Đánh số và chuyển đổi địa chỉ
1.1 Yêu cầu chung
ETSI đã đưa ra hai khuyến nghị TS 101 324 Ver.2.1.1 [20] và TR 101 327 Ver.1.1.1
[21] về yêu cầu đánh số đối với thuê bao VoIP để đảm bảo việc phối hợp hoạt động
giữa hai mạng IP và mạng PSTN. Sau đây là một số yêu cầu chung:
1. Mạng VoIP phải nhận dạng được mọi số bị gọi theo chuẩn E.164 được sử dụng
trong mạng quốc tế;
2. Mạng VoIP phải nhận dạng được mọi số bị gọi theo chuẩn E.164 được sử dụng
trong mạng quốc gia;
3. Mạng VoIP phải nhận dạng được mọi số bị gọi trong mạng nội bộ( trong trường
hợp mạng IP nội bộ kết nối với mạng SCN nội bộ;
4. Mạng VoIP phải truyền được đầy đủ mọi tên khách hàng yêu cầu hạn chế nhận
dạng thuê bao chủ gọi;
5. Mạng VoIP phải hỗ trợ cơ chế lựa chọn nhà cung cấp mạng theo quy định của
từng quốc gia trong trường hợp có nhiều nhà cung cấp.
6. Chú ý: Việc lựa chọn nhà cung cấp mạng có thể được thực hiện bằng nhiều
cách: đặt ngầm định, lựa chọn trước bởi người sử dụng, quay số mã truy nhập
và mã nhận dạng của nhà cung cấp mạng, hoặc bằng cách thức khác do quốc gia
đó quy định.
7. Mạng VoIP phải hỗ trợ chức năng phân tích số để lựa chọn nhà cung cấp dịch
vụ nếu cần thiết;
8. Chú ý : Các quốc gia khác nhau có yêu cầu khác nhau về số để lựa chọn nhà
cung cấp dịch vụ. Một vài quốc gia yêu cầu chức năng bổ sung trong mạng khởi
phát cuộc gọi và mạng chuyển tiếp.
1.1.1 Yêu cầu với cuộc gọi từ IP đến PSTN:
Trong trường hợp này( trường hợp 1), mạng VoIP phải cung cấp các chức năng sau:
1. Thuê bao chủ gọi trong mạng VoIP phải nhận dạng được số thuê bao bị gọi kiểu
E.164 trong mạng PSTN, hoặc số sử dụng trong mạng SCN nội bộ trong trường
hợp mạng IP nội bộ kết nối với mạng SCN nội bộ;
Chú ý: Trong trường hợp quy tắc đánh số khác sử dụng trong mạng
VoIP, thì tên gọi trong mạng IP sẽ được chuyển đổi sang số E.164 hoặc
1.1.4 Yêu cầu đối với cuộc gọi từ IP đến PSTN đến IP:
Trong trường hợp này( trường hợp 4), mạng VoIP phải cung cấp các chức năng như
trong các trường hợp 1 và 2.
1.1.5 Các phương thức quay số:
Phương thức thuê bao chủ gọi quay số để thiết lập cuộc gọi với thuê bao bị gọi được
chia làm hai loại: phương thức thiết lập một giai đoạn và phương thức thiết lập hai
giai đoạn [31].
- Phương thức thiết lập một giai đoạn: thuê bao chủ gọi có thể kết nối trực
tiếp với thuê bao bị gọi bằng cách bấm số với chỉ một chuỗi số liên tiếp là số
điện thoại của thuê bao bị gọi. Chuỗi số được bâm ở loại này có thể bao gồm
một prefix và mã của nhà cung cấp mạng hoặc nhà cung cấp dịch vụ.
- Phương thức thiết lập hai giai đoạn: thuê bao chủ gọi trước tiên phải kết nối
với một trạm trung gian, ví dụ như điểm truy nhập của nhà cung cấp dịch vụ
hoặc PBX đặt tại toà nhà nơi thuê bao bị gọi bằng cách bấm số điện thoại của
trạm đó. Sau khi đã kết nối được với trạm trung gian, thuê bao chủ gọi phải
bấm tiếp số điện thoại của thuê bao bị gọi để thiêt lập cuộc gọi. Thông thường
lần bấm số thứ hai này xảy ra sau khi thuê bao chủ gọi nhận được tín hiệu phúc
đáp từ trạm trung gian.
Đối với người sử dụng, phương thức thiết lập một giai đoạn thông dụng và
thuận tiện hơn bởi vì số lượng chữ số người sử dụng phải bấm ít hơn so với phương
thức hai giai đoạn. Bên cạnh đó, nhà cung cấp mạng và nhà cung cấp dịch vụ cũng
thích phương thức thiết lập một giai đoạn hơn so với thói quen của người sử dụng.
