua “ Rèn kỹ năng đọc 
diễn  cảm” cho học sinh:
        1. Đối với ở lớp:
         Trong gần cả năm học, tôi duy trì tốt phong trào “ Rèn đọc diễn cảm”.  
Cứ hai tuần tôi tổ chức cho học sinh cả lớp thi “Đọc diễn cảm” một lần, các 
em bắt thăm được bài nào thì đọc bài ấy .
           ­ Những học sinh nào đọc hay đọc tốt sẽ  được thưởng hoa điểm tốt,  
điểm số của các em sẽ được ghi vào bảng theo dõi treo trên tường lớp. Những 
em được điểm cao và những em có sự  tiến bộ  tôi kịp thời động viên, khen 
ngợi, sẽ  được tuyên dương trước lớp và được giữ  cờ  thi đua của lớp để  gây  
thêm sự  hứng thú học tập cho các em, giúp các em có ý thức vươn lên trong 
học tập và luyện đọc ở mọi nơi, mọi lúc. Có như vậy, các em mới thực sự đạt 
được kỹ năng đọc diễn cảm đối với yêu cầu rèn đọc của học sinh lớp 5.
          Tường của lớp học, tôi dành một phần để  treo bảng “ Hoa điểm tốt”, 
bảng theo dõi “Kết quả thi đọc diễn cảm” của từng em.
  
Qua phong trào thi đua “Đọc diễn cảm” của lớp, tôi thấy rằng học sinh 
cả  lớp đều có ý thức học tập nói chung và việc rèn đọc diễn cảm nói riêng  
ngày một tiến bộ  hơn. Đặc biệt các em có tinh thần thi đua rất tốt, cho nên 
chất lượng đọc của các em được nâng lên rõ rệt.
        2. Đối với nhà trêng:
Phong trào thi đua “ Đọc diễn cảm” được nhà trường thường xuyên tổ 
chức. Trong năm học này, nhà trường tổ  chức rất nhiều lần thông qua “Giao 
lưu Tiếng Việt của chúng em”.
Nhà trường kết hợp với Đoàn đội tổ chức thi qua buổi “Giao lưu Tiếng  
Việt   của   chúng   em”.   Qua   mỗi   đợt   thi,   nhà  trêng  đều   tuyên   dương,   khen 
thưởng những lớp, những học sinh có phong trào học tập tốt. Lần nào, lớp tôi 
cũng là một trong những lớp dẫn đầu về phong trào này.
15


khi đọc diễn cảm chúng ta đã khai thác một khía cạnh nào về nghệ thuật của 
nội dung để làm rõ các nội dung được phản ánh trong tác phẩm. Và như vậy, 
việc rèn đọc diễn cảm cho học sinh không chỉ   ở  phân môn Tập đọc mà còn 
rèn đọc diễn cảm cho học sinh ở tất cả các phân môn và các môn học khác vào 
tất cả các thời điểm.
       Ví dụ: luôn nhắc nhở học sinh, yêu cầu học sinh nói, đọc đúng chuẩn  
khi trả  lời các câu hỏi hoặc đọc một câu, một đoạn,…mà cô giáo yêu cầu 
trong bất kỳ trường hợp nào.
        Rèn đọc diễn cảm cho học sinh là cả  một quá trình lâu dài và liên tục.  
Do vậy, ngoài tiết học chính khoá tôi còn tổ  chức rèn đọc diễn cảm, thi đọc 
diễn cảm cho các em vào 15 phút đầu gìơ. Ngoài ra, tôi còn rèn đọc và tổ chức 
16


cho các em thi đọc diễn cảm trong các buæi học thêm, các buổi giao lưu kiến 
thức trong khối và còn có thể rèn đọc cho các em trong các buổi lao động nữa 
(Bởi vì muốn đọc diễn cảm hay đầu tiên là phải đọc đúng, muốn đọc đúng 
được thì khi nói cũng phải nói đúng chuẩn.)
 
Biện pháp 11: Kết hợp với gia đình học sinh.
        Để rèn đọc diễn cảm cho học sinh có hiệu quả tốt hơn cần phải có sự 
kết hợp giữa việc rèn luyện của giáo viên với sự quan tâm và giúp đỡ của gia 
đình học sinh. Vì vậy, tôi tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho 
các bậc phụ huynh, bằng cách:
       Trao đổi để phụ huynh biết tác hại của việc đọc sai và cách hướng dẫn 
con em mình không chỉ  rèn đọc diễn cảm mà còn cả  trong lời nói giao tiếp 
hằng ngày cũng phải nói đúng chuẩn. Thông báo tình hình học tập nói chung  
và việc đọc nói riêng của các em cho phụ huynh biết để có kế hoạch dạy bảo 
con cái học tập.
       Cố gắng dành nhiều thời gian quan tâm để kèm cặp, kiểm tra việc học  

Kết quả  này cho thấy rằng các phương pháp, các biện pháp cũng như 
các hình thức tổ chức dạy học mà tôi vận dụng đã phần nào có hiệu quả trong 
việc giảng dạy môn Tập đọc nói chung và phần đọc diễn cảm nói riêng.
 II. Bài học kinh nghiệm:
 Qua quá trình dạy Tập đọc lớp 5 và quá trình thực hiện đề tài này, tôi đã  
rút ra một số kinh nghiệm như sau:
Sĩ số

Giỏi

Khá

17


 ­ Giáo viên phải quan tâm đầu tư thời gian, công sức để nghiên cứu, học  
hỏi nắm chắc kiến thức Tiếng Việt (ngữ âm, ngữ pháp, từ vựng,…)
 ­ Không ngừng rèn luyện nâng cao năng lực đọc. Phải suy nghĩ, tìm tòi 
cách đọc hợp lý nhất để thể hiện giọng đọc hay nhất cho học sinh.
 ­ Lời nói của thầy cô trong khi giảng bài cũng như  trong giao tiếp hằng 
ngày với học sinh phải luôn đúng chuẩn.
  ­ Luôn quan tâm theo sát từng đối tượng học sinh, nắm vững năng lực 
đọc của từng em để  có kế hoạch, biện pháp cụ thể trong việc cung cấp kiến  
thức rèn luyện năng lực đọc cho học sinh.
  ­ Nghiên cứu, lựa chọn, vận dụng linh hoạt nội dung và hình thức tổ 
chức dạy học theo hướng đổi mới: Học sinh là trung tâm của quá trình dạy  
học, mọi hoạt động đều hướng vào học sinh.
  ­ Trong quá trình dạy học Tập đọc không nên chỉ  tập trung luyện đọc 
diễn cảm như  một hoạt động thứ  ba của qui trình dạy học Tập đọc mà cần 
dạy tốt cả  phần luyện đọc và đặc biệt là tìm hiểu nội dung của bài để  học  

I.Lời mở đầu 
II.Cơ sở thực tiễn
1.Về giáo viên
2.Thực trạng của việc đọc diễn cảm của học sinh lớp 5C
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Biện pháp 1: Sửa lỗi phát âm
Biện pháp 2: Nâng cao năng lực đọc của giáo viên
19

Trang
1
1
1
1
2
4
4
5


Biện pháp 3: Rèn kĩ năng đọc đúng chính âm, trọng âm
Biện pháp 4: Phân loại các dạng văn bản để lựa chọn giọng cho 
phù hợp.
Biện pháp 5: Giúp học sinh hiểu và cảm thụ tác phẩm để tìm 
giọng đọc cho toàn bài.
Biện pháp 6: Rèn kỹ năng đọc đúng ngữ điệu
Biện pháp 7: Tổ chức giờ học sôi nổi gây hứng thú cho học sinh
Biện pháp 8: Rèn tư thế, nét mặt khi đọc diễn cảm
Biện pháp 9: Tổ chức tốt phong trào thi đua “Rèn kỹ năng đọc diễn 
cảm” cho học sinh.