Đắc Nhân Tâm Nguyễn Hiến Lê dịch
Phần Thứ Ba Mươi Ba
Bảy Lời Khuyên Để Tăng Hạnh Phúc Trong Gia Đình, Chôn Sống Hạnh Phúc
Gia Đình
Năm 1852, Hoàng Đế Nã Phá Luân đệ tam say mê Nữ bá tước Marie
Eugénie Ignace Augustine de Montijo, người đàn bà đẹp nhất thế giới và cưới
nàng. Cận Thần có người can gián Hoàng Đế vì lẽ không được "môn đăng hộ
đối".
Nhưng Hoàng Đế nói: "Có cần chi điều đó". Cái duyên và vẻ trẻ đẹp Lộng
lẫy của nàng làm cho Hoàng Đế mê ly như gặp tiên. Trong một bài Diễn văn,
Hoàng Đế nói như thách cả nước Pháp: "Trẫm đã cưới một Người bàn bà mà
Trẫm yêu và ngưỡng mộ, như vậy còn hơn là cưới một Người mà Trẫm không
được biết".
Hoàng Đế và Hoàng Hậu có đủ điều kiện để cuộc lương duyên hoàn toàn
theo ý tưởng: Sức mạnh, tiền bạc, quyền thế, vinh quang, sắc đẹp, tình yêu.
Chưa bao giờ người ta thấy hạnh phúc thiên liêng trong gia đình chói lọi Rực
rỡ như vậy.
Than ôi! Chẳng bao Lâu, lửa thiêng đó chập chờn lu mờ và tắt hẳn. Nả
Phá Luân đã có Thể làm cho nàng Eugénie thành một bà Hoàng Hậu được,
nhưng không có Gì ở đời này, cả tình thương của ông, cả uy quyền của ông,
có thể Thay đổi nổi tính tình người đàn bà đó.
Bà điên cuồng vì ghen tuông, bị nghi ngờ nó giày vò bà, làm cho đời Sống
của ông không được mảy may tự do. Bà không kể gì tới mệnh lệnh Của ông
nữa, bà sồng sộc xông vào văn phòng của ông trong khi ông Bề bộn việc
nước, trong lú ông bàn kín việc quốc gia đại sự, bà cũng Vào cho kỳ được
mới nghe. Bà nhứt định không bao giờ để ông ở một Mình hết, luôn luôn sợ
ông có ngoại tình.
Thường thường bà chạy vào nhà một bà chị để phàn nàn về chồng, trút
Hết tâm sự, khóc la, đe dọa. Có lắm lần bà đạp cửa vô thư viện của ông để
chửi ông nữa. Cho nên, làm chủ mười hai tòa cung điện lộng lẫy mà Nã Phá
Luân đệ tam không có lấy một cái tủ để trốn trong đó yên Thân được.

những lúc đó, ông mệt mài viết những bài thuyết giáo Về hòa bính và kêu gọi
diệt trừ chiến tranh và khổ cực cho nhân loại. Ông thú rằng hồi thiếu thời, ông
đã mắc những tội lỗi không thể Tưởng tượng được, cả tội giết người nữa và
để chuộc tội, ông nhất Định theo đúng giáo lý Ki Tô. Ông phân phát hết của
cải, thề sống Trong cảnh nghèo. Ông làm lụng ngoài đồng, chặt cây, phơi cỏ,
đóng Lấy giày quét lấy phòng, ăn trong đĩa bằng gỗ, rán yêu cả những kẻ Thù
ông.
Đời của ông là một bi kịch, Mà như vậy chỉ do hôn nhân của ông. Bà xưa
xa hoa, ông thì ghét. Bà Ham danh vọng, thích được tôn trọng, thích giao du,
mà ông lại không màng Tới những thú tầm phào đó. Bà đòi có nhiều vàng,
sống cuộc đời quan Trọng, còn ông thì cho giàu có là một tội lỗi.
Trong nhiều năm, bà đay nghiến ông, thịnh nộ với ông, mạt sát ông, Vì
ông in sách phát không, không đòi quyền tác giả, mà bà thì không Muốn bỏ
những món tiền đó.
Khi ông Chống lại thì bà phát cơn động kinh, lăn trên mặt đất, ngậm ở môi
Một ve thuốc phiện, thề sẽ tự tử hay đọa đâm đầu xuống giếng.