1.1.6 Các số lựa chọn
Năm 1999, ITU- T đã nghiên cứu về phương thức và cách đánh số lựa chọn trong
mạng SCN và đưa ra tiêu chuẩn quốc tế cho các số này. Theo ITU- T, các số lựa chọn
bao gồm 3 loại sau:
- Lựa chọn vùng: cho phép thuê bao của mạng SCN giữ nguyên số E.164 khi họ
di chuyển từ vùng này sang vùng khác.
- Lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ: cho phép thuê bao của mạng SCN giữ nguyên
số E.164 khi người đó chuyển từ sử dụng dịch vụ của nhà cung cấp này sang
lơp 2-1 (Điện
thoại tới PC)
SCN Internet Một GW giữa mạng
SCN và Internet
-Cần bảo đảm số E.164 tương
ứng với địa chỉ TB bị gọi
-Phưong thức tìm GW tương
ứng trong mạng SCN
-Cách tìm địa chỉ IP của TB bị
gọi (Cơ chế chuyển đổi thông
tin địa chỉ của TB bị gọi)
lóp 2-2 (Từ
PC tới Điện
thoại)
Internet SCN Một GW giữa mạng
SCN và Internet
-Phương thưc tìm GW tương
ứng trong mạng Internet (Cơ
chế chuyển đổi từ số E.164 của
TB bị gọi thành địa chỉ IP của
GW )
lóp 3 (từ PC
tói PC)
Internet Internet Không qua GW -Phương thức tìm địa chỉ của
TB bị gọi (Cơ chế chuyển đổi
thông tin địa chỉ của TB bị
gọi ).
1.2 Phương pháp đánh số thuê bao:
1.2.1 Yêu cầu đối với quy tắc đánh số:
Quy tắc đánh số trong mạng VoIP được trình bày trong khuyến nghị TS 101 324
ấn định số E.164 đối với người sử dụng máy tính truy cập Internet. Việc ấn định số
E.164 cho phép người sử dụng dễ dàng hơn trong việc sử dụng cổng điện thoại để
gọi cho người khác sử dụng máy tính. Bên cạnh đó, những chức năng sẵn có trên
mạng Internet có thể được sử dụng để cung cấp cho dịch vụ điện thoại IP( mục 4.1
[31]).
Khi việc định tuyến trên Internet dựa trên số E.164 đã đăng kí ứng với thuê bao bị
gọi, thì số E.164 cần phải chuyển đổi thành địa chỉ IP tương ứng. Việc chuyển đổi
này được thực hiện thông qua cơ sở dữ liệu của mạng được đặt phân tán tại mỗi GW
của nhà cung cấp dịch vụ. Có 3 phương án đối với cấu trúc hình cây có ưu tiên của
cơ sở dữ liệu để chuyển đổi giữa số E.164 và địa chỉ IP.
a) Sử dụng hệ thống tên theo vùng cho điện thoại IP( mục 4.1.1 [31]:
Năm 1998 Faltsrom đã đưa ra nguyên tắc sử dụng hệ thống tên vùng( DNS) cho dịch
vụ điện thoại IP. DNS cung cấp chuyển đổi giữa tên vùng và địa chỉ IP. Khi số E.164
được ghi theo dạng tên vùng thì DNS có thể thực hiện chuyển đổi từ số E.164 và địa
chỉ IP cho dịch vụ điện thoại IP.
Nguyên tắc: tạo một miền phụ e164.int và ghi lại số E.164 dưới dạng tên vùng.
Trong cấu trúc số E.164, đầu tiên là mã quốc gia(CC), sau đó là mã nước thuê bao bị
gọi(NDC), rồi đến số của thuê bao bị gọi(SN). Mặt khác, cấu trúc của tên vùng là:
đầu tiên là vùng mức thấp, sau đó là vùng mức cao. Chính vì vậy tên vùng của số
E.164 có cấu trúc đối lập với số E.164 ban đầu và viết theo thứ tự ngược lại.
Ví dụ: Số E.164 là: “+ 1 555 123 4567”
Số tên vùng của nó là: “7.6.5.4.3.2.1.5.5.5.1.e164.int”.
b)Sử dụng vùng phụ tcp.int cho điện thoại IP:
Vùng phụ tcp.inf được đưa ra năm 1993 để phục vụ mục đích chia sẻ máy chủ fax và
phục vụ cho mục đích gửi fax qua thư điện tử.
Nguyên tắc gửi Fax qua thư điện tử: dịch vụ gửi fax sử dụng vùng phụ tcp.int, mỗi
máy chủ fax đăng kí một tên vùng dạng tcp.inf với hệ thống máy chủ fax bao gồm số
E.164 mà bản tin fax được gửi tới. Dữ liệu về số E.164 được ghi lại dưới dạng tên
vùng trong khoảng tên tcp.int.
Có hai cách thức để thực hiện điều này được minh hoạ thông qua hai ví dụ dưới đây: