===== *** =====
CHUYÊN ĐỀ
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
PHÂN MÔN CHÍNH TẢ CHO HỌC SINH LỚP 5
Người viết: Nguyễn Thị Hồng.
.
I. PHẦN MỞ ĐẦU
I.1. Lí do chọn đề tài.
Chúng ta đều biết:"Nhân cách của con người chỉ có thể được hình thành
thông qua hoạt động và giao tiếp". Để xã hội tồn tại và phát triển, để giao tiếp
được thuận tiện, mỗi dân tộc, mỗi quốc gia đều có ngôn ngữ riêng. Trong cuộc
sống hàng ngày, để giao tiếp ngoài ngôn ngữ riêng. Tiếng việt là ngôn ngữ
thống nhất trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam. Trong cuộc sống hàng ngày, để giao
tiếp ngoài ngôn ngữ nói còn có ngôn ngữ viết. Ngôn ngữ biết đóng vai trò đặc
biệt quan trọng trong giao tiếp của các quốc gia nói chung cũng như Việt Nam
nói riêng. Yêu cầu đầu tiên, đặc biệt quan trọng của ngôn ngữ viết là phải viết
đúng chính tả. Chính tả có thống nhất thì việc giao tiếp bằng ngôn ngữ viết mới
không bị cản trở giữa các địa phương trong cả nước, cũng như giữa các thế hệ
đời trước và đời sau.
Vì vậy, việc dạy đúng chính tả phải được coi trọng ngay từ buổi đầu đối
với học sinh tiểu học. Phân môn chính tả ở tiểu học có nhiệm vụ chủ yếu rèn
luyện cho học sinh nắm các quy tắc và thói quen viết đúng với chuẩn chính tả
Tiếng Việt. Cùng với các phân môn khác, chính tả giúp cho học sinh chiếm lĩnh
Việt văn hoá - Công cụ để giao tiếp, tư duy. Ngay từ bậc tiểu học, trẻ cần phải
được môn học chính tả một cách khoa học, cẩn thận để có sử dụng công cụ này
suốt những năm tháng trong thời kỳ học tập ở nhà trường cũng như suốt cuộc
đời.
Vì vậy việc dạy chính tả đúng phải được coi trọng ngay đối với học sinh các lớp
của trường Tiểu học. Việc dạy chính tả được hiểu như rèn luyện việc thực hiện
những chuẩn mực của ngôn ngữ viết. ở các lớp Tiểu học, chính tả sẽ tạo điều
kiện ban đầu trong hành trang ngôn ngữ cả một đời người trong các em.

mạnh dạn tiến hành nghiên cứu chuyên đề: Một số biện pháp nhằm nâng cao
chất lượng phân môn chính tả cho học sinh lớp 5.
I.2.Mục đích nghiên cứu.
Việc dạy môn chính tả ở trường tiểu học không chỉ đơn thuần là rèn cho học
sinh viết đẹp, viết đúng mà còn nâng cao sự hiểu biết về chương trình, tích luỹ
vốn từ ngữ. Từ đó học sinh biết sử dụng những vốn từ ngữ đó vào thực tế, tạo
điều kiện để học tốt các môn học khác.
Học sinh học tốt môn chính tả sẽ được nâng cao về mặt nhận thức , hiểu biết.
Một phần quan trọng đó là góp phần đổi mới phương pháp dạy và học.
I.3.Thời gian -địa điểm.
-Thời gian: Đăng kí đề tài: tháng 9 năm 2008
Hoàn thành đề tài:20/5/2009
- Địa điểm: Trường tiểu học Bảo Lý.
1.4.Đóng góp mới về mặt lí luận, về mặt thực tiễn.
Nghiên cứu lí luận làm cơ sở pháp luận của vấn đề đổi mới phương pháp nhằm
nâng cao chất lượng phân môn chính tả cho học sinh lớp 5.
Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh lớp 5 để chọn phương pháp dạy
cho phù hợp.
Trẻ em ở lứa tuổi Tiểu học nhận thức hiện thực khách quan mang đậm
màu sắc cảm tính. Các giác quan như tai, mắt được sử dụng nhiều trong nhận
thức sự vật, cho nên trực quan cụ thể là những yếu tố đặc biệt quan trọng góp
phần tạo nên nhận thức và tư duy của học sinh Tiểu học. “Từ trực quan sinh
động đến tư duy trừu tượng” câu nói nổi tiếng của Lê- nin khi người giải thích
quy luật nhận thức hiện đại, đặc biệt được thể hiện ở học sinh Tiểu học. Khi dạy
chính tả cho học sinh Tiểu học cần vận dụng triệt để đặc điểm, nhận thức của trẻ
em ở lứa tuổi này.
VD: Nghe và quan sát cách phát âm đúng để phát âm đúng. Quan sát cách
viết đúng để viết đúng , dần dần học sinh sẽ tích luỹ được những kinh nghiệm,
làm giàu thêm tri thức chính tả cho bản thân. Kết quả là các em nhận thức được
những vốn kinh nghiệm một cách có ý thức, tạo nên kĩ năng kĩ xảo cho các em.

giúp cho việc xác định rõ nghĩa của từ trong văn bản, giúp cho học sinh xác
định rõ các âm tiết của từ đó mà viết đúng chính tả. Riêng lĩnh vực ngữ âm học
cơ sở lý luận gắn bó mật thiết với vấn đề chính tả.
Phân môn Chính tả lớp 5 chủ yếu tập trung rèn luyện kỹ năng viết chính tả
chính xác cho học sinh. Thông qua làm việc các bài tập chính tả, học sinh lớp 5
được các quy tắc viết của chữ quốc ngữ, nắm được cách viết đúng các từ có âm
đầu, vần và thanh điệu học sinh địa phương hay mắc lỗi do ảnh hưởng của cách
phát âm. Học sinh có viết đúng chính tả thì mới viết văn bản đúng chuẩn chính
tả và do đó các em mới có thể giao tiếp tốt bằng văn bản.
Do vậy mục tiêu của phân môn Chính tả lớp 5 là: Trang bị một số kiến
thức về quy tắc chính tả Tiếng Việt; rèn luyện kỹ năng nghe, kỹ năng viết đúng
chính tả đoạn văn, bài văn; phát triển ý thức viết đúng chính tả, thái độ cẩn thận
và yêu cái đẹp trong giao tiếp bằng chữ tiếng Việt.
II.2.2. Cơ sở dạy ngữ âm học
II.2.2.1. Tìm hiểu về mối quan hệ giữa âm - chữ và nghĩa
Chữ viết của Tiếng Việt là chữ viết ghi âm nên nguyên tắc chính tả chủ
yếu của Tiếng Việt là nguyên tắc ngữ âm học, nghĩa là mỗi âm vị được thể hiện
bằng một tổ hợp chữ cái, mỗi âm tiết, mỗi từ có một cách viết nhất định. Do đó
việc viết đúng phải dựa trên đọc đúng, đọc đúng là cơ sử viết đúng. Để phát huy
một cách có ý thức. đặc biệt là những vùng phương ngữ, việc dạy chính tả phải
theo sát nguyên tắc này. Nghĩa là phải tôn trọng việc phát âm, lấy phát âm để
điều chỉnh chữ viết.
Ví dụ: Âm vị /t/ được biểu thị bằng chữ cái "t"
Âm vị /b/ được biểu thị bằng chữ cái"b"
Ngữ âm học thực hành chủ yếu tập trung vào rèn luyện phát âm đúng. Phát
âm đúng gắn liền với viết đúng (chính âm gắn liền với chính tả). Do đó cơ chế
của việc viết đúng phải dựa trên đọc đúng, đọc đúng là cơ sở viết đúng. Để phát
huy một cách có ý thức, đặc biệt là vùng phương ngữ việc dạy chính tả cần phải
theo sát nguyên tắc này. Nghĩa là phải tôn trọng việc phát âm, lấy phát âm để
điều chỉnh chữ viết.