Có một chi tiết mà tôi cho là vô cùng thương tâm trong đời của ông Bà.
Như tôi đã nói, lúc mới cưới, cuộc tình duyên đó thật đẹp đẽ, Vậy mà bốn
mươi tám năm sau, ông Tolstoi đến nỗi hễ trông thấy mặt bà là chịu Không
nỗi... Có khi buổi tối, bà già cô đơn có thèm khát tình thương, Lại quỳ bên
ông và xin ông đọc cho nghe những đoạn dịu dàng cảm động Mà ông viết vô
nhật ký để tặng bà, năm mươi năm về trước.
Và khi ông đọc, sống lại những ngày tươi sáng rực rỡ, bây giờ đã Tan như
mây khói, cả hai đều rơi lệ. Than ôi! Thực trạng khác xa những Mơ mộng
thiếu thời một cách độc địa làm sao!
Sau cùng năm tám mươi hai tuổi, Tolstoi không chịu nỗi sự bất hòa ghê
gớm trong Gia đình nữa và một buổi tối tháng mười năm 1910, tuyết sa đầy
trời, ông Trốn bà, đi xa, trong đêm tối và lạnh lẽo, không biết là đi về đâu.
Mười một ngày sau, ông đau phổi và chết tại một nhà ga. Lời cầu xin Cuối
cùng của ông là đừng để ông thấy mặt vợ.

cho bà ta nổi giận. Không ai nhớ ông đã làm gì, nhưng người ta thấy bà
Lincoln trong lúc Cơn điên lên đến cực điểm, liệng một tách cà phê nóng vào
mặt chồng Ngay lúc đông đủ khách trọ khác.
Lincoln Xấu hổ lắm, làm thinh ngồi trơ trên ghế trong khi bà chủ trọ đem
chiếc Khăn ướt lại chùi và quần áo cho ông.
Lòng ghen của bà Loncoln, vô lý, dữ tợn, và không thể tưởng tượng Được,
đến nỗi chỉ cần đọc những đoạn tả những cơn giận dữ, bi thảm Làm cho mất
mặt trước công chúng, phải, chỉ cần đọc những đoạn đó, Bảy mươi lăm năm
sau, cũng còn thấy kinh tởm rùng mình. Sau cùng bà hóa điên. Người ta cho
rằng tánh hạnh bà như vậy, bởi vì bà mắc bệnh thần kinh. Không thể có lời
nào nhân từ hơn để xét bà nữa.
Bây giờ ta tự hỏi: Những cơn thịnh nộ đó, những lời đay nghiến đó, Cái
lối bù lu bù loa đó có cải thiện ông Lincoln chút nào không?
Một ngàn lời không. Nó chỉ giết chết tình cảm của ông đối với bà, Nó làm
cho ông suốt đời hối hận rằng đã cưới bà và chỉ muốn có mỗi Hành vi là đi
khỏi nhà cho khuất mắt.
Tại tỉnh Springfield, là nơi gia đình Lincoln, có mười ông luật sư. Vì đông
Quá, không thể kiếm ăn trong tỉnh đó được, họ phải đi ngựa từ tỉnh Ly này
qua tỉnh ly khác, theo sau ông tòa David Davis để cãi trong những Lúc ông
này xử án khắp trong miền. Nhưng trong khi bạn đồng nghiệp của ông
Lincoln cứ cuốt tuần lại trở về gia đình thì ông Lincoln không muốn Về, vì rất
kinh tởm sự ở gần bà vợ. Và trong ba tháng hè và ba tháng Thu, ông ở xa biệt,
không lại vãng gần miền Springfield.
Như vậy trong nhiền năm. Đời sống trong những quán trọ nhà quê đó
không Vui thú, cũng không đủ tiện nghi, nhưng sống như vậy, ông còn thích
hơn Là về nhà thấy bà Lincoln với những cơn tam bành lục tặc của bà.
Hành vi của bà Lincoln, Hoàng Hậu Eugénie và Nữ bá tước Tolstoi có
Những kết quả như vậy. Chỉ mang lại bất hạnh phúc cho gia đình và diệt Hết
nguồn ân ái mà mấy bà quý hóa nhất. Sau khi bàn cãi trong mười một năm ở
"Tòa chuyện xử các vụ lôi thôi trong gia đình ở Nữu Ước" và nghiên Cứu cả