TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ. MÔ HÌNH LÝ THUYẾT VÀ CÁC
GIẢ THIẾT TRONG NGHIÊN CỨU EBANKING
1. Tổng quan về ngân hàng điện tử
1.1. Thương mại điện tử
Thương mại điện tử là quy trình mua bán ảo thông qua việc truyền dữ liệu giữa các
máy tính trong chính sách phân phối của tiếp thị. Tại đây một mối quan hệ thương
mại hay dịch vụ trực tiếp giữa người cung cấp và khách hàng được tiến hành thông
qua internet.
Theo nghĩa hẹp, TMĐT chỉ đơn thuần bó hẹp TMĐT trong việc mua bán hàng hóa
và dịch vụ thông qua các phương tiện điện tử, nhất là qua internet và các mạng liên
thông khác.
Hiểu theo nghĩa rộng, TMĐT bao gồm tất cả các loại giao dịch thương mại mà
trong đó các đối tác giao dịch sử dụng các kỹ thuật thông tin trong khuôn khổ chào
mời, thỏa thuận hay cung cấp dịch vụ.
Theo Ủy ban Thương mại điện tử của Tổ chức hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình
Dương (APEC): “TMĐT là công việc kinh doanh được tiến hành thông qua truyền
thông số liệu và công nghệ tin học kỹ thuật số.”
Luật mẫu về TMĐT của Ủy ban Liên hợp quốc về Luật thương mại quốc tế
(UNCITRAL) định nghĩa: “Thuật ngữ thương mại cần được diễn giải theo nghĩa
rộng để bao quát các vấn đề phát sinh từ mọi quan hệ mang tính chất thương mại
dù có hay không có hợp đồng. Các quan hệ mang tính thương mại gồm (nhưng
không chỉ gồm) các giao dịch sau đây: bất cứ giao dịch nào về cung cấp và trao đổi
hàng hóa hoặc dịch vụ; thỏa thuận phân phối; đại diện hoặc đại lý thương mại; ủy
thác hoa hồng, cho thuê dài hạn; xây dựng các công trình; tư vấn; kỹ thuật công
trình; đầu tư, cấp vốn, ngân hàng; bảo hiểm; thỏa thuận khai thác hoặc tô nhượng,
liên doanh và các hình thức về hợp tác công nghiệp hoặc kinh doanh; chuyên chở
hàng hóa hay hành khách đường biển, đường không, đường sắt hoặc đường bộ.”
Như vậy, định nghĩa này cho thấy phạm vị hoạt động của TMĐT là rất rộng, bao
quát tất cả các lĩnh vực của hoạt động kinh tế, trong đó hoạt động mua bán hàng hóa
và dịch vụ chỉ là một phạm vi rất nhỏ.
Tóm lại, TMĐT là tất cả các phương pháp tiến hành kinh doanh của cá nhân hay tổ

Là hình thái đơn giản nhất của NHĐT. Hầu hết các ngân hàng khi mới bắt đầu xây dựng
NHĐT là thực hiện theo mô hình này. Việc đầu tiên chính là xây dựng một website
chứa những thông tin về ngân hàng, về sản phẩm lên trên mạng nhằm quảng cáo,
giới thiệu, chỉ dẫn, liên lạc…, thực chất ở đây chỉ là một kênh quảng cáo mới ngoài
những kênh thông tin truyền thống như báo chí, truyền hình… mọi giao dịch của
ngân hàng vẫn thực hiện qua hệ thống phân phối truyền thống, đó là các chi nhánh
ngân hàng.
1.3.2. Thương mại điện tử (E-commerce)
Trong hình thái TMĐT, ngân hàng sử dụng internet như một kênh phân phối mới
cho những dịch vụ truyền thống như xem thông tin tài khoản, nhận thông tin giao
dịch chứng khoán…Internet ở đây chỉ đóng vai trò như một dịch vụ cộng thêm vào
để tạo sự thuận lợi thêm cho khách hàng. Hầu hết các ngân hàng vừa và nhỏ đang ở
hình thái này.
1.3.3. Quản lý điện tử (E-business)
Trong hình thái này, các xử lý cơ bản của ngân hàng cả ở phía khách hàng (front-
end) và phía người quản lý (back-end) đều được tích hợp với internet và các kênh
phân phối khác. Giai đoạn này được phân biệt bởi sự gia tăng về sản phẩm và chức
năng của ngân hàng với sự phân biệt sản phẩm theo nhu cầu và quan hệ của khách
hàng đối với ngân hàng. Hơn thế nữa, sự phối hợp, chia sẽ dữ liệu giữa hội sở ngân
hàng và các kênh phân phối như chi nhánh, mạng internet, mạng không dây…giúp
cho việc xử lý theo yêu cầu và phục vụ khách hàng được nhanh chóng và chính xác
hơn.
1.3.4. Ngân hàng điện tử (E-bank)
Chính là mô hình lý tưởng của một ngân hàng trực tuyến trong nền kinh tế điện tử,
một sự thay đổi hoàn toàn trong mô hình kinh doanh và phong cách quản lý. Những
ngân hàng này sẽ tận dụng sức mạnh thực sự của mạng toàn cầu nhằm cung cấp
toàn bộ các giải pháp tài chính cho khách hàng với chất lượng tốt nhất. Từ những
bước ban đầu là cung cấp các sản phẩm và dịch vụ hiện hữu thông qua nhiều kênh
riêng biệt, ngân hàng có thể sử dụng nhiều kênh liên lạc này nhằm cung cấp các giải
pháp khác nhau cho từng đối tượng khách hàng chuyên biệt.