Đắc Nhân Tâm Nguyễn Hiến Lê dịch
Phần Hai
Một Bí Quyết Quan Trọng
Trong Phép Xử Thế
Muốn Dẫn dụ ai làm việc theo ý ta, chỉ có cách là làm cho người ấy phát
Khởi cái ý muốn làm việc đó.
Xin Các bạn nhớ kỹ điều ấy.
Xin các bạn Nhớ rằng không có một cách thứ hai nào nữa.
Đã đành, bạn có thể chĩa súng sáu vào bụng một người qua đường mà Bắt
người đó phải cởi đồng hồ ra đưa cho bạn. Bạn cũng có thể bắt Một người làm
công phải chăm chỉ làm việc cho tới khi bạn quay lưng Đi, bằng cách dọa
tống cổ hắn ra cửa.
Cầm chiếc roi mây, bạn có thể bắt con nít vâng lời được. Nhưng những
Cách tàn bạo đó có những phản ứng tai hại lắm. Muốn cảm động ai và Dẫn dụ
người đó hành động, chỉ có một cách là người ta muốn gì, cho Người ta cái
đó.
Mà chúng ta muốn Những gì? Ít lắm, nhưng khi chúng ta đã muốn thì
chúng ta nằng nặc đòi Cho kỳ được. Những cái chúng ta muốn là:
1. Sức khỏe và sanh mạng.
2. Ăn.
3. Ngủ.
4. Tiền của.
5. Để tiếng lại đời sau.
6. Thỏa nhục Dục.
7. Con cái chúng ta được mọi sự đầy Đủ.
8. Được người khác coi ta là quan trọng.
Freud, nhà bác học Đức trứ danh về bệnh thần kinh nói rằng hai thì dục
Căm bản của nhân loại là tình dục và thị dục huyễn ngã.
Triết gia John Dewey nói: thị hiếu mạnh nhất của nhân loại là thị dục
Huyễn ngã. Xin các bạn nhớ kỹ bốn chữ: "Thị dục huyễn ngã". Nghĩa nó Vô
cùng và bạn sẽ gặp nó trong cuốn sách này.
Dùng những phương tiện nào để thỏa mãn thị dục huyễn ngã.
Rockfeller thỏa mãn nó bằng cách cất ở Bắc Kinh một nhà thương tối Tân để
săm sóc hàng triệu người nghèo, mà ông chưa từng và sẽ chẳng Bao giờ thấy mặt.
Dillinger thỏa mãn nó bằng cách giết người, ăn cướp Các ngân hàng. Bị lính công
an săn bắt, nó trốn vào một trại ruộng Mà tự xưng với người trong trại: "Dillinger
là ta đây!". Nó tự đắc được Cái danh là "kẻ thù số một của quần chúng".
Nhiều vĩ nhân trong thế giới cũng mắc cái tật tự khoe mình là quan trọng.
George Washington bắt mỗi người phải xưng tụng ông là: "Huê Kỳ Tổng Thống
Đại nhân". Kha Luân Bố đòi cho được cái danh là "Đề Đốc Đại Tây Dương và Phó
Vương Ấn Độ". Catherin, Nữ hoàng nước Nga, không chịu Đọc những thư mà
ngoài không đề: "Hoàng Đế ngự lãm". Bà Tổng Thống Lincoln, một hôm, dữ như
cọp cái, quay lại mắng bà Grant giữa dinh Bạch Ốc: "Sao? Tôi chưa mời mà bà cả
gan dám đối tọa với tôi sao?"
Các nhà triệu phú của ta sở dĩ bỏ tiền ra cho Đề đốc Byrd thám hiểm Nam Cực
vì Đề đốc hứa sẽ lấy tên họ đặt tên cho những ngọn núi quanh Năm tuyết phủ ở
miền ấy. Thi hào Victor Hugo chỉ cầu sao cho người ta Lấy tên ông đặt tên cho
kinh đô nước Pháp. Và thi hào Anh Shakespeare Tuy đã được cả nước Anh tôn
sùng mà còn mua tước vị để thêm danh giá Cho gia đình. Có kẻ làm bộ đau, bắt
người ta săn sóc mình, chiều chuộng Mình để được thấy mình là quan trọng. Như
một cô nọ, hết hy vọng kiếm Chồng được, đương khỏe mạnh hóa ra tật nguyền,
nằm hoài ở giường bắt Mẹ già săn sóc trong mười năm, lên thang xuống thang để
hầu hạ cơm Nước. Bà mẹ kiệt sức, chết. Trong vài tuần lễ cô ả ủ rũ, một hôm Bỗng
đứng phắt ngay dậy, trang điểm rồi đi lại như hồi trước.
Đem giải phẫu bộ óc thì nửa số người điên cũng bình thường như óc chúng Ta.
Một vị bác học trứ danh nhận thấy rằng phần nhiều những người đó Chỉ muốn tìm
trong tưởng tượng, sự thỏa mãn của lòng tự phụ mà hóa Điên.
Trong đời thực tế, họ tầm thường Bao nhiêu, tự thấy mình hèn hạ bao nhiêu, thì
trong thế giới tưởng tượng Của họ, họ càng thấy oai quyền và danh vọng của họ lớn
lao bấy nhiêu. Những kẻ đó sướng hơn chúng ta nhiều lắm. Họ đã kiếm được trong
thế Giới thần tiên của họ cách thỏa mãn lòng khao khát danh vọng của họ. Họ đã
Họ. Ông ca tụng họ vắng mặt. Ông còn tìm được cách ca tụng họ sau Khi ông chết
nữa. Ông nghĩ ra câu này và bắt người ta khắc lên mộ Chí của ông: "Đây là nơi
nghỉ ngàn thu của một người biết cách thâu Dụng những người thông minh hơn
mình".
Nhà triệu phú Rockefeller cũng không có bí quyết chi khác. Khi một hội Viên
của công ty ông đầu tư một cách tai hại ở Nam Mỹ làm cho công Ty lỗ một triệu
đồng Mỹ kim, ông chẳng những không phiền hà mà còn Khen bạn tài tình vãn cứu
được sáu mươi phần trăm số vốn bỏ ra, mà Chỉ còn lỗ có bốn mươi phần trăm thôi.
Ziegfield, nhà dàn cảnh tài nhất của Nữu Ước, đã nổi danh chỉ vì khéo Khoe
trương nét tuyệt mỹ của những cô đào phụ. Ông thường nói bất Kỳ một người con
gái nào, dù xấu đến nỗi "chẳng ai ngó tới hai lần", ông cũng tạo thành một ngôi sao
rực rỡ trên sân khấu, chỉ vì ông khéo Tô điểm cho họ có một sức quyến rũ vô cùng
huyền bí. Ông khen họ Đẹp, rồi họ tự thấy họ đẹp, sửa soạn cho đẹp thêm. Ông lại
có óc Thực tế nữa: ông tăng lương cho họ từ 30 mỹ kim lên một trăm bảy mươi
Lăm mỹ kim, để họ có đủ tiền mà trang sức. Ông lại có những cử chỉ Phong nhã,
lịch sự. Lần đầu tiên diễn vở nhạc kịch: "Ziegfield Follies", ông đánh dây thép chúc
mừng khi được kết quả rực rỡ và lại tặng Mỗi cô đào phụ mặt bó hồng nữa.
Hồi mà phong trào nhịn ăn cho bớt mập đang cuồng nhiệt, có lần tôi Cũng đua
đòi và nhịn ăn trong sáu ngày sáu đêm. Không khó chịu chi hết. Tới ngày thứ sáu
tôi thấy ít đói hơn ngày thứ nhì.
Ấy vậy mà nếu ta để cho người nhà nhịn ăn trong sáu ngày thì ta đã Tự cho là
có tội nặng, nhưng bắt họ nhịn những lời khen và khuyến khích Của ta sáu ngày,
sáu tuần, có khi sáu mươi năm thì ta không ân hận Chút nào. Mà xét ra, sự khen
ngợi và khuyến khích cũng khẩn thiếtt Như đói cần ăn vậy. Một kép hát có danh
nói: "Không có gì cần thiết Cho tôi bằng những tràng vỗ tay để nuôi lòng tự ái của
tôi". Chúng Ta nuôi cơ thể của con ta, của bạn bè khách khứa, của người làm công
Cho ta, mà ít khi ta cho họ thức ăn cần thiết cho lòng tự trọng của Họ. Chúng ta đãi
họ thịt cá để bồi bổ sức khỏe, mà quên không tặng Họ những lời ca tụng nó vang
trong óc rất lâu như những điệu nhạc tuyệt Thú.
Tôi biết các bạn đọc tới đây Sẽ nói: "Phải! Ai lạ gì cái thuyết mật ngọt chết