Bài 6. Các NƯỚC CHÂU PHI
I-TÌNH HÌNH CHUNG
-Đa số các nước ở Châu Phi đã giành được độc lập như
Các nước đó là:Tunisia (20/3/1956),
Maroc (1956)(ngày hôk nhớ ),
Sudan (1/1/1956),
Ghana (6/31957),
Guinée (1958)(ngày hôk nhớ lun ),
Ai Cập (18/61953),
Algérie (28/101962)(hình như thế ),
Somalia (1/7/1960),
Madagascar (26/6/1960),
Niger (3/8/1960),
Burkina Faso (11/12/1958),
Cameroon (1960)(ngày hem bik nốt<*_*>),
Togo (cái nầy pó tay toàn tập ),
Sénégal (20/6/1960),
Mauritanie (cũng ko bik),
Nigeria (1/10/1960),
Congo (15/8/1960)
-Những nét chung
Với 57 quốc gia lớn nhỏ khác nhau, châu Phi có diện tích 30,3 triệu kilômét
vuông (gấp ba lần châu Âu, xấp xỉ châu Mĩ và bằng ¾ châu Á) và dân số
khoảng 650 triệu người (1). Châu Phi có các nguồn tài nguyên hết sức phong
phú: dầu mỏ, uranium (đứng đầu thế giới), kim cương (90,2% thế giới),
crôm (74,9% thế giới), đồng (47,3% thế giới), sắt (34,4% thế giới)… và
nhiều nông sản quý giá khác như cà phê, ca cao… Châu Phi vốn là một cái
nôi của tổ tiên loài người và cũng là cái nôi của nền văn minh nhân loại,
nhưng dưới ách thống trị và bóc lột của chủ nghĩa thực dân phương Tây qua
nhiều thế kỉ, châu Phi trở nên nghèo nàn, lạc hậu rất nhiều so với các châu
lục khác

thống thuộc địa của nó ở châu Phi.
- Từ 1975 đến nay : Đây là giai đoạn hoàn thành cuộc đấu tranh đánh
đổ nền thống trị thực dân cũ để giành lại độc lập dân tộc, được đánh dấu
bằng sự kiện Namibia ( hay còn gọi là Tây Nam Phi) tuyên bố độc lập và
thành lập nước Cộng hoà Namibia tháng 3- 1991. Nhưng đây cũng là giai
đoạn mà sau khi giành được độc lập dân tộc, trong việc lựa chọn con đường
đi lên để củng cố nền độc lập dân tộc và xây dựng đất nước phồn vinh, giàu
mạnh thì hầu hết các nước châu Phi đều đang đứng trước con những vấn đề
hết sức khó khăn nan giải :
- Sự xâm nhập của chủ nghĩa thực dân mới và sự vơ vét, bóc lột về
kinh tế của các cường quốc phát triển phương Tây ;
- Nợ nước ngoài, đói rét, bệnh tật và mù chữ ;
- Sự bùng nổ về dân số ( hiện nay 650 triệu dự tính sẽ tăng lên 1,6
tỉ năm 2020 ) ;
- Xung đột giữa các bộ tộc và phe phái khác nhau gây nên cục
diện không ổn định ở Môdămbich, Angôla, Libêria, Etiopi, Angiêri,
Mađagaxca… Các nước châu Phi đang ra sức phấn đấu để vượt qua những
khó khăn này.
Như thế , trải qua hơn 40 năm, phong trào giải phóng dân tộc ở châu
Phi đã giành được những thắng lợi hết sức to lớn : hầu hết các nước châu Phi
đều đã giành lại được nền độc lập dân tộc và nhân dân da đen, da màu trong
nội bộ nước cộng hoà Nam Phi đã đấu tranh thắng lợi chống lại chế độ phân
biệt chủng tộc của thiểu số người da trắng và bộ mặt châu Phi đã thay đổi
khác hẳn trước.
So với châu Á và Mĩ latinh, phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi
mang một số đặc điểm riêng biệt :
- Các nước châu Phi đã thành lập được Tổ chức thống nhất châu
Phi ( 1963) và từ khi ra đời đến nay, tổ chức này giữ vai trò quan trọng
trong việc phối hợp hành động và thúc đẩy sự nghiệp đấu tranh cách mạng
dân tộc ở các nước châu Phi;

giải phóng Angiêri đã hình thành và phát triển ngày càng lớn mạnh.
Năm 1958, sau khi lên làm tổng thống, Đờ Gôn đã tăng số quân Pháp ở
Angiêri lên tới 80 vạn người , chiếm ½ lực lượng quân đội Pháp và là đội
quân viễn chinh lớn nhất trong lịch sử nước Pháp từ xưa đến nay. Cuộc
kháng chiến của nhân dân Angiêri bước vào giai đoạn khó khăn quyết liệt
nhất.
Với ưu thế tuyệt đối về người và vũ khí, thực dân Pháp rải quân theo
chiến thuật “ô vuông”, lập những tuyến vành đai bịt chặt biên giới, tập trung
hàng vạn quân càn đi, quét lại các vùng căn cứ cách mạng lần lượt theo từng
“ô vuông”. Chúng còn đi dồn làng , đuổi dân, cưỡng bức 2 triệu dân vào sinh
sống trong các trại tập trung ( chiếm 1/5 dân số Angiêri ) và tiến hành đàn áp
, khủng bố một cách tàn khốc. Âm mưu của Pháp nhằm cô lập quân giải
phóng với nhân dân, làm tê liệt sức đề kháng của nhân dân rồi tiêu diệt
nhanh chóng lực lượng kháng chiến bằng sức mạnh quân sự.
Nhưng do ý chí chiến đấu kiên cường và được ủng hộ của toàn dân,
Quân giải phóng Angiêri đã không bị tiêu diệt mà còn phát triển lên tới hàng
chục vạn và đánh bại các cuộc càn quét của địch. Từ những năm 1960 -
1961, cuộc chiến đấu của quân dân Angiêri đã chuyển từ vùng rừng núi,
nông thôn sang bao vây, cô lập các thành phố lớn. Phối hợp với các cuộc tấn
công quân sự, còn diễn ra phong trào đấu tranh chính trị của đông đảo quần
chúng nhân dân.
Trước sức mạnh đấu tranh của nhân dân Angiêri, mặt khác, cuộc chiến
tranh xâm lược kéo dài đã gây nên những hậu quả về tài chính và chính trị
mà giới cầm quyền Pháp lúc này không thể chịu đựng được nữa, Pháp buộc
phải tiến hành đàm phán với đại biểu chính phủ lâm thời Angiêri tại Êviăng.
Ngày 18 – 3 – 1962, Pháp buộc phải kí kết Hiệp định Êviăng, công nhận độc
lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Angiêri.
Hơn 8 năm kháng chiến chống một đế quốc hùng mạnh với hơn 1 triệu
người hi sinh (chiếm hơn 1/10 dân số), thắng lợi của cách mạng Angiêri đã
có ý nghĩa và ảnh hưởng to lớn ở châu Phi